Rüşvet Operasyonunda Gözaltı: Şirket Sahibi İçin İlk 4 Gün 2026 — Arama, Gözaltı Süresi ve İtiraz, Avukatla Görüşme, İfade, Tutuklama mı Adli Kontrol mü, El Koyma (CMK m.91-154; Dilekçe Örneği)
20 Kasım 2026

Rüşvet Operasyonunda Gözaltı: Şirket Sahibi İçin İlk 4 Gün 2026 — Arama, Gözaltı Süresi ve İtiraz, Avukatla Görüşme, İfade, Tutuklama mı Adli Kontrol mü, El Koyma (CMK m.91-154; Dilekçe Örneği)

Rüşvet operasyonunda gözaltına alınan şirket sahibi en çok dört gün gözaltında tutulabilir; bu süre içinde avukatla görüşme hakkı kısıtlanamaz. Gözaltı süresi yirmi dört saattir. Toplu suçlarda Cumhuriyet savcısı bu süreyi yazılı emirle, her defasında bir gün olmak üzere üç gün uzatabilir (CMK m.91/1, 91/3). Gözaltına ve uzatma emrine karşı kişinin kendisi, avukatı, eşi veya yakını sulh ceza hâkimine başvurabilir; hâkim yirmi dört saat dolmadan karar verir (CMK m.91/5). Rüşvet dosyasında müdafi ile görüşme yasağı konulamaz; bu yasak kanunda yalnız terör, devlet güvenliği ve örgütlü uyuşturucu suçları için öngörülmüştür (CMK m.154/2). Müdafi bulunmadan kollukta alınan ifade, hâkim önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK m.148/4). Rüşvet, tutuklama nedeninin kendiliğinden var sayıldığı suçlardan değildir; sulh ceza hâkimi kaçma veya delil karartma şüphesini gösteren somut olgu aramalıdır (CMK m.100/2-3). Gözaltındaki yakınınız için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Bu yazı, rüşvet, irtikap veya nüfuz ticareti soruşturmasında sabah aramasıyla gözaltına alınan şirket sahibi, ortak ve yöneticiler ile onların aileleri için hazırlandı. Operasyon sabahından sulh ceza hâkimliğindeki sorguya kadar geçen ilk dört günü adım adım, her aşamanın kanuni dayanağıyla anlatıyoruz. Suçların farkı, etkin pişmanlık, ihale yasağı ve şirkete verilecek yaptırımlar gibi konuların tamamı Rüşvet, İrtikap ve Nüfuz Ticareti Soruşturması Rehberi sayfamızdadır.

Operasyon Sabahı: Arama ve Dijital El Koyma

Rüşvet operasyonları çoğu zaman aynı saatte birden fazla adreste yapılan aramalarla başlar: şirket sahibinin evi, şirketin merkezi, muhasebe bürosu ve bazen kamu kurumundaki ilgili birim. Aramanın hukuka uygun olup olmadığı, ileride bütün delillerin değerini etkiler.

Aramayı kim emreder?

Arama, hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle yapılır. Savcıya ulaşılamayan hâllerde kolluk amiri de yazılı emir verebilir; ancak konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama yalnızca hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle yapılabilir (CMK m.119/1). Şirket merkezinde ve evde kolluk amirinin emriyle arama yapılamaz.

Kimler bulunmalı?

Cumhuriyet savcısı hazır değilse konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur (CMK m.119/4). Konutta, işyerinde ve diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama kural olarak yapılamaz; suçüstü, gecikmesinde sakınca bulunan hâller ve firar eden kişinin yakalanması bu kuralın istisnasıdır (CMK m.118).

Bilgisayar, telefon ve sunucular

Şüphelinin kullandığı bilgisayarda arama yapılması, kayıtların kopyalanması ve çözülmesi için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması gerekir. Kararı hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcı verir; savcının kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur, onay verilmezse alınan kopyalar derhâl imha edilir (CMK m.134/1). Bilgisayara el konulurken sistemdeki bütün verilerin yedeği alınır ve bu yedekten bir kopya şüpheliye veya vekiline verilir; bu husus tutanağa geçirilir (CMK m.134/3-4). Şirketin muhasebe kayıtları ve yazışmaları dosyanın ana delilidir; kopyanın talep edilmesi hem savunma için hem de şirketin işleyişini sürdürmek için önemlidir.

Operasyon sabahı kontrol listesi

KontrolNeye bakılırDayanak
Arama kararı veya emriHâkim kararı mı, savcının yazılı emri mi; arama yapılacak adres ve aranacak şeyler belirtilmiş miCMK m.119/1
Hazır bulunanlarSavcı yoksa ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi var mıCMK m.119/4
SaatGece araması yapıldıysa gecikmesinde sakınca gerekçesi gösterilmiş miCMK m.118
El konulan eşyaHer belge, cihaz ve nakit tutanağa tek tek yazılmış mıArama ve el koyma tutanağı
Dijital kopyaYedek alındı mı; kopyası şüpheliye veya vekiline verildi mi; tutanağa yazıldı mıCMK m.134/3-4
Yakınlara bildirimGözaltı, savcının emriyle bir yakına gecikmeksizin bildirildi miCMK m.95/1

Gözaltı Neye Dayanır, Ne Kadar Sürer?

Gözaltı, bu tedbirin soruşturma yönünden zorunlu olmasına ve kişinin bir suçu işlediği şüphesini gösteren somut delillerin varlığına bağlıdır (CMK m.91/2). Gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkime gönderilme için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez; bu zorunlu yol süresi de on iki saatten fazla olamaz (CMK m.91/1).

Rüşvet operasyonları genellikle çok sayıda şüpheliyle yürütüldüğü için uzatma kuralı uygulanır: toplu olarak işlenen suçlarda, delillerin toplanmasındaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle Cumhuriyet savcısı gözaltı süresinin her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatılmasına yazılı olarak emir verebilir; uzatma emri gözaltına alınana derhâl tebliğ edilir (CMK m.91/3). Böylece toplam süre en çok dört güne ulaşır. Her uzatma ayrı bir yazılı emirdir ve her biri ayrı ayrı gerekçelendirilmelidir.

İlk dört gün: olağan akış ve dayanak

ZamanNe olurDayanak
Yakalama anıArama, el koyma, yakalama; kişiye hakları bildirilir, yakınına haber verilirCMK m.95/1, 119, 134
İlk 24 saatGözaltı kararı; müdafi ile görüşme; dosya incelemesi; ilk ifadeCMK m.91/1-2, 147, 153/1, 154/1
2., 3. ve 4. günSavcının her biri en çok bir günlük yazılı uzatma emirleri; ifadelerin tamamlanması; dijital incelemeCMK m.91/3
Herhangi bir andaGözaltına veya uzatma emrine karşı sulh ceza hâkimine başvuru; 24 saat içinde kararCMK m.91/5
Sürenin sonuSerbest bırakma veya savcılık ifadesi ve tutuklama ya da adli kontrol istemiyle sulh ceza hâkimliğine sevkCMK m.100, 101, 109

Gözaltına itiraz: sulh ceza hâkimine başvuru

Yakalama işlemine, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin Cumhuriyet savcısının yazılı emrine karşı yakalanan kişi, müdafii veya kanuni temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derecede kan hısımı, hemen serbest bırakılmayı sağlamak için sulh ceza hâkimine başvurabilir. Sulh ceza hâkimi incelemeyi evrak üzerinde yapar ve derhâl, en geç yirmi dört saat dolmadan başvuruyu sonuçlandırır (CMK m.91/5). Başvuruda en güçlü dayanaklar şunlardır: gözaltının soruşturma yönünden zorunlu olmaması (kişinin bilinen adreste oturması, ifadeye çağrıldığında gelecek olması, delillerin zaten el konulmuş olması), somut delil eksikliği ve uzatma emrinin gerekçesiz olması.

Gözaltına ve Gözaltı Süresinin Uzatılmasına İtiraz Dilekçesi Örneği (CMK m.91/5)

………… NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

SORUŞTURMA NO: …………
BAŞVURAN (ŞÜPHELİ): ………… (T.C. Kimlik No: …………)
MÜDAFİİ: Av. …………
KONU: …/…/2026 tarihli gözaltı ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin Cumhuriyet savcısının yazılı emrine itirazımız ile şüphelinin derhâl serbest bırakılması talebimizdir.

AÇIKLAMALAR:

1- CMK m.91/2 bakımından: Gözaltı, tedbirin soruşturma yönünden zorunlu olmasına ve suç şüphesini gösteren somut delillerin varlığına bağlıdır. Şüpheli bilinen adresinde oturmakta, şirketinin başında bulunmaktadır; aramada bütün belge ve dijital materyale el konulmuş olup gözaltının devamının soruşturmaya katkısı kalmamıştır.

2- CMK m.91/3 bakımından: Uzatma emri, delillerin toplanmasındaki güçlüğü veya şüpheli sayısının çokluğunu somut olarak göstermemekte, matbu gerekçeyle verilmiştir. Şüphelinin ifadesi …/…/2026 tarihinde alınmış olup başka bir işlem beklenmemektedir.

3- Şüpheli hakkındaki isnat, CMK m.100/3’te tutuklama nedeninin var sayıldığı suçlar arasında değildir; kaçma veya delil karartma şüphesini gösteren hiçbir somut olgu bulunmamaktadır.

SONUÇ VE İSTEM: Gözaltı ve uzatma emrinin kaldırılarak şüphelinin derhâl serbest bırakılmasına karar verilmesini saygıyla talep ederiz. …/…/2026

Şüpheli Müdafii Av. ………… (imza)

Başvuru gözaltı sürerken yapılır; gözaltı sona erdikten sonra konusuz kalır. Örnek metin her dosyanın somut olgularına göre yeniden yazılmalıdır.

Gözaltındaki Kişinin Hakları

  • Yakınlara haber: Şüpheli yakalandığında, gözaltına alındığında veya gözaltı süresi uzatıldığında Cumhuriyet savcısının emriyle bir yakınına veya belirlediği bir kişiye gecikmeksizin haber verilir (CMK m.95/1). Yabancı uyruklu şüphelinin durumu, yazılı olarak karşı çıkmadıkça konsolosluğuna bildirilir (m.95/2).
  • Avukat: Şüpheli soruşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiin yardımından yararlanabilir (CMK m.149/1). Avukatın şüpheliyle görüşme, ifade alma veya sorgu süresince yanında olma ve hukuki yardımda bulunma hakkı engellenemez, kısıtlanamaz (m.149/3). Şüpheli müdafii ile vekâletname aranmaksızın, her zaman ve konuşulanları başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir; yazışmaları denetlenemez (CMK m.154/1).
  • Görüşme kısıtlaması yoktur: Gözaltındaki şüphelinin müdafi ile görüşme hakkının yirmi dört saat kısıtlanabilmesi yalnız TCK İkinci Kitap Dördüncü Kısmın dördüncü ila yedinci bölümlerindeki suçlar (devletin güvenliği, anayasal düzen, millî savunma, devlet sırları), Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen uyuşturucu suçları için öngörülmüştür (CMK m.154/2). Rüşvet, irtikap ve nüfuz ticareti bu kapsamda değildir.
  • Susma hakkı: İfadenin başında şüpheliye yüklenen suç anlatılır ve açıklama yapmamanın kanuni hakkı olduğu söylenir; lehine delillerin toplanmasını isteyebileceği hatırlatılır (CMK m.147/1-b, e, f).
  • Dosyayı görme: Müdafi soruşturma dosyasını inceleyebilir ve belgelerin örneğini harçsız alabilir (CMK m.153/1). Kısıtlama kararı ancak CMK m.153/2’de sayılan suçlarda verilebilir; rüşvet, irtikap ve nüfuz ticareti bu listede yoktur. Dosyada suç işlemek amacıyla örgüt kurma (TCK m.220) isnadı da varsa kısıtlama gündeme gelebilir.

Gözaltındaki kişinin genel hakları için Gözaltı Süresi Kaç Saattir? Gözaltındaki Kişinin Hakları yazımıza da bakabilirsiniz.

Gözaltında ilk saatler belirleyicidir

Avukatla görüşme hakkı rüşvet dosyalarında kısıtlanamaz. Dosya incelemesi, ifade hazırlığı ve gerekiyorsa gözaltına itiraz için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

Ara: 0554 648 37 15WhatsApp

Kollukta mı, Savcılıkta mı İfade Vermeli?

Gözaltındaki şüphelinin ifadesi kollukta veya savcılıkta alınabilir. İki kural, iş insanının stratejisini belirler. Birincisi, müdafi hazır bulunmaksızın kollukça alınan ifade, hâkim veya mahkeme huzurunda şüpheli tarafından doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK m.148/4). İkincisi, şüphelinin aynı olayla ilgili olarak yeniden ifadesinin alınması gerekirse bu işlemi ancak Cumhuriyet savcısı yapabilir (CMK m.148/5).

Uygulamada rüşvet dosyalarındaki sorular dört başlık etrafında döner:

  1. Ödemeler: Banka hareketleri, nakit çekimler, fatura ve dekontlar; kime, ne zaman, hangi gerekçeyle ödeme yapıldığı.
  2. Görüşmeler: İletişimin dinlenmesiyle elde edilen kayıtlardaki ifadelerin anlamı, kod kelimeler, görüşme tarihlerinin kamu işlemlerine denk gelip gelmediği.
  3. Aracılar: Danışman, komisyoncu veya şirket çalışanlarının rolü; aracılık eden kişi rüşvette müşterek fail olarak cezalandırılır (TCK m.252/5).
  4. Kamu işlemi: Hangi ruhsatın, hakedişin, ihalenin veya iznin ne zaman başvurulduğu, ne kadar beklediği ve nasıl sonuçlandığı.

Dördüncü başlık, iş insanının konumunu belirleyen başlıktır. Ödeme, haklı bir işin kamu görevlisinin haksız tutumu yüzünden görülmeyeceği endişesiyle mecbur kalınarak yapılmışsa kanun icbarın varlığını kabul eder ve iş insanı irtikabın mağduru olur (TCK m.250/1). İfade, bu ayrım kurulmadan verilirse aynı olay rüşvet olarak nitelendirilebilir. Bu nedenle ifade içeriği, dosya ve dinleme kayıtları incelenmeden belirlenmemelidir. Rüşvetle irtikap arasındaki ayrımı İrtikap Suçu (TCK 250) yazımızda ayrıntılı anlattık.

Etkin pişmanlık, durum resmî makamlarca öğrenilmeden önce yapılan bildirimi arar (TCK m.254/2). Gözaltından sonra yapılan açıklama bu şartı karşılamaz; ancak takdiri indirim nedenleri arasında değerlendirilebilir (TCK m.62/1). “Her şeyi anlatırsam cezadan kurtulurum” düşüncesiyle dosya görülmeden ifade verilmemelidir.

İfade verme usulünün tamamı için Emniyette ve Savcılıkta İfade Verme Rehberi yazımıza bakabilirsiniz.

Dinleme Kayıtları ve Dijital Deliller

Rüşvet, iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınmasına karar verilebilecek suçlar arasındadır. Bunun için suç işlendiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delil elde edilmesi imkânının bulunmaması gerekir; karar hâkim tarafından, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından verilir (CMK m.135/1). Rüşvet, teknik araçlarla izleme yapılabilecek suçlar arasında da sayılmıştır (CMK m.140).

Savunmada şu sorular sorulmalıdır: dinleme kararı hangi tarihte, hangi gerekçeyle ve kimin hakkında verilmiş; kayıt kararın kapsamı ve süresi içinde mi elde edilmiş; tape metinleri ses kaydıyla örtüşüyor mu; konuşmadaki ifade gerçekten bir menfaat anlaşmasını mı, yoksa olağan bir ticari görüşmeyi mi gösteriyor? Bilgisayar kayıtları için de aynı inceleme yapılır: savcı kararının yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulup sunulmadığı, yedeğin alınıp alınmadığı ve kopyanın şüpheliye verilip verilmediği kontrol edilir (CMK m.134/1, 134/3-4). Gizli kaydın delil değeri için Ses Kaydı Delil Olur mu? yazımıza bakabilirsiniz.

Sulh Ceza Hâkimliği: Tutuklama mı, Adli Kontrol mü?

Gözaltı süresinin sonunda savcı şüpheliyi serbest bırakabilir ya da tutuklama veya adli kontrol istemiyle sulh ceza hâkimliğine sevk edebilir. Soruşturma evresinde tutuklamaya Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi karar verir; istemde mutlaka gerekçe gösterilir ve adli kontrol uygulamasının yetersiz kalacağını belirten hukuki ve fiilî nedenlere yer verilir (CMK m.101/1). Tutuklama istenildiğinde şüpheli, seçeceği veya baro tarafından görevlendirilecek bir müdafiin yardımından yararlanır (m.101/3).

Tutuklama için iki şart birlikte aranır: kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve bir tutuklama nedeni. İşin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiriyle ölçülü olmayan tutuklama yasaktır (CMK m.100/1). Kanun bazı suçlarda kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedenini var sayar (CMK m.100/3); rüşvet, irtikap ve nüfuz ticareti bu listede değildir. Bu suçlarda tutuklama ancak şüphelinin kaçacağı, saklanacağı veya delilleri yok edeceği, tanıklar üzerinde baskı kuracağı yönünde somut olgular varsa mümkündür (CMK m.100/2). Tutuklama kararında kuvvetli suç şüphesi, tutuklama nedenlerinin varlığı ve tedbirin ölçülülüğü somut olgularla gösterilmelidir (CMK m.101/2).

Tutuklama gerekçesi ve savunma karşılığı

İstemdeki gerekçeSavunmanın karşılığıDayanak
“Kaçma şüphesi var”Bilinen adres, aile ve şirket bağları, yurt dışına çıkış yasağının yeterliliğiCMK m.100/2-a, 109/3-a
“Delil karartma şüphesi var”Belgeler ve dijital materyal el konulmuş; banka kayıtları resmî kurumlardan alınabilirCMK m.100/2-b
“Tanıklar üzerinde baskı riski”Tanıkların ifadeleri alınmış; baskıyı gösteren somut olgu yok; adli kontrol tedbirleri yeterliCMK m.100/2-b, 109/1
“Suçun ağırlığı”Rüşvet katalog suç değildir; cezanın ağırlığı tek başına tutuklama nedeni olamazCMK m.100/1, 100/3
“Soruşturma sürüyor”Ölçülülük; adli kontrolün neden yetersiz olduğu gösterilmemişCMK m.101/1-2

Tutuklama sebepleri bulunsa bile hâkim, tutuklama yerine adli kontrole karar verebilir (CMK m.109/1). İş insanları için en sık uygulanan adli kontrol tedbirleri yurt dışına çıkamama ve hâkimin belirlediği yerlere belirli aralıklarla başvurmadır (CMK m.109/3-a, b). Tutuklama kararı verilmezse şüpheli derhâl serbest bırakılır (CMK m.101/4). Tutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz edilebilir (CMK m.101/5); itiraz süresi kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır (CMK m.268/1).

El Koyma ve Kayyım: Şirketin Malvarlığı

Operasyonla birlikte banka hesaplarına, taşınmazlara ve şirket paylarına el koyma kararı da uygulanabilir. Rüşvet ve irtikap, malvarlığına el konulabilecek suçlar arasındadır (CMK m.128/2-a). El koyma için suçun işlendiğine ve malvarlığının bu suçlardan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe gerekir; ilgisine göre BDDK, SPK, MASAK, Hazine ve Kamu Gözetimi Kurumundan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır ve bu rapor en geç üç ay içinde, özel sebeplerle iki ay uzatılarak hazırlanır (CMK m.128/1).

Suçun şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmekte olduğu hususunda kuvvetli şüphe varsa ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için gerekliyse şirkete kayyım da atanabilir (CMK m.133/1). Kayyım kararında yönetim yetkilerinin kapsamı açıkça yazılır ve karar ticaret sicili gazetesinde ilan edilir. El koyma ve kayyım kararlarına karşı da iki haftalık itiraz süresi işler (CMK m.268/1). El koymanın şartları ve itiraz dilekçesi için Rüşvet Soruşturmasında El Koyma: Banka Hesabı, Taşınmaz ve Şirket Payları yazımıza bakabilirsiniz. Ayrıntılar için Şirkete Kayyım Atanması ve Paranın Kaynağını İspat yazılarımıza bakabilirsiniz.

Şirket İçin İlk Dört Gün

Şirket sahibi gözaltındayken şirketin günlük işleyişi durmamalıdır. Bu dönemde yapılacak işler ceza dosyasından bağımsız değildir; yanlış bir adım tutuklama gerekçesine dönüşebilir.

  • Yetki ve ödemeler: İmza yetkisi olan diğer yöneticiler, maaş, vergi ve SGK ödemeleri ile vadesi gelen çek ve kredi taksitlerini takvime bağlamalıdır. El konulan hesap varsa ödemelerin hangi hesaptan yapılacağı belirlenmelidir.
  • Çalışanlar ve tanıklar: Çalışanların soruşturma konusunda yönlendirilmesi, ifadelerinin “hazırlanması” veya belge düzenlenmesi delil karartma ya da tanık üzerinde baskı şüphesi doğurur ve tutuklama nedeni olarak ileri sürülebilir (CMK m.100/2-b). Şirket içi iletişim yalnızca işleyişle sınırlı tutulmalıdır.
  • Belgeler: El konulmayan sözleşme, fatura, hakediş, banka dekontu, başvuru dilekçesi ve kurum yazışmaları değiştirilmeden, avukat tarafından teslim alınarak düzenlenmelidir. İrtikap savunması için ödemeden önceki bekletme ve haksız tutumu gösteren belgeler özellikle önemlidir.
  • Basın ve kamuoyu: Soruşturma evresindeki usul işlemleri, savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla gizlidir (CMK m.157). Dosya hakkında kamuya açıklama yapılması, hem gizlilik hem de savunma stratejisi bakımından avukatla planlanmalıdır.
  • Bankalar ve iş ortakları: Kredi sözleşmelerindeki bildirim yükümlülükleri ve kamu ihalelerindeki durum gözden geçirilmelidir. Kamu ihalesiyle ilgili bir iddiada kamu davası açılırsa, yargılama sonuna kadar ihalelere katılma yasağı başlar (4734 sayılı Kanun m.59); soruşturma aşamasında bu yasak henüz yoktur. Şirkete yönelen diğer yaptırımlar için Rüşvet Nedeniyle Şirkete Yaptırımlar: İdari Para Cezası, Lisans İptali ve İhale Yasağı yazımıza bakabilirsiniz.

Tutuklama istemine karşı hazırlık gözaltında başlar

Sulh ceza hâkimliğinde adli kontrolün yeterliliğini gösterecek belgeler (adres, aile, şirket bağları, el konulan deliller) gözaltı süresi içinde hazırlanmalıdır. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

Ara: 0554 648 37 15WhatsApp

Gözaltı Hukuka Aykırıysa: Tazminat

Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan veya tutuklanan, kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan, kanuni hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan kişiler ile kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilen kişiler Devletten tazminat isteyebilir (CMK m.141/1-a, b, c, e). İstem, karar veya hükmün kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde yapılmalıdır (CMK m.142/1). Ayrıntılar için Haksız Tutuklama ve Gözaltı Tazminatı (CMK 141) yazımıza bakabilirsiniz.

Süre Tablosu

Gözaltı ve sonrasında kritik süreler

İşlemSüreDayanak
Gözaltı24 saat (en yakın hâkime gönderme için en çok 12 saat yol süresi hariç)CMK m.91/1
Toplu suçlarda uzatmaHer defasında en çok 1 gün, toplam 3 gün; toplam gözaltı en çok 4 günCMK m.91/3
Gözaltına itiraz başvurusunun karara bağlanmasıDerhâl, en geç 24 saatCMK m.91/5
Savcının bilgisayar araması kararının hâkim onayına sunulması24 saat; hâkim de 24 saat içinde karar verirCMK m.134/1
Tutuklama, adli kontrol, el koyma, kayyım kararlarına itirazKararın öğrenildiği günden itibaren 2 haftaCMK m.268/1
El koyma için suçtan elde edilen değer raporuEn geç 3 ay, özel sebeplerle 2 ay uzatmaCMK m.128/1
Haksız gözaltı ve tutuklama tazminatıKesinleşmenin tebliğinden 3 ay; her hâlde kesinleşmeden 1 yılCMK m.142/1

Sık Yapılan Hatalar

  • Avukatı beklemeden kollukta ayrıntılı ifade vermek. Müdafisiz kolluk ifadesi hâkim önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK m.148/4); ancak hâkim önünde ifadeyle çelişmek ayrı bir güvenilirlik sorunu yaratır.
  • “Görüşme yasağı var” denince kabullenmek. Rüşvet dosyasında müdafi ile görüşme hakkı kısıtlanamaz (CMK m.149/3, 154/2).
  • Uzatma emrini kontrol etmemek. Her uzatma ayrı yazılı emir ister ve şüpheliye derhâl tebliğ edilir (CMK m.91/3); tebliğ edilmeyen uzatmaya karşı sulh ceza hâkimine başvurulabilir (m.91/5).
  • Dijital kopyayı istememek. El konulan bilgisayardan alınan yedeğin kopyası şüpheliye veya vekiline verilmelidir (CMK m.134/4); kopya olmadan savunma da şirketin işleyişi de aksar.
  • Gözaltı sürerken çalışanlarla dosya hakkında konuşmak. Bu temaslar delil karartma ve tanık üzerinde baskı şüphesi olarak tutuklama istemine yansıyabilir (CMK m.100/2-b).
  • Ödemeyi “hakkım olan iş için” diyerek açıklamak. Bugünkü rüşvet tanımı işin haklı olup olmadığına bakmaz (TCK m.252/1). Haklı iş savunması ancak irtikabın şartlarıyla kurulursa sonuç doğurur (TCK m.250/1).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

  • Gözaltının ilk saatinde müdafi olarak şüpheliyle görüşür, soruşturma dosyasını ve arama tutanaklarını inceler.
  • Gözaltı ve uzatma emirlerine karşı sulh ceza hâkimine başvurur.
  • İfade stratejisini dosya, dinleme kayıtları ve şirket belgeleri üzerinden belirler; rüşvet ile irtikap ayrımını kurar.
  • Sulh ceza hâkimliğinde tutuklama istemine karşı adli kontrolün yeterliliğini savunur, kararlara itiraz eder.
  • El koyma ve kayyım kararlarına itiraz eder; şirketin işleyişini sürdürecek hukuki adımları planlar.

Dosyanız için arama tutanağını, varsa uzatma emrini ve el koyma kararını 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Rüşvet soruşturmasında gözaltı süresi kaç gündür?

Gözaltı süresi yakalama anından itibaren yirmi dört saattir; en yakın hâkime gönderilme için zorunlu yol süresi bu süreye dâhil değildir ve on iki saati geçemez (CMK m.91/1). Toplu suçlarda Cumhuriyet savcısı süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatabilir; toplam gözaltı en çok dört gündür (CMK m.91/3).

Gözaltına itiraz edilebilir mi, kim başvurabilir?

Evet. Yakalama, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin savcı emrine karşı yakalanan kişi, müdafii, kanuni temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derece kan hısımı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Hâkim evrak üzerinde inceleyip en geç yirmi dört saat içinde karar verir (CMK m.91/5).

Rüşvet dosyasında avukatla görüşme yasaklanabilir mi?

Hayır. Avukatın şüpheliyle görüşme ve ifade sırasında yanında olma hakkı engellenemez ve kısıtlanamaz (CMK m.149/3). Görüşmenin yirmi dört saat kısıtlanabilmesi yalnız devletin güvenliği, anayasal düzen, millî savunma ve devlet sırlarına karşı suçlar, terör suçları ve örgütlü uyuşturucu suçları için öngörülmüştür (CMK m.154/2).

Gözaltındaki yakınıma haber verilir mi?

Evet. Şüpheli yakalandığında, gözaltına alındığında veya gözaltı süresi uzatıldığında savcının emriyle bir yakınına veya belirlediği kişiye gecikmeksizin haber verilir (CMK m.95/1). Yabancı uyruklu şüphelinin durumu, yazılı olarak karşı çıkmadıkça konsolosluğuna bildirilir (m.95/2).

Kollukta ifade vermek zorunda mıyım?

Hayır. Şüpheliye yüklenen suç hakkında açıklama yapmamanın kanuni hakkı olduğu ifadenin başında söylenir (CMK m.147/1-e). Müdafi hazır bulunmaksızın kollukça alınan ifade, hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK m.148/4). Aynı olay için yeniden ifade alınması gerekirse bunu yalnız Cumhuriyet savcısı yapabilir (m.148/5).

Rüşvet soruşturmasında avukat dosyayı görebilir mi?

Evet. Müdafi soruşturma evresinde dosya içeriğini inceleyebilir ve istediği belgelerin örneğini harçsız alabilir (CMK m.153/1). Kısıtlama kararı yalnız CMK m.153/2’de sayılan suçlarda verilebilir; rüşvet, irtikap ve nüfuz ticareti bu listede yoktur. Dosyada örgüt kurma isnadı da varsa kısıtlama gündeme gelebilir.

Rüşvetten gözaltına alınan iş insanı tutuklanır mı?

Zorunlu değildir. Rüşvet, kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeninin var sayıldığı suçlar arasında değildir (CMK m.100/3). Tutuklama için kaçma, saklanma veya delil karartma şüphesini gösteren somut olgular ve ölçülülük aranır (CMK m.100/1-2). Hâkim tutuklama yerine yurt dışına çıkış yasağı veya imza yükümlülüğü gibi adli kontrol tedbirlerine karar verebilir (CMK m.109).

Tutuklama veya adli kontrol kararına ne zaman itiraz edilir?

Tutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz edilebilir (CMK m.101/5). İtiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle yapılır (CMK m.268/1).

Arama sırasında bilgisayarımın kopyası bana verilir mi?

Evet. Bilgisayara el konulurken sistemdeki bütün verilerin yedeği alınır ve bu yedekten bir kopya şüpheliye veya vekiline verilir; bu husus tutanağa geçirilir (CMK m.134/3-4). Savcının bilgisayar araması kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; onay verilmezse kopyalar imha edilir (m.134/1).

Şirket merkezinde gece arama yapılabilir mi?

Kural olarak hayır. Konutta, işyerinde ve diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz; ancak suçüstü, gecikmesinde sakınca bulunan hâller ve firar eden kişinin yakalanması bu kuralın istisnasıdır (CMK m.118). İşyerinde arama yalnız hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle yapılabilir (CMK m.119/1).

Gözaltında her şeyi anlatırsam etkin pişmanlıktan yararlanır mıyım?

Rüşvette etkin pişmanlık, durum resmî makamlarca öğrenilmeden önce yetkili makamlara haber verilmesini arar (TCK m.254/2). Gözaltından sonra yapılan açıklama bu şartı karşılamaz; samimi beyan ancak takdiri indirim nedeni olarak değerlendirilebilir (TCK m.62/1).

Gözaltı sırasında şirket hesaplarına el konulabilir mi?

Evet. Rüşvet ve irtikap, malvarlığına el konulabilecek suçlar arasındadır (CMK m.128/2-a). Somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve ilgisine göre BDDK, SPK, MASAK, Hazine veya Kamu Gözetimi Kurumundan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor gerekir (CMK m.128/1). Karara iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m.268/1).

Haksız gözaltı için tazminat istenebilir mi?

Kanuni koşullar dışında yakalanan, kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan veya sonradan kovuşturmaya yer olmadığı ya da beraat kararı verilen kişi Devletten tazminat isteyebilir (CMK m.141/1). İstem, kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeyi izleyen bir yıl içinde yapılır (CMK m.142/1).

Kaynakça

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut dosyada arama ve gözaltı kararları, tutanaklar ve isnat birlikte değerlendirilmelidir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk