Nikâhsız Birliktelik Sona Erince Mallar Nasıl Paylaşılır? Ev, Araba ve Birikimler (TBK 77, 620)

Resmî nikâh olmadan süren birlikteliklerde eşler arası mal rejimi kuralları uygulanmaz: yarı yarıya paylaşım ve katılma alacağı yoktur, herkes kendi adına kayıtlı malın sahibi kalır. Diğer tarafın malına yapılan parasal katkı; sebepsiz zenginleşme ve adi ortaklık hükümleriyle, ancak dekont-tanık gibi delillerle ispatlanırsa geri istenebilir.

Hangi Dava Türü, Hangi Durumda?

Nikâhsız birlikteliklerde mal rejimi hükümleri uygulanmadığından, talep borçlar hukuku araçlarıyla kurulur. Yanlış dava türü seçimi dosyanın en sık kaybedilme sebebidir. Aşağıdaki tablo, somut duruma göre hangi hukuki sebebe dayanılacağını göstermektedir.

Uygulamada en verimli yol genellikle terditli talep kurmaktır: asıl olarak adi ortaklık tasfiyesi, kabul edilmezse sebepsiz zenginleşme. Böylece ortaklık iradesi ispatlanamasa dahi yapılan katkı karşılıksız kalmaz. Evli çiftlerdeki karşılığı olan katkı payı alacağıyla karşılaştırma için eşler arasında katkı payı alacağı (TMK m.227) yazımız yararlıdır.

Zamanaşımı: Beklemenin Bedeli

Bu dosyalarda hak kaybının birinci sebebi zamanaşımıdır ve süreler dava türüne göre farklıdır. Ayrılıktan sonra “belki barışırız” diye beklenen aylar, çoğu zaman en değerli talebi zamanaşımına uğratır.

İki yıllık kısa süre özellikle tehlikelidir: geri isteme hakkının öğrenildiği tarihten işlemeye başlar ve ayrılık tarihiyle çoğu zaman örtüşür. Bu nedenle birliktelik sona erdiğinde ilk yapılacak iş, belgelerin toplanması ve süre hesabının yapılmasıdır.

Birliktelik Sırasında Devredilen Mal: Hukuk Genel Kurulunun 2024 Kararı

Nikâhsız birliktelikte en ağır uyuşmazlıklar, birliktelik sürerken diğer tarafa devredilen taşınmazlarda çıkar. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu konuda yol gösterici bir karar vermiştir. Davacı şirket, şirket sahibinin evlenme vaadiyle kandırıldığını ve iki bağımsız bölümün davalıya bedelsiz devredildiğini ileri sürerek tapu iptali ve tescil istemiştir. Davalı ise imam nikâhıyla birlikte yaşadıklarını, resmî nikâhın yapılmadığını ve taşınmazların birlikte yaşama karşılığı verildiğini savunmuş; bunun ahlaka aykırı olduğunu ve TBK m.81 uyarınca geri istenemeyeceğini ileri sürmüştür.

Hukuk Genel Kurulu, ilk derece mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararını onamıştır. Kurula göre taşınmazların devri, davalının irade sakatlığı yaratan bir davranışı karşılığı yapılmamıştır ve meşru olmayan bir maksat da söz konusu değildir. Kurul ayrıca irade bozukluğu olgusunun tanık dâhil her türlü delille ispatının mümkün olduğunu, aldatmanın varlığı için aldatma fiili, aldatma kastı ve illiyet bağının arandığını belirtmiştir (YHGK, 29.05.2024, E.2023/(14)7-475, K.2024/284). Karar oyçokluğuyla, 13 onama ve 12 değişik gerekçeyle onama oyuyla verilmiştir.

Kararın uygulamadaki dersi şudur: birliktelik sırasında yapılan devirleri sonradan “evlenme vaadiyle kandırıldım” diyerek geri almak kolay değildir. Yanılma veya aldatma nedeniyle sözleşmeyle bağlı olmadığını ileri sürmek isteyen tarafın, yanılma veya aldatmayı öğrendiği andan başlayarak bir yıl içinde bunu karşı tarafa bildirmesi ya da verdiğini geri istemesi gerekir; aksi hâlde sözleşmeyi onaylamış sayılır (TBK m.39/1).

Bağış mı, Katkı mı? Geri Alma Yollarının Ayrımı

Birliktelik içinde verilen bir değerin niteliği, geri istenip istenemeyeceğini belirler. Hediye veya bağış niteliğindeki kazandırmalar kural olarak geri alınamaz. Bağışlayan, elden bağışlamayı veya yerine getirdiği bağışlama sözünü ancak bağışlananın kendisine veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemesi, kendisine veya ailesinden birine karşı kanundan doğan önemli yükümlülüklerini yerine getirmemesi ya da yüklemeyi haklı bir sebep olmaksızın yerine getirmemesi hâlinde geri alabilir; bu durumda da bağışlananın istem tarihindeki zenginleşmesi ölçüsünde geri verme istenebilir (TBK m.295). Ayrıntı için hediye edilen altın ve bağışlamadan dönme rehberimize bakabilirsiniz.

Buna karşılık ortak bir hayatın kurulması amacıyla yapılan ve o amaç ortadan kalkınca sebebini yitiren kazandırmalar sebepsiz zenginleşme kapsamında değerlendirilir. Kanuna göre geri verme yükümlülüğü özellikle geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanarak yapılan kazandırmalarda doğar (TBK m.77/2). Bu nedenle davada “bu para hediye değil, birlikte oturacağımız ev için ortak kullanım amacıyla verildi” olgusu delillerle somutlaştırılmalıdır.

Bir taraf başkasıyla evliyse. Birliktelik taraflardan birinin resmî evliliği sürerken yaşanıyorsa ayrı bir risk doğar: hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şey geri istenemez (TBK m.81). Yargıtay, evli olduğu hâlde gayriresmî birliktelik sürdürmek için para gönderen kişinin bu parayı sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak geri isteyemeyeceğini kabul etmiş (Yargıtay 3. HD, 10.03.2025, E.2024/1960, K.2025/1429); gayriresmî bir evliliği güvence altına almak için verilen senede dayanan alacak talebinin de reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir (Yargıtay 3. HD, 09.05.2018, E.2016/17924, K.2018/4924).

Ad Emanet (İnançlı İşlem) İddiasının İspatı

Nikâhsız birliktelikte sık görülen bir durum, taşınmazın bir tarafın parasıyla alınıp diğer tarafın adına tescil edilmesi ve aralarında “ev aslında benim” anlaşmasının bulunmasıdır. Bu, inançlı işlem (ad emanet) iddiasıdır ve ispatı katıdır. Yargıtay, inançlı işlem iddiasının kural olarak yazılı delille ispatlanması gerektiğini; 05.02.1947 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca yazılı belgenin sözleşmenin taraflarının ya da inanılanın imzasını taşıması gerektiğini belirtmiştir. Aynı kararda, inanılan kişinin dilekçesinde ve duruşmadaki açık beyanının inançlı işlem iddiasını ispat için yeterli olduğu kabul edilmiştir (Yargıtay 1. HD, 14.09.2021, E.2020/1483, K.2021/3922).

Yazılı delil yoksa, iddia edilen işlemi muhtemel gösteren ve aleyhine delil kullanılan kişiden çıkmış bir belge, yani delil başlangıcı bulunduğunda tanık dinlenebilir (HMK m.202). Mesajlar, e-postalar ve el yazılı notlar bu bakımdan değerlidir. Zamanaşımı bakımından inanç sözleşmesine dayanan talep genel zamanaşımına tabidir ve öğretide ile uygulamada on yıllık süre kabul edilir; sürenin, inanılanın borcunu yerine getirmeyeceğinin anlaşıldığı tarihten başlatıldığı kararlar bulunmaktadır.

Çocuk Varsa: Malvarlığından Bağımsız Haklar

Nikâhın bulunmaması çocuğun haklarını etkilemez. Bu ayrım çok önemlidir: anne-baba arasındaki malvarlığı ihtilafı ne sonuçlanırsa sonuçlansın, çocuğun bakım ve miras hakları ayrı bir zeminde korunur.

Baba yönünden soybağının kurulması, çocuğun nafaka ve miras haklarının anahtarıdır. Tanıma beyanı nüfus müdürlüğü, noter veya mahkeme önünde yapılabilir; baba kabul etmiyorsa babalık davası açılır. Süreç için babalık ve soybağı davası, beyanın şekli için tanıma beyanı dilekçe örneği, miras boyutu için evlilik dışı çocuğun mirasçılığı sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Malvarlığı Dışındaki Sonuçlar

Nikâhsız birlikteliğin hukuki sonuçları yalnızca mal paylaşımıyla sınırlı değildir. Aşağıdaki tablo, tarafların çoğu zaman ayrılık anında fark ettiği hak kayıplarını özetlemektedir.

Bu tablonun ortaya koyduğu tablo nettir: kanunun vermediği korumayı ancak sözleşme sağlayabilir. Ortak alınan taşınmazın paylı mülkiyet olarak tapuya tescili, ödemelerin banka üzerinden yapılması ve katkıların yazılı hâle getirilmesi, ayrılık anında ispat sorununu büyük ölçüde ortadan kaldırır. Genel çerçeve için nikâhsız birliktelik ve fiilî birlikteliğin hukuki durumu ile dinî nikâhla birlikte yaşamanın hukuki sonuçları rehberlerimizi inceleyebilirsiniz.

Ortak Tapu: Ortaklığın Giderilmesi ve Zorunlu Arabuluculuk

Taşınmaz baştan iki ad üzerine paylı olarak tescil edilmişse, ayrılıkta yol bellidir: paydaşlardan biri ortaklığın giderilmesini isteyebilir. Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalar, değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinin görevindedir (HMK m.4/1-b); taşınmazlara ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m.12). Ortaklığın giderilmesi davalarında 1 Eylül 2023’ten bu yana dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır.

Mahkeme önce malın aynen bölünmesini değerlendirir; bu mümkün değilse satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir ve bedel paylar oranında dağıtılır. 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun, ortaklığın giderilmesine ilişkin satış usulünü düzenleyen İİK m.114’te değişiklikler yapmıştır; paydaşların teminat muafiyeti gibi konularda yeni kurallar getirildiğinden satış aşamasında güncel metin kontrol edilmelidir. Paylı mülkiyetin varlığı, katkı tartışmasını da sınırlar: tapudaki pay oranı esas alınır; payından fazla ödeme yaptığını ileri süren taraf, fazlası için ayrıca sebepsiz zenginleşme veya ortaklık hükümlerine dayanmalıdır. Hisseli taşınmazlarda haciz ve satış için hisseli ev haczedilir mi rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi Mahkeme? Görev ve Yetki

Nikâhsız birliktelikten doğan malvarlığı uyuşmazlıkları Medeni Kanunun aile hukuku kitabından değil, Borçlar Kanunundan kaynaklandığından aile mahkemesinin değil genel mahkemelerin görevindedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, imam nikâhlı kadının manevi tazminat talebinin haksız fiilden kaynaklandığını belirterek aile mahkemesinde görülen davada görev yönünden bozma kararı vermiştir (YHGK, 20.09.2006, E.2006/2-558, K.2006/568). Davanın yanlış mahkemede açılması görevsizlik kararıyla zaman kaybına yol açar.

Dava Öncesi Belge Seti

Bu dosyalarda hak, delil kadardır ve deliller ayrılıktan sonra hızla erişilemez hâle gelir. Ortak hesap kapanır, mesajlar silinir, tanıklar uzaklaşır. Aşağıdaki liste, dava açılmadan önce toplanması gereken asgari belge setidir.

Bu setin en kritik kalemi banka kayıtlarıdır: elden yapılan ödemeler ispat edilemediği için, birliktelik sürerken dahi ödemelerin hesap üzerinden yürütülmesi ileride en güçlü delili oluşturur. Yazışma kayıtlarının yedeklenmesi de aynı ölçüde önemlidir; cihaz değişikliği ya da hesap kapatma ile bu deliller kalıcı olarak kaybedilebilir.

Acı Gerçekle Başlayalım: Nikâhsıza Mal Rejimi Yok

On yıl aynı evde yaşanmış, birlikte çalışılmış, ev-araba alınmış — ama nikâh masasına hiç oturulmamıştır. Ayrılık günü geldiğinde taraflardan biri sorar: “Evliler gibi yarı yarıya bölüşmez miyiz?” Hukukun cevabı nettir ve çoğu kişi için sarsıcıdır: hayır. Edinilmiş mallara katılma rejimi, katılma alacağı, aile konutu koruması, mal rejimi tasfiyesi — bu kurumların tamamı resmî evliliğe bağlıdır; nikâhsız birlikteliğe ne kıyasen ne kısmen uygulanır. Fiilî birliktelikte kural, yabancılar arasındaki kuralın aynısıdır: mal kimin adına kayıtlıysa onundur. Bu yazı; o sert kuralın içindeki gerçek imkânları — katkının geri alınması yollarını — ve birliktelik sürerken alınması gereken önlemleri anlatıyor.

Uygulanacak Hukuk: Borçlar Kanunu’nun Genel Hükümleri

Aile hukuku kapısı kapalı olunca uyuşmazlık, borçlar hukukunun genel araçlarıyla çözülür ve Yargıtay uygulaması da bu yöndedir (örnek: YHGK, 29.05.2024, E.2023/(14)7-475, K.2024/284): evlilik dışı birlikte yaşayanların malvarlığı ihtilafları; somut olayın yapısına göre sebepsiz zenginleşme, adi ortaklık ve vekâletsiz iş görme hükümleri çerçevesinde görülür. Üç aracın çalışma alanı şöyle ayrışır: (1) Sebepsiz zenginleşme: Bir tarafın parasıyla diğerinin adına mal alınmış, kredisi ödenmiş, hesabına birikim aktarılmışsa; birliktelik bitince bu kazandırmanın sebebi ortadan kalkar ve ödeyen, katkısının iadesini isteyebilir — davaların ana gövdesi budur. (2) Adi ortaklık: Taraflar; emek ve sermayelerini ortak bir ekonomik amaç için birleştirmişse (birlikte işletilen dükkân, ortak inşa edilen ev, beraber büyütülen ticari işler), aralarında adi ortaklık kurulduğu kabul edilir ve ayrılık, ortaklığın tasfiyesi davasıyla sonuçlanır: mallar ve kazanımlar, katkı oranlarına göre paylaştırılır. (3) Paylı mülkiyet: Tapuda-ruhsatta iki ismin yazdığı mallar zaten ortak maldır; ayrılıkta paydaşlığın giderilmesi (izale-i şüyu) yolu işler. İki dürüst sınır da çizilmelidir: yalnızca ev emeği — yemek, temizlik, çocuk bakımı — bu sistemde tek başına parasal alacak doğurmaz; evlilikteki katılma alacağının fiilî birliktelikte karşılığı yoktur. Ve ayrılığın kendisi için kusur tazminatı da istenemez — birlikteliği bitirmek, hukuken herkesin serbestisidir; tazminat ancak kişilik hakkını ağır ihlâl eden özel durumlarda genel hükümlerle tartışılır.

Davanın Kalbi: Katkıyı İspat Etmek

Bu dosyalarda hak, delil kadardır. Kazandıran deliller: banka kayıtları — kredi taksitlerinin kimin hesabından ödendiği, peşinatın hangi hesaptan çıktığı, düzenli transferler; satış-fatura belgeleri — aracın, eşyanın, malzemenin ödeme izi; gelir karşılaştırması — malın alındığı dönemde tarafların kazanç tablosu (“asgari ücretli adına kayıtlı üç daire” anlatısı, katkı iddiasını güçlendirir); yazışmalar — “evi birlikte alıyoruz”, “taksitleri sen yatır” içerikli mesajlar; tanıklar — inşaatta çalışıldığını, dükkânda emek verildiğini, ödemelerin elden yapıldığını görenler. Ziynet ve kişisel hediyeler kendi kulvarında yürür: kime takıldıysa veya kime hediye edildiyse onundur; bir cinse özgü takılar o cinse verilmiş sayılır (Yargıtay 2. HD, 04.04.2024, E.2023/5704, K.2024/2402). Bağışlanan değer ise ancak TBK m.295’teki sınırlı sebeplerle geri istenebilir. Süre boyutu ihmal edilmemelidir: sebepsiz zenginleşme talepleri, hakkın öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde on yıllık zamanaşımına tabidir — ayrılığın şokuyla geçirilen yıllar, alacağın üzerine beton döker. Mal kaçırma riski somutsa, dava ile birlikte taşınmaza yönelik taleplerde ihtiyati tedbir (HMK m.389), para alacaklarında ihtiyati haciz (İİK m.257) talebi ilk celse beklenmeden kurulmalıdır.

Dava Sürerken Malı Korumak: Tedbir mi, Haciz mi?

Talep bir taşınmazın kendisine yöneliyorsa (inançlı işleme dayalı tapu iptali ve tescil gibi) uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir istenir (HMK m.389). Talep para alacağıysa (sebepsiz zenginleşme veya ortaklık payı gibi) asıl geçici koruma ihtiyati hacizdir; vadesi gelmemiş alacaklarda bile borçlunun mallarını gizlemeye veya kaçırmaya hazırlanması hâlinde ihtiyati haciz istenebilir (İİK m.257/2). Hangi korumanın istendiği dilekçede açıkça yazılmalıdır; mahkeme talep edilenden başka bir geçici hukuki korumaya kendiliğinden karar veremez (Yargıtay 3. HD, 09.02.2026, E.2025/4636, K.2026/522). Ayrıntı için ihtiyati haciz rehberimize bakabilirsiniz.

Birliktelik Sürerken: Kendi Hukukunuzu Kendiniz Yazın

Bu alandaki en değerli hukuk hizmeti, ayrılıktan sonra değil öncesinde verilir; çünkü kanunun vermediği korumayı sözleşme verebilir. Nikâhsız yaşayan çiftlerin araç seti: (1) Tapu-ruhsat düzeni: Ortak alınan her malın iki isim üzerine kaydı — en ucuz ve en kesin koruma. (2) Birliktelik (paylaşım) sözleşmesi: Tarafların; katkı esaslarını, ayrılıkta malların ve birikimlerin nasıl paylaşılacağını düzenleyen yazılı sözleşme yapması mümkündür — bu, aile hukuku sözleşmesi değil, genel hükümlere tabi geçerli bir borçlar sözleşmesidir; noterden düzenlenmesi ispat gücünü artırır. (3) Dekont disiplini: Ortak giderlerin ve mal alımlarının banka üzerinden, açıklamalı yürütülmesi. (4) Ortak çocuklar: Soybağının (tanımayla) vakit kaybetmeden kurulması — çocuğun nafaka, miras ve SGK hakları nikâhtan bağımsız, soybağıyla tam işler; velayet ise anadadır. Kapanış dürüstlüğü şudur: hukukumuz, fiilî birlikteliği evliliğin küçük kardeşi olarak tanımaz; onu, iki yetişkinin genel hukuk kurallarıyla yürüttüğü bir ortak yaşam sayar. Bu düzende güvence; ya nikâh memurunun imzasında ya da kendi elinizle kurduğunuz belge düzenindedir — ikisi de yoksa, yıllar sonra elde kalan çoğu kez yalnızca tanık listesidir.

Birliktelik Sözleşmesi: Neler Geçerli, Neler Geçersiz?

Taraflar sözleşme özgürlüğü sınırları içinde katkı esaslarını ve ayrılıktaki paylaşımı yazılı olarak düzenleyebilir. Ancak bu sözleşme bir mal rejimi sözleşmesi değildir; Medeni Kanunun eşlere tanıdığı mal rejimi seçimi yalnızca evli veya evlenecek kişiler içindir. Sözleşmenin geçerliliği Borçlar Kanununa göre değerlendirilir ve üç sınırı vardır.

Sözleşmenin noterde düzenlenmesi ispat gücünü artırır; taşınmaz devri taahhüdü ise ancak resmî şekilde, yani tapu müdürlüğünde veya noterde düzenleme şeklinde yapılırsa geçerli olur. Kişinin kendi özgürlüklerinden vazgeçemeyeceği ve bunları hukuka veya ahlaka aykırı biçimde sınırlayamayacağı kuralı (TMK m.23) nedeniyle, “ayrılırsan şu kadar ödersin” türünden hükümlerin geçerliliği tartışmalıdır.

Örnek Olay: Sekiz Yıllık Birliktelik, Kadın Adına Ev

Nikâhsız Birliktelik Dosyalarında Sık Yapılan Hatalar

1. Aile mahkemesinde dava açmak. Malvarlığı talepleri Borçlar Kanununa dayandığından genel mahkemede görülür.
2. Ortak tapu için doğrudan dava açmak. Ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk dava şartıdır.
3. İki yıllık süreyi kaçırmak. Sebepsiz zenginleşmede kısa süre öğrenmeden itibaren işler (TBK m.82).
4. Ad emanet iddiasını tanıkla ispatlamaya çalışmak. İnançlı işlem kural olarak yazılı delille ispatlanır (YİBK 05.02.1947).
5. Para alacağı için yalnız tedbir istemek. Para alacağında asıl koruma ihtiyati hacizdir (Yargıtay 3. HD, 09.02.2026, E.2025/4636, K.2026/522).
6. Bağış ile katkıyı ayırmamak. Bağış kural olarak geri alınamaz (TBK m.295); katkı ise sebebi sona erince istenebilir (TBK m.77/2).
7. Çocuk için soybağını kurmamak. Nafaka ve miras hakları baba ile soybağının kurulmasına bağlıdır (TMK m.282, m.498).

Sıkça Sorulan Sorular

Nikâhsız birliktelikte mallar yarı yarıya paylaşılır mı?

Hayır; mal rejimi kuralları resmî evliliğe özgüdür. Fiilî birliktelikte herkes kendi adına kayıtlı malın sahibi kalır, paylaşım ancak katkı ispatıyla sağlanır.

Onun adına kayıtlı eve verdiğim parayı geri alabilir miyim?

Evet; peşinat ve taksit ödemelerinizi dekont, gelir karşılaştırması ve tanıkla ispatlarsanız, sebepsiz zenginleşme hükümleriyle katkınızın iadesini isteyebilirsiniz.

Birlikte işlettiğimiz dükkândaki emeğimin karşılığı ne olur?

Emek ve sermayenin ortak amaçla birleştiği ilişkiler adi ortaklık sayılır; ayrılıkta ortaklığın tasfiyesi davasıyla kazanımlar katkı oranlarına göre paylaştırılır.

Sadece ev işleri ve çocuk bakımı alacak doğurur mu?

Tek başına doğurmaz; evlilikteki katılma alacağının fiilî birliktelikte karşılığı yoktur. Parasal veya işletmeye dönük katkılar ispatlanabildiği ölçüde istenebilir.

Bu talepler için süre sınırı var mı?

Sebepsiz zenginleşmede öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde on yıllık zamanaşımı işler; mal kaçırma riskinde para alacağı için ihtiyati haciz, taşınmaza yönelik talep için ihtiyati tedbir gecikmeden istenmelidir.

Nikâhsız birliktelikte mal davası hangi mahkemede açılır?

Sebepsiz zenginleşme, adi ortaklık ve tapu iptali talepleri Borçlar Kanununa dayandığından asliye hukuk mahkemesinde açılır. Ortak tapudaki taşınmaz için ortaklığın giderilmesi davası sulh hukuk mahkemesinde görülür (HMK m.4/1-b) ve önce arabulucuya başvurulması zorunludur.

Birliktelik sırasında ona devrettiğim evi geri alabilir miyim?

Devir bağış niteliğindeyse kural olarak geri alınamaz; geri alma ancak TBK m.295’teki sınırlı sebeplerle mümkündür. Hile veya yanılma iddiası ise öğrenmeden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmeli ve ispatlanmalıdır (TBK m.39). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, evlenme vaadiyle yapıldığı ileri sürülen devirlerde irade sakatlığı ispatlanamadığı için davayı reddetmiştir (YHGK, 29.05.2024, E.2023/(14)7-475, K.2024/284).

Ev onun adına ama parasını ben ödedim; “ev benim” diyebilir miyim?

Bu bir inançlı işlem (ad emanet) iddiasıdır ve kural olarak yazılı delille ispatlanmalıdır (YİBK 05.02.1947). Yazılı delil yoksa delil başlangıcı ile tanık dinlenebilir (HMK m.202). İspat edilemezse ödemeler için sebepsiz zenginleşme yolu değerlendirilir.

Partnerim başka biriyle evliyse ona verdiğim parayı geri alabilir miyim?

Bu durumda TBK m.81 riski vardır: ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şey geri istenemez. Yargıtay, evli olduğu hâlde gayriresmî birliktelik için gönderilen paranın sebepsiz zenginleşmeyle geri istenemeyeceğini kabul etmiştir (Yargıtay 3. HD, 10.03.2025, E.2024/1960, K.2025/1429).

Ortak tapulu evimiz için doğrudan dava açabilir miyim?

Hayır. Ortaklığın giderilmesi davalarında 1 Eylül 2023’ten bu yana arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesinde dava açılır; mahkeme aynen bölünme mümkün değilse satışa karar verir.

Nikâhsız birliktelikten doğan çocuk kimin soyadını taşır?

TMK m.321’deki “evli değilse ananın” ibaresi Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir (AYM, 02.07.2009, E.2005/114, K.2009/105). Babayla soybağı kurulmamış çocuk uygulamada ananın soyadıyla kaydedilir; soybağı tanıma veya babalık hükmüyle kurulursa nüfus kaydı buna göre düzenlenir.