Kamulaştırma Dilekçe Örnekleri (2026) — 6 Hazır Dilekçe ve Süre Haritası

Hangi Dilekçe, Hangi Durumda?

Kamulaştırma süreci tek bir dava değildir. Malikin elindeki talepler farklı maddelere dayanır, farklı sürelere tabidir ve bir kısmı mahkemeye değil doğrudan idareye yöneltilir.

Aşağıda, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında en sık ihtiyaç duyulan altı başvuru yolu ve her biri için hazırlanmış dilekçe örneği yer almaktadır.

Önce durumunuzu belirleyin, sonra ilgili dilekçeye geçin.

Sık Kullanılan Dilekçeler

Süre Haritası

Kamulaştırma hukukunun ayırt edici özelliği, hakların büyük bölümünün kısa ve hak düşürücü sürelere bağlanmış olmasıdır. Bir süre kaçırıldığında, altındaki hak esastan hiç tartışılmadan ortadan kalkar.

Dilekçe Yazmadan Önce Bilinmesi Gerekenler

Bazı yollar birbirini kapatır

En önemli tercih noktası şudur: 12. madde, artan kısmın kamulaştırılması talebini idari yargıda dava açılmayan hâllere özgülemiştir. Yani iptal davası açan malik, kalan parçayı idareye aldıramaz.

Benzer bir kural 22. maddede de vardır: idarenin iade teklifini kabul etmeyen mal sahibi veya mirasçılarının 23. maddeye göre geri alma hakları da düşer.

Bu nedenle bir yola girmeden önce diğerinin kapanıp kapanmayacağı değerlendirilmelidir.

Anlaşma imzası geri dönülemez

8. madde uyarınca anlaşma tutanağı, malikin ferağ vermesi ve idare adına tescil işleminin tamamlanmasından sonra kesin bir hüküm teşkil eder ve taraflar, tutanakta belirtilen bedele ilişkin olarak hiçbir hak ve alacak talebinde bulunamazlar ve dava açamazlar.

Uzlaşma masasında atılan imza, kamulaştırma sürecinin en geri dönülemez anıdır.

Yargılama giderleri idarededir

11 Haziran 2026 tarihli ve 7584 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle değişen 29. madde uyarınca; bilirkişi, keşif ve muhtar ücretleri ile tapu harçları ve bu Kanun’un gerektirdiği diğer giderler kamulaştırmayı yapan idarece ödenir.

Bu düzenleme, dava açmanın önündeki masraf engelini önemli ölçüde kaldırmıştır.

Vekâlet ücretinde özel bir yasak var

2942 sayılı Kanun’un 31. maddesinin (e) bendi, kamulaştırma bedelinin bir kısmının avukata ait olacağının kararlaştırılmasını yasaklamaktadır. 33. madde bu yasağa aykırılığı cezai yaptırıma bağlamış, 34. madde ise malike belirli şartlarla geri alma hakkı tanımıştır.

Dolayısıyla bu alanda ücretin, bedelin yüzdesi üzerinden bir başarı primi olarak kararlaştırılması kanuna uygun değildir.

Dilekçelerin Kullanımı Hakkında

Bu sayfalardaki metinler, ilgili maddelerin aradığı unsurları göstermek amacıyla hazırlanmış örneklerdir. Köşeli parantezli alanlar dosyanın kendi verileriyle doldurulmalıdır.

Her dosyanın kendi koşulları vardır: taşınmazın niteliği, kamulaştırmanın amacı, sürecin hangi aşamada olduğu ve hangi tebligatların ne zaman yapıldığı sonucu doğrudan etkiler.

Örnek metinlerde yer alan bütün gerekçelerin sıralanması da doğru değildir; somut olayda karşılığı bulunmayan iddialar dilekçeyi zayıflatır. Yalnızca dosyada gerçekten mevcut olan hususlar ileri sürülmelidir.

Kamulaştırma Süreci: Baştan Sona

Hangi dilekçeye ihtiyaç duyulduğunu belirlemek için sürecin hangi aşamasında bulunulduğunu bilmek gerekir. Usulüne uygun bir kamulaştırma şu halkalardan oluşur.

1. Kamu yararı kararı ve onayı. Süreç, yetkili merci tarafından alınan ve onaylanan bir kamu yararı kararıyla başlar (m.5 ve m.6). Bu aşamadaki sakatlıklar iptal davasının konusudur.

2. Hazırlık ve tapu şerhi. İdare taşınmazın ölçekli planını yaptırır; malikleri ve adreslerini tapu, vergi ve nüfus kayıtları üzerinden veya haricen araştırma ile belgelere bağlayarak tespit ettirir. Kamulaştırmanın tapu siciline şerh verilmesini bildirir (m.7).

3. Satın alma usulü. İdare taşınmazı öncelikle satın alma usulüyle edinmeye çalışmak zorundadır. Kıymet takdir ve uzlaşma komisyonları görevlendirilir, malik tahmini bedel belirtilmeksizin pazarlığa davet edilir (m.8).

4. Bedel tespiti ve tescil davası. Anlaşma sağlanamazsa idare, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde dava açar (m.10).

5. Ödeme ve tescil. Mahkeme bedeli tespit eder, idareye on beş gün süre verir, bedel bankaya yatırılır ve makbuzun ibrazı üzerine tescil ve ödeme kararı verilir.

Bu zincirin her halkasında farklı bir talep doğar. Bu nedenle dilekçe seçimi, dosyanın hangi aşamada olduğuna bağlıdır.

Son Yıllarda Ne Değişti? Anayasa Mahkemesi Kararları

Kamulaştırma hukuku son yıllarda büyük ölçüde Anayasa Mahkemesi kararlarıyla şekillenmiştir. Bu kararların çoğu malik lehine sonuç doğurmuş, bazıları ise mevcut uygulamayı tamamen değiştirmiştir.

Aşağıdaki tablo, dilekçe hazırlanırken bilinmesi gereken iptal kararlarını toplamaktadır.

Bu kararların ortak yönü, malikin mülkiyet hakkını zayıflatan usul kurallarının kaldırılmasıdır. Eski tarihli kaynaklarda bu değişikliklerin yer almaması sık karşılaşılan bir sorundur.

Kanun Değişikliği: 7584 Sayılı Kanun

Yargı kararları dışında bir kanun değişikliği de dava açma kararını doğrudan etkilemiştir.

11 Haziran 2026 tarihli ve 7584 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle değişen 29. madde uyarınca; bilirkişi, keşif ve muhtar ücretleri ile tapu harçları ve bu Kanun’un gerektirdiği diğer giderler kamulaştırmayı yapan idarece ödenir.

Bu düzenlemeden önce yargılama giderleri, özellikle keşif ve bilirkişi masrafları, düşük değerli taşınmazlarda dava açmayı ekonomik olarak anlamsız kılabiliyordu. Değişiklik bu engeli büyük ölçüde ortadan kaldırmıştır.

En Pahalı Beş Hata

Kamulaştırma dosyalarında yapılan hataların çoğu telafi edilebilir. Aşağıdaki beşi ise edilemez.

1. Uzlaşma tutanağını okumadan imzalamak

8. madde uyarınca tutanak, ferağ ve tescilin tamamlanmasından sonra kesin hüküm teşkil eder; taraflar bedele ilişkin hiçbir hak ve alacak talebinde bulunamaz ve dava açamaz. Bu, sürecin en geri dönülemez anıdır.

2. Otuz günlük süreleri kaçırmak

İdari yargıda iptal davası ve artan kısmın kamulaştırılması talebi için otuz gün öngörülmüştür. İkisinin başlangıç tarihleri farklıdır: birincisi mahkemece yapılan tebligat gününden veya ilan tarihinden, ikincisi kamulaştırma kararının tebliğinden işler.

3. Geri almada bir yıllık süreyi kaçırmak

23. maddedeki hak, doğmasından itibaren bir yıl içinde kullanılmazsa düşer. Maddenin üçüncü fıkrası, süreler geçtikten sonra idareden herhangi bir sebeple hak, bedel veya tazminat talebinde bulunulamayacağını ve dava açılamayacağını düzenler.

4. İdarenin iade teklifini düşünmeden reddetmek

22. madde uyarınca taşınmazı geri almayı kabul etmeyen mal sahibi veya mirasçılarının 23. maddeye göre geri alma hakları da düşer. Üstelik 22. madde yolunda iade, bedelin kesinleşmesinden sonra bir yıl içinde gerçekleşirse bedelin faizi alınmaz. Reddedilen teklif çoğu zaman daha avantajlıdır.

5. Bilirkişi raporuna gerekçesiz itiraz etmek

10. madde uyarınca hâkim, raporlardan ve beyanlardan yararlanarak bedeli tespit eder. “Bedel düşüktür” biçimindeki bir itiraz hesaplanabilir bir talep içermez. İtirazın, raporun 11 ve 12. maddeleri hangi yönlerden ihlal ettiğini somut olarak göstermesi gerekir.

Dosyanızda Hangi Belgeler Olmalı?

Hangi dilekçe yazılacak olursa olsun, aşağıdaki belgeler ortak temeli oluşturur.

1. Güncel tapu kayıt örneği. Şerhler, takyidatlar ve malik bilgisi.
2. Kamulaştırma kararı ve tebligat evrakı. Sürelerin başlangıcı buradan hesaplanır.
3. Kamu yararı kararı ve onay belgesi. İşlem dosyasından istenebilir.
4. İmar durumu belgesi. Arsa/arazi ayrımı ve değerleme yöntemi bakımından belirleyici.
5. Kadastral kroki ve kamulaştırma haritası. Kısmi kamulaştırmada kalan alanın durumu.
6. Emsal satış kayıtları. Arsalarda bedel tartışmasının temeli.
7. Taşınmazın mevcut hâlini gösteren fotoğraflar.
8. Ağaç ve yapı envanteri. 11. madde her unsurun ayrı ayrı değerini arar.
9. Bedelin tahsiline ilişkin banka kayıtları. Geri alma dosyalarında faiz hesabının başlangıcı.

Bu belgelerin dava açılmadan önce toplanması, sürelerin dar olduğu bu alanda zaman kazandırır.