📜 Dayanak Mevzuat
- 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.20 — Taşınmazın boşaltılması, on beş günlük süre ve ekili arazi istisnası
- 2942 sayılı Kanun m.7 — Kamu yararı kararının ilanı ve sonradan yapılanların bedele etkisi
- 2942 sayılı Kanun m.10 — Tescil kararı ve malikin kullanma haklarının sona ermesi
- 2942 sayılı Kanun m.11 ve 12 — Değerleme esasları ve ürün bedelinin dikkate alınması
- 2942 sayılı Kanun m.37 — Adli yargıda çözümlenecek uyuşmazlıklar
⚡ Net Cevap: Taşınmaz idare adına tescil edildikten sonra boşaltma icra memurundan istenir; icra memuru on beş gün içinde boşaltılmasını içindekilere tebliğ eder, boşaltılmazsa icraca boşaltılır. Kanun burada çok serttir: itiraz ve şikâyet boşaltmayı durdurmaz ve mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilemez. Tek gerçek koruma tarım arazileri içindir: ekili arazinin boşaltılması hasat sonuna bırakılır. Hasat beklenemiyorsa idare, mahkemece takdir edilecek ekin bedelini tazmin etmek şartıyla boşaltma isteyebilir.
Kamulaştırma dosyasının en sessiz aşaması budur. Bedel tartışması bitmiş, tescil yapılmış, dosya kapanmış gibi görünür. Sonra bir gün icra müdürlüğünden yazı gelir: on beş gün içinde boşaltın.
Aşağıda boşaltmanın nasıl işlediği, itirazın neden işe yaramadığı, tarım arazileri için getirilen istisna ve hazır bir ekili arazi beyanı ile ekin bedeli talebi yer almaktadır.
Boşaltma Nasıl İşliyor?
Süreç kısa ve tek yönlüdür:
- Taşınmaz, tapu dairesince idare adına tescil edilir,
- Boşaltma idarece icra memurundan istenir,
- İcra memuru taşınmazı on beş gün içinde boşaltmalarını içindekilere tebliğ eder,
- Bu süre içinde boşaltılmazsa icraca boşaltılır.
Dikkat edilecek nokta muhataptır: tebligat malike değil, taşınmazın içindekilere yapılır. Yani eski malik, zilyet, kiracı, ortakçı — fiilen kullanan herkes bu kapsamdadır.
Ayrıca boşaltma, bedel ödemesinden bağımsız işlemez: taşınmaz idare adına ancak bedel bankaya yatırıldıktan sonra tescil edilir. Bu nedenle boşaltma tebligatı geldiğinde bedelin yatırılıp yatırılmadığı ve tescilin gerçekleşip gerçekleşmediği ilk kontrol edilecek husustur.
Neden İtiraz İşe Yaramıyor?
Bu, müvekkile açıkça söylenmesi gereken bir gerçektir.
Kanun iki cümleyle bütün olağan savunma araçlarını kapatır: itiraz ve şikâyet boşaltmayı durdurmaz ve mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilemez.
Üçüncü bir sınır daha vardır: taşınmaz malın boşaltılması sebebiyle mal sahibi ve idare tazminat ile sorumlu tutulamaz.
Buradan çıkan sonuç şudur: boşaltmayı geciktirmeye yönelik bir strateji sonuç vermez. Enerji, kanunun tanıdığı tek istisnaya yöneltilmelidir.
Bu aşamada asıl mücadelenin çoktan bitmiş olduğunu da kabul etmek gerekir. Boşaltma, bedelin belirlendiği ve tescilin yapıldığı bir sürecin sonucudur; bedele ilişkin itirazlar kanun yollarında sürüyor olabilir ancak bunlar taşınmazın fiilen boşaltılmasını engellemez.
İtiraz boşaltmayı durdurmaz, tedbir de verilemez
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Tek Gerçek Koruma: Ekili Arazi
Kanunun tarım arazileri için getirdiği istisna açıktır: ekili arazinin boşaltılması hasat sonuna bırakılır.
Bu hüküm bir itiraz değil, kanunun kendisinden doğan bir haktır. Boşaltmaya karşı çıkmak yerine, taşınmazın ekili olduğunun ortaya konması yeterlidir.
Uygulamada işleyen dosya şöyle kurulur:
- Ekili olma durumu. Tarihli fotoğraflar, ÇKS ve tarımsal destekleme kayıtları, tohum ve gübre faturaları. Boşaltma tebligatı geldiği gün fotoğraf çekilmeli, mümkünse mahallinde tespit yaptırılmalıdır.
- Hasat zamanı. Ekilen ürünün bölgedeki hasat dönemi, ilçe tarım ve orman müdürlüğünden veya ziraat odasından yazıyla tespit ettirilmelidir. “Hasat yaklaşıyor” beyanı tek başına yetmez.
- Ekili alanın sınırı. İstisna yalnızca ekili kısım içindir. Parselin bir bölümü ekili, bir bölümü boşsa talep ayrıştırılmalı ve ekili alanın metrekaresi gösterilmelidir.
Bu belgeler hazır olduğunda talep, icra müdürlüğüne ve bir örneği kamulaştırmayı yapan idareye evrak kaydıyla sunulur.
İdare Hasadı Bekleyemezse: Ekin Bedeli
İstisna mutlak değildir. Kanun idareye bir çıkış yolu bırakmıştır.
Hasat zamanının beklenmesi mümkün olmadığı hâllerde kamulaştırmayı yapan idare, mahkemece takdir edilecek ekin bedelini tazmin etmek şartıyla arazinin boşaltılmasını talep edebilir.
Dolayısıyla denge şudur: idare hasadı bekler ya da bekleyemeyecekse bedelini öder. Ürün karşılıksız yok edilemez.
Ancak bir sınır vardır ve mutlaka kontrol edilmelidir: ekin bedeli, Kanun’un değerlemeye ilişkin hükümleri uyarınca yapılan kamulaştırma değerinin tespitinde nazara alınmışsa, taşınmazın boşaltılması için tekrar bu bedelin tespit ve ödenmesi gerekmez.
Pratik sonuç: talep hazırlanmadan önce kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin bilirkişi raporu açılmalı ve ekin bedelinin ayrı bir kalem olarak yer alıp almadığına bakılmalıdır. Yer alıyorsa ikinci kez istenemez; yer almıyorsa ayrıca talep edilir. Ürün ve ağaç bedellerinin değerlemedeki yeri için kamulaştırmada ağaç, bağ, bahçe ve ürün bedeli yazımıza bakılabilir.
Ekin bedeli talep edildiğinde hesaplama, mahallinde keşif yapılarak ziraat mühendisi bilirkişi marifetiyle; ekilen ürünün türü, ekim tarihi, dekar başına verim ve güncel ürün fiyatı esas alınarak yapılır. Arazi değerlemesinin genel yöntemi için arazi ve tarım kamulaştırmasında net gelir yöntemi yazımıza bakılabilir.
İki Ayrı Kesme Tarihi: Sonradan Yapılanlar
Bu, uygulamada en çok hayal kırıklığı yaratan konudur ve iki farklı tarih birbirine karıştırılır.
Birinci kesme: kamu yararı kararının ilanı. Kamu yararı kararı, kamulaştırılacak taşınmazların bulunduğu mahalle veya köy muhtarlığında on beş gün süreyle asılmak suretiyle ilan edilir. Kanun şunu ekler: kamu yararı kararının ilan süresinin bitiminden itibaren, kamulaştırılacak taşınmazlar üzerine yapılan sabit tesisler ile dikilen ağaçların bedeli, kamulaştırma bedelinin tespitinde dikkate alınmaz.
İkinci kesme: tescil kararı. Mahkemece verilen tescil kararı tarihinden itibaren taşınmaz mal sahibinin, kamulaştırılması kararlaştırılan taşınmazda yeni inşaat veya ekim yapmak ya da mevcut inşaatta esaslı değişiklikler meydana getirmek gibi kullanma hakları kalkar. Bundan sonra yapılanların değeri dikkate alınmaz.
Bu iki kural birlikte okunduğunda ortaya çıkan tablo nettir: kamulaştırma haberi duyulduktan sonra “bedeli artsın” diye ağaç dikmek veya tesis yapmak sonuç vermez; harcanan para geri gelmez.
Buna karşılık ilan öncesinde mevcut olan ağaç, yapı ve tesisler bedele dâhildir ve bunların keşifte eksiksiz sayılması gerekir. Bu nedenle kamu yararı kararının ilan tarihi, dosyada erken tespit edilmesi gereken bir veridir.
Kiracı ve Diğer Kullanıcılar
Boşaltma tebligatı “içindekilere” yapıldığından, taşınmazı kullanan kiracı ve ortakçılar da doğrudan muhataptır.
Bu kişiler bakımından iki ayrı hat işler:
- Boşaltma hattı. Kanun aynı şekilde uygulanır; itiraz ve şikâyet boşaltmayı durdurmaz. Ekili arazi istisnası ise kullanıcı bakımından da ileri sürülebilir; ürün kimin ise ekin bedeli talebi de onundur.
- Sözleşme hattı. Kira veya ortakçılık ilişkisinden doğan talepler, kamulaştırma dosyasının değil taraflar arasındaki sözleşmenin konusudur ve ayrıca değerlendirilir.
Kamulaştırmada kimin neyi talep edebileceğine ilişkin genel çerçeve için kamulaştırmada hak sahipliği yazımıza bakılabilir.
Boşaltmadan Önce Yapılacak Son Kontroller
Boşaltma kaçınılmaz olduğunda bile, taşınmazdan ayrılmadan önce yapılması gereken işler vardır:
- Envanteri fotoğraflayın. Ağaçlar, yapılar, sabit tesisler, sulama sistemi ve müştemilat. Boşaltmadan sonra bunların varlığını ispatlamak güçleşir.
- Sökülebilir unsurları belirleyin. Bedele dâhil edilmemiş ve sökülüp taşınabilir nitelikteki eşya ve tesisler ayrılmalıdır.
- Bilirkişi raporunu karşılaştırın. Raporda sayılan unsurlarla sahadaki gerçek durumu karşılaştırın; eksik varsa bu, bedele itiraz aşamasında kullanılacak bir tespittir.
- Boşaltma tutanağını okuyun ve şerh düşün. Tutanakta yer alan tespitler sonraki tartışmalarda delil oluşturur.
Ekili Arazi Beyanı ve Ekin Bedeli Talebi Dilekçesi Örneği (2026)
Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; ekili olma durumunu ve hasat zamanını belgeyle destekleyin. Sonunda, idarenin hasadı bekleyememesi hâlinde kullanılacak ekin bedeli talebi metni de yer almaktadır. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.
[ … ] İCRA MÜDÜRLÜĞÜNE
(Bir örneği kamulaştırmayı yapan idareye de evrak kaydıyla sunulmalıdır. On beş günlük süre tebliğden itibaren işler.)
DOSYA NO: 20…/… E.
BEYANDA BULUNAN: [Ad Soyad] (T.C.: [ … ])
SIFATI: Taşınmazı fiilen kullanan eski malik / zilyet / kiracı
ADRES: [Açık adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] (vekil yoksa çıkarın)
KARŞI TARAF: [ … ] Genel Müdürlüğü / [ … ] Belediye Başkanlığı
TAŞINMAZ: [ … ] İli, [ … ] İlçesi, [ … ] Köyü/Mahallesi, [ … ] ada, [ … ] parsel — [ … ] m²
BOŞALTMA TEBLİGATI TARİHİ: …/…/20…
KONU: Taşınmazın EKİLİ ARAZİ niteliğinde olması nedeniyle, 2942 sayılı Kanun’un 20. maddesi uyarınca boşaltmanın HASAT SONUNA BIRAKILMASI talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. BOŞALTMA TEBLİGATI ALINMIŞTIR. Müdürlüğünüzce …/…/20… tarihinde tebliğ edilen yazı ile taşınmazın on beş gün içinde boşaltılması istenmiştir. (Ek-1: Tebligat evrakı)
2. TAŞINMAZ EKİLİ ARAZİ NİTELİĞİNDEDİR. Dava konusu taşınmazın [ … ] m²lik kısmı hâlihazırda [buğday / arpa / mısır / ayçiçeği / … ] ekili olup, ekim …/…/20… tarihinde yapılmıştır. Ürün henüz hasat edilmemiştir. (Ek-2: Tarihli fotoğraflar, ÇKS belgesi, tohum ve gübre faturaları)
3. HASAT ZAMANI. Bölgede [ … ] ürününün hasat zamanı [ … ] ayıdır. Bu husus [ … ] İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden sorulmak suretiyle veya ziraat mühendisi bilirkişi incelemesiyle tespit edilebilir. (Ek-3: İlçe Tarım Müdürlüğü yazısı / ziraat odası kaydı)
4. KANUNİ DAYANAK. 2942 sayılı Kanun’un 20. maddesi, “Ekili arazinin boşaltılması hasat sonuna bırakılır” hükmünü açıkça düzenlemektedir. Bu, boşaltmaya karşı bir itiraz değil, kanunun öngördüğü bir istisnadır.
5. TALEBİMİZ. Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Taşınmazın ekili olan [ … ] m²lik kısmı bakımından boşaltma işleminin HASAT SONUNA BIRAKILMASINA,
b) Taşınmazın ekili olmayan kısmı bakımından ise ayrıca değerlendirme yapılmasına,
c) Ekili olma durumunun tespiti için gerekirse mahallinde tespit yapılmasına
karar verilmesini talep ederiz.
6. EKİN BEDELİ HÂLİNDE BEYANIMIZ. Kamulaştırmayı yapan idarenin, hasat zamanının beklenmesinin mümkün olmadığını ileri sürmesi hâlinde; Kanun uyarınca mahkemece takdir edilecek ekin bedelinin tazmin edilmesi şartıyla boşaltma talep edilebileceğini, bu hâlde ekin bedelinin tarafımıza ödenmesi gerektiğini şimdiden beyan ederiz.
Ayrıca ekin bedelinin, kamulaştırma değerinin tespitinde nazara alınmadığını beyan ederiz. (Kamulaştırma bedeli raporunda ekin bedeli yer almıyorsa bu cümleyi bırakın.)
SONUÇ VE İSTEM: Taşınmazın ekili kısmı bakımından boşaltmanın hasat sonuna bırakılmasına; aksi hâlde mahkemece takdir edilecek ekin bedelinin tarafımıza tazminine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. …/…/20…
Beyanda Bulunan / Vekili
[Ad Soyad]
[İmza]
EKLER:
Ek-1: Boşaltma tebligatı
Ek-2: Tarihli fotoğraflar, ÇKS belgesi, tohum ve gübre faturaları
Ek-3: İlçe Tarım Müdürlüğü yazısı / ziraat odası kaydı
Ek-4: Kamulaştırma bedeli bilirkişi raporu (ekin bedelinin dâhil olup olmadığını göstermek için)
Ek-5: Vekâletname
EK METİN — Ekin Bedelinin Tespiti ve Tazmini Talebi
(İdare hasadı bekleyemeyeceğini bildirirse, ekin bedelinin mahkemece takdiri için sunulur.)
[ … ] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE
TALEPTE BULUNAN: [Ad Soyad] — [Adres]
KARŞI TARAF: [ … ] İdaresi
KONU: Hasat beklenmeksizin boşaltılan ekili arazideki EKİN BEDELİNİN TESPİTİ VE TAZMİNİ talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Kamulaştırılan [ … ] ada [ … ] parsel sayılı taşınmazın [ … ] m²lik kısmı, boşaltma tarihinde [ … ] ürünü ekili durumdaydı.
2. Karşı taraf idare, hasat zamanının beklenmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek arazinin boşaltılmasını talep etmiştir. 2942 sayılı Kanun’un 20. maddesi bu hâlde boşaltmayı mahkemece takdir edilecek ekin bedelinin tazmin edilmesi şartına bağlamıştır.
3. Ekin bedeli, kamulaştırma değerinin tespitinde dikkate alınmamıştır. (Ek: Bilirkişi raporu)
4. Ekin bedelinin tespiti için mahallinde keşif yapılarak ziraat mühendisi bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasını; ekilen ürünün türü, ekim tarihi, dekar başına verim ve güncel ürün fiyatı esas alınarak hesaplama yapılmasını talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM: Keşif ve bilirkişi incelemesiyle ekin bedelinin tespitine ve tespit edilecek bedelin faiziyle birlikte tarafımıza ödenmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. …/…/20…
Boşaltma Öncesi Kontrol Listesi
- Boşaltma tebligatı ve tebliğ tarihi; on beş günlük sürenin son günü,
- Taşınmazın idare adına tescil edilip edilmediği ve bedelin yatırılıp yatırılmadığı,
- Taşınmazın ekili olup olmadığı ve ekili alanın metrekaresi,
- Tarihli fotoğraflar, ÇKS ve destekleme kayıtları, tohum ve gübre faturaları,
- İlçe tarım müdürlüğünden hasat zamanına ilişkin yazı,
- Kamulaştırma bedeli bilirkişi raporunda ekin bedelinin yer alıp almadığı,
- Kamu yararı kararının ilan tarihi (sonradan yapılanlar için),
- Taşınmaz üzerindeki ağaç, yapı ve sabit tesis envanteri ile fotoğrafları,
- Taşınmazı kullanan kiracı veya ortakçı bulunup bulunmadığı.
Sık Yapılan Hatalar
- Boşaltmayı durdurmak için tedbir istemek. Kanun, itiraz ve şikâyetin boşaltmayı durdurmayacağını ve ihtiyati tedbir verilemeyeceğini açıkça düzenler.
- Ekili arazi istisnasını gündeme getirmemek. Bu, boşaltmaya karşı değil kanunun öngördüğü bir istisnadır ve talep edilmelidir.
- Ekili olma durumunu belgelememek. Fotoğraf, ÇKS ve fatura olmadan istisna ileri sürülemez.
- Ekin bedelinin bedele dâhil olup olmadığını kontrol etmemek. Rapora zaten girmişse tekrar ödenmez; girmemişse ayrıca istenmelidir.
- Tescil sonrası ekim yapmak. Tescil kararı tarihinden sonra yapılan ekimin değeri dikkate alınmaz.
- Kamu yararı ilanından sonra ağaç dikmek. İlan süresinin bitiminden sonra dikilen ağaçların bedeli kamulaştırma bedeline yansımaz.
- Hasat zamanını sorgusuz kabul etmek. Hasat zamanı ilçe tarım müdürlüğünden sorularak veya ziraat bilirkişisiyle tespit edilmelidir.
Adım Adım Süreç
- Tebligat tarihini sabitleyin — On beş günlük sürenin son gününü hesaplayın.
- Ekili durumu hemen belgeleyin — Tarihli fotoğraf çekin; ÇKS, tohum ve gübre kayıtlarını toplayın.
- Hasat zamanını resmî olarak tespit ettirin — İlçe tarım müdürlüğünden veya ziraat odasından yazı alın.
- Bilirkişi raporunu kontrol edin — Ekin bedeli kamulaştırma değerine dâhil edilmiş mi?
- Talebi süresinde sunun — İcra müdürlüğüne ve bir örneğini idareye evrak kaydıyla verin.
- Ekili olmayan kısmı ayırın — İstisna yalnızca ekili kısım içindir; kalan bölüm için ayrı değerlendirme isteyin.
- Ekin bedeli talebini hazırlayın — İdare hasadı bekleyemeyeceğini bildirirse keşif ve ziraat bilirkişisi talep edin.
Ürün karşılıksız yok edilemez, ekin bedeli istenir
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
İlgili Konular ve Kaynaklar
Kamulaştırma
- Kamu Konutu (Lojman) Tahliye İşlemine İtiraz Dilekçesi (2946)
- Kamulaştırma Hukuku Rehberi: Süreç, Bedel Tespiti ve Malikin Hakları
- Kamulaştırma Dilekçe Örnekleri: Hazır Dilekçeler ve Süre Haritası
- Kamulaştırmada Taşınmazın Teslimi ve Tahliyesi
- Kamulaştırmada Ağaç, Bağ, Bahçe ve Ürün Bedeli
- Kamulaştırma Bedel Tespiti Davasında Cevap Dilekçesi
- Kamulaştırma Bedeline İtiraz Dilekçesi Örneği
- Kamulaştırmadan Vazgeçme ve Taşınmazın İadesi Dilekçesi
- Arazi ve Tarım Kamulaştırmasında Net Gelir Yöntemi
Zilyetlik ve hak sahipliği
- Tapusuz Taşınmazın Kamulaştırılmasında Zilyedin Beyan Dilekçesi
- Kamulaştırma Bedeline İstihkak Davası Dilekçesi
- Kamulaştırmada Hak Sahipliği: Tapu Maliki, Zilyet ve Kiracı
- Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı) Dava Dilekçesi
- Olağanüstü Zamanaşımı ile Tescil Dava Dilekçesi Örneği
El atma ve imar
Boşaltmada Neyi Talep Edebilirsiniz?
Boşaltma aşamasında hangi talebin dayanağı olduğu, hangisinin olmadığı nettir.
| Talep | Durumu | Dayanak |
|---|---|---|
| Boşaltma tazminatı | Yok | Boşaltma sebebiyle mal sahibi ve idare tazminatla sorumlu tutulamaz |
| Ekili ürün | Değerlendirilir | Hasat edilmemiş ürün ayrı bir değer kalemidir |
| Muhdesat bedeli | Belgelenirse | Yapı, ağaç ve tesisler ayrı ayrı değerlenir |
| Taşınabilir demirbaş | Söküp alma | Taşınmazla bütünleşmemiş olanlar |
| Boşaltmaya itiraz | Sınırlı | Süreç icra memuru üzerinden yürür |
İkinci satır ekili arazilerde en değerli kalemdir ve boşaltma öncesinde tespit ettirilmelidir.
Boşaltma Sırasında Sökülen Tesislerin Bedeli
Boşaltma yalnızca eşyanın ve ekinin taşınmasından ibaret değildir. Kısmi kamulaştırmalarda sınır çizgisi çoğu zaman mevcut yapı ve tesislerin ortasından geçer; on ikinci maddenin dördüncü fıkrası bu durumu ayrıca bedele bağlamıştır.
| Unsur | Kanuni düzenleme |
|---|---|
| Şart | Kamulaştırma dışında kalan kısmın imar mevzuatına göre yararlanmaya elverişli olması |
| Kapsam | Kesilen bina, ihata duvarı, kanalizasyon, su, elektrik, havagazı kanalları ve makine gibi tesisler |
| Ödenecek olan | Eski nitelikleri dairesinde kullanılabilir duruma getirilmeleri için gereken gider ve bedel |
| Nasıl ödenir | Belirlenerek kamulaştırma bedeline ilave olunur |
| Önemli sınır | Bu gider, artık alandaki kıymet düşüklüğü hesabında ayrıca göz önünde tutulmaz |
Son satır, uygulamada en çok karıştırılan noktadır: eski hâle getirme gideri ile artık alandaki değer kaybı iki ayrı kalemdir ve biri diğerinin yerine geçmez. Bilirkişi raporunda yalnızca değer kaybı hesaplanmış, sökülen tesislerin yeniden kullanılabilir hâle getirilme gideri hiç ele alınmamışsa, rapor bu yönüyle eksiktir ve itiraza konudur.
Tespit, boşaltmadan önce yapılmalıdır. Taşınmaz boşaltıldıktan ve tesisler söküldükten sonra, eski durumun ispatı fotoğraf ve tanık beyanına kalır. Boşaltma tebligatı elinize ulaştığında; yapıların, ihata duvarının, sulama ve elektrik hatlarının tarihli fotoğraflarının çekilmesi ve mümkünse tespit talebiyle mahkemeye başvurulması, sonraki bedel tartışmasında elinizdeki tek somut dayanaktır.
Boşaltma Giderleri ve Sorumluluk
Boşaltma aşamasında sorumluluğun kimde olduğu, yirminci maddenin ikinci fıkrasında açıkça düzenlenmiştir.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Tazminat | Taşınmazın boşaltılması sebebiyle mal sahibi ve idare tazminatla sorumlu tutulamaz (m.20/2) |
| İtirazın etkisi | İtiraz ve şikâyet boşaltmayı durdurmaz, ihtiyati tedbir kararı verilemez |
| Ekili arazi | Boşaltma hasat sonuna bırakılır |
| Hasat beklenemezse | Mahkemece takdir edilecek ekin bedeli tazmin edilmek şartıyla boşaltma istenebilir |
| Mükerrer ödeme yasağı | Ekin bedeli 11 ve 12. maddelere göre değer tespitinde dikkate alınmışsa yeniden tespit ve ödeme gerekmez |
| Yargılama giderleri | Bilirkişi ve muhtar ücretleri ile tapu harçları kamulaştırmayı yapan idarece ödenir (m.29) |
Mükerrer ödeme yasağı, ekin bedeli talebinde ilk kontrol edilmesi gereken noktadır. Kamulaştırma bedeli tespit edilirken keşif tarihinde arazide ekin varsa ve bilirkişi raporunda ürün bedeli ayrı kalem olarak hesaplanmışsa, boşaltma aşamasında aynı bedel yeniden istenemez. Buna karşılık keşif hasat sonrasında yapılmış ya da raporda ürün kalemi hiç yer almamışsa, ekin bedeli ayrıca talep edilebilir.
Kısmi kamulaştırmanın bedel yönü için artık alanda değer kaybı, acele kamulaştırmada boşaltma için acele kamulaştırma rehberimize bakınız.
Sıkça Sorulan Sorular
Kamulaştırılan taşınmaz nasıl boşaltılır?
Lehine kamulaştırma yapılan idare adına tapu dairesince tescil edilen taşınmazın boşaltılması idarece icra memurundan istenir. İcra memuru taşınmazı on beş gün içinde boşaltmalarını içindekilere tebliğ eder.
On beş gün içinde boşaltmazsam ne olur?
Bu süre içinde taşınmaz boşaltılmazsa icraca boşaltılır.
Boşaltmaya itiraz edersem işlem durur mu?
Hayır. Kanun açıktır: itiraz ve şikâyet boşaltmayı durdurmaz ve mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilemez.
Boşaltma nedeniyle tazminat isteyebilir miyim?
Kanun, taşınmaz malın boşaltılması sebebiyle mal sahibi ve idarenin tazminat ile sorumlu tutulamayacağını düzenler.
Tarlam ekili, yine de boşaltmak zorunda mıyım?
Hayır. Kanun açık bir istisna getirir: ekili arazinin boşaltılması hasat sonuna bırakılır.
İdare hasadı beklemek istemezse ne olur?
Hasat zamanının beklenmesi mümkün olmadığı hâllerde kamulaştırmayı yapan idare, mahkemece takdir edilecek ekin bedelini tazmin etmek şartıyla arazinin boşaltılmasını talep edebilir.
Ekin bedeli her hâlde ayrıca ödenir mi?
Hayır. Ekin bedeli, Kanun’un değerlemeye ilişkin hükümleri uyarınca yapılan kamulaştırma değerinin tespitinde nazara alınmışsa, boşaltma için tekrar bu bedelin tespit ve ödenmesi gerekmez.
Ekin bedelinin bedele dâhil olup olmadığını nasıl anlarım?
Kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin bilirkişi raporu incelenmelidir. Raporda ekin bedeli ayrı bir kalem olarak yer alıyorsa tekrar ödenmez; yer almıyorsa ayrıca talep edilebilir.
Ekili olduğumu nasıl ispatlarım?
Tarihli fotoğraflar, ÇKS ve tarımsal destekleme kayıtları, tohum ve gübre faturaları ile ilçe tarım müdürlüğü yazısı kullanılır. Gerekirse mahallinde tespit yaptırılabilir.
Tescil kararından sonra ekim yapabilir miyim?
Kanun, mahkemece verilen tescil kararı tarihinden itibaren taşınmaz mal sahibinin yeni inşaat veya ekim yapmak ya da mevcut inşaatta esaslı değişiklik meydana getirmek gibi kullanma haklarının kalkacağını ve bundan sonra yapılanların değerinin dikkate alınmayacağını düzenler.
Kamu yararı kararı ilan edildikten sonra ağaç dikebilir miyim?
Dikilebilir ancak bedeli ödenmez. Kamu yararı kararının ilan süresinin bitiminden itibaren kamulaştırılacak taşınmazlar üzerine yapılan sabit tesisler ile dikilen ağaçların bedeli, kamulaştırma bedelinin tespitinde dikkate alınmaz.
Kiracıyım, boşaltma bana da uygulanır mı?
Boşaltma tebligatı taşınmazın içindekilere yapılır. Kiracı ve diğer kullanıcılar da bu kapsamdadır; kira ilişkisinden doğan talepler ayrıca değerlendirilir.
Boşaltma sırasında zararım olursa ne yapabilirim?
Kanun, boşaltma sebebiyle tazminat sorumluluğunu sınırlamıştır. Ancak boşaltma işleminin usulüne aykırı yürütülmesinden veya ekili arazi istisnasının gözetilmemesinden doğan talepler ayrı olarak değerlendirilmelidir.
Bu uyuşmazlıklar hangi yargıda çözülür?
Kanun, bu maddeler ile vazgeçme ve geri almaya ilişkin maddelerin uygulanmasından doğacak anlaşmazlıkların adli yargıda çözümleneceğini düzenler.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Dilekçe metni genel bir şablondur; somut dosyanıza göre uyarlanması gerekir. İdari ve adli dava süreleri hak düşürücüdür; mutlaka güncel mevzuat ve kendi tebligat tarihiniz esas alınmalıdır.


