Hidroelektrik Santral (HES) Kurmak 2026: DSİ Su Kullanım Hakkı Anlaşması, Kaynak Katkı Payı, Can Suyu ve Davalar

Hidroelektrik santral öteki elektrik üretim tesislerinden temel bir noktada ayrılır: yakıtı satın alınmaz, kamuya ait bir akarsuyun belirli bir kesiminin enerji üretimi için bir şirkete tahsis edilmesiyle elde edilir. Bu nedenle HES yatırımında elektrik piyasası mevzuatının yanında su mevzuatı, çevre mevzuatı, orman ve kamulaştırma hukuku da birlikte uygulanır. Yatırımcı için bu katmanların her biri ayrı bir takvim, ayrı bir teminat ve ayrı bir iptal riski demektir.

Bu rehber; su kullanım hakkı anlaşmasının nasıl elde edildiğini, ödenecek bedelleri, can suyu yükümlülüğünü, ÇED ve arazi süreçlerini, anlaşmanın hangi hâllerde iptal edileceğini ve HES’lerle ilgili davaların hangi yargı yolunda görüleceğini madde numaralarıyla anlatır. Metinde “Yönetmelik” denildiğinde 15.06.2019 tarihli ve 30802 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, son olarak 27.08.2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete’de değiştirilen Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kastedilmektedir. Enerji piyasasının genel düzeni için Enerji Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.

Mevzuat Haritası: HES’e Hangi Kurallar Uygulanır?

Yönetmeliğin dayanağı 6200 sayılı DSİ Kanunu, 5346 sayılı Kanun, 6446 sayılı Kanun ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’dir (m.3). Yönetmelik, elektrik piyasasında faaliyet gösteren tüzel kişilerin HES kurup işletmesi için DSİ ile yapacakları su kullanım hakkı anlaşmalarının ve belediyelerin hidroelektrik üretim tesisi başvurularının usul ve esaslarını düzenler; anlaşmanın imzalanması, yenilenmesi, tadili ve sona ermesi de kapsamdadır (m.1, m.2).

Su Kullanım Hakkı Anlaşmasına Giden Yol

Su kullanım hakkı anlaşması tek adımda imzalanmaz. Yönetmelik, başvurudan imzaya kadar her aşama için süre ve yaptırım öngörür. Sürelerden birinin kaçırılması çoğu zaman başvurunun iptaline ve teminatın irat kaydedilmesine yol açar.

Başvuru (m.5–7). DSİ’nin hazırladığı projelere ve şirketlerin kendi geliştirdiği projelere başvurulabilir. Başvuruya şirket belgeleri, en az üç yıl süreli geçici teminat mektubu, fizibilite raporu ve hizmet bedelinin ödendiğini gösteren dekont eklenir (m.6). İlk uygun başvuru 30 gün boyunca diğer başvurulara açık tutulur; bu süre içinde aynı projeye başka şirketler de başvurabilir (m.7). Lisanssız üretim kapsamındaki başvurular ilan edilmez. Belediyelerin başvuruları ve atıl santrallere ilişkin başvurular için Yönetmelikte ayrı usuller öngörülmüştür (m.6, m.24).

Fizibilite raporu (m.8–9). Şirket, Yönetmelikte belirlenen formatta fizibilite raporu hazırlar ve DSİ’ye teslim eder. DSİ raporu değerlendirir; uygun bulmazsa revize rapor isteyebilir, eksiklikler için en fazla 30 gün ek süre verir. Raporun süresinde teslim edilmemesi veya DSİ görüşlerinin dikkate alınmaması başvurunun iptaline ve teminatın irat kaydedilmesine yol açar (m.8/7, m.8/14).

Hidroelektrik Kaynak Katkı Payı

Aynı projeye birden fazla şirket başvurduğunda kimin anlaşma imzalayacağı, hidroelektrik kaynak katkı payı teklifiyle belirlenir. Bu toplantıda teklifler kapalı zarfla verilir ve en yüksek teklifi veren şirket anlaşma imzalamaya hak kazanır; teklifler megavat başına en az 10.000 TL olmalıdır. Tek başvuru olan projelerde ise 10.000 TL/MW katkı payı alınır (m.10, m.11).

Kaynak katkı payı, tek seferlik bir ihale bedeli değildir. Yönetmeliğin tanımına göre bu bedel, tesisin geçici kabulüyle başlar ve lisans süresinin sonuna kadar her yıl ödenir; yıllık tutar kurulu güç, teklif edilen tutar ve güncelleme katsayısı ile hesaplanır (m.4, m.11). Bu nedenle toplantıda verilen yüksek bir teklif, santralin bütün işletme ömrü boyunca yıllık bir yük olarak finansal modele girer. Mücbir sebeple üretim yapılamayan günler katkı payı hesabından düşülür (m.11/9).

Şubat 2025’te yapılan değişiklikle, santralin bazı ünitelerinin kısmi geçici kabulle işletmeye alındığı ancak DSİ kaynaklı sebeplerle diğer ünitelerin geciktiği durumlarda katkı payının işletmedeki ünitelerin kurulu gücü üzerinden hesaplanacağı düzenlenmiştir.

27.08.2026 değişikliğiyle bu bedellerin hesabında kullanılan üretim miktarı için, TEİAŞ veya dağıtım şirketi verisi yerine EPİAŞ’tan alınan uzlaştırmaya esas veriş miktarı esas alınmaya başlanmıştır. Aynı değişiklikle üç veya daha fazla üniteli santrallerde bir ünitenin kısmi geçici kabulle devreye alınmasından sonra kalan ünitelerin devreye alınmaması veya gecikmesi hâlinde ortak tesis ödemesinin başlangıç tarihi, beş tam yıllık süreye en fazla iki tam yıl eklenerek belirlenir.

Hak Kazanma, Önlisans ve Anlaşmanın İmzası

EPDK’ya başvuru. Anlaşma imzalamaya hak kazanan şirket, hak kazanma yazısının tebliğinden itibaren 30 iş günü içinde EPDK’ya önlisans için başvurur (m.12). Önlisans döneminde şirket, ÇED başta olmak üzere izinleri tamamlar ve lisansa geçiş için gerekli şartları yerine getirir. Önlisans döneminin genel kuralları için üretim önlisansı rehberimize bakabilirsiniz.

İmza. “ÇED gerekli değildir” veya “ÇED olumlu” kararından sonra 30 gün içinde anlaşma noter huzurunda imzalanır; noter tescil tarihi imza tarihi kabul edilir (m.12, m.13). Bu işlemler süresinde yapılmazsa başvuru iptal edilir ve teminat irat kaydedilir (m.12/5, m.12/7).

Devir. Hak kazanan şirketin hak ve yükümlülükleri, EPDK’nın onayıyla başka bir şirkete devredilebilir (m.12/8). HES projelerinin el değiştirdiği şirket satışlarında bu onayın zamanında alınması, devralanın anlaşmadan doğan haklarını koruyan temel adımdır.

Geçerlilik ve hükümsüzlük. Anlaşma, EPDK tarafından verilen önlisans veya lisans süresince geçerlidir. Lisansın alınamaması, sona ermesi veya iptali hâlinde anlaşma hükümsüz kalır; ÇED kararının iptali de aynı sonucu doğurur (m.13/4). Bu bağlılık, HES’te bir riskin diğerine sıçramasını açıklar: EPDK’nın lisans iptali, DSİ anlaşmasını da düşürür; mahkemenin ÇED kararını iptal etmesi ise hem anlaşmayı hem projeyi tehlikeye sokar. Lisans iptalinin sonuçları için elektrik lisansı iptali rehberimize bakabilirsiniz.

Yenileme. Kurulu güç, tesis tipi, tesisin kurulacağı il veya şirket unvanı değiştiğinde, ayrıca sehven yapılan hatalar ve mevzuat değişiklikleri hâlinde anlaşma yenilenir (m.14). Kot artırma ve kot kaydırma talepleri ayrı bir maddede düzenlenmiştir (m.19).

Geçici Teminat Mektubu: İade mi, İrat mı?

HES başvurusunun en somut mali riski geçici teminat mektubudur. Mektup başvuruyla birlikte DSİ’ye verilir ve en az üç yıl süreli olmalıdır (m.6). Teminata ilişkin ayrıntılı esaslar Yönetmeliğin 20. maddesinde düzenlenmiştir. Hangi aşamada hangi kusurun teminatı yaktığını bilmek, şirketin süre yönetimini belirler.

Bu hâllerde proje yeniden ilana çıkarılabilir ve başvurusu iptal edilen şirket ile ona bağlı kişiler aynı projeye tekrar başvuramaz. Şubat 2025 değişikliğiyle, projeden çekilen ve bu durumu EPDK’nın DSİ’ye bildirdiği tüzel kişilerin geçici teminat mektuplarının iade edilmesine ilişkin bir düzenleme de getirilmiştir. Teminatın irat kaydı bir idari işlemdir; kaydın dayandığı sürenin gerçekten kaçırılıp kaçırılmadığı, bildirimin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve gecikmenin idareden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, iptal davasında incelenecek ilk sorulardır.

Yap-işlet-devret projeleri. 27.08.2026 değişikliğiyle eklenen geçici madde 7, yap-işlet-devret modeli kapsamından su kullanım hakkı anlaşması düzenine geçen projeleri düzenler. Mevcut sözleşmesindeki haklardan feragat ettiğini Bakanlığa ve EPDK’ya yazılı olarak bildiren tüzel kişilerin, yenileme hâlinde Ek-2 kapsamındaki muafiyetleri ortadan kalkar. Bu geçişi düşünen işletmeci, muafiyet kaybının bedel etkisini önceden hesaplamalıdır.

Can Suyu: Dere Yatağına Bırakılacak Su

Nehir tipi santral, suyu regülatörde dere yatağından alır ve kanal, tünel veya cebri boruyla kilometrelerce taşıdıktan sonra santralden geçirip yatağa geri verir. Aradaki dere kesiminin kurumaması için Yönetmelik açık bir alt sınır koyar: şirket, doğal hayatın devamı için dere yatağına su bırakmak zorundadır ve bırakılacak miktar, son on yıllık ortalama akımın en az %10’u olmalıdır (m.15/1). Uygulamada “can suyu” denilen bu miktar üç kuralla tamamlanır:

• ÇED sürecinde ekolojik ihtiyacın daha fazla olduğu belirlenirse bırakılacak su miktarı artırılır (m.15/1).
• Nehirdeki akım bu orandan az ise suyun tamamı mansaba bırakılır; yani kurak dönemde öncelik derenindir (m.15/1).
• Şirket, anlaşmadan önce mansaptaki mevcut su kullanımlarını gösteren Mansap Su Hakları Raporu hazırlar ve bu raporu her on yılda bir günceller (m.16).

Can suyu, üretim planının değişkeni değil sabitidir. Kurak yaz aylarında üretimi artırmak için yatağa bırakılan suyun azaltılması, Yönetmeliğe ve anlaşmaya aykırılık oluşturur; ayrıca ÇED kararındaki taahhütlerin ihlali anlamına gelir. ÇED kararının alınması ve kararda üstlenilen taahhütlerin yerine getirilmesi şirketin sorumluluğundadır (m.16). Mansapta sulama veya içme suyu kullanan köylerin hakları da bu raporla güvence altına alınır; bu hakları zedeleyen işletme, idari yaptırımın yanında tazminat davalarıyla da karşılaşır.

ÇED ve Yöre Halkının Davaları

HES projeleri kurulu güçlerine göre ÇED Yönetmeliği’nin listelerine girer ve ya doğrudan ÇED sürecine ya da seçme-eleme sürecine tabi olur; dayanak 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 10. maddesidir. Su kullanım hakkı anlaşması ancak “ÇED gerekli değildir” veya “ÇED olumlu” kararından sonra imzalanabilir (m.12) ve bu kararın sonradan mahkemece iptali anlaşmayı hükümsüz kılar (m.13/4).

ÇED kararları idari işlemdir ve İYUK m.7 uyarınca kural olarak ilandan veya tebliğden itibaren altmış gün içinde idari yargıda iptal davasına konu edilebilir. Yöre halkı, dere ve vadiyle yaşamsal bağı bulunan kişiler olarak bu davalarda menfaat ihlali gerekçesiyle dava açabilir (İYUK m.2/1-a). Aynı vadide birbirini izleyen birden fazla projenin toplam etkisinin değerlendirilip değerlendirilmediği, can suyu miktarının ekolojik ihtiyacı karşılayıp karşılamadığı ve mansap haklarının korunup korunmadığı bu davalarda en sık tartışılan konulardır. Yatırımcı açısından en önemli risk, inşaat sürerken verilebilecek yürütmenin durdurulması kararıdır. Enerji projelerindeki ÇED süreci için enerji projelerinde ÇED rehberimize, çevre zararlarının hukuki sonuçları için çevreye verilen zarar ve idari yaptırımlar rehberimize bakabilirsiniz.

Arazi: Orman İzni ve Kamulaştırma

Regülatör, iletim kanalı veya tüneli, cebri boru, santral binası ve şalt sahası çoğu zaman bir vadinin boyunca uzanan uzun bir şerit üzerinde yer alır. Bu şerit orman, hazine, mera ve özel mülkiyetteki taşınmazlardan geçebilir ve her biri için ayrı bir hukuki yol izlenir.

6446 sayılı Kanunun 19. maddesine göre üretim tesisleri için gereken taşınmazların kamulaştırılması Kurum tarafından yapılır; Kurul kararları kamu yararı kararı yerine geçer ve bedeller lisans sahibince ödenir. Malikler açısından en önemli güvence, bedelin mahkemece belirlendiği bedel tespiti ve tescil davasıdır. Kamulaştırma sürecinde malik hakları için Kamulaştırma Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.

Gelir Tarafı: YEKDEM ve Serbest Piyasa

HES’ler YEK belgesi alarak YEKDEM’den yararlanabilir. 1.7.2021–31.12.2030 arasında işletmeye giren HES’ler için 7189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı rezervuarlı, nehir tipi ve pompaj depolamalı santraller için ayrı başlangıç fiyatları, ABD doları taban ve tavanları ve destek süreleri öngörür; pompaj depolamalı HES’te destek süresi on beş yıldır. Daha eski HES’lerde ise 5346 sayılı Kanunun I sayılı Cetvelindeki 7,3 ABD doları sent/kWh fiyatı on yıl süreyle uygulanır. Ayrıntılı fiyat tablosu ve katılım takvimi için YEKDEM rehberimize bakabilirsiniz.

Kaynak katkı payı ve hizmet bedelleri ise YEKDEM’de kalınsa da serbest piyasada satış yapılsa da ödenmeye devam eder. Bu nedenle kurak yıllarda gelir düşerken bedel yükü sabit kalabilir. Finansal model, kuraklık senaryolarını ve can suyu nedeniyle kullanılamayacak debiyi baştan hesaba katmalıdır.

İşletme Döneminin Hukuki Riskleri

Mücbir sebep. Yönetmelik mücbir sebebi; şirketin yükümlülüklerini etkileyen, dışarıdan gelen, kaçınılamaz ve öngörülemez durumlar olarak tanımlar (m.4). Şubat 2025’te eklenen Ek Madde 1 ile doğal afet, yangın, salgın ve savaş gibi olaylarda, DSİ uygun bulursa yükümlülüklerin tamamen veya kısmen ertelenmesi ya da askıya alınması mümkün hâle gelmiştir. Mücbir sebeple üretim yapılamayan günler kaynak katkı payından düşülür (m.11/9) ve ortak tesis taksitleri bu süre kadar ertelenir (m.17/6). Mevsimsel kuraklığın bu tanıma girip girmeyeceği ise somut olayın özelliklerine ve DSİ’nin değerlendirmesine bağlıdır; her kurak dönem otomatik olarak mücbir sebep sayılmaz.

Afet ve güvenlik talimatları. Deprem, sel, çığ veya heyelan gibi afet riskleri belirlendiğinde ya da afetten sonra şirketler DSİ’nin yazılı talimatlarını DSİ’nin belirlediği süre içinde yerine getirmek zorundadır; sivil savunma ve koruyucu güvenlik tedbirleri de ayrıca düzenlenmiştir (Ek m.3).

Proje bölünmesi. Birbirinden bağımsız kullanılabilen birden fazla tesisten oluşan projeler, birden fazla su kullanım hakkı anlaşmasına bölünebilir (Ek m.2). Bu imkân, büyük projelerin finansmanında ve kısmi devirlerde esneklik sağlar.

Mansaptaki zararlar. Kapakların ani açılması, savak işletmesindeki hatalar veya regülatörün taşkın sırasında yanlış işletilmesi mansaptaki tarlalara, evlere ve hayvanlara zarar verebilir. Bu tür zararlarda işletmecinin kusur sorumluluğu (TBK m.49) yanında, önemli ölçüde tehlike arz eden bir işletmenin faaliyetinden doğan zararlar için öngörülen tehlike sorumluluğu (TBK m.71) da gündeme gelir. Zarar görenin tespit için delil tespiti istemesi, sonraki tazminat davasının en güçlü dayanağıdır. Tazminat davalarının genel kuralları için Tazminat Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.

Atıl santraller. Yönetmelik, işletmesi durmuş veya kullanılmayan hidroelektrik santraller için ayrı bir başvuru ve değerlendirme düzeni öngörür (m.24). Eski bir santrali devralarak yeniden çalıştırmak isteyen yatırımcı bu madde kapsamında DSİ’ye başvurur.

HES Satın Alırken Yapılacak Hukuki İnceleme

İşletmedeki veya inşaat hâlindeki bir HES’i şirket satın alma yoluyla devralmak, sahadaki türbinden çok dosyadaki belgelerin değerini satın almak demektir. Satın alma öncesi incelemede aşağıdaki başlıklar ayrı ayrı kontrol edilmelidir:

• Anlaşma ve lisans uyumu: Su kullanım hakkı anlaşmasındaki kurulu güç, tesis tipi ve kotların lisansla aynı olup olmadığı; farklılık varsa yenileme (m.14) veya kot değişikliği (m.19) işlemlerinin yapılıp yapılmadığı.
• Devir onayı: Önceki el değiştirmelerde EPDK onayının alınıp alınmadığı (m.12/8) ve şirket unvanı değişikliğinin anlaşmaya yansıtılıp yansıtılmadığı.
• Bedel borçları: Kaynak katkı payı, hizmet bedelleri ve ortak tesis taksitlerinin ödenip ödenmediği; gecikmiş borç ve güncelleme farkı bulunup bulunmadığı.
• ÇED ve davalar: ÇED kararının kesinleşip kesinleşmediği, kararın iptali için açılmış dava bulunup bulunmadığı; iptal hâlinde anlaşmanın hükümsüz kalacağı unutulmamalıdır (m.13/4).
• Can suyu ve mansap hakları: Bırakılan su miktarına ilişkin ölçüm kayıtları ve Mansap Su Hakları Raporunun son güncelleme tarihi (m.15, m.16).
• Arazi: Orman izinlerinin süresi, kamulaştırma davalarının durumu ve tapuda irtifak kayıtları.
• Destek: YEK belgesi, YEKDEM katılım durumu ve kalan destek süresi.

Bu başlıklardan birindeki eksiklik satış fiyatına, teminat yapısına veya satıcıdan alınacak tazmin taahhüdüne yansıtılmalıdır. Pay devri sözleşmesinde, devir tarihinden önce doğmuş bedel borçları, idari para cezaları ve tazminat talepleri için açık bir rücu hükmü bulunmalıdır.

Dava Yolları

DSİ ve EPDK işlemlerine karşı dava açılırken iki işlem arasındaki bağ birlikte değerlendirilmelidir: lisans iptaline karşı açılan davada yürütmenin durdurulması kararı alınamazsa, anlaşmanın hükümsüz kalması da gündeme gelir (m.13/4). EPDK işlemlerine karşı dava süreci için EPDK kararlarına karşı dava rehberimize bakabilirsiniz.

Yatırımcı İçin Kontrol Listesi

1. Projenin DSİ listesindeki durumunu ve aynı derede başka projelerle çakışmasını kontrol edin.
2. Geçici teminat mektubunu en az üç yıl süreli alın ve süre uzatım taleplerini takip edin.
3. Fizibilite raporunu DSİ formatına uygun hazırlayın; revize talepleri için verilen süreyi kaçırmayın.
4. Kaynak katkı payı teklifini, lisans süresi boyunca her yıl ödenecek bir yük olarak finansal modele işleyin.
5. Hak kazanma yazısından sonra 30 iş günü içinde EPDK önlisans başvurusunu yapın.
6. ÇED kararından sonra 30 gün içinde noterde anlaşmayı imzalayın.
7. Can suyu miktarını ölçüm ve kayıt sistemiyle izleyin; Mansap Su Hakları Raporunu on yılda bir güncelleyin.
8. Şirket satışı veya pay devri planlıyorsanız EPDK onayını önceden alın.
9. Kapak ve savak işletme talimatlarını yazılı hâle getirin; mansaba yönelik uyarı sistemini kurun.

Sıkça Sorulan Sorular

HES kurmak için hangi izinler gerekir?

DSİ ile su kullanım hakkı anlaşması, EPDK’dan önlisans ve lisans, ÇED kararı, gerekiyorsa orman izni ve taşınmazlar için anlaşma veya kamulaştırma gerekir. Su kullanım hakkı anlaşması ancak önlisans veya lisans süresince geçerlidir (Yönetmelik m.13).

Su kullanım hakkı anlaşması kaç yıl geçerlidir?

Anlaşma, EPDK tarafından verilen önlisans veya lisans süresince geçerlidir. Lisans alınamaz, sona erer veya iptal edilirse anlaşma hükümsüz kalır; ÇED kararının iptali de aynı sonucu doğurur (m.13/4).

Hidroelektrik kaynak katkı payı nedir?

Su kaynağının enerji üretimi için kullanılması karşılığında DSİ’ye ödenen bedeldir. Çoklu başvurularda kapalı zarf teklifle belirlenir ve en az 10.000 TL/MW’dir; tek başvuruda 10.000 TL/MW alınır. Tesisin geçici kabulünden lisans süresinin sonuna kadar her yıl ödenir (m.4, m.10, m.11).

Aynı derede birden fazla şirket başvurursa ne olur?

İlk uygun başvuru 30 gün boyunca diğer başvurulara açık tutulur (m.7). Fizibilitesi uygun bulunan şirketler kapalı zarfla kaynak katkı payı teklifi verir ve en yüksek teklifi veren şirket anlaşma imzalamaya hak kazanır (m.10).

Can suyu nedir, ne kadar olmalıdır?

Doğal hayatın devamı için dere yatağına bırakılması zorunlu sudur. Son on yıllık ortalama akımın en az %10’u olmalıdır; ÇED sürecinde daha fazlası gerekirse artırılır, akım bu orandan azsa suyun tamamı mansaba bırakılır (m.15/1).

Anlaşma imzalamaya hak kazandıktan sonra hangi süreler işler?

Hak kazanma yazısının tebliğinden itibaren 30 iş günü içinde EPDK’ya önlisans başvurusu yapılır. “ÇED gerekli değildir” veya “ÇED olumlu” kararından sonra 30 gün içinde anlaşma noterde imzalanır. Süreler kaçırılırsa başvuru iptal edilir ve teminat irat kaydedilir (m.12).

Su kullanım hakkı başka şirkete devredilebilir mi?

Hak kazanan şirketin hak ve yükümlülükleri EPDK’nın onayıyla başka bir şirkete devredilebilir (m.12/8). Onay alınmadan yapılan devir, anlaşmadan doğan hakları güvenceye almaz.

Teminat mektubu hangi hâllerde irat kaydedilir?

Fizibilite raporunun süresinde teslim edilmemesi veya DSİ görüşlerinin dikkate alınmaması, EPDK başvurusunun yapılmaması veya reddedilmesi ve anlaşmanın süresinde imzalanmaması hâllerinde başvuru iptal edilir ve teminat irat kaydedilir (m.8/7, m.8/14, m.12/5, m.12/7).

Geçici teminat mektubu ne kadar süreli olmalıdır?

Başvuruyla birlikte DSİ’ye verilen geçici teminat mektubu en az üç yıl süreli olmalıdır (m.6). Teminata ilişkin ayrıntılı esaslar Yönetmeliğin 20. maddesinde düzenlenmiştir.

HES şirketi satın alırken nelere bakmalıyım?

Su kullanım hakkı anlaşması ile lisansın uyumuna, önceki devirlerde EPDK onayının alınıp alınmadığına (m.12/8), DSİ’ye ödenecek bedel borçlarına, ÇED kararına karşı açılmış dava bulunup bulunmadığına ve can suyu ölçüm kayıtlarına bakılmalıdır.

Kuraklıkta bedel ödemeye devam eder miyim?

Kural olarak evet; kaynak katkı payı ve hizmet bedelleri üretim düşse de işler. Mücbir sebeple üretim yapılamayan günler kaynak katkı payından düşülür (m.11/9), ancak her kurak dönem otomatik olarak mücbir sebep sayılmaz; somut olay ve DSİ değerlendirmesi belirleyicidir.

Yöre halkı HES’e karşı dava açabilir mi?

Evet. ÇED kararı ve lisans gibi idari işlemlere karşı, menfaati ihlal edilen yöre halkı idari yargıda iptal davası açabilir (İYUK m.2/1-a). Dava süresi kural olarak altmış gündür (İYUK m.7). ÇED kararının iptali su kullanım hakkı anlaşmasını hükümsüz kılar (m.13/4).

Kapak açılışı aşağıdaki tarlama zarar verdi, kime dava açarım?

Santrali işleten şirkete karşı adli yargıda tazminat davası açılabilir. Şirketin kusuru (TBK m.49) yanında, önemli ölçüde tehlike arz eden işletmeler için öngörülen tehlike sorumluluğu (TBK m.71) da uygulanabilir. Zararın derhâl delil tespitiyle belgelenmesi önemlidir.

HES için arazim kamulaştırılırsa bedele itiraz edebilir miyim?

Evet. 6446 sayılı Kanun m.19 uyarınca üretim tesisleri için kamulaştırma Kurum tarafından yapılır. Anlaşma sağlanamazsa bedel, asliye hukuk mahkemesinde görülen bedel tespiti ve tescil davasında belirlenir (2942 sayılı Kanun m.10).