Bir kişinin ölüm tehlikesi içinde kaybolması veya uzun süre kendisinden haber alınamaması hâlinde gaiplik kararı verilebilir. Peki gaip kişinin eşi yeniden evlenmek isterse ne yapmalıdır? Yanıt TMK m. 131’dedir.
Gaiplik Kararı Evliliği Sona Erdirir mi?
Hayır. Gaiplik kararı, gaip kişinin evliliğini kendiliğinden sona erdirmez. TMK m. 131’e göre gaipliğine karar verilen kişinin eşi, mahkemece evliliğin feshine karar verilmedikçe yeniden evlenemez. Yani evliliğin sona ermesi için ayrı ve açık bir talep gerekir.
Feshi Talep Hakkı Kime Aittir?
Evliliğin feshini isteme hakkı gaibin eşine aittir. Eş dilerse feshi hiç talep etmeyebilir; bu hâlde evlilik devam eder ve eş, gaip eşine mirasçı olmayı sürdürür. Karar tümüyle eşin tercihine bırakılmıştır.
İki Yol: Gaiplikle Birlikte ya da Ayrı Dava
Eş, evliliğin feshini iki şekilde isteyebilir: gaiplik başvurusuyla birlikte ya da ayrıca açacağı bir dava ile. Bu seçim, görevli ve yetkili mahkemeyi de etkiler.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Fesih talebi gaiplik kararıyla birlikte istenirse, gaiplik bir çekişmesiz yargı işi olduğundan süreç sulh hukuk mahkemesinde yürür. Buna karşılık fesih ayrı bir davayla istenirse, görevli mahkeme aile mahkemesidir ve yetkili mahkeme, TMK m. 131/son uyarınca davacı eşin yerleşim yeri mahkemesidir.
Süre, Harç ve Tescil
Bu dava için herhangi bir hak düşürücü süre öngörülmemiştir; eş istediği zaman başvurabilir. Dava maktu harca tabidir. Verilen fesih kararı kesinleştiğinde nüfus kayıtlarına işlenir ve eşin medeni hâli güncellenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Gaip kişi geri dönerse ne olur? Eş evliliği feshettirmemişse evlilik devam ettiğinden, yeniden evlenmeye gerek kalmaz.
Boşanma davası açabilir miyim? Açılmış bir boşanma davasında eşin gaip olması farklı usul sonuçları doğurur; gaiplik temelinde çözüm, evliliğin feshi yoludur.
Doğrudan fesih davası açabilir miyim? Henüz gaiplik kararı yoksa, mahkeme önce gaiplik koşullarını değerlendirir, sonra şartları varsa fesih yoluna gidilir.
Gaiplik ve evliliğin feshi, usulü ve yetkisi kolayca karıştırılan teknik bir konudur. Doğru yolu seçmek ve süreci hızlandırmak için bir avukattan destek almak yararlı olur.
