Birçok iş ilişkisi bir “deneme süresi” ile başlar. Bu süre, hem işverenin işçiyi hem de işçinin işyerini tanıması için öngörülmüştür. Ancak deneme süresinin de yasal sınırları ve kuralları vardır.
Süre ve fesih
Taraflar iş sözleşmesine deneme kaydı koyabilir. Deneme süresi en çok iki ay olarak belirlenebilir; ancak toplu iş sözleşmesiyle bu süre dört aya kadar uzatılabilir (İK m. 15). Deneme süresi içinde taraflar, iş sözleşmesini bildirim süresine uymaksızın ve tazminatsız olarak feshedebilir. Yani bu dönemde fesih daha esnektir.
İşçinin korunan hakları
Deneme süresi, işçinin haklarının yok sayılacağı anlamına gelmez. İşçinin çalıştığı günlere ilişkin ücreti ve diğer hakları saklıdır; bu süreçte de ücret ödenir ve sigorta bildirimi yapılır. Ayrıca eşit davranma ilkesi ve kişilik haklarının korunması, deneme döneminde de geçerlidir.
İki ayı (toplu iş sözleşmesiyle dört ayı) aşan bir “deneme” geçerli olmaz; bu süreden sonra artık olağan fesih kuralları uygulanır. Son olarak, deneme süresi de fiilî bir çalışma olduğundan, ileride kıdem süresinin hesabına dâhil edilir.
Bilgilendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İş hukukunda her olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuz için bir avukata danışmanız yararınıza olacaktır.
