İnşaatta Ayıplı İmalat Çıktı 2026: İş Sahibinin Hakları — Ayıp Bildirimi ve Süresi, Ücretsiz Onarım, Ayıp Giderim Bedeli ve Bedel İndirimi, Ayıbı Başkasına Giderdirme, Tazminat, Yapı Denetim Sorumluluğu ve Zamanaşımı; Dava Dilekçesi Örneği (TBK m.474-478; 4708 m.3)
19 Kasım 2026

İnşaatta Ayıplı İmalat Çıktı 2026: İş Sahibinin Hakları — Ayıp Bildirimi ve Süresi, Ücretsiz Onarım, Ayıp Giderim Bedeli ve Bedel İndirimi, Ayıbı Başkasına Giderdirme, Tazminat, Yapı Denetim Sorumluluğu ve Zamanaşımı; Dava Dilekçesi Örneği (TBK m.474-478; 4708 m.3)

İnşaatta ayıp çıktığında iş sahibinin hakları, ayıbı zamanında bildirmesine bağlıdır. İş sahibi, eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmeli ve ayıpları uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmelidir (TBK m.474/1). Sonradan ortaya çıkan ayıplar ise gecikmeksizin bildirilmelidir; bildirilmezse eser kabul edilmiş sayılır (TBK m.477/3). Usulüne uygun bildirimden sonra iş sahibi üç seçimlik haktan birini kullanır: eser kullanılamayacak veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacak ölçüde ayıplıysa sözleşmeden dönme, eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim ya da aşırı masraf gerektirmiyorsa ücretsiz onarım (TBK m.475/1). Genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı da saklıdır (TBK m.475/2). Eser iş sahibinin taşınmazı üzerine yapılmışsa ve sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa dönme hakkı kullanılamaz (TBK m.475/3). Ayıp yapım sırasında görülüyorsa iş sahibi, giderilmesi için süre verip aksi hâlde onarımın masrafı yükleniciye ait olmak üzere üçüncü kişiye verileceğini ihtar edebilir (TBK m.473/2). Taşınmaz yapılarda ayıp davaları teslimden itibaren beş yılda, yüklenicinin ağır kusuru varsa yirmi yılda zamanaşımına uğrar (TBK m.478). Yapı denetim kuruluşu ile proje müellifi de yapı hasarından yükleniciyle birlikte, kusurları oranında sorumludur (4708 sayılı Kanun m.3).

Bu rehber, fabrika, otel, depo, ofis binası, alışveriş merkezi veya kendi konutunu bir yükleniciye yaptıran ve teslimden önce ya da sonra ayıplı imalatla karşılaşan iş sahipleri için yazıldı. Yazıda ayıp, eksik iş ve gizli ayıp ayrımı, ayıp bildiriminin zamanı ve içeriği, seçimlik haklar ve ayıp giderim bedeli, yüklenici onarmazsa ayıbın başkasına giderdirilmesi, ayıptan doğan zararların tazmini, yüklenicinin savunmaları, yapı denetim kuruluşu ile proje müellifinin sorumluluğu ve zamanaşımı ele alınıyor. Sonunda bir dava dilekçesi örneği var. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.112, 113, 114, 139, 472, 473, 474, 475, 476, 477 ve 478; 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun m.1 ve 3; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.3, 15, 16 ve 73/A; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4 ve 5/A; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109 ve 400; 6325 sayılı Kanun m.18/A.

Yazı 19 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuat metinleri esas alınarak hazırlanmıştır. Sözleşmenizdeki garanti süresi, kabul ve bakım hükümleri kanundaki yedek kuralların önüne geçebilir. Yazıdaki “uygulamada” notları mahkemelerin genel eğilimini anlatır, kesin bir sonuç vaadi değildir.

Otel sezonun ilk haftasında çatıdan su alır. Fabrikanın zemin betonu forkliftlerin altında çatlar. Ofis binasının cephe kaplaması ilk fırtınada yerinden oynar. İş sahibi yükleniciyi aradığında aldığı cevaplar çoğu zaman bellidir: “Teslim aldınız, kabul ettiniz.” “Bu malzemeyi siz seçtiniz.” “Bildiriminiz geç geldi.” Bu cevapların her biri kanunda bir karşılığı olan savunmalardır. İş sahibinin kazanıp kazanmayacağı, ayıbın ne kadar ciddi olduğundan çok, ayıbı ne zaman ve nasıl bildirdiğine ve ilk günlerde hangi delilleri topladığına bağlıdır.

Bu yazı Özel İnşaat ve Taşeron Uyuşmazlıkları Merkezimizin bir parçasıdır. Aynı konunun yüklenici tarafından görünümü yüklenicinin ayıp savunması rehberimizde anlatılmıştır. Ayıba karşı tekeffülün genel kuralları için eser sözleşmesinde ayıba karşı tekeffül rehberimize, kendi konutunu yaptıran tüketiciler için ayıplı ve eksik konut dava dilekçesi yazımıza bakılabilir.

Ayıp, Eksik İş ve Gizli Ayıp: Hangisiyle Karşı Karşıyasınız?

Eser, sözleşmede kararlaştırılan veya projeden, teknik şartnameden ve fen ve sanat kurallarından anlaşılan nitelikleri taşımıyorsa ayıplıdır. Uyuşmazlığın ilk adımı, karşılaşılan sorunun hangi türe girdiğini belirlemektir. Çünkü bildirim zamanı, kullanılabilecek haklar ve yüklenicinin savunmaları türe göre değişir.

Ayıp türleri ve hukuki sonuçları

TürÖrnekBildirim kuralıDayanak
Açık ayıpTeslimde görülebilen çatlak, yanlış renk kaplama, eğri doğramaTeslimden sonra olağan gözden geçirmede fark edilir; uygun sürede bildirilmeliTBK m.474/1, 477/2
Gizli ayıpYalıtım hatasından doğan ve yağmurla ortaya çıkan sızıntı, zemin oturmasıOrtaya çıkınca gecikmeksizin bildirilmeliTBK m.477/3
Kasten gizlenen ayıpProjedeki demirin eksik konulup üzerinin kapatılmasıKabulden sonra da yüklenicinin sorumluluğu devam ederTBK m.477/1
Eksik işHiç yapılmamış imalat (sözleşmedeki peyzaj, jeneratör odası)Uygulamada ayıp bildirimine tabi tutulmaz; bedel indirimi veya tamamlatmaTBK m.475; sözleşme
Yüklenicinin sağladığı malzemedeki ayıpStandart dışı yalıtım levhası, düşük sınıf betonYüklenici bu malzemeden satıcı gibi sorumludurTBK m.472/1
Yapım sırasında görülen ayıpKalıp ve donatı hataları, projeye aykırı kat yüksekliğiTeslim beklenmeden süre verilip ihtar edilebilirTBK m.473/2

Eksik iş ile ayıplı iş arasındaki ayrım uygulamada önemlidir. Hiç yapılmamış bir imalat için iş sahibinin ayıp bildirimi yapmamış olması, uygulamada o işin bedelini ödemesini gerektirmez. Ayıplı yapılmış bir imalatta ise bildirim yapılmamışsa iş sahibi eseri kabul etmiş sayılabilir. Bu nedenle tespit raporunda iki grup ayrı ayrı gösterilmelidir.

Ayıp Bildirimi: Zamanı, İçeriği ve Şekli

Kanun iş sahibine iki yükümlülük yükler: eseri gözden geçirmek ve ayıpları bildirmek. Eserin tesliminden sonra iş sahibi, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır (TBK m.474/1). Gözden geçirmeyi ve bildirimi ihmal eden iş sahibi eseri kabul etmiş sayılır (TBK m.477/2). Eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra yüklenici, kendisi tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek ayıplar dışında her türlü sorumluluktan kurtulur (TBK m.477/1). Sonradan ortaya çıkan ayıplar ise gecikmeksizin bildirilmelidir; bildirilmezse eser kabul edilmiş sayılır (TBK m.477/3).

Kanun “uygun süre” ve “gecikmeksizin” der, gün sayısı vermez. Sürenin uygunluğu, eserin büyüklüğüne, ayıbın niteliğine ve iş sahibinin uzmanlığına göre değerlendirilir. Büyük bir ticari yapıda teknik bir gözden geçirme birkaç hafta sürebilir. Buna karşılık yağmurla ortaya çıkan bir sızıntının aylar sonra bildirilmesi “gecikmeksizin” sayılmaz. Uygulamada güvenli yol, ayıbın fark edildiği gün yazılı bildirim yapmaktır.

İyi bir ayıp bildiriminde bulunması gerekenler

UnsurNeden önemli
Ayıbın yeri ve niteliğiGenel bir “eksikler var” beyanı yeterli sayılmayabilir; hangi imalatın neden ayıplı olduğu yazılmalıdır
Fark edilme tarihi“Gecikmeksizin” bildirim şartının yerine getirildiğini gösterir
Fotoğraf ve teknik raporAyıbın varlığını ve kapsamını belgeler
Seçilen hak veya hakların saklı tutulmasıOnarım isteniyorsa süre verilmeli; diğer haklar ve tazminat saklı tutulmalıdır
Ortak tespit davetiYükleniciye ayıbı yerinde görme imkânı verir; “onarım imkânı tanınmadı” savunmasını önler
İspatlanabilir gönderimKanun şekil aramaz; ancak noter, kayıtlı elektronik posta veya imzalı teslim belgesi ispatı kolaylaştırır
Teslim tutanağını çekincesiz imzalamayın. Geçici kabul veya teslim tutanağı imzalanırken o gün görülen bütün ayıplar tutanağa bir liste hâlinde yazılmalı, gizli ayıplara ilişkin haklar saklı tutulmalıdır. Çekincesiz imzalanan bir tutanak, açık ayıplar bakımından eserin kabul edildiğinin en güçlü delilidir (TBK m.477/1). Aynı tutanakta gecikme cezası hakkının da saklı tutulması gerekir.

Taraflardan her biri, masrafını karşılayarak eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir (TBK m.474/2). Ayrıca delilin kaybolacağı veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimali varsa mahkemeden delil tespiti istenebilir (HMK m.400). Onarım yapılmadan önce ayıbın tespit ettirilmesi, ileride açılacak her davanın temelidir. Tespit dilekçesi için delil tespiti dilekçesi örneğimize bakılabilir.

Seçimlik Haklar: Onarım, Bedel İndirimi, Sözleşmeden Dönme

Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde iş sahibi, kanunda sayılan seçimlik haklardan birini kullanabilir (TBK m.475/1). Seçim iş sahibine aittir; ancak her hak kendi şartlarına bağlıdır.

Seçimlik haklar ve şartları

HakŞartSonuçDayanak
Ücretsiz onarımOnarımın aşırı bir masraf gerektirmemesiYüklenici bütün masrafları kendisine ait olmak üzere ayıbı giderirTBK m.475/1-3
Bedelden indirimEserin alıkonulmasıAyıp oranında indirim; bedel ödenmişse indirim tutarının iadesiTBK m.475/1-2
Sözleşmeden dönmeEserin kullanılamayacak veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacak ölçüde ayıplı olmasıTaraflar edimlerini geri isterTBK m.475/1-1
Dönmenin sınırıEser iş sahibinin taşınmazı üzerinde ve sökülmesi aşırı zarar doğuracakDönme kullanılamaz; onarım veya indirim istenirTBK m.475/3
TazminatSeçimlik hakla birlikteAyıptan doğan zararın giderilmesiTBK m.475/2

Taşınmaz üzerine yapılan binalarda dönme hakkı neredeyse hiç kullanılamaz. Pratikte iş sahibinin elinde onarım ve indirim kalır. Uygulamada mahkemeler, giderilebilir ayıplarda bedelden indirim tutarını çoğunlukla ayıbın giderilmesi için gereken masrafa göre belirler. Bu tutar “ayıp giderim bedeli” olarak adlandırılır. Giderilemeyen ayıplarda ise yapının ayıpsız ve ayıplı hâli arasındaki değer farkı esas alınır. Bu nedenle bilirkişiden hem onarımın yöntemini ve maliyetini, hem de giderilemeyen ayıplar varsa bunların değere etkisini ayrı ayrı belirlemesi istenmelidir.

Ücretsiz onarım talebinin bir sınırı vardır: onarım aşırı bir masraf gerektiriyorsa istenemez (TBK m.475/1-3). Yüklenici bu sınırı, onarım yerine daha düşük bir indirim önermek için ileri sürebilir. Onarım maliyetinin yapının değerine ve iş sahibinin menfaatine göre “aşırı” olup olmadığı bilirkişi raporuyla değerlendirilir.

Yüklenici Onarmıyorsa: Ayıbı Başkasına Giderdirmek

İş sahibinin asıl amacı çoğu zaman ayıbın hızla giderilmesidir. Bunun hukuki yolu ayıbın ne zaman ortaya çıktığına göre değişir.

Ayıbı üçüncü kişiye giderdirme yolları

DurumYolDayanak
Yapım sırasında ayıp açıkça görülüyorUygun süre verilerek, aksi hâlde onarımın masrafı yükleniciye ait olmak üzere üçüncü kişiye verileceği ihtar edilirTBK m.473/2
Teslimden sonra yüklenici onarımı reddetti veya süreyi geçirdiMasrafı yükleniciye ait olmak üzere işin başkasına yaptırılması için hâkimden izin istenirTBK m.113/1
Onarım beklenemeyecek kadar acil (su basması, yangın riski)Zararı önleyecek geçici önlemler alınır; kesin onarım öncesinde tespit yaptırılırHMK m.400; TBK m.112
İş sahibi onarımı kendisi yaptırdıOnarım masrafı ayıp giderim bedeli veya tazminat olarak istenir; yüklenici onarımın gerekliliğini ve tutarını tartışabilirTBK m.475

Yapım sırasındaki ihtar yolu (TBK m.473/2), 113. maddeden farklı olarak ayrıca hâkim izni aramaz; uygun süreli ihtar yeterlidir. Teslimden sonra ise kanunun öngördüğü yol hâkim iznidir: yapma borcu ifa edilmezse alacaklı, masrafı borçluya ait olmak üzere edimin başkası tarafından ifasına izin verilmesini isteyebilir; her türlü giderim isteme hakkı saklıdır (TBK m.113/1). İzin davasının yapısı ikame ifa izni rehberimizde anlatılmıştır.

Uygulamada iş sahiplerinin çoğu, izin beklemeden onarımı yaptırıp masrafını dava eder. Bu yol mümkündür, ama riski vardır. Yüklenici, kendisine onarım imkânı tanınmadığını, onarımın gerekenden kapsamlı yapıldığını ve bedelin piyasa fiyatının üzerinde olduğunu ileri sürer. Bu savunmayı zayıflatmanın yolu, onarımdan önce üç şeyi yapmaktır: yükleniciye yazılı onarım talebi ve uygun süre, ayıbın delil tespitiyle belgelenmesi ve birden fazla firmadan alınmış onarım teklifi.

Tazminat: Ayıptan Doğan Zararlar

Seçimlik haklar, ayıbın kendisini giderir. Ayıbın yol açtığı diğer zararlar ise genel hükümlere göre ayrıca istenir (TBK m.475/2). Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının zararını gidermekle yükümlüdür (TBK m.112). Borçlu genel olarak her türlü kusurdan sorumludur (TBK m.114/1). Bu nedenle ispat yükü yüklenicidedir: kusursuz olduğunu ispat etmesi gerekir.

Ayıptan doğan zarar kalemleri

KalemÖrnekBelge
İşletme kaybıSızıntı nedeniyle kapatılan otel odaları, durdurulan üretim hattıDoluluk ve satış kayıtları, üretim raporları
Eşya ve stok zararıSu basan depodaki ürünler, zarar gören makinelerEnvanter, faturalar, ekspertiz raporu
Kira kaybıAyıp nedeniyle kiraya verilemeyen veya kira indirimi yapılan bölümlerKira sözleşmeleri, kiracı yazışmaları
Geçici önlem masraflarıAcil su tahliyesi, geçici örtü, güvenlik önlemiFaturalar, fotoğraflar
Tespit ve uzman giderleriDelil tespiti, özel bilirkişi ve laboratuvar raporlarıMakbuzlar, raporlar

İşletme kaybı gibi dolaylı zararların ispatı, ayıp ile zarar arasındaki illiyet bağının kurulmasına bağlıdır. Doluluk oranının ayıp döneminde düştüğünü göstermek yetmez; düşüşün ayıptan kaynaklandığı, örneğin hangi odaların hangi tarihlerde kullanıma kapatıldığı belgelenmelidir. Ayıp, sigorta poliçesinin kapsamına giriyorsa inşaat all risk sigortası rehberimizdeki kurallar da gözden geçirilmelidir.

Yüklenicinin Savunmaları ve İş Sahibinin Cevapları

Yüklenici tarafının savunmaları ayıp savunması rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır. İş sahibi dava açmadan önce bu savunmaların her birine karşı dosyasını hazırlamalıdır.

Savunmalar ve cevaplar

Yüklenicinin savunmasıİş sahibinin cevabıDayanak
“Eseri teslim aldınız, kabul ettiniz”Ayıp gizlidir, olağan gözden geçirmede fark edilemezdi ve ortaya çıkınca gecikmeksizin bildirildi; ya da kasten gizlenmiştirTBK m.477/1, 477/3
“Bildiriminiz geç geldi”Ayıbın fark edildiği tarih ve bildirim tarihi belgelerle gösterilirTBK m.474/1, 477/3
“Bu ayıp sizin talimatınızdan doğdu”İş sahibinin hakkını kaybetmesi için yüklenicinin talimata karşı açıkça ihtar etmiş olması gerekirTBK m.476
“Malzemeyi siz sağladınız”Yüklenici, iş sahibinin sağladığı malzemenin ayıplı olduğunu anladığında bunu hemen bildirmek zorundadır; bildirmezse sonuçlarından sorumludurTBK m.472/3
“Ayıp projeden kaynaklanıyor”Proje müellifi de sorumludur; ayrıca yüklenicinin fark ettiği proje hatasını bildirme yükümlülüğü vardır4708 sayılı Kanun m.3; TBK m.472/3
“Zamanaşımı doldu”Taşınmaz yapılarda süre teslimden itibaren beş yıl; yüklenicinin ağır kusuru varsa yirmi yılTBK m.478
“Onarım imkânı verilmedi”Yazılı onarım talebi, verilen süre ve ortak tespit daveti gösterilirTBK m.475/1-3

“Talimat” savunması en sık karşılaşılan savunmalardan biridir. Kanuna göre eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşın iş sahibinin verdiği talimattan doğmuş bulunur veya herhangi bir sebeple iş sahibine yüklenebilecek olursa iş sahibi ayıptan doğan haklarını kullanamaz (TBK m.476). Hükmün ilk kısmı, yüklenicinin açık bir ihtarını arar. Yazılı bir uyarı yapmadan iş sahibinin seçtiği malzemeyi kullanan yüklenici, bu savunmayı kural olarak ileri süremez. İş sahibinin kendi kusuru ise ayrıca değerlendirilir.

Yapı Denetim Kuruluşu, Proje Müellifi ve Diğer Sorumlular

Yapı denetimine tabi yapılarda iş sahibinin karşısında yalnızca yüklenici yoktur. Kanuna göre yapı denetim kuruluşları, denetçi mimar ve mühendisler, proje müellifleri, laboratuvar görevlileri ve yapı müteahhidi, yapının ruhsat ve eklerine, fen, sanat ve sağlık kurallarına aykırı, eksik, hatalı ve kusurlu yapılmış olması nedeniyle ortaya çıkan yapı hasarından dolayı yapı sahibine ve ilgili idareye karşı, kusurları oranında sorumludur (4708 sayılı Kanun m.3).

4708 sayılı Kanuna göre sorumluluk

KonuKuralDayanak
SorumlularYapı denetim kuruluşu, denetçi mimar ve mühendisler, proje müellifleri, laboratuvar görevlileri ve yapı müteahhidi4708 sayılı Kanun m.3
Sorumluluğun ölçüsüKusurları oranında4708 sayılı Kanun m.3
Taşıyıcı sistemYapı kullanma izninden itibaren 15 yıl4708 sayılı Kanun m.3
Taşıyıcı olmayan kısımlarYapı kullanma izninden itibaren 2 yıl4708 sayılı Kanun m.3
Yapı hasarıKullanımdan doğanlar hariç; fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı ve kusurlu yapım nedeniyle yapıda meydana gelen ve kullanımı engelleyen veya değer kaybı oluşturan hasar4708 sayılı Kanun m.1

Bu sorumluluk, yüklenicinin malvarlığının yetersiz olduğu dosyalarda iş sahibi için önemli bir güvencedir. Ancak süreler yapı kullanma izninden başlar ve taşıyıcı olmayan kısımlarda yalnızca iki yıldır. Çatı yalıtımı, cephe kaplaması veya tesisat gibi taşıyıcı olmayan imalatlardaki ayıplarda yapı denetim kuruluşuna başvurulacaksa bu süre ayrıca izlenmelidir. Konunun ayrıntıları yapı denetimi rehberimizde ve yapı hasarı tazminat dilekçesi yazımızda yer alır.

Ödenmemiş Bedel, Teminat ve Takas

Ayıp çoğu zaman son hakediş veya teminat henüz ödenmeden ortaya çıkar. Bu durumda iş sahibi, ayıp giderim bedeli veya indirim alacağını yüklenicinin bedel alacağıyla takas edebilir. Bunun için iki borcun karşılıklı ve muaccel olması gerekir. Alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir (TBK m.139/1-2). Ancak takas edilen tutarın ayıbın gerçek giderim bedeliyle orantılı olması gerekir. Ayıp gerekçesiyle bütün bakiyenin ve teminatın tutulması, yükleniciye temerrüt ve faiz talebi için zemin hazırlar.

Teminat bakımından da aynı ölçü geçerlidir: bildirilmiş bir ayıp varsa teminattan yalnızca o ayıbın giderim bedeli kadar tutulabilir. Garanti süresinin sonunda yapılacak kesin kabul ve teminat iadesiyle ilgili kurallar kesin hesap ve teminat rehberimizde anlatılmıştır. Ayıp, işin tamamlanmasından önce ortaya çıkmış ve yüklenici işi bırakmışsa iş sahibinin yolları yüklenici temerrüdü rehberimizde ele alınmıştır.

Zamanaşımı ve Süreler

Ayıp uyuşmazlıklarında süreler

KonuSüreBaşlangıçDayanak
Ayıp bildirimi (açık ayıp)Uygun süreTeslim ve olağan gözden geçirme imkânıTBK m.474/1
Ayıp bildirimi (gizli ayıp)GecikmeksizinAyıbın ortaya çıkmasıTBK m.477/3
Taşınmaz yapılarda ayıp davası5 yılTeslim tarihiTBK m.478
Taşınmaz yapı dışındaki eserler2 yılTeslim tarihiTBK m.478
Yüklenicinin ağır kusuru20 yılTeslim tarihiTBK m.478
Yapı denetim ve proje sorumluları (taşıyıcı sistem)15 yılYapı kullanma izni4708 sayılı Kanun m.3
Yapı denetim ve proje sorumluları (diğer kısımlar)2 yılYapı kullanma izni4708 sayılı Kanun m.3
Arabuluculukta zamanaşımıDururBaşvurudan son tutanağa kadar6325 sayılı Kanun m.18/A

Taraflar tacirse dava asliye ticaret mahkemesinde görülür ve konusu para olan davalarda arabulucuya başvurulması dava şartıdır (TTK m.4, 5/A). Konutunu ticari veya mesleki olmayan amaçla yaptıran tüketici iş sahibi (6502 sayılı Kanun m.3) bakımından ise 6502 sayılı Kanundaki ayıplı hizmet hükümleri de uygulanır. Tüketici, hizmetin yeniden görülmesi, eserin ücretsiz onarımı, ayıp oranında bedelden indirim veya sözleşmeden dönme haklarından birini seçebilir; bunlarla birlikte tazminat da isteyebilir (6502 sayılı Kanun m.15/1). Bu Kanundaki iki yıllık süre, kanunlarda daha uzun bir süre belirlenmemişse uygulanır. Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (6502 sayılı Kanun m.16). Bu nedenle uygulamada taşınmaz yapılarda TBK m.478’deki beş yıllık sürenin esas alındığı görülmektedir. Tüketici davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (6502 sayılı Kanun m.73/A).

Ayıplı İmalat Nedeniyle Bedel İndirimi ve Tazminat Dava Dilekçesi Örneği

[….] ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE

DAVACI : [İş sahibi şirketin unvanı], [MERSİS no], [adres]

VEKİLİ : Av. [Ad SOYAD], [Baro ve sicil no], [adres]

DAVALILAR : 1. [Yüklenici şirketin unvanı], [MERSİS no], [adres]
2. [Yapı denetim kuruluşunun unvanı], [adres]

DAVA DEĞERİ : Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik [….] TL

KONU : Ayıplı imalat nedeniyle ayıp oranında bedelden indirim yapılarak indirim tutarının iadesi ile ayıptan doğan zararın faiziyle birlikte tahsili istemidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil ile davalı yüklenici arasında [tarih] tarihli sözleşme imzalanmış, davalı yüklenici müvekkile ait [il, ilçe, ada, parsel] adresindeki [otel binasının] yapımını [….] TL bedelle üstlenmiştir. Yapı [tarih] tarihli tutanakla teslim edilmiş, yapı kullanma izni [tarih] tarihinde alınmıştır. Yapının yapı denetimini davalı yapı denetim kuruluşu yürütmüştür. Sözleşme bedelinin [….] TL tutarındaki kısmı ödenmiştir.

2. Teslimden sonra [tarih] tarihinde yağan ilk yoğun yağmurla birlikte otelin [….] numaralı odalarında ve çatı katında su sızıntısı ortaya çıkmıştır. Sızıntının sebebi, çatı ve teras yalıtımının teknik şartnameye ve fen kurallarına aykırı yapılmış olmasıdır. Bu ayıp, yalıtımın üzeri kaplandığından teslim sırasında yapılan olağan gözden geçirmede fark edilemeyecek nitelikte gizli bir ayıptır.

3. Türk Borçlar Kanununun 477. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca sonradan ortaya çıkan ayıplar gecikmeksizin bildirilmelidir. Müvekkil sızıntının ortaya çıktığı günün ertesinde, [tarih] tarihli noter ihtarnamesiyle ayıbı davalı yükleniciye bildirmiş, ayıbın [….] gün içinde ücretsiz olarak giderilmesini istemiş ve ortak tespit için şantiyeye davet etmiştir. Bildirim fotoğraflarla birlikte yapılmış, ayıbın yeri ve niteliği açıkça gösterilmiştir. Bu nedenle eserin kabul edilmiş sayılması söz konusu değildir. Teslim tutanağında da gizli ayıplara ilişkin hakların saklı olduğu yazılıdır.

4. Davalı yüklenici verilen süre içinde onarım yapmamış, [tarih] tarihli cevabında yalıtım malzemesinin müvekkil tarafından seçildiğini ileri sürmüştür. Türk Borçlar Kanununun 476. maddesi uyarınca iş sahibinin ayıptan doğan haklarını kaybetmesi için ayıbın, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşın iş sahibinin talimatından doğmuş olması gerekir. Davalı yüklenici yapım sırasında müvekkile böyle bir ihtarda bulunmamıştır. Ayrıca delil tespiti raporuna göre ayıp malzemenin kendisinden değil, uygulama hatasından kaynaklanmaktadır.

5. Ayıp, [….] Sulh Hukuk Mahkemesinin [….] D. İş sayılı dosyasında yapılan delil tespitiyle belgelenmiştir. Bilirkişi raporuna göre ayıbın giderilmesi için gereken masraf [….] TL’dir. Müvekkil, Türk Borçlar Kanununun 475. maddesinin birinci fıkrasının ikinci bendi uyarınca eseri alıkoyarak ayıp oranında bedelden indirim hakkını kullanmaktadır. İndirimin, ayıbın giderim masrafı esas alınarak belirlenmesini ve ödenmiş bedelden indirim tutarının iadesini talep ederiz.

6. Ayıp nedeniyle [….] numaralı odalar [tarih] ile [tarih] tarihleri arasında kullanıma kapatılmış ve müvekkil [….] TL işletme kaybına uğramıştır. Ayrıca geçici önlemler için [….] TL harcanmıştır. Türk Borçlar Kanununun 475. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca müvekkilin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Aynı Kanunun 112. maddesi uyarınca davalı yüklenici, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe bu zararı gidermekle yükümlüdür.

7. Davalı yapı denetim kuruluşu, yalıtım imalatının teknik şartnameye uygunluğunu denetlemekle yükümlü olduğu hâlde bu denetimi yapmamıştır. 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 3. maddesi uyarınca yapı denetim kuruluşu, yapının fen ve sanat kurallarına aykırı yapılmış olması nedeniyle ortaya çıkan yapı hasarından yapı sahibine karşı yapı müteahhidiyle birlikte, kusuru oranında sorumludur. Ayıp yapının taşıyıcı olmayan kısmında bulunmakta olup, yapı kullanma izninin alındığı [tarih] tarihinden itibaren kanundaki iki yıllık süre dolmamıştır.

8. Yapı [tarih] tarihinde teslim edilmiştir. Türk Borçlar Kanununun 478. maddesi uyarınca taşınmaz yapılarda ayıp sebebiyle açılacak davalar için teslimden itibaren beş yıllık süre dolmamıştır.

9. Dava açılmadan önce Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesi uyarınca arabulucuya başvurulmuş, taraflar anlaşamamıştır. Ayıp giderim bedeli ve işletme kaybı bilirkişi incelemesiyle kesinleşeceğinden alacak kısmi olarak talep edilmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 109. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca talep sonucunu artırma hakkımız saklıdır.

HUKUKİ NEDENLER : 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.112, 474, 475, 476, 477 ve 478; 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun m.3; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109 ve 400 ile ilgili mevzuat.

DELİLLER : [tarih] tarihli sözleşme, teknik şartname ve projeler; teslim tutanağı; yapı kullanma izni; ayıp bildirimine ilişkin noter ihtarnamesi ve davalının cevabı; delil tespiti dosyası ve bilirkişi raporu; fotoğraflar; onarım teklifleri; otel doluluk ve satış kayıtları; geçici önlem faturaları; yapı denetim kayıtları; arabuluculuk son tutanağı; bilirkişi incelemesi; keşif; tanık; yasal her türlü delil.

SONUÇ VE İSTEM

Açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik [….] TL ayıp giderim bedeli tutarındaki indirimin ve [….] TL zararın [temerrüt] tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan, yapı denetim kuruluşu bakımından kusuru oranında olmak üzere, müteselsilen tahsiline; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz. [tarih]

Davacı Vekili
Av. [Ad SOYAD]

Örnek metni kendi dosyanıza uyarlayın. Köşeli parantez içindeki yerler belgelerinize göre doldurulmalıdır. Yapı denetimine tabi olmayan veya 4708 sayılı Kanundaki süresi geçmiş işlerde ikinci davalı ve yedinci paragraf çıkarılmalıdır. Bedelin bir kısmı henüz ödenmemişse iade yerine takas veya indirimin kalan bedelden düşülmesi istenmelidir. Tüketici iş sahibinde dava tüketici mahkemesinde açılır.

Dosyada Bulunması Gereken Belgeler

  • Sözleşme, teknik şartname, projeler ve malzeme onay yazıları
  • Teslim veya geçici kabul tutanağı ve tutanaktaki çekinceler
  • Ayıbın fark edildiği tarihi gösteren kayıtlar ve fotoğraflar
  • Ayıp bildirimi, onarım talebi, ortak tespit daveti ve yüklenicinin cevabı
  • Delil tespiti dosyası ve bilirkişi raporu
  • Onarım teklifleri ve yapılmışsa onarım faturaları
  • Zararı gösteren belgeler: doluluk ve satış kayıtları, envanter, kira sözleşmeleri
  • Yapı ruhsatı, yapı kullanma izni ve yapı denetim kuruluşuna ilişkin kayıtlar
  • Ödeme kayıtları, kalan bedel ve teminat durumu

Sık Yapılan Hatalar

  • Teslim tutanağını çekincesiz imzalamak. Açık ayıplar bakımından eser kabul edilmiş sayılır (TBK m.477/1).
  • Gizli ayıbı aylarca bildirmemek. Sonradan ortaya çıkan ayıp gecikmeksizin bildirilmezse eser kabul edilmiş sayılır (TBK m.477/3).
  • Tespit yaptırmadan onarmak. Ayıbın varlığı ve kapsamı sonradan ispatlanamaz; yüklenici onarımın gerekliliğini tartışır (HMK m.400).
  • “Eksikler var” diye genel bildirim yapmak. Ayıbın yeri ve niteliği yazılmayan bildirim yeterli sayılmayabilir.
  • Bütün bakiyeyi ayıp gerekçesiyle tutmak. Takas ve teminat, ayıbın giderim bedeliyle orantılı olmalıdır (TBK m.139).
  • Yapı denetim süresini kaçırmak. Taşıyıcı olmayan kısımlarda süre yapı kullanma izninden itibaren yalnızca iki yıldır (4708 sayılı Kanun m.3).

Hukukçular Evi Ayıplı İmalat Dosyalarında Ne Yapar?

Ayıbın türünü, bildirim zamanını ve yüklenicinin ileri sürebileceği kabul, talimat ve zamanaşımı savunmalarını dava öncesinde değerlendiriyoruz. Ayıp bildirimini, onarım talebini ve ortak tespit davetini hazırlıyor, delil tespitini teknik danışmanlarla birlikte yürütüyoruz. Bilirkişiye sorulacak soruları onarım yöntemi, ayıp giderim bedeli ve değer kaybını ayrı ayrı ortaya koyacak şekilde kuruyoruz.

Seçimlik hakkın doğru kullanılmasını, ayıp giderim bedelinin kalan bedel ve teminatla takasını, yapı denetim kuruluşu ile proje müellifinin sorumluluğunu ve ayıptan doğan işletme kaybının tazminini arabuluculuk ve dava aşamasında takip ediyoruz.

Dosyanız için sözleşmenizi, teslim tutanağını, ayıba ilişkin fotoğraf ve yazışmalarınızı 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

İnşaatta ayıp çıktı; ne kadar sürede bildirmeliyim?

Teslimden sonra eseri imkân bulur bulmaz gözden geçirip ayıpları uygun bir süre içinde bildirmelisiniz (TBK m.474/1). Sonradan ortaya çıkan gizli ayıpları ise gecikmeksizin bildirmeniz gerekir; bildirmezseniz eser kabul edilmiş sayılır (TBK m.477/3). Kanun gün sayısı vermediğinden en güvenli yol, ayıbın fark edildiği gün yazılı bildirim yapmaktır.

Teslim tutanağını imzaladım; ayıp için hakkım kalır mı?

Tutanağı çekincesiz imzaladıysanız açık ayıplar bakımından eser kabul edilmiş sayılabilir (TBK m.477/1). Olağan gözden geçirmede fark edilemeyen gizli ayıplar için ise ayıp ortaya çıktığında gecikmeksizin bildirim yapılırsa haklarınız devam eder (TBK m.477/3). Kasten gizlenen ayıplarda yüklenicinin sorumluluğu kabulden sonra da sürer.

Ayıplı inşaatta hangi hakları kullanabilirim?

Ücretsiz onarım, ayıp oranında bedelden indirim veya eser kullanılamayacak ölçüde ayıplıysa sözleşmeden dönme haklarından birini seçebilirsiniz (TBK m.475/1). Tazminat hakkınız da saklıdır (TBK m.475/2). Eser taşınmazınız üzerine yapılmışsa ve sökülmesi aşırı zarar doğuracaksa dönme hakkı kullanılamaz (TBK m.475/3).

Ayıp giderim bedeli nedir?

Uygulamada giderilebilir ayıplarda bedelden indirim tutarı, çoğunlukla ayıbın giderilmesi için gereken masrafa göre belirlenir; bu tutara ayıp giderim bedeli denir. Giderilemeyen ayıplarda ise yapının ayıpsız ve ayıplı hâli arasındaki değer farkı esas alınır. Her iki tutar da bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

Yüklenici onarmıyor; başka bir firmaya yaptırabilir miyim?

Ayıp yapım sırasında görülüyorsa uygun süre verip aksi hâlde onarımın masrafı yükleniciye ait olmak üzere üçüncü kişiye verileceğini ihtar edebilirsiniz (TBK m.473/2). Teslimden sonra ise işin başkasına yaptırılması için hâkimden izin istenebilir (TBK m.113/1). İzin beklemeden yaptırırsanız, önce yazılı onarım talebi, delil tespiti ve birden fazla teklif almanız gerekir.

Ayıp yüzünden kapattığım bölümlerin kaybını isteyebilir miyim?

Evet. Seçimlik hakla birlikte genel hükümlere göre tazminat istenebilir (TBK m.475/2). Yüklenici kusursuzluğunu ispat etmedikçe zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.112). İşletme kaybının ayıptan kaynaklandığını, hangi bölümlerin hangi tarihlerde kullanılamadığını belgeleyerek göstermeniz gerekir.

Yüklenici “malzemeyi siz seçtiniz” diyor; haklı mı?

İş sahibinin ayıptan doğan haklarını kaybetmesi için ayıbın, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşın iş sahibinin talimatından doğmuş olması gerekir (TBK m.476). Yüklenici, iş sahibinin sağladığı malzemenin ayıplı olduğunu anladığında bunu hemen bildirmek zorundadır; bildirmezse sonuçlarından sorumludur (TBK m.472/3).

Ayıp davası kaç yılda zamanaşımına uğrar?

Taşınmaz yapılarda teslimden itibaren beş yıl, taşınmaz yapı dışındaki eserlerde iki yıl, yüklenicinin ağır kusuru varsa yirmi yıldır (TBK m.478). Yapı denetim kuruluşu ve proje müellifi bakımından süre yapı kullanma izninden itibaren taşıyıcı sistemde on beş, diğer kısımlarda iki yıldır (4708 sayılı Kanun m.3).

Yapı denetim firmasına da dava açabilir miyim?

Evet. Yapı denetim kuruluşu, denetçi mimar ve mühendisler, proje müellifleri, laboratuvar görevlileri ve yapı müteahhidi, kurallara aykırı yapımdan doğan yapı hasarından yapı sahibine karşı kusurları oranında sorumludur (4708 sayılı Kanun m.3). Taşıyıcı olmayan kısımlardaki iki yıllık süreye dikkat edilmelidir.

Ayıp gerekçesiyle kalan bedeli ödemeyebilir miyim?

Ayıp giderim bedeli veya indirim alacağınızı yüklenicinin bedel alacağıyla takas edebilirsiniz (TBK m.139). Ancak tutulan tutar ayıbın giderim bedeliyle orantılı olmalıdır. Bütün bakiyenin tutulması, yükleniciye temerrüt ve faiz talebi için zemin hazırlar.

Eksik iş de ayıp mıdır?

Uygulamada hiç yapılmamış imalat eksik iş olarak değerlendirilir ve ayıp bildirimi şartına tabi tutulmaz. Eksik işin bedeli indirim veya tamamlatma yoluyla istenir. Tespit raporunda eksik işler ile ayıplı işler ayrı ayrı gösterilmelidir.

Kendi evimi yaptırdım; tüketici olarak ek haklarım var mı?

Ticari veya mesleki olmayan amaçla konutunu yaptıran kişi tüketicidir. Hizmetin yeniden görülmesi, ücretsiz onarım, bedelden indirim veya dönme haklarından birini seçebilir, bunlarla birlikte tazminat da isteyebilir (6502 sayılı Kanun m.15/1). Dava tüketici mahkemesinde açılır ve önce arabulucuya başvurulması gerekir (6502 sayılı Kanun m.73/A).

Kaynakça

  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (güncel metin), özellikle m.112-114 ve 470-478.
  • 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun (güncel metin).
  • 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun.
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu.
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler işlenmiş güncel metin).

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya kendi sözleşmesi, teknik belgeleri, bildirim tarihleri ve süreleriyle birlikte değerlendirilmelidir.


İnşaatta ayıplı imalat mı çıktı? Birlikte değerlendirelim

Ayıp bildirimi, onarım talebi, delil tespiti, ayıp giderim bedeli, yapı denetim sorumluluğu, arabuluculuk ve dava için sözleşmeniz, teslim tutanağınız ve fotoğraflarınızla hemen arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Süreyi kaçırmayın

Gizli ayıbı fark ettiğiniz gün yazılı olarak bildirin; onarımdan önce mutlaka tespit yaptırın. Yapı denetim kuruluşuna karşı taşıyıcı olmayan kısımlarda süre yapı kullanma izninden itibaren iki yıldır. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk