Yatırım Yoluyla Vatandaşlığın İptaline Karşı Danıştay’da İptal ve Yürütmeyi Durdurma Dava Dilekçesi Örneği 2026 — 5901 m.31-33, Yönetmelik m.57-58, İYUK m.27 ve m.38 (Word ve PDF)

DANIŞTAY BAŞKANLIĞINA

YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMLİDİR

DAVACILAR : 1. [Ad SOYAD], [uyruğu], pasaport no: [….], iptalden önceki T.C. kimlik no: [….], adres: [….]

2. [Eşin Ad SOYAD], [uyruğu], pasaport no: [….], iptalden önceki T.C. kimlik no: [….], adres: [….]

3. [Çocuğun Ad SOYAD], ergin olmayan çocuk; anne ve babası tarafından velayeten temsil edilmektedir, iptalden önceki T.C. kimlik no: [….]

VEKİLİ : Av. [Ad SOYAD], [Baro ve sicil no], [adres], [UYAP/KEP adresi]

DAVALILAR : 1. Cumhurbaşkanlığı – ANKARA

2. İçişleri Bakanlığı (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü) – ANKARA

DAVA KONUSU : Davacıların Türk vatandaşlığını kazanma kararlarının 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 31. maddesi uyarınca iptaline ilişkin [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı Cumhurbaşkanı Kararının davacılara ilişkin kısmının öncelikle yürütmesinin durdurulması ve iptali istemidir.

BİLDİRİM TARİHİ : [gg.aa.yyyy] (yazılı bildirim tarihi)

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil [Ad SOYAD], [ülke] vatandaşıdır. [Tarih] tarihinde [il/ilçe, ada/parsel, bağımsız bölüm] numaralı taşınmazı satın almıştır. Tapu kaydına, Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesi kapsamında taşınmazın üç yıl satılmayacağına ilişkin taahhüt işlenmiştir. Satış bedeli yurt dışından banka transferiyle ödenmiş, döviz bir bankaya satılmış ve banka tarafından döviz alım belgesi düzenlenmiştir (Ek-3, Ek-4).

2. İşlem için gereken değerleme raporu, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün Web-Tapu sistemi üzerinden talep edilmiş ve TADEBİS sistemine kayıtlı yetkili değerleme kuruluşu tarafından düzenlenmiştir. Müvekkilin raporun hazırlanmasında, değerin belirlenmesinde veya değerleme kuruluşunun seçiminde hiçbir rolü olmamıştır. [İl] Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğü, satış bedelini, değerleme raporundaki değeri ve bedel transferlerini ayrı ayrı inceleyerek [tarih] tarihinde Taşınmaz Yatırımı Tespit Belgesini düzenlemiştir (Ek-5).

3. Bu belgeye dayanılarak yapılan başvuruda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması tamamlanmış; müvekkil, eşi ve ergin olmayan çocuğu [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla Türk vatandaşlığını kazanmıştır. [Müvekkillerin [Ad] isimli çocuğu, müvekkil Türk vatandaşlığını kazandıktan sonra, [tarih] tarihinde doğmuştur.]

4. Müvekkillere [tarih] tarihinde bildirilen yazıyla, Türk vatandaşlığını kazanma kararlarının 5901 sayılı Kanun’un 31. maddesi uyarınca iptal edildiği bildirilmiştir (Ek-1). Yazıda iptale gerekçe olarak taşınmaz yatırımı tespit belgesinin iptal edildiği belirtilmiş; müvekkilin hangi beyanının gerçeğe aykırı olduğu veya vatandaşlığa esas hangi önemli hususu gizlediği gösterilmemiştir. İptal işleminden önce müvekkilden herhangi bir açıklama da istenmemiştir. [Tespit belgesinin iptaline ilişkin işlem müvekkile ayrıca bildirilmemiştir. / Tespit belgesinin iptaline karşı [….] İdare Mahkemesinin E.[….] sayılı dosyasında dava açılmıştır.]

5. Dava konusu işlem, aşağıda ayrı ayrı açıkladığımız nedenlerle hukuka açıkça aykırıdır.

1. 5901 sayılı Kanun m.31 ve Yönetmelik m.57: Müvekkilin yalan beyanı veya önemli bir hususu gizlemesi bulunmamaktadır

5901 sayılı Kanun’un 31. maddesine göre Türk vatandaşlığını kazanma kararı, ancak ilgilinin yalan beyanı veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden önemli hususları gizlemesi sonucunda vuku bulmuşsa kararı veren makam tarafından iptal edilir. Yönetmelik’in 57. maddesinin ikinci fıkrası, bu hususların öğrenilmesi hâlinde Bakanlıkça araştırma ve soruşturma yapılmasını, iptal kararının ise gizlemenin veya yalan beyanın soruşturma sonucunda kanıtlanması hâlinde verilmesini öngörmektedir.

Kanun, iptali başkasının kusuruna veya idarenin sonradan değiştirdiği bir değerlendirmeye değil, vatandaşlığı kazanan kişinin kendi beyanına bağlamıştır. Değerleme raporu müvekkilin beyanı değildir. Rapor, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün kendi sistemi üzerinden talep edilmiş ve bu sisteme kayıtlı yetkili bir kuruluş tarafından düzenlenmiştir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 2024/2 sayılı Genelgesi de rapordaki yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgilerden doğan sorumluluğun raporu düzenleyen değerleme kuruluşuna ve imzası bulunan personeline ait olduğunu açıkça belirtmektedir.

Resmi senede yazılan ve bilgi ve belgelerin yanlış veya yanıltıcı olduğunun tespiti hâlinde 31. madde kapsamında işlem yapılacağını bildiren taahhüt cümlesi de sonucu değiştirmez. Bu cümle, Kanun’un aradığı şartı genişletmemekte; yalnızca 31. maddenin uygulanabileceğini hatırlatmaktadır. 31. madde ise hâlâ ilgilinin kendi yalan beyanını veya gizlemesini aramaktadır.

Dava konusu işlemde müvekkilin hangi beyanının yalan olduğu, hangi hususu gizlediği ve bunun hangi soruşturmayla kanıtlandığı gösterilmemiştir. İptalin kanuni şartı gerçekleşmediğinden işlem sebep unsuru yönünden hukuka aykırıdır.

2. Yönetmelik m.20/2-b ve m.20/10: Yatırım gerçekten ve eksiksiz yapılmıştır

Yönetmelik’in 20. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi, en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarındaki taşınmazın tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi konularak satın alınmasını aramaktadır. Aynı maddenin onuncu fıkrasına göre döviz tutarı işlem öncesinde Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya ve bu bankaca Merkez Bankasına satılır.

Müvekkil satış bedelini eksiksiz ödemiş, ödeme yurt dışından banka kanalıyla yapılmış, döviz bankaya satılmış ve döviz alım belgesi düzenlenmiştir (Ek-3, Ek-4). Satıcıya ödenen bedelin hiçbir kısmı müvekkile geri dönmemiştir. Satış bedeli, değerleme raporundaki değer ve bedel transferleri, edinim tarihinde Yönetmelik’in aradığı tutarı ayrı ayrı karşılamış; Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğü bu tespiti yaparak belgeyi düzenlemiştir. İdarenin sonradan farklı bir değer belirlemesi, müvekkilin gerçekte yaptığı yatırımı ortadan kaldırmaz.

3. İYUK m.2/1-a, m.20 ve m.31: İptalin dayanağı olan değer tespiti denetlenmelidir

Taşınmaz yatırımı tespit belgesinin iptali, müvekkile bildirilmeyen bir değerlendirmeye dayanmaktadır. İptalin dayanağı bir kontrol değerleme raporu veya yeni bir değerleme ise, bu raporun yöntemi, kullanılan emsaller ve en önemlisi değerin edinim tarihine göre belirlenip belirlenmediği denetlenmelidir. Taşınmazın edinim tarihinden yıllar sonra yapılan bir değerlemenin, piyasa koşullarındaki değişimi ayıklamadan edinim tarihine taşınması mümkün değildir.

İdari yargıda mahkeme, davaya ilişkin her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar ve lüzum gördüğü evrakı taraflardan ve ilgili yerlerden isteyebilir (İYUK m.20/1). Bu nedenle müvekkile ilişkin idari dosyanın, iptale dayanak yapılan değerleme ve kontrol raporlarıyla, varsa soruşturma evrakıyla birlikte davalı idarelerden istenmesini; taşınmazın edinim tarihindeki piyasa değerinin bağımsız bir bilirkişi incelemesiyle belirlenmesini talep ediyoruz (İYUK m.31).

4. 5901 sayılı Kanun m.32 ve Yönetmelik m.58: Aile üyeleri bakımından işlem ayrıca hukuka aykırıdır

5901 sayılı Kanun’un 32. maddesine göre iptal kararı, ilgili kişiye bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanan eş ve çocuklar hakkında da uygulanır. Müvekkil hakkındaki iptal kararı hukuka aykırı olduğundan, ona bağlı olarak eşi ve ergin olmayan çocuğu hakkında uygulanan kısmı da aynı sebeple hukuka aykırıdır.

[Yönetmelik’in 58. maddesinin ikinci fıkrasına göre iptal kararı, Türk vatandaşlığını kazanan kişinin vatandaşlığı kazandıktan sonra doğan çocuğuna tesir etmez. Müvekkillerin [Ad] isimli çocuğu, müvekkil vatandaşlığı kazandıktan sonra doğmuş olmasına rağmen dava konusu işlemin kapsamına alınmıştır. İşlemin bu kısmı, Yönetmelik’in açık hükmüne aykırıdır.]

Ayrıca Yönetmelik’in 58. maddesinin birinci fıkrasına göre iptal kararı karar tarihinden itibaren geçerlidir ve vatandaşlığın kazanıldığı tarih ile iptal tarihi arasında Türk vatandaşı olarak yapılmış işlemler hakkında uygulanmaz.

5. Anayasa m.2 ve m.66: Vatandaşlık ancak kanunda belirtilen hâllerde kaybedilir

Anayasa’nın 66. maddesine göre vatandaşlık kanunun gösterdiği şartlarla kazanılır ve ancak kanunda belirtilen hâllerde kaybedilir; vatandaşlıktan çıkarma ile ilgili karar ve işlemlere karşı yargı yolu kapatılamaz. Vatandaşlığın kaybına yol açan hükümlerin, kanunda yazılı şartlar aşılarak uygulanması bu güvenceyle bağdaşmaz.

Müvekkil, idarenin kendi sistemi üzerinden yürüyen bir süreçte, idarenin kendi tespitine dayanarak vatandaşlık kazanmış ve yıllardır bu statüye güvenerek ailesiyle birlikte hayatını Türkiye’de kurmuştur. Hukuk devletinin gereği olan hukuki güvenlik ilkesi (Anayasa m.2), müvekkilin kusuruna dayanmayan bir sebeple bu statünün yıllar sonra ortadan kaldırılmasıyla bağdaşmaz.

6. İYUK m.38: Bağlantılı dava

[Taşınmaz yatırımı tespit belgesinin iptaline karşı [….] İdare Mahkemesinin E.[….] sayılı dosyasında açılan dava ile bu dava aynı maddi olaydan doğmaktadır ve birinde verilecek hüküm diğerini doğrudan etkileyecektir. İYUK’un 38. maddesine göre aynı maddi veya hukuki sebepten doğan ya da biri hakkında verilecek hüküm diğerini etkileyecek nitelikte olan davalar bağlantılı davalardır ve bağlantılı davalardan birinin Danıştayda bulunması hâlinde dava dosyası Danıştaya gönderilir. Bağlantı kararı verilerek o dosyanın Danıştaya gönderilmesini talep ediyoruz.]

7. İYUK m.27/2 ve Anayasa m.125: Yürütmenin durdurulması şartları gerçekleşmiştir

Yukarıda açıklandığı üzere işlem, iptalin kanuni şartı gerçekleşmeden tesis edildiğinden açıkça hukuka aykırıdır. İşlemin uygulanmasıyla müvekkiller yabancı statüsüne düşmüş, Türk kimlik kartları ve pasaportları kullanılamaz hâle gelmiştir. Bu durum; ailenin Türkiye’de kalışını, çocukların eğitimini, banka ve resmî kurum işlemlerini ve müvekkilin Türkiye’deki ticari faaliyetini doğrudan etkilemektedir. [İptal kararında malların tasfiyesine de yer verilmiştir; 5901 sayılı Kanun’un 33. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tasfiye dava sonuna kalacak olsa da, müvekkilin taşınmazı üzerindeki belirsizlik telafisi güç bir zarar doğurmaktadır.] Bu zararlar dava sonunda verilecek bir iptal kararıyla giderilemeyecek niteliktedir.

İdari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleştiğinden (Anayasa m.125; İYUK m.27/2), dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulması gerekmektedir. Müvekkillerin durumu ve uyuşmazlığın niteliği gözetilerek teminat aranmaması gerektiği kanaatindeyiz (İYUK m.27/6).

HUKUKİ SEBEPLER

Anayasa m.2, 66, 125; 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.12, 31, 32, 33; Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20, 57, 58; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2, 3, 7, 20, 27, 31, 38; 2575 sayılı Danıştay Kanunu m.24 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER

Dava konusu karar ve bildirim belgesi; resmi senet ve tapu kaydı; değerleme raporu; döviz alım belgesi ve banka dekontları; Taşınmaz Yatırımı Tespit Belgesi; vatandaşlık kararı; nüfus kayıtları; davalı idarelerden istenecek idari dosya, değerleme ve kontrol raporları ile soruşturma evrakı; bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan ve Danıştayca kendiliğinden gözetilecek nedenlerle;

1. Dava konusu işlemin davacılara ilişkin kısmının, durumun gerekleri gözetilerek teminat aranmaksızın yürütmesinin durdurulmasına,

2. [Taşınmaz yatırımı tespit belgesinin iptaline karşı [….] İdare Mahkemesinin E.[….] sayılı dosyasındaki davanın bu davayla bağlantılı olduğuna ve dosyanın Danıştaya gönderilmesine,]

3. Davacılara ilişkin idari dosyanın, iptale dayanak yapılan değerleme ve kontrol raporları ve soruşturma evrakıyla birlikte davalı idarelerden istenmesine ve bilirkişi incelemesi yapılmasına,

4. Dava konusu işlemin davacılara ilişkin kısmının iptaline,

5. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idarelere yükletilmesine

karar verilmesini vekâleten saygıyla arz ve talep ederiz.

[Tarih]

Davacılar Vekili

Av. [Ad SOYAD]

EKLER

Ek-1: Dava konusu karar ve bildirim belgesi

Ek-2: Vekâletname

Ek-3: Resmi senet, tapu kaydı ve değerleme raporu

Ek-4: Döviz alım belgesi ve banka dekontları

Ek-5: Taşınmaz Yatırımı Tespit Belgesi ve vatandaşlık kararı

Ek-6: Nüfus kayıtları ve çocukların doğum belgeleri

Ek-7: Türkiye’deki eğitim, iş ve gelir bağlantılarını gösteren belgeler

DAVA KONUSU : Davacıların Türk vatandaşlığını kazanma kararlarının 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 40. maddesi uyarınca geri alınmasına ilişkin [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı işlemin davacılara ilişkin kısmının öncelikle yürütmesinin durdurulması ve iptali istemidir.

1. 5901 sayılı Kanun m.40: Geri almanın şartı, hukuki şartın karar anında bulunmadığının sonradan anlaşılmasıdır

5901 sayılı Kanun’un 40. maddesine göre Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin kararlar, hukuki şartlar oluşmadan veya mükerrer olarak verildiği sonradan anlaşıldığı takdirde geri alınır. Hüküm, kararın verildiği andaki durumu esas alır. Dava konusu işlemde, müvekkilin vatandaşlık kararının verildiği [tarih] tarihinde millî güvenlik veya kamu düzeni bakımından engel teşkil eden hangi hâlinin bulunduğu gösterilmemiştir.

Kararın verilmesinden sonra ortaya çıktığı ileri sürülen bir hâl, geri almanın konusu olamaz. Kanun, vatandaşlık kazanıldıktan sonraki eylemleri 29. maddede sınırlı olarak saymış ve bunları ayrı şartlara bağlı, eş ve çocuklara tesir etmeyen kaybettirme kurumuna bırakmıştır (5901 m.29, m.30/2). Sonradan ortaya çıkan bir hâlin geri alma yoluyla değerlendirilmesi, bu ayrımı ortadan kaldırır.

2. İYUK m.20/3: Gizli tutulan bilgiye dayanan savunmaya göre karar verilemez

Müvekkil hakkında millî güvenlik veya kamu düzeni bakımından hangi bilginin bulunduğu kendisine bildirilmemiştir. Danıştay, davaya ilişkin her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar ve lüzum gördüğü evrakın gönderilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilir (İYUK m.20/1). İstenen bilgi ve belgeler Devletin güvenliğine veya yüksek menfaatlerine ilişkin ise Cumhurbaşkanı, ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan gerekçesini bildirerek bunları vermeyebilir; ancak verilmeyen bilgi ve belgelere dayanılarak ileri sürülen savunmaya göre karar verilemez (İYUK m.20/3).

Bu nedenle işlemin dayanağı olan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması belgelerinin davalı idarelerden istenmesini talep ediyoruz. İdarenin dayandığı hâlin somut, denetlenebilir ve müvekkilin kendisine ilişkin olması gerekir; genel ve soyut bir değerlendirme işlemin sebep unsurunu oluşturamaz.

3. 5901 sayılı Kanun m.12/1 ve m.32: Eş ve çocuklar bakımından şart her kişi için ayrı aranır

5901 sayılı Kanun’un 12. maddesinin birinci fıkrası, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil eden bir hâlin bulunmamasını vatandaşlık kazanacak her yabancı için ayrı bir şart olarak öngörmektedir. Kanun, iptal kararının ilgiliye bağlı olarak vatandaşlık kazanan eş ve çocuklara da uygulanacağını 32. maddede iptal için ayrıca düzenlemiş; 40. maddedeki geri alma için böyle bir hüküm getirmemiştir.

Müvekkilin eşi ve çocukları hakkında millî güvenlik veya kamu düzeni bakımından herhangi bir hâl ileri sürülmemiştir. Buna rağmen onların vatandaşlık kararlarının da geri alınması, Kanun’da açık dayanağı bulunmayan bir genişletmedir ve işlemin bu kısmı ayrıca hukuka aykırıdır.

[Sonuç ve istem kısmında ikinci bent çıkarılır; üçüncü bentte “değerleme ve kontrol raporları” yerine “güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması belgeleri” yazılır; diğer bentler aynen kalır. Hususlar yeniden numaralandırılır.]