İskânsız Yapıya Geçici Elektrik ve Su Aboneliği Başvuru ve Dava Dilekçesi Örneği (2026)

Ev bitmiştir, aile taşınmıştır, ama elektrik yoktur. Dağıtım şirketi başvuruyu alır, binanın iskânı olup olmadığına bakar ve iskân yoksa talebi reddeder. Türkiye’de yüz binlerce yapı bu durumdadır.

Katı kural gerçekten vardır; ancak kanun koyucu bu kurala önemli istisnalar getirmiştir ve bu istisnalar çoğu zaman bilinmez. Aşağıda kuralın kapsamı, geçici abonelik şartları, tarihler ve hazır bir başvuru ile dava dilekçesi yer almaktadır.

Kural: İskân Yoksa Hizmet Yok

Önce kuralı doğru bilmek gerekir; istisnalar ancak ondan sonra anlaşılır.

İmar Kanunu m.30 uyarınca yapının kullanılabilmesi için yapı kullanma izni alınması mecburidir. Yapı tamamen bittiğinde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığında bu kısımların kullanılabilmesi için ruhsatı veren idareden izin alınması gerekir.

İmar Kanunu m.31 ise sonucu düzenler: “İnşaatın bitme günü, kullanma izninin verildiği tarihtir. Kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmazlar.”

Aynı maddede önemli bir cümle daha vardır: “Ancak, kullanma izni alan bağımsız bölümler bu hizmetlerden istifade ettirilir.”

Bu son cümle, çok katlı yapılarda belirleyicidir: binanın tamamı için iskân alınmamış olsa dahi, kısmi iskân alan bağımsız bölümler bakımından durum farklıdır. Dağıtım şirketi “binanın iskânı yok” diyerek reddediyorsa, ilgili bağımsız bölüm için kısmi iskân bulunup bulunmadığı ayrıca sorulmalıdır.

İstisna: Geçici Abonelik

Kanun koyucu, yüz binlerce yapının temel ihtiyaçtan yoksun kalması gerçeği karşısında katı kurala istisna getirmiştir.

İmar Kanunu geçici m.11 uyarınca, koşulların varlığı hâlinde kullanma izni alınıncaya kadar geçici olarak su, elektrik ve doğal gaz bağlanabilir.

Şartlar iki gruba ayrılır:

Grup 1 — Ruhsatlı ancak iskânsız yapılar. Yapının 1 Temmuz 2022 tarihine kadar yapı (inşaat) ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olması; ancak kullanma izninin verilmemiş veya alınmamış olması.

Grup 2 — Ruhsatsız yapılar. Yapı ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olma şartı, 31 Aralık 2021 tarihinden önce yapılmış olan yapılar bakımından uygulanmaz. Yani bu tarihten önce tamamlanmış, hiç ruhsatı bulunmayan yapılar da kapsamdadır.

Her iki grupta ortak şart: yapıya yol, elektrik, su, telefon, kanalizasyon veya doğal gaz gibi altyapı hizmetlerinden en az birinin götürüldüğünün belgelenmesi ve ilgili yönetmelikler doğrultusunda fenni gereklerin yerine getirilmiş olması.

Yapı kayıt belgeli yapılar. İmar Kanunu geçici m.16’da, yapı kayıt belgesi alan yapılara geçici olarak su, elektrik ve doğal gaz bağlanabileceği ayrıca düzenlenmiştir.

Tarihler Belirleyici: Tamamlanma Tarihinin İspatı

Ruhsatsız yapılarda dosyanın tamamı tek bir soruya bağlanır: yapı 31 Aralık 2021’den önce tamamlandı mı?

Yargı uygulamasında bu tespit için izlenen yol bellidir: taşınmaza ilişkin hava fotoğraflarının dosyaya kazandırılması ve mahallinde keşif yapılarak inşaatın tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmışsa hangi tarihte tamamlandığı ve taşınmazın fiilen kullanılıp kullanılmadığı araştırılır.

Bu nedenle başvuru ve dava aşamasında toplanması gereken deliller:

• Farklı yıllara ait hava fotoğrafları ve uydu görüntüleri — en güçlü delildir,
• Eski faturalar ve abonelik kayıtları (varsa geçici veya komşu abonelikler),
• İkametgâh kayıtları ve adres beyanları,
• Emlak vergisi bildirimleri ve ödeme kayıtları,
• Yapıya ilişkin tarihli fotoğraflar,
• Varsa yapı tespit tutanakları ve idari kayıtlar.

Dava dilekçesinde hava fotoğraflarının getirtilmesi ve keşif yapılması açıkça talep edilmelidir; aksi hâlde dosya, idarenin beyanıyla sınırlı kalır.

Bu Abonelik Neyi Değiştirmez

Geçici abonelik, yapıyı hukuka uygun hâle getirmez. Bu husus müvekkile baştan açıkça anlatılmalıdır.

• Kazanılmış hak doğurmaz. Bu şekilde elektrik, su ve doğal gaz bağlanması herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmez.
• Geçicidir. Abonelik, yapı kullanma izni alınıncaya kadar geçerlidir.
• İptal edilebilir. İlgili idarece dağıtım şirketinden hizmetin kesilmesi talep edilirse abonelik iptal edilebilir.
• Yıkım ve para cezası süreçleri sürer. Yapının imar mevzuatına aykırılığından doğan sonuçlar ayrıca işler; yapı tatil tutanağı, yıkım kararı ve idari para cezası gündeme gelebilir.

Bu nedenle geçici abonelik, nihai çözüm değil geçici bir rahatlamadır. Paralel olarak yapının hukuka uygun hâle getirilmesi yolları da değerlendirilmelidir: kısmi iskân, ruhsata bağlanma veya varsa yapı kayıt belgesi süreçleri.

Yıkım ve ceza tarafı için yıkım kararının iptali dava dilekçesi ve imar para cezasının iptali dava dilekçesi yazılarımıza bakılabilir.

Başvuru Nereye Yapılır?

Uygulamadaki en sık karışıklık, hangi mercie başvurulacağıdır.

Pratikte iki aşamalı bir yapı vardır:

• İlgili idare. Belediye veya su ve kanalizasyon idaresi; koşulların sağlandığına ilişkin uygunluk yazısını düzenler.
• Dağıtım şirketi. Elektrik veya doğal gaz dağıtım şirketi, çoğunlukla bu uygunluk yazısını arar ve abonelik sözleşmesini kurar.

Bu nedenle başvurunun her iki mercie de yazılı ve evrak kaydıyla yapılması isabetlidir. Tıkanmanın hangi aşamada olduğu ancak böyle belgelenir.

Ret gerekçesi yazılı alınmalıdır. Sözlü ret üzerine dava açılamaz; ret işleminin ve dayanağı mevzuat hükmünün yazılı olarak bildirilmesi talep edilmelidir.

Görev: Reddeden Kim?

Dava yolunda izlenecek usul, reddeden merciin niteliğine göre değişebilir.

• Belediye veya su ve kanalizasyon idaresi reddetmişse, ortada bir idari işlem vardır ve idari yargı yolu izlenir.
• Özel hukuk tüzel kişisi niteliğindeki dağıtım şirketi reddetmişse, uyuşmazlığın niteliğine göre farklı bir yol gündeme gelebilir.

Uygulamada dağıtım şirketinin reddi çoğu zaman ilgili idarenin uygunluk vermemesine dayanır. Bu hâlde asıl dava konusu edilecek işlem, idarenin uygunluk vermeme işlemidir.

Bu nedenle ret yazısı dikkatle okunmalı ve reddin kimden, hangi gerekçeyle geldiği netleştirilmelidir. Görev konusunda tereddüt varsa, dava açılmadan önce güncel durumun değerlendirilmesi isabetlidir.

Geçici Abonelik Başvuru ve Dava Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; yalnızca dosyanıza uyan bentleri bırakın. İlk metin idareye ve dağıtım şirketine yapılacak başvuru, ikinci metin ise talebin reddi hâlinde açılacak dava içindir. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

• Tapu kaydı veya kullanım hakkını gösteren belge,
• Yapının durumu: ruhsatlı-iskânsız, ruhsatsız veya yapı kayıt belgeli,
• Varsa yapı ruhsatı ve ruhsat tarihi (1 Temmuz 2022 öncesi mi?),
• Ruhsatsız yapıda tamamlanma tarihi (31 Aralık 2021 öncesi mi?),
• Farklı yıllara ait hava fotoğrafları ve uydu görüntüleri,
• Eski faturalar, ikametgâh ve emlak vergisi kayıtları,
• Yapıya götürülmüş altyapı hizmeti ve bunu gösteren belgeler,
• Binada kısmi iskân bulunup bulunmadığı,
• Varsa Yapı Kayıt Belgesi,
• Komşu parsellerdeki mevcut abonelikler,
• Başvurunun hem idareye hem dağıtım şirketine yapılması,
• Ret gerekçesinin yazılı alınması ve dava süresinin hesabı.

Sık Yapılan Hatalar

• Sözlü ret üzerine vazgeçmek. Ret gerekçesi ve dayanağı mevzuat hükmü yazılı olarak istenmelidir.
• Tamamlanma tarihini belgelememek. Ruhsatsız yapılarda 31 Aralık 2021 öncesi tamamlanma şartı belirleyicidir.
• Altyapı şartını atlamak. Yapıya altyapı hizmetlerinden en az birinin götürüldüğü belgelenmelidir.
• Geçiciliği kalıcı sanmak. Abonelik kazanılmış hak teşkil etmez ve iptal edilebilir.
• Yıkım riskinin kalktığını düşünmek. İmar mevzuatına aykırılıktan doğan sonuçlar ayrıca işler.
• Hava fotoğrafı talep etmemek. Tamamlanma tarihi uygulamada bu delille tespit edilir.
• Dava süresini kaçırmak. Ret veya zımni ret üzerine süresinde başvurulmalıdır.

Adım Adım Süreç

1. Yapının durumunu belirleyin — Ruhsatlı-iskânsız mı, ruhsatsız mı, yapı kayıt belgeli mi?
2. Tarihleri kontrol edin — Ruhsat 1 Temmuz 2022 öncesi mi, yapı 31 Aralık 2021 öncesi mi?
3. Altyapı durumunu belgeleyin — Yol, su, elektrik veya doğal gazdan en az biri götürülmüş mü?
4. Tamamlanma delillerini toplayın — Hava fotoğrafları, uydu görüntüleri, eski faturalar ve kayıtlar.
5. Yazılı başvuru yapın — Belediye veya su idaresi ile dağıtım şirketine, evrak kaydıyla.
6. Ret gerekçesini yazılı alın — Dayanağı mevzuat hükmü gösterilmelidir.
7. Süresinde dava açın — Keşif ve hava fotoğrafı talebini dilekçeye yazın.

İlgili Konular ve Kaynaklar

Abonelik Yapının Hukuki Durumunu Değiştirmez: Tehlike ve Riskli Yapı Rejimi

Geçici abonelik alınması, yapının iskânsız olduğu gerçeğini ortadan kaldırmaz. Bunun ötesinde yapının tehlikeli ya da riskli olduğunun tespiti hâlinde tümüyle ayrı bir rejim devreye girer ve bu rejim, aboneliğin varlığından etkilenmez. Bu hattın bilinmesi, sürecin hangi noktada kesilebileceğini gösterir.

Bu rejimde en çok hak kaybına yol açan nokta tebligat usulüdür ve olağan tebligat beklentisiyle hareket etmek yanlıştır. Yönetmelik, tahliye ve yıktırmaya ilişkin bildirimin üç kanaldan yapılacağını öngörür: tutanağın yapıya asılması, maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirilmesi ve ilgili muhtarlıkta on beş gün süreyle ilan edilmesi. Daha da önemlisi, işlem muhtarlıkta yapılan ilanın son günü tebliğ edilmiş sayılır. Dolayısıyla posta yoluyla bir tebligat beklenmemeli; taşınmazın bulunduğu muhtarlıktaki ilanlar ile e-Devlet bildirimleri düzenli olarak takip edilmelidir. Riskli yapı sürecinin bütünü için kentsel dönüşüm rehberi incelenmelidir.

Tahliyenin nasıl gerçekleşeceği de maddede açıkça gösterilmiştir. Verilen süre içinde tahliye yapılmazsa, talep üzerine mülki idare amirinin yazılı izniyle yeterli kolluk kuvveti marifetiyle, gerekirse kapalı kapılar veya alanlar açılmak ya da açtırılmak suretiyle tahliye ve yıktırmaya yönelik işlemler yapılabilir. Süresinde yıktırılmadığı tespit edilen riskli yapılar ise İdarece yıkılır veya yıktırılır. Bu nedenle geçici aboneliğin bulunması, tahliye sürecini durduran bir unsur olarak değerlendirilmemelidir.

Aynı düzenlemede hak sahipleri lehine bir imkân da yer alır ve genellikle talep edilmez: bu madde uyarınca yapılacak uygulamalarda maliklere, kiracılara ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine taşınma yardımı yapılabilir. Kiracıların da bu kapsamda sayılmış olması önemlidir; tahliye edilen taşınmazda kiracı sıfatıyla oturanlar bu yardımı talep edebilir. Talebin yazılı olarak ve süresi içinde yapılması gerekir.

Son olarak süreci engellemenin sonucu ayrıca düzenlenmiştir. Riskli yapıların tespiti, tahliyesi ve yıktırma iş ve işlemlerini engelleyenler hakkında tutanak tutulur ve Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Dolayısıyla itiraz ve dava yolları kullanılmadan fiilî direnç gösterilmesi, hukuki sonucu değiştirmediği gibi ayrı bir soruşturma riski doğurur. İmar Kanunu tarafında ise metruk ve yıkılacak derecede tehlikeli yapılar için ayrı bir hat işler; bu tespit valilik veya belediyece yapılır ve geçici aboneliğin varlığı bu tespite engel değildir. Tehlikeli yapı hattı için metruk ve tehlikeli yapı, riskli yapı tespitine itiraz için riskli yapıda tahliye ve yıkım işlemine karşı dava incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İskânsız yapıya neden abonelik verilmiyor?

İmar Kanunu’nun 31. maddesine göre kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda, izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmaz. Dağıtım şirketleri de bu hükme dayanarak başvuruyu reddeder.

İstisnası var mı?

Vardır. İmar Kanunu’nun geçici 11. maddesi, belirli koşulların varlığı hâlinde kullanma izni alınıncaya kadar geçici olarak su, elektrik ve doğal gaz bağlanmasına imkân tanır.

Ruhsatlı ama iskânsız yapıda şart nedir?

Yapının 1 Temmuz 2022 tarihine kadar yapı (inşaat) ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olması ile yapıya altyapı hizmetlerinden en az birinin götürülmüş olduğunun belgelenmesi aranır.

Hiç ruhsatı olmayan yapıda ne olur?

Yapı ruhsatı alınmış ve buna göre yapılmış olma şartı, 31 Aralık 2021 tarihinden önce yapılmış olan yapılar bakımından uygulanmaz. Yani bu tarihten önce tamamlanmış ruhsatsız yapılar da geçici abonelikten yararlanabilir.

Hangi altyapı hizmeti aranıyor?

Yol, elektrik, su, telefon, kanalizasyon veya doğal gaz gibi altyapı hizmetlerinden en az birinin yapıya götürülmüş olduğunun belgelenmesi yeterlidir.

Yapı kayıt belgem var, abonelik alabilir miyim?

İmar Kanunu’nun geçici 16. maddesinde, yapı kayıt belgesi alan yapılara geçici olarak su, elektrik ve doğal gaz bağlanabileceği düzenlenmiştir.

Bu abonelik kalıcı mı?

Hayır. Abonelik geçici niteliktedir ve yapı kullanma izni alınıncaya kadar geçerlidir. Bu şekilde bağlanması herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmez.

Abonelik sonradan iptal edilebilir mi?

İlgili idarece dağıtım şirketinden hizmetin kesilmesi talep edilirse abonelik iptal edilebilir. Bu nedenle geçici abonelik, yapının hukuka uygun hâle getirilmesi ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Yıkım ve para cezası riski kalkar mı?

Hayır. Geçici abonelik, yapının imar mevzuatına aykırılığından doğan sonuçları ortadan kaldırmaz; yıkım ve idari para cezasına ilişkin süreçler ayrıca işler.

Kısmi iskân varsa ne olur?

Kanun, kullanma izni alan bağımsız bölümlerin bu hizmetlerden istifade ettirileceğini öngörmüştür. Binanın tamamı için iskân alınmamış olsa dahi, izin alan bağımsız bölümler bakımından durum farklıdır.

Başvuru nereye yapılır?

Uygulamada başvuru, ilgili belediyeye veya su ve kanalizasyon idaresine ve ayrıca elektrik dağıtım şirketine yapılır. Dağıtım şirketleri çoğunlukla ilgili idarenin uygunluk yazısını arar.

Talebim reddedilirse ne yapabilirim?

Ret gerekçesi yazılı olarak alınmalı ve süresinde yargı yoluna başvurulmalıdır. Reddeden merciin niteliğine göre izlenecek yol değişebileceğinden görev hususu ayrıca değerlendirilmelidir.

Hangi mahkemede dava açılır?

Ret işlemi belediye veya su ve kanalizasyon idaresi gibi bir idare tarafından tesis edilmişse idari yargı yolu izlenir. Reddin özel hukuk tüzel kişisi niteliğindeki dağıtım şirketinden gelmesi hâlinde görev hususu ayrıca değerlendirilmelidir.

Yapının tamamlanma tarihi nasıl ispatlanır?

Yargı uygulamasında, taşınmaza ilişkin farklı yıllara ait hava fotoğraflarının dosyaya kazandırılması ve mahallinde keşif yapılarak inşaatın tamamlanma tarihi ile fiilî kullanımın araştırılması yoluna gidilmektedir.

Kiracı başvurabilir mi?

Abonelik talebi, taşınmazı fiilen kullanan kişi tarafından yapılabilir. Kullanım hakkını gösteren belgelerin başvuruya eklenmesi gerekir.

Kanalizasyon bağlantısı da alınabilir mi?

Geçici abonelik düzenlemesi su, elektrik ve doğal gaz bakımından öngörülmüştür. Kanalizasyon bağlantısı ayrı bir değerlendirme gerektirir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Dilekçe metni genel bir şablondur; somut dosyanıza göre uyarlanması gerekir. İdari ve adli dava süreleri hak düşürücüdür; mutlaka güncel mevzuat ve kendi tebligat tarihiniz esas alınmalıdır.