Yüzme havuzu işletmeciliğinde en sert hüküm, uyarı veya süre öngörmez. Havuz suyundan alınan numunenin mikrobiyolojik analiz sonucu Ek-3’teki niteliklere uygun çıkmazsa, havuzun faaliyeti doğrudan durdurulur; şartlar sağlanıp yeniden alınan numune uygun çıkınca faaliyete izin verilir. Kimyasal uygunsuzlukta ise önce yazılı uyarı yapılır; yeniden alınan numune de uygun çıkmazsa faaliyet durdurulur (m. 13). Bu rehber, alanı mevzuat dayanaklarıyla ele alır.
Faaliyet durdurma ve numune sonucu uyuşmazlıkları için hukuki destek
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İçindekiler
- Amaç, kapsam, dayanak ve tanımlar
- Kapsam dışında kalan havuzlar
- Zorunlu personel: mesul müdür, operatör, cankurtaran
- Operatör eğitimi nereden alınır?
- İşletim, fiziki şartlar ve güvenlik
- Dezenfeksiyon ve ruhsatlı kimyasal şartı
- Stabilizatörlü klor: yalnızca açık havuzlarda
- Numune alma ve taşıma kuralları
- Numuneyi kim alır, analizi kim yapar?
- Uygun çıkmayan su: iki ayrı usul
- Analiz kayıt defteri ve bir yıllık saklama
- Aylık denetim ve Temiz Havuz Sertifikası
- Hukuki yollar
- Havuz kazalarında tazminat ve ceza sorumluluğu
- Sıkça sorulan sorular
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Yönetmeliğin amacı 1. maddede belirtilmiştir: yüzme amacıyla kullanılan açık ve kapalı yüzme havuzları ile sularının hijyenik şartlara uygunluğu, yüzme havuzu suyunun kalite standartlarının belirlenmesi, denetlenmesi ve izlenmesi ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam maddesi de buna paralel olarak açık ve kapalı yüzme havuzları ile sularının nitelikleri ile ilgili usul ve esasları kapsar.
Dayanak ise 3. maddede gösterilmiştir: 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 1. ve 2. maddeleri ile 13/12/1983 tarihli ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43. maddesi.
Yükümlülüklerin kime ve hangi yapıya düştüğünü 4. maddedeki tanımlar belirler:
| Kavram | Tanım (m. 4) |
|---|---|
| Yüzme havuzu | Yüzme, serinleme, eğlenme veya spor amaçlı; taban ve duvarları uygun malzemeyle kaplı, taşma kanalları ve rezerv deposu bulunan, sürekli devridaim akışlı ve halka açık yapı |
| Havuz suyu operatörü | Havuz suyunu kimyasal, fiziksel ve mikrobiyolojik yönden kullanıma hazırlayan, bu konuda eğitim almış, en az lise mezunu kişi (değişik bent, RG 15/12/2011) |
| Mesul müdür | Teknik işlerden ve havuzun uygun işletilmesinden sorumlu, kimya veya sağlık eğitimi almış, en az lise mezunu kişi (ek bent, RG 15/12/2011) |
| Havuz suyu kimyasalları | pH ayarı, askıdaki maddelerin çöktürülmesi, küf, maya ve yosun oluşumunun engellenmesi ve bazı kimyasal parametrelerin dengelenmesi için kullanılan maddeler |
| Müdürlük | İl sağlık müdürlüğü |
Su nitelikleri eklere bağlanmıştır: kimyasal nitelikler Ek-1, fiziksel nitelikler Ek-2, mikrobiyolojik nitelikler Ek-3’e uygun olmalıdır. Müdürlük suyu Ek-1 ila Ek-3’te, işletici ise Ek-4’te belirtilen aralıklarla izler. Havuz açıkken sıcaklık, pH, serbest klor ve en son mikrobiyolojik analiz sonuçları kullanıcıların görebileceği bir panoda yazılı veya elektronik olarak ilan edilir (m. 5).
Kapsam Dışında Kalan Havuzlar
Yönetmelik, iki havuz grubunu açıkça dışarıda bırakır: sağlık amaçlı kullanılan kaplıca ve mineralli su havuzları ile ticari amaçlı olarak kullanılmayan havuzlar bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
| Havuz | Durum |
|---|---|
| Açık ve kapalı yüzme havuzları | Kapsamda |
| Sağlık amaçlı kaplıca havuzları | Kapsam dışı |
| Mineralli su havuzları | Kapsam dışı |
| Ticari amaçlı kullanılmayan havuzlar | Kapsam dışı |
| Doğal yüzme suları | Yüzme Suyu Kalitesinin Yönetimine Dair Yönetmelik (RG 25/9/2019, S. 30899) |
Zorunlu Personel: Mesul Müdür, Operatör, Cankurtaran
Personel bendi iki kez farklı yazılmıştır. 2011’deki ilk metinde işletici, “teknik işler ve havuzun uygun şekilde işletilmesinden sorumlu kimya veya sağlık eğitimi almış, en az lise mezunu bir kişi” ile sertifikalı bir cankurtaran istihdam etmekle yükümlüydü. 15/12/2011 değişikliğinden sonra 8. maddenin (a) bendi, işleticinin mesul müdür, havuz suyu operatörü ve sertifikalı cankurtaran istihdam etmesini öngörür. Mesul müdür ile havuz suyu operatörü, her iki tanımdaki şartları birlikte taşımak kaydıyla aynı kişi olabilir.
| Görevli | Nitelik ve işlev | Hüküm |
|---|---|---|
| İşletici | Havuzu işleten kişi; personeli istihdam etmek ve işletim kurallarına uymakla yükümlü | m. 4, 8 |
| Mesul müdür | Teknik işler ve havuzun uygun işletilmesi; kimya veya sağlık eğitimi almış, en az lise mezunu | m. 4 (ek bent), 8/a |
| Havuz suyu operatörü | Suyun kimyasal, fiziksel ve mikrobiyolojik yönden hazırlanması; eğitim almış, en az lise mezunu | m. 4/e, 8/a, 15 |
| Sertifikalı cankurtaran | Can güvenliği | m. 8/a |
| Geçiş | Operatörü ve mesul müdürü bulunmayan havuzlar için 31/5/2012’ye kadar süre tanınmıştı | Geçici m. 2 |
Operatör Eğitimi Nereden Alınır?
Yönetmelik, eğitimin kaynağını da belirler: yüzme havuzlarında çalışan ve yüzme suyu hazırlamasından sorumlu havuz suyu operatörlerine yönelik eğitimler Halk Eğitim Müdürlükleri ve/veya Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenir.
Geçiş hükmünde ise kazanılmış duruma yer verilmiştir: bu maddenin yayımı tarihinden önce havuz suyu operatörlerine yönelik düzenlenen eğitimleri aldığını ve hâlihazırda en az bir yıl havuz suyu operatörlüğü yaptığını belgelendirenler, havuz suyu operatörlüğüne devam edebilirler.
Eğitimi düzenleyecek kuruluşlar da değiştirilmiştir. 2011’deki ilk metne göre eğitimler “Müdürlükçe yetkilendirilen kamu, kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek odalarınca” düzenleniyordu; 15/12/2011 değişikliğiyle bu yetki Halk Eğitim Müdürlükleri ve/veya Türkiye İş Kurumuna verilmiştir. Eğitimin içeriği de belirlenmiştir: havuz suyunun hazırlanması, bakımı ve işletilmesi, genel hijyen, su ile bulaşabilecek hastalıklar, havuz suyunda kullanılan kimyasalların insan ve çevre sağlığı üzerine etkileri ve ilk yardım (m. 15/2).
İşletim, Fiziki Şartlar ve Güvenlik
Su kalitesinin yanında havuzun işletimi, fiziki mekânları ve güvenliği de ayrıntılı kurallara bağlanmıştır. Bu hükümler, bir kaza hâlinde işleticinin özen yükümlülüğünün ve kusurunun da ölçüsüdür; örneğin dalış yasağı levhası veya derinlik işareti bulunmaması doğrudan tespit edilebilir bir aykırılıktır.
| Konu | Kural | Hüküm |
|---|---|---|
| Kurtarma ve ilk yardım | İp, yüzer duba, can simidi gibi kurtarma malzemeleri ile ilk yardım malzemeleri hazır bulundurulur | m. 8/b |
| Giriş | Havuza mayo ile girilir; girişten önce duş ve ayak dezenfeksiyonu imkânı sağlanır | m. 8/c |
| Hayvanlar | Havuzda hayvanların insanlarla birlikte bulunmasına izin verilmez | m. 8/ç |
| Uyarı levhaları | Kurallar ve tehlikeler için görülebilir ve okunabilir levhalar | m. 8/d |
| Boşaltma | Havuz suyu yılda en az bir kez boşaltılır ve genel temizlik yapılır; kapanıştan sonra havuz dibi dahil temizlik | m. 8/e, f |
| Çocuk havuzu | Derinlik en fazla 50 cm; müstakil su hazırlık tesisi; büyük havuzdan ayrı; ayda bir boşaltılıp temizlenir ve dezenfekte edilir | m. 9 |
| Duş ve tuvalet | Kadın ve erkek için ayrı; en az 20 kişiye bir duş ve bir tuvalet | m. 10 |
| Güvenlik | Güvenli yürüme alanı; yeterli derinlik yoksa dalış yasağı; kaymayan zemin; boşaltma mazgalı kapalı; derinlikler en az dört yönden görülecek şekilde yazılı; havuz kenarında telefon | m. 11 |
| Mevcut havuzlar | Fiziki koşullar yayımdan itibaren bir yıl içinde 8/c, 9 ve 10. maddelere uygun hâle getirilir | Geçici m. 1 |
Dezenfeksiyon ve Ruhsatlı Kimyasal Şartı
Dezenfeksiyonun sorumlusu ve kullanılacak ürünler belirlenmiştir: yüzme havuzu ve suyunun dezenfeksiyonu işletici tarafınca yapılır veya yaptırılır. Ürün bakımından ise havuz suyunda Bakanlıktan ruhsatlı dezenfektan ve havuz suyu kimyasalları kullanılır.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Sorumlu | İşletici — yapar veya yaptırır |
| Kullanılacak ürün | Bakanlıktan ruhsatlı dezenfektan ve havuz suyu kimyasalları |
| Hizmet alımı | Dezenfeksiyonun dışarıdan yaptırılması mümkün |
| Sorumluluk | Hizmet alımı sorumluluğu devretmez |
Kimyasal tedarik ve dezenfeksiyon kayıtlarınızı gözden geçirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
Stabilizatörlü Klor: Yalnızca Açık Havuzlarda
Yönetmelik, bir ürün grubu için havuz türüne göre sınır koyar: stabilizatörlü klor bileşikleri sadece açık yüzme havuzlarında kullanılabilir.
Numune Alma ve Taşıma Kuralları
Numune rejimi, hem yer hem miktar hem sıcaklık hem süre bakımından ayrıntılı biçimde belirlenmiştir (m. 6; 4. ve 6. fıkralar RG 15/12/2011 ile değişik). Numune, su akımının en düşük veya kullanıcı yoğunluğunun en fazla olduğu bölgeden, havuz kenarından yaklaşık 50 cm uzaklıkta ve su yüzeyinin 20 cm altından alınır. Her numuneye bir kod numarası verilir; kod hem numune alma formuna hem şişeye yazılır ve Ek-6’daki formdan ikişer adet düzenlenerek biri laboratuvara, diğeri numuneyi alan kuruma verilir.
Kimyasal analizler için: en az 1000 ml su numunesi temiz cam veya suyun niteliğini etkilemeyen plastik şişelere alınır. Kimyasal analizler için alınan numuneler, (5±3) °C’de ısıyı muhafaza edebilen taşıma kapları ile en kısa sürede laboratuvara gönderilir. Numunelerin alımından laboratuvara ulaştırılması arasındaki süre 24 saati geçemez.
Mikrobiyolojik analizler için ise daha kısa bir süre öngörülmüştür: numunelerin güneş ışınlarından korunarak (5±3) °C’de ısıyı muhafaza edebilen taşıma kapları ile en fazla on iki saat içinde laboratuvara taşınabilecek düzenlemenin sağlanması gerekir.
| Analiz türü | Miktar ve kap | Sıcaklık | Süre |
|---|---|---|---|
| Kimyasal | En az 1000 ml; temiz cam veya suyun niteliğini etkilemeyen plastik şişe | (5±3) °C | Alımdan laboratuvara en fazla 24 saat |
| Mikrobiyolojik | En az 500 ml; steril cam veya plastik şişe; klorlu suda sodyum tiyosülfatlı şişe | (5±3) °C; güneşten korunarak | En fazla 12 saat |
| Kayıt | Kod numarası; Ek-6 formu iki nüsha | — | — |
| Ücret | Tüm numune alma ve analiz ücretlerini işletici öder | — | — |
| Raporlama | Laboratuvar sonucu raporlama günü içinde Müdürlüğe ve işleticiye iletir | — | Aynı gün |
Numuneyi Kim Alır, Analizi Kim Yapar?
Numune alma yetkisi sınırlı sayıda kuruluşa verilmiştir: havuz suyundan numune alma işi Müdürlük veya numune alma konusunda akredite olmuş ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş kamu kurum veya kuruluşları ile özel laboratuvarlar tarafından yapılır.
İdarenin yetkisi ise saklı tutulmuştur: ancak, bu durum Bakanlık ve Müdürlüğün denetim, izleme ve numune alma yetkisini ortadan kaldırmaz.
Özel laboratuvarlar bakımından ayrıca bir şart eklenmiştir: özel laboratuvarların işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olmaları gerekir.
Analiz, Bakanlık laboratuvarlarında veya 7. maddedeki şartları taşıyan ve Bakanlıkça yetkilendirilen kamu ya da özel laboratuvarlarda yapılır. Yetkilendirme öncesinde Bakanlık laboratuvarı yerinde denetler ve şu şartları arar (m. 7; ç ve d bentleri RG 15/12/2011 ile değişik):
| Şart | İçerik |
|---|---|
| Akreditasyon | ISO/IEC 17025 Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarları akreditasyon belgesi |
| Yöntem | Ek-1, Ek-2 ve Ek-3 parametreleri için yöntem akreditasyonu |
| Personel | Tam zamanlı en az iki kimya, çevre veya su ürünleri mühendisi ya da kimyager ile iki biyolog veya mikrobiyoloji uzmanı |
| Taşıma | Mikrobiyolojik numunelerin (5±3) °C’de en fazla 12 saatte taşınmasını sağlayacak düzen |
| Özel laboratuvar | İşyeri açma ve çalışma ruhsatı |
Uygun Çıkmayan Su: İki Ayrı Usul
13. madde, mikrobiyolojik ve kimyasal uygunsuzluk için iki ayrı usul öngörür. Uygulamada en sık yapılan hata, bu iki fıkranın birbirine karıştırılmasıdır.
Mikrobiyolojik uygunsuzluk (birinci fıkra). “Yüzme havuzu suyundan alınan numunenin mikrobiyolojik analiz sonucunun Ek-3’te belirtilen niteliklere uygun çıkmaması halinde havuzun faaliyeti durdurulur.” İşletici gerekli şartları sağladıktan sonra yeniden alınan numune Ek-3’e uygun çıkarsa havuzun faaliyetine izin verilir.
Kimyasal uygunsuzluk (ikinci fıkra). Kimyasal analiz sonucu Ek-1 ve Ek-2’ye uygun çıkmazsa, uygunsuzluğun giderilmesi ve düzeltici önlemlerin alınması için işletici yazılı olarak uyarılır. Yeniden alınan numune uygun çıkarsa “işletmeye herhangi bir işlem yapılmaz”; uygun çıkmazsa havuzun faaliyeti, analiz sonucu nitelikleri sağlayıncaya kadar durdurulur.
| Aşama | Mikrobiyolojik (Ek-3) | Kimyasal ve fiziksel (Ek-1, Ek-2) |
|---|---|---|
| İlk uygunsuz sonuç | Faaliyet hemen durdurulur | Yazılı uyarı; düzeltici önlem |
| Şartların sağlanması | Yeniden numune | Yeniden numune |
| Yeni sonuç uygun | Faaliyete izin verilir | İşletmeye herhangi bir işlem yapılmaz |
| Yeni sonuç uygunsuz | Durdurma sürer | Nitelikler sağlanıncaya kadar faaliyet durdurulur |
| Süre | Önceden belirlenmiş süre yok | Önceden belirlenmiş süre yok |
Analiz Kayıt Defteri ve Bir Yıllık Saklama
Kayıt yükümlülüğü iki başlıkta düzenlenmiştir. İşletici bakımından analiz kayıt defterleri ile Yönetmelik eklerine göre yapılan veya yaptırılan analiz sonuçlarının tutulması aranır.
Raporlar bakımından ise süre belirlenmiştir: yüzme havuzu işleticisine gönderilen raporlar, denetim esnasında denetim elemanlarına gösterilmek üzere yüzme havuzu işleticisi tarafından bir yıl süreyle saklanır.
| Belge | Yükümlülük |
|---|---|
| Analiz kayıt defteri | Tutulması zorunlu |
| Analiz sonuçları | Yönetmelik eklerine göre yapılan veya yaptırılan analizler |
| Gönderilen raporlar | Bir yıl süreyle saklanır |
| Amaç | Denetim esnasında denetim elemanlarına gösterilmek |
Aylık Denetim ve Temiz Havuz Sertifikası
12. madde önce denetimi düzenler: “Yüzme havuzu, havuz suyu ve havuz kimyasalları her ay Müdürlük tarafından denetlenir.” Denetimde üç husus kontrol edilir: havuz suyu hazırlanmasında ve dezenfeksiyonunda kullanılan kimyasalların Bakanlıktan ruhsatlı olup olmadığı; havuz suyu kimyasalları için bir depo ile yeterli kişisel koruyucu ekipman bulunup bulunmadığı; analiz kayıt defterleri ve eklere göre yapılan veya yaptırılan analiz sonuçları.
Yönetmelik, uyumlu işletmeler için bir belgelendirme öngörür: bir takvim yılı sonunda yapılan değerlendirmede havuz ve havuz suyu kalitesinin bu Yönetmelikte belirlenen şartlara uygun olması durumunda ekte yer alan “Temiz Havuz Sertifikası” Müdürlük tarafından düzenlenir.
Sertifikanın akıbeti de belirlenmiştir: yapılacak denetimlerde havuz ve havuz suyu kalitesinin bu Yönetmelikte belirlenen şartlara uygun olmaması durumunda bu sertifika Müdürlükçe iptal edilir.
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Belge | Temiz Havuz Sertifikası |
| Değerlendirme | Bir takvim yılı sonunda |
| Şart | Havuz ve havuz suyu kalitesinin Yönetmeliğe uygunluğu |
| Düzenleyen | Müdürlük |
| İptal | Denetimlerde uygunsuzluk tespiti hâlinde Müdürlükçe iptal |
Hukuki Yollar
| İşlem | Merci | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Faaliyet durdurma | İdare mahkemesi | Altmış gün | İYUK m. 2, m. 7 |
| Temiz Havuz Sertifikasının iptali | İdare mahkemesi | Altmış gün | İYUK m. 2, m. 7 |
| İdari para cezası (özel kanun yolu yoksa) | Sulh ceza hâkimliği | On beş gün | 5326 s.K. m. 27/1 |
| Denetim tespitine bağlı işlem | İdare mahkemesi | Altmış gün | İYUK m. 2, m. 7 |
| Zarar gören kişinin talebi | Adli yargı | Genel hükümler | — |
| İdareye başvuru | İdari aşama | Dava açma süresi içinde | İYUK m. 11/1 |
| Zımni ret | — | Otuz gün | İYUK m. 11/2 (7331 s.K. ile değişik) |
| Yürütmenin durdurulması | İdare mahkemesi | Dilekçeyle veya sonradan | İYUK m. 27 |
Dilekçede ileri sürülecek başlıca iptal sebepleri:
- Numune süresi. Mikrobiyolojik numunede on iki, kimyasalda yirmi dört saatlik sürenin aşılması.
- Soğuk zincir. (5±3) °C şartının ve güneşten korunmanın belgelenememesi.
- Miktar ve kap. Kimyasal numunede en az 1000 ml ve şişe niteliği şartı.
- Laboratuvar yetkisi. Akreditasyon, yetkilendirme ve işyeri ruhsatı şartları.
- Kapsam. Havuzun ticari amaçlı kullanılmadığı veya kaplıca havuzu olduğu.
- Usul karışıklığı. Kimyasal veya fiziksel bir uygunsuzlukta yazılı uyarı ve yeniden numune aşaması atlanarak faaliyetin durdurulması (m. 13/2).
- Mikrobiyolojik numune. En az 500 ml, steril ve klorlu suda sodyum tiyosülfatlı şişe şartına; 50 cm ve 20 cm kuralına uyulmaması.
- İkinci numune. Şartlar sağlandıktan sonra yeniden numune alınmasının talep edilmiş olması.
- Sertifika değerlendirmesi. Takvim yılı esasının hatalı uygulanması.
- Ölçülülük. Giderilebilir bir eksiklikte kararın kapsamının aşılması.
Yönetmeliğe aykırılıkta işletme sahipleri ve kullanıcılar hakkında, fiilin mahiyetine göre 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununa göre işlem yapılır (m. 17). İdari para cezalarında özel bir kanun yolu öngörülmemişse başvuru, tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır (5326 s.K. m. 27/1); ceza idari yargıya tabi bir işlemle birlikte verilmişse ikisi birlikte idare mahkemesinde görülür (m. 27/8). Ayrıntılar idari para cezalarına itiraz rehberindedir.
Yürütmenin durdurulması talebinde İYUK m. 27 uyarınca işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartları birlikte aranır. Havuz dosyalarında zarar; faaliyetin sezon içinde durmasının doğuracağı gelir kaybı, üyelik ve rezervasyon sözleşmelerinin ifa edilememesi ve otel işletmelerinde konaklama hizmetinin bütününün etkilenmesi üzerinden somutlaştırılmalıdır. Sezonun sınırlı olması, bu dosyalarda zararın telafisi güç olduğu yönündeki iddiayı destekleyen özel bir unsurdur.
Havuz Kazalarında Tazminat ve Ceza Sorumluluğu
Yüzme havuzu mevzuatı su kalitesini, personeli ve denetimi düzenler; ancak havuzlardaki en ağır sonuçlar çoğu zaman boğulma, kaygan zeminde düşme, dalış yaralanmaları ve kimyasal maddeye maruz kalma gibi kazalardır. Bu kazalarda sorumluluğun kime ait olduğu ve hangi yolların izleneceği, kanun hükümlerine göre belirlenir.
İşleticinin tazminat sorumluluğu. Havuzu işleten gerçek veya tüzel kişi, cankurtaran ve havuz suyu operatörü gibi personelinin verdiği zarardan Türk Borçlar Kanunu’nun 66. maddesi uyarınca adam çalıştıran olarak sorumludur ve ancak seçim, talimat, gözetim ve denetimde gerekli özeni gösterdiğini ispat ederek kurtulabilir. Havuzun yapımındaki bozukluk veya bakımındaki eksiklik nedeniyle doğan zararlardan ise TBK m.69 uyarınca yapı maliki sorumludur. Otel, site veya spor tesisinde ücret karşılığı havuz hizmeti alan kişi bakımından sözleşmeye aykırılık (TBK m.112) ve 6502 sayılı Kanun’daki ayıplı hizmet hükümleri de uygulanabilir.
Zarar görenin kusuru. Havuz kurallarına uyulmaması, uyarılara rağmen sığ bölgeye dalış yapılması, alkollü olarak havuza girilmesi veya küçük çocukların gözetimsiz bırakılması hâlinde TBK m.52 uyarınca zarar görenin veya gözetim yükümlüsünün kusuru oranında tazminattan indirim yapılabilir. Bu indirim, işleticinin cankurtaran bulundurma veya uyarı levhası koyma gibi yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
Ceza sorumluluğu. Cankurtaran bulundurulmaması, derinlik ve uyarı işaretlerinin eksikliği ya da dezenfeksiyon kimyasallarının hatalı kullanımı nedeniyle bir kişi yaralanır veya hayatını kaybederse, işletici, mesul müdür ve görevli personel hakkında taksirle yaralama ve öldürme hükümleri (TCK m.85, m.89) uygulanır; sonucu öngördüğü hâlde istemeyerek hareket edilmişse bilinçli taksir nedeniyle ceza artırılır (TCK m.22/3). Salgın dönemlerinde yetkili makamların havuzlara ilişkin tedbirlerine uyulmaması TCK m.195 kapsamında suç oluşturabilir.
Kamu havuzları. Belediye veya başka bir kamu idaresine ait havuzlarda doğan zararlarda hizmet kusuru nedeniyle idareye karşı tam yargı davası yolu işler. İYUK m.13 uyarınca olayın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde idareye başvurulması, başvurunun reddi veya 7331 sayılı Kanunla kısaltılan otuz günlük cevap süresinde yanıt verilmemesi hâlinde idare mahkemesinde dava açılması gerekir. Özel işleticiye karşı tazminat taleplerinde zamanaşımı için tazminatta zamanaşımı rehberine bakılabilir.
| Durum | Sorumluluk | Dayanak |
|---|---|---|
| Cankurtaran veya personel kusuru | İşleticinin adam çalıştıran olarak sorumluluğu | TBK m.66 |
| Havuz yapısı veya bakım eksikliği | Yapı malikinin sorumluluğu | TBK m.69 |
| Ücretli havuz hizmetinde kusur | Sözleşmeye aykırılık, ayıplı hizmet | TBK m.112; 6502 s.K. m.13-15 |
| Zarar görenin kurallara uymaması | Kusur oranında tazminattan indirim | TBK m.52 |
| Boğulma veya yaralanma | Taksirle öldürme veya yaralama; bilinçli taksirde artırım | TCK m.22/3, m.85, m.89 |
| Kamu havuzunda hizmet kusuru | İdareye başvuru ve tam yargı davası | İYUK m.13 |
Havuz kazasından sonra olay yerinin fotoğraflanması, cankurtaran görevlendirme çizelgesinin, havuz analiz kayıt defterinin ve güvenlik kamerası kayıtlarının gecikmeden istenmesi, kusur incelemesinde belirleyici delillerdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yüzme havuzları hangi mevzuata tabi?
6/3/2011 tarihli ve 27866 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik uygulanır. Adı ve birçok hükmü, 15/12/2011 tarihli ve 28143 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Değişiklik Yönetmeliğiyle değiştirilmiştir; güncel adı Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Hakkında Yönetmeliktir. Doğal yüzme alanları ise 2019 tarihli Yüzme Suyu Kalitesinin Yönetimine Dair Yönetmeliğe tabidir.
Hangi havuzlar kapsam dışıdır?
Sağlık amaçlı kullanılan kaplıca ve mineralli su havuzları ile ticari amaçlı olarak kullanılmayan havuzlar Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Havuzda hangi personel bulunmalıdır?
İşletici; mesul müdür, havuz suyu operatörü ve sertifikalı cankurtaran istihdam etmek zorundadır. Mesul müdür ve operatör en az lise mezunu olmalıdır; her iki tanımın şartlarını taşıyan kişi iki görevi birlikte yürütebilir (m. 4, 8/a).
Havuz suyu operatörü eğitimi nereden alınır?
Halk Eğitim Müdürlükleri ve/veya Türkiye İş Kurumu düzenler. Eğitim; suyun hazırlanması ve bakımı, genel hijyen, su ile bulaşan hastalıklar, kimyasalların etkileri ve ilk yardım konularını kapsar (m. 15).
Havuzda hangi kimyasallar kullanılabilir?
Havuz suyunda Bakanlıktan ruhsatlı dezenfektan ve havuz suyu kimyasalları kullanılır. Stabilizatörlü klor bileşikleri ise sadece açık yüzme havuzlarında kullanılabilir.
Kimyasal analiz numunesi nasıl alınır?
En az 1000 ml su numunesi temiz cam veya suyun niteliğini etkilemeyen plastik şişelere alınır; (5±3) °C’de ısıyı muhafaza edebilen taşıma kaplarıyla gönderilir ve alımdan laboratuvara ulaştırılmaya kadar geçen süre 24 saati geçemez.
Mikrobiyolojik numune nasıl alınır?
En az 500 ml su, steril cam veya plastik şişeye, klor kullanılıyorsa sodyum tiyosülfatlı şişeye alınır; güneşten korunarak (5±3) °C’de en fazla 12 saat içinde laboratuvara ulaştırılır. Numune kenardan yaklaşık 50 cm uzaktan ve yüzeyin 20 cm altından alınır (m. 6).
Numuneyi kim alabilir?
Numune alma işi Müdürlük veya numune alma konusunda akredite olmuş ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş kamu kurum ya da kuruluşları ile özel laboratuvarlar tarafından yapılır; bu durum Bakanlık ve Müdürlüğün denetim, izleme ve numune alma yetkisini ortadan kaldırmaz.
Mikrobiyolojik sonuç uygunsuz çıkarsa ne olur?
Havuzun faaliyeti uyarı yapılmadan durdurulur. İşletici gerekli şartları sağladıktan sonra yeniden alınan numune Ek-3’e uygun çıkarsa faaliyete izin verilir (m. 13/1).
Kimyasal sonuç uygunsuz çıkarsa ne olur?
İşletici yazılı olarak uyarılır. Yeniden alınan numune uygun çıkarsa işletmeye herhangi bir işlem yapılmaz; uygun çıkmazsa faaliyet, sonuçlar uygun hâle gelinceye kadar durdurulur (m. 13/2).
Havuz ne sıklıkla denetlenir?
Havuz, havuz suyu ve kimyasallar her ay Müdürlükçe denetlenir; ruhsatlı kimyasal kullanımı, kimyasal deposu ve koruyucu ekipman ile analiz kayıt defteri kontrol edilir (m. 12). İşletici ayrıca Ek-4’teki aralıklarla kendi izlemesini yaptırır.
Temiz Havuz Sertifikası nasıl alınır?
Bir takvim yılı sonunda yapılan değerlendirmede havuz ve havuz suyu kalitesinin Yönetmelikteki şartlara uygun olması hâlinde Müdürlük tarafından düzenlenir; denetimlerde uygunsuzluk tespit edilirse Müdürlükçe iptal edilir.
Otel havuzunda yaşanan boğulma kazasında kim sorumludur?
Havuzu işleten otel, personelinin kusurundan TBK m.66, havuzun yapım veya bakım eksikliğinden TBK m.69 uyarınca sorumludur. Cankurtaran bulundurulmaması gibi kusurlarda işletici ve görevliler hakkında TCK m.85 uyarınca taksirle öldürme soruşturması yapılır; zarar görenin kusuru TBK m.52 uyarınca indirim sebebi olabilir.
Dosyanızı Değerlendirelim
Havuz uyuşmazlıklarında üç husus belirleyicidir. Birincisi numune usulüdür: faaliyet durdurma bir analiz sonucuna dayandığından, numunenin miktarı, kabı, sıcaklık zinciri ve özellikle süresi denetlenmelidir — mikrobiyolojik numunede on iki, kimyasalda yirmi dört saat. İkincisi laboratuvar yetkisidir: numuneyi alan ve analiz eden kuruluşun akredite ve yetkilendirilmiş olması aranır. Üçüncüsü 13. maddedeki iki ayrı usuldür: mikrobiyolojik uygunsuzlukta faaliyet hemen durdurulur, kimyasal uygunsuzlukta ise önce yazılı uyarı yapılır ve yeniden numune beklenir; iki usulün karıştırılması işlemi hukuka aykırı kılar. Bürom; havuz işletmeleri ve oteller için denetim savunması ile faaliyet durdurma kararlarına karşı davalarda hukuki destek vermektedir. Ön değerlendirme için 0554 648 37 15 numaralı hattan ulaşabilirsiniz.
Sezon başlamadan uyum ve kayıt düzeninizi kuralım
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İlgili Rehberler
- TİTCK Rehberi — sağlık ürünleri ve müesseseleri rehberlerinin tamamı
- Biyosidal Ürünler — dezenfektan ve kimyasalların ruhsat rejimi
- Halk Sağlığı İlaçlaması — halk sağlığı izin rejiminin diğer alanı
- Kaplıca ve Termal Tesisler — sağlık amaçlı havuzların ayrı rejimi
- İdari Para Cezalarına İtiraz — sulh ceza yolu ve süre
- Ambalajlı Sular — su mevzuatının ürün ayağı
- Tıbbi Laboratuvarlar — laboratuvar yetkisi ve analiz
- Ürün Güvenliği ve Piyasa Gözetimi — numune ve denetim usulü
- İptal Davası ve Yürütmeyi Durdurma — dava usulü
- Malpraktis Rehberleri — zarar ve tazminat boyutu
