YLSY Mecburi Hizmet Sırasında İstifa 2026: Kalan Borç Nasıl Hesaplanır? Orantılı İndirim, Faiz, Kur, 5 Yıl Taksit ve İstifa Yerine Devir (1416 s.K. m.19, 657 s.K. ek m.34)
19 Kasım 2026

YLSY Mecburi Hizmet Sırasında İstifa 2026: Kalan Borç Nasıl Hesaplanır? Orantılı İndirim, Faiz, Kur, 5 Yıl Taksit ve İstifa Yerine Devir (1416 s.K. m.19, 657 s.K. ek m.34)

YLSY bursiyeri mecburi hizmetini tamamlamadan istifa ederse, kendisi için döviz olarak yapılan masraflar aynı döviz cinsi ve miktarı üzerinden borç olarak hesaplanır, ancak tamamladığı mecburi hizmete karşılık gelen kısım bu borçtan düşülür. 1416 sayılı Kanun’un 19. maddesi mecburi hizmet süresi içinde istifa edenlerin masrafları faiziyle ödeyeceğini, 657 sayılı Kanun’un ek 34. maddesi de döviz borcu toplamından mecburi hizmetin tamamlanan kısmı için hesaplanan miktarın indirileceğini öngörür. Yargıtay bu indirimi kalan mecburi hizmet süresiyle orantılı olarak, gün esasına göre yapmaktadır. Borç Türk lirasıyla, tahsil günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden ödenir ve en çok beş yıla kadar taksitlendirilebilir. Başka bir kamu kurumuna veya üniversiteye geçmek isteyen bursiyer için istifa yerine mecburi hizmetin devrini istemek, borcu hiç doğurmayan yoldur.

Bu rehber, YLSY veya 1416 sayılı Kanun kapsamındaki başka bir bursla yurt dışında öğrenim görüp dönen, atandığı kurumda mecburi hizmetini sürdürürken istifa etmeyi, başka bir üniversiteye veya kuruma geçmeyi ya da özel sektöre ayrılmayı düşünen bursiyerler için yazıldı. Mecburi hizmet süresinin hesabı, istifa ve memuriyetten çıkarılmanın sonuçları, kalan borcun nasıl hesaplandığı, faizin başlangıcı, kur ve taksit, devir yolu ve kefillerin durumu madde numaraları ve Yargıtay kararlarıyla anlatılmış; mecburi hizmet devri ve taksitlendirme için iki dilekçe örneği verilmiştir. İstifa dilekçesini vermeden önce Av. Fatma Öztürk’e 0554 648 37 15 numaralı hattan danışabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun m.19, m.21 ve geçici m.4; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.94, m.97, m.98, m.224, m.225 ve ek m.34; Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmelik (RG 06.08.2024, 32624) m.22, m.36, m.37 ve m.38; Ödemeler Hakkında Tebliğ (RG 30.09.2026, 33386) m.11; 3095 sayılı Kanun m.4/a; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.117 ve m.598.

Yargı kararları: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 09/02/2026, E.2025/3726, K.2026/486; 17/11/2025, E.2024/3885, K.2025/5364; Uyuşmazlık Mahkemesi, 25/11/2019, E.2019/727, K.2019/772; Danıştay 8. Dairesi, 25/01/2022, E.2020/5777, K.2022/196.

Kanun metinleri mevzuat.gov.tr’deki güncel metinlerden, Yargıtay kararları Yargıtay ve Danıştay karar arama sistemlerindeki tam metinlerinden 19 Kasım 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.

Mecburi Hizmetim Ne Kadar, Ne Zaman Başladı?

İstifa hesabının ilk adımı, toplam mecburi hizmet süresini ve ne kadarının tamamlandığını doğru belirlemektir. 657 sayılı Kanun’un ek 34. maddesine göre öğrenim yapmak veya benzeri bir nedenle üç ay veya daha uzun süre yurt dışına gönderilenler, yurt dışında bulundukları sürenin iki katı kadar mecburi hizmetle yükümlüdür ve bu hüküm 1416 sayılı Kanun uyarınca gönderilen öğrencilere de uygulanır. Yönetmelik’in 36. maddesi ölçüyü ödeme esasına bağlar: yurt dışında öğrenim görenler, okul ödemelerinin veya aylık burs ödemelerinin yapıldığı öğrenim sürelerinin iki katı kadar, yurt içinde öğrenim görenler ise bu süreler kadar mecburi hizmetle yükümlüdür. Tebliğ’in 11. maddesine göre resmî burssuz geçen süreler için mecburi hizmet hesaplanmaz.

Sürenin başlangıcı da önemlidir. Aylıksız izinle giden memurlarda mecburi hizmet, öğrenimi yasal sürede başarıyla tamamlayıp aylıksız izinle ayrıldıkları kadroya döndükleri tarihten başlar (Yönetmelik m.22/4). 657 sayılı Kanun’un 225. maddesi iki ayrıntı daha içerir: askerlikte geçen süre mecburi hizmetten sayılmaz; mecburi hizmetini yaparken yasama organına seçilenlerin yükümlülüğü ise seçildikleri süre boyunca ertelenir. Bu yüzden istifadan önce, idareden yazılı olarak toplam mecburi hizmet süresini, başlangıç tarihini ve tamamlanmış sayılan süreyi gösteren bir hizmet dökümü istenmelidir.

İstifa, Çekilmiş Sayılma ve Memuriyetten Çıkarılma

1416 sayılı Kanun’un 19. maddesine göre mecburi hizmet süresi içinde istifa eden veya memuriyetten ihraç cezasına uğrayan öğrenci, 657 sayılı Kanun’un ek 34. maddesine göre öğrenim masraflarını faiziyle ödemek zorundadır. Ek 34. madde ayrılma şekillerini daha geniş sayar: mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeden veya tamamlamadan görevden ayrılma, müstafi sayılma ya da bir ceza ile görevine son verilme. Yönetmelik’in 38. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi de mecburi hizmetini tamamlamadan görevinden istifa eden veya devlet memurluğundan ihraç edilen öğrencinin bu yükümlülük altında olduğunu tekrarlar.

“Müstafi sayılma” kavramı uygulamada sürpriz yaratır. 657 sayılı Kanun’un 94. maddesine göre memur, bağlı olduğu kuruma yazılı başvurarak çekilme isteğinde bulunabilir; izinsiz veya kurumca kabul edilen bir mazereti olmaksızın görevi kesintisiz on gün terk eden memur da yazılı başvuru aranmaksızın çekilme isteğinde bulunmuş sayılır. Çekilmek isteyen memur, yerine atanan kişi gelinceye veya çekilme isteği kabul edilinceye kadar görevine devam eder; yerine atanan kişi bir aya kadar gelmez veya vekil atanmazsa, üstüne haber vererek görevini bırakabilir. Yurt dışında bir pozisyon için ayrılıp dönmeyen bursiyer, istifa dilekçesi vermese bile bu hüküm nedeniyle müstafi sayılabilir ve borç aynı şekilde doğar.

İstifa, memurluğa dönüşü de etkiler. 657 sayılı Kanun’un 97. maddesine göre usulüne uygun olarak çekilenler altı ay, çekilmiş sayılanlar ile çekilme kurallarına uymadan görevden ayrılanlar bir yıl geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamaz. Başka bir kamu kurumuna geçmek için istifa edip birkaç hafta sonra yeni kuruma atanmayı planlayan bursiyer, hem bu engelle hem de doğan mecburi hizmet borcuyla karşılaşabilir. Bu durumda doğru yol, aşağıda anlatılan mecburi hizmet devridir.

Ayrılma şekline göre sonuç

Ayrılma şekliMecburi hizmet borcuDayanak
Yazılı istifaDoğar; tamamlanan kısım düşülür1416 s.K. m.19; 657 s.K. ek m.34/2; 657 s.K. m.94
Görevi kesintisiz on gün terk (çekilmiş sayılma)Doğar; tamamlanan kısım düşülür657 s.K. m.94; ek m.34/2
Devlet memurluğundan çıkarma cezasıDoğar; tamamlanan kısım düşülür1416 s.K. m.19; 657 s.K. ek m.34/2; Yönetmelik m.38/1-e
Emeklilikİdare görevden ayrılma sayarak borç çıkarmaktadır; uyuşmazlık adli yargıda görülür657 s.K. m.98/ç; Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2019/727, K.2019/772
Mecburi hizmetin başka kuruma devriDoğmaz; yükümlülük devralan kurumda sürer1416 s.K. m.21/5; Yönetmelik m.37; 657 s.K. m.224
Mecburi hizmetin tamamlanmasından sonra istifaDoğmaz657 s.K. ek m.34/2

Kalan Borç Nasıl Hesaplanır? Orantılı İndirim

657 sayılı Kanun’un ek 34. maddesinin ikinci fıkrası hesabın üç kuralını koyar. Kişi için kurumlarınca fiilen döviz olarak yapılmış olan her türlü masraf, aynı döviz cinsi ve miktarı üzerinden borçlandırılır. Döviz borcu toplamından, mecburi hizmetin tamamlanan kısmı için hesaplanan miktar indirilir. Hesaplanan borç, ilgilinin durumu ve ödenecek tutar dikkate alınarak en çok beş yıla kadar taksitlendirilebilir. Borç Türk lirasıyla ödenir ve ödeme tahsil günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden dövize çevrilerek borçtan düşülür.

Kanun indirimin nasıl yapılacağını ayrıntılı göstermez; Yargıtay bunu orantılı hesapla uygulamaktadır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 09/02/2026 tarihli, E.2025/3726, K.2026/486 sayılı kararına konu dosyada, lisansüstü eğitim için iki yıllığına yurt dışına gönderilen ve dönüşte göreve başladıktan altı ay kadar sonra görevden uzaklaştırılan kamu personelinin mecburi hizmeti gün olarak hesaplanmış; yapılan kısım düşülmüş ve kalan masraf, kalan mecburi hizmet günleriyle orantılı olarak bulunmuştur. Daire, bu orantının yanlış uygulanmasını bozma sebebi saymıştır.

Aşağıdaki tablo, varsayımsal bir dosyada orantılı hesabın nasıl işlediğini gösterir: yurt dışında beş yıl burs alan, kendisi için toplam 240.000 ABD doları masraf yapılan ve bu nedenle on yıl mecburi hizmetle yükümlü olan bursiyer.

Orantılı indirim örneği (varsayımsal; faiz hariç)

Tamamlanan mecburi hizmetKalan mecburi hizmetKalan oranKalan anapara borç
0 yıl10 yıl120/120240.000,00 ABD doları
2 yıl8 yıl96/120192.000,00 ABD doları
4 yıl6 yıl72/120144.000,00 ABD doları
6 yıl4 yıl48/12096.000,00 ABD doları
8 yıl2 yıl24/12048.000,00 ABD doları

Tablodaki tutarlar yalnızca anaparadır; faiz ayrıca hesaplanır. Gerçek dosyada hesap ay değil gün esasına göre yapılır, burssuz dönemler ve askerlik süresi ayıklanır ve her masraf kalemi kendi döviz cinsiyle ayrı ayrı orantılanır. Borç bildiriminde tamamlanan hizmetin hiç düşülmediği veya eksik düşüldüğü sık rastlanan bir hatadır. Borç hesabının genel esasları ve itiraz dilekçesi için YLSY Tazminatı ve Mecburi Hizmet Borcu rehberimize bakılabilir.

Faiz Hangi Tarihten İşler? Kur ve Taksit

1416 sayılı Kanun kapsamındaki öğrenciler için faizin başlangıcı kanunla belirlenmiştir: faiz borcunun hesaplanmasında öğrencinin taahhüdünü ihlal ettiği tarih esas alınır (m.19). İstifa eden bursiyer bakımından bu, kural olarak istifanın sonuç doğurduğu ve görevden ayrılınan tarihtir. Faiz oranları 3095 sayılı Kanun hükümlerine göre hesaplanır (Yönetmelik m.38/2); yabancı para borcunda, sözleşmede daha yüksek bir oran yoksa, Devlet bankalarının o yabancı parayla açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır (3095 sayılı Kanun m.4/a).

Yargıtay, senette ayrı bir ödeme günü bulunmayan dosyalarda temerrüdün idarenin borç bildiriminin tebliğiyle oluştuğunu da gözetmektedir. 09/02/2026 tarihli kararda, borç bildiriminde tebliğden itibaren bir ay içinde ödeme istenmiş ve temerrüdün bu sürenin bitiminde gerçekleştiği kabul edilmiştir; faizin daha önceki bir tarihten işletilmesi bozma sebebi sayılmıştır. 17/11/2025 tarihli, E.2024/3885, K.2025/5364 sayılı kararda da, senette ayrı bir ödeme günü belirlenmediği için temerrüdün borç bildiriminin tebliğiyle oluşacağı gözetilmeden karar verilmesi bozma sebebi sayılmıştır. İlk karar 657 sayılı Kanun’un ek 34. maddesine tabi bir kamu personeline, ikincisi 1416 sayılı Kanun kapsamındaki bir bursiyere ilişkindir; 1416 sayılı Kanun kapsamındaki bursiyerlerde 19. maddenin faiz başlangıcına ilişkin özel hükmü de birlikte değerlendirilir. Her iki durumda da borç bildirimindeki faiz başlangıç tarihi mutlaka kontrol edilmelidir.

Ödeme Türk lirasıyla yapılır ve her ödeme, yapıldığı günün Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden dövize çevrilerek borçtan düşülür. Kur riski taksit süresince de bursiyerdedir. Taksitlendirme, ilgilinin durumu ve ödenecek tutar dikkate alınarak en çok beş yıla kadar yapılabilir (657 sayılı Kanun ek m.34/2); bu bir takdir yetkisidir ve talep, gelir durumunu gösteren belgelerle yazılı olarak yapılmalıdır.

1416 Bursiyeri ile Yurt Dışına Gönderilen Kamu Personeli Arasındaki Farklar

İstifa ve mecburi hizmet borcu konusundaki yargı kararlarının önemli bir kısmı, 1416 sayılı Kanun kapsamındaki öğrencilere değil, kurumu tarafından yetiştirilmek veya lisansüstü eğitim için yurt dışına gönderilen memurlara ilişkindir. Her iki grup da 657 sayılı Kanun’un ek 34. maddesine tabidir; aynı “Yüklenme Senedi ile Muteber İmzalı Müteselsil Kefalet Senedi”ni imzalar ve yurt dışında geçen sürenin iki katı kadar mecburi hizmetle yükümlüdür. Bu ortak zemin, bir gruptaki kararların diğerine de ışık tutmasını sağlar. Ancak bazı noktalarda farklar vardır ve karar okunurken hangi gruba ait olduğuna dikkat edilmelidir.

En belirgin fark ödemenin niteliğindedir. 1416 sayılı Kanun kapsamındaki öğrenciye burs ve okul ödemesi yapılır; kamu personeli ise çoğu zaman aylıklı izinli veya görevlendirilmiş olarak gider ve maaşını almaya devam eder. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 09/02/2026 tarihli kararına konu kamu personeli dosyasında bölge adliye mahkemesi, yurt içinde ödenen aylıkların angarya yasağı nedeniyle eğitim giderleri içinde hesaplanamayacağını kabul etmiş; Yargıtay da kalan borcu bu kalem çıkarılmış tutar üzerinden orantılı olarak hesaplamıştır. Faiz başlangıcı bakımından da 1416 sayılı Kanun’un 19. maddesindeki özel kural yalnızca 1416 sayılı Kanun kapsamındaki öğrenciler içindir.

İki grubun karşılaştırması

Konu1416 sayılı Kanun bursiyeriEk 34 kapsamında gönderilen kamu personeli
Mecburi hizmet süresiBurs veya okul ödemesi yapılan yurt dışı sürenin iki katı (Yönetmelik m.36)Yurt dışında bulunulan sürenin iki katı (657 s.K. ek m.34/1)
SenetYüklenme Senedi ile Muteber İmzalı Müteselsil Kefalet SenediAynı senet
İstifada borçMasraflar faiziyle; tamamlanan kısım düşülür (1416 s.K. m.19; ek m.34/2)Masraflar; tamamlanan kısım düşülür (ek m.34/2)
Faiz başlangıcıTaahhüdün ihlal edildiği tarih (1416 s.K. m.19)Borç bildiriminin tebliği ve verilen ödeme süresinin sonu (TBK m.117; Yargıtay 3. HD, E.2025/3726, K.2026/486)
Yurt içinde ödenen aylıkÖğrenciye yurt içi aylığı Yönetmelik m.24 kapsamında ödenirBir dosyada angarya yasağı nedeniyle hesaptan çıkarılmıştır (Yargıtay 3. HD, E.2025/3726, K.2026/486)
Sağlık nedeniyle bırakmaÖğrenim sırasında tahsil masrafı istenmez (1416 s.K. m.19/2)Bu özel hüküm yoktur
Uyuşmazlığın görüldüğü yerSenetten doğan alacak: asliye hukuk mahkemesiSenetten doğan alacak: asliye hukuk mahkemesi (Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2019/727, K.2019/772)

İstifa Yerine Mecburi Hizmetin Devri

Başka bir üniversiteye veya kamu kurumuna geçmek isteyen bursiyer için borç doğurmayan yol, mecburi hizmetin devridir. Yükseköğretim kurumları adına ve Millî Eğitim Bakanlığı hesabına lisansüstü öğrenim görenlerin mecburi hizmet yükümlülüklerinin yükseköğretim kurumlarına veya kamu kurumlarına devrine, Yükseköğretim Kurulunun uygun görüşü üzerine Bakanlık karar verir; kamu kurumları adına lisansüstü öğrenim görenlerin devrine ise doğrudan Bakanlık karar verir (1416 sayılı Kanun m.21/5; Yönetmelik m.37). 657 sayılı Kanun’un 224. maddesi de mecburi hizmet yükümlülüğünün belirli kamu kurumları arasında devrini mümkün kılar ve mecburi hizmetle yükümlü olanların yarışma sınavına tabi tutulmaksızın atanacağını öngörür.

Devir, adına öğrenim görülen kurumun muvafakati ve gidilecek kurumun kabulüyle birlikte yürütülür. Danıştay 8. Dairesi’nin 25/01/2022 tarihli, E.2020/5777, K.2022/196 sayılı kararında, devir talebi hakkında işlem tesis edilmeden önce bursiyeri yurt dışına gönderen Millî Eğitim Bakanlığının görüşünün alınmadığı tespit edilmiş ve idarenin karar düzeltme istemi reddedilmiştir. Devir talebi reddedilirse bu ret ayrı bir idari işlemdir ve altmış gün içinde idare mahkemesinde dava konusu yapılabilir. Devir sonuçlanmadan istifa edilmemelidir; istifa edildiği anda borç doğar ve devir imkânı fiilen ortadan kalkar.

İstifa etmeden önce kontrol listesi

SoruNeden önemli?Dayanak
Toplam mecburi hizmet süresi ve tamamlanan kısım yazılı olarak alındı mı?Orantılı indirimin esasıdır657 s.K. ek m.34/2; Yönetmelik m.36
Burssuz dönemler ve askerlik süresi doğru ayıklandı mı?Burssuz süre mecburi hizmet doğurmaz; askerlik mecburi hizmetten sayılmazTebliğ m.11; 657 s.K. m.225
Devir mümkün mü?Devirde borç doğmaz1416 s.K. m.21/5; Yönetmelik m.37
Yeni kuruma atanma takvimi uygun mu?Çekilen memur altı ay, çekilmiş sayılan bir yıl memurluğa alınamaz657 s.K. m.97
Kefalet senedinin tarihi nedir?On yıl dolmuşsa kefile başvurulamazTBK m.598/3
Ödeme planı hazır mı?Borç en çok beş yıla kadar taksitlendirilebilir657 s.K. ek m.34/2

Borç Ödendikten veya Taksite Bağlandıktan Sonra

Borcun tamamı ödendiğinde asıl borç sona erer; Türk Borçlar Kanunu’nun 598. maddesinin birinci fıkrasına göre hangi sebeple olursa olsun asıl borç sona erince kefil de borcundan kurtulur. Bu nedenle son ödemeden sonra idareden borcun tamamen kapandığını, döviz cinsinden hesabın sıfırlandığını ve faiz dâhil başka bir alacak kalmadığını gösteren yazılı bir belge istenmelidir. Ödemeler Türk lirasıyla ve her biri ödeme günündeki kurla dövize çevrilerek mahsup edildiğinden, kurdaki dalgalanma nedeniyle son taksitte beklenmedik bir bakiye kalabilir; son ödemeden önce güncel döviz bakiyesinin yazılı olarak teyit edilmesi bu riski giderir.

Taksitlendirme kararı verildiyse, taksit planındaki ödeme tarihleri ve her taksitin hangi döviz kalemine mahsup edileceği yazılı olarak belirlenmelidir. Taksit talebi borcun ikrarı gibi yorumlanabileceğinden, hesap itirazları saklı tutulmadan yapılmamalıdır. İtiraz edilmeden imzalanan ödeme taahhütnameleri, sonradan açılacak davada idarenin en güçlü delili hâline gelir. Yargıtay’ın incelediği dosyalarda bursiyerlerin ödeme planı sunup bir kısmını ödedikten sonra kalan borç için dava açıldığı görülmektedir; bu yüzden ödeme planı, hesabın doğruluğu kontrol edildikten sonra imzalanmalıdır.

Kefiller ve Yargı Yolu

İstifa genellikle mecburi hizmetin ortasında, senedin imzalanmasından yıllar sonra gerçekleşir. Gerçek kişinin verdiği kefalet, sözleşmenin kurulmasından itibaren on yılın geçmesiyle kendiliğinden sona erer ve kefil ancak bu süre doluncaya kadar takip edilebilir (TBK m.598/3-4). Bu nedenle uzun bir öğrenimden ve birkaç yıllık hizmetten sonra istifa eden bursiyerin kefillerine çoğu zaman artık başvurulamaz. Yargıtay’ın bu yöndeki kararları ve kefilin savunmaları YLSY Bursiyerine Kefil Oldum rehberimizde anlatılmıştır.

İdarenin senede dayanarak bursiyerden ve kefillerden borcu istemesi adli yargıda, asliye hukuk mahkemesinde görülür. Uyuşmazlık Mahkemesi 25/11/2019 tarihli, E.2019/727, K.2019/772 sayılı kararında, yurt dışında görevlendirilen ve döndükten sonra emekli olan öğretim üyesi hakkında yüklenme ve kefalet senedine dayanılarak borç çıkarılmasına ilişkin davayı adli yargının görev alanında saymıştır. Devir talebinin reddi, kadro ve atama işlemleri ise idari yargıda dava edilir; bu ayrım ana rehberimizde ayrıntılı anlatılmıştır.

Memuriyetten çıkarma cezasıyla veya olağanüstü hâl kapsamındaki düzenlemelerle görevine son verilenlerin borç yapılandırma imkânı sınırlıdır: 1416 sayılı Kanun’un geçici 4. maddesindeki yeniden hesaplama, terör örgütlerine veya Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapılara iltisakı yahut irtibatı olduğu gerekçesiyle kadrolarıyla ilişiği kesilenlere uygulanmaz. Bu hükmün başvuru süresi de dolmuştur. Görevine son verme işlemine karşı açılan davada işlem iptal edilirse borcun dayanağı da ortadan kalkar.

Mecburi Hizmet Devri Talep Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, bir üniversite adına ve Bakanlık hesabına doktora yapıp o üniversitede mecburi hizmet yükümlüsü olan ve başka bir üniversiteye geçmek isteyen öğretim elemanı içindir. Dilekçe, adına öğrenim görülen kuruma verilir; bir örneği Bakanlığa ve gidilecek kuruma gönderilir.

[ADINA ÖĞRENİM GÖRÜLEN ÜNİVERSİTE] REKTÖRLÜĞÜNE
Bilgi için: Millî Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğü

Başvuran: [Ad Soyad], [unvan, birim], T.C. Kimlik No: […], [adres, e-posta]

Konu: 1416 sayılı Kanun kapsamındaki mecburi hizmet yükümlülüğümün [gidilecek üniversite]’ye devri istemidir.

1. 1416 sayılı Kanun kapsamında Üniversiteniz adına ve Millî Eğitim Bakanlığı hesabına [ülke]’de doktora öğrenimi gördüm. [tarih] tarihinde göreve başladım ve hâlen [unvan] olarak görev yapmaktayım. Toplam mecburi hizmet sürem [süre], bugüne kadar tamamladığım süre [süre]’dir.

2. [Gidilecek üniversite], [tarih ve sayı] sayılı yazısıyla [bölüm] bölümüne atanmam için olumlu görüş bildirmiş ve mecburi hizmet yükümlülüğümün kalan kısmını devralmayı kabul etmiştir. Yazının örneği ektedir.

3. 1416 sayılı Kanunun 21. maddesinin beşinci fıkrası ve Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmeliğin 37. maddesi uyarınca, yükseköğretim kurumları adına ve Bakanlık hesabına lisansüstü öğrenim görenlerin mecburi hizmet yükümlülüklerinin başka bir yükseköğretim kurumuna devrine, Yükseköğretim Kurulunun uygun görüşü üzerine Bakanlıkça karar verilmektedir. 657 sayılı Kanunun 224. maddesi de mecburi hizmetin kurumlar arasında devrine imkân tanımaktadır.

4. Devir hâlinde mecburi hizmetim kesintisiz olarak yeni kurumda sürecek, kamunun benim yetiştirilmem için yaptığı harcama amacına ulaşmaya devam edecektir. Devir işlemi sonuçlanıncaya kadar görevime devam edeceğim.

5. Mecburi hizmet yükümlülüğümün kalan kısmının [gidilecek üniversite]’ye devri için Üniversitenizce muvafakat verilmesini, talebimin Yükseköğretim Kuruluna ve Millî Eğitim Bakanlığına iletilmesini ve sonucun tarafıma yazılı olarak bildirilmesini talep ederim.

[Tarih]
[Ad Soyad, imza]

Ekler: Gidilecek kurumun kabul yazısı, hizmet belgesi, mecburi hizmet dökümü.

Mecburi Hizmet Borcunun Yeniden Hesaplanması ve Taksitlendirilmesi Talep Dilekçesi Örneği

İstifadan sonra gelen borç bildirimine karşı hem hesabın düzeltilmesi hem de taksitlendirme aynı dilekçede istenebilir. Taksit talebi borcun kabulü anlamına gelmemesi için çekince açıkça yazılmalıdır.

[ADINA ÖĞRENİM GÖRÜLEN KURUM / MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI YÜKSEKÖĞRETİM VE YURT DIŞI EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE]

Başvuran: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […], [adres, e-posta]

Konu: [tarih ve sayı] sayılı borç bildiriminin, tamamlanan mecburi hizmetin orantılı olarak düşülmesi suretiyle yeniden hesaplanması ve borcun taksitlendirilmesi istemidir.

1. [tarih] tarihinden [tarih] tarihine kadar [kurum]’da mecburi hizmetimi yerine getirdim ve [tarih] tarihinde görevimden ayrıldım. [tarih ve sayı] sayılı yazınızla tarafımdan [tutar ve döviz cinsi] ile faizinin ödenmesi istenmiştir.

2. 657 sayılı Kanunun ek 34. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca döviz borcu toplamından mecburi hizmetin tamamlanan kısmı için hesaplanan miktarın indirilmesi gerekir. Toplam mecburi hizmet sürem [gün], tamamladığım süre [gün]’dür. Kalan borç, her masraf kalemi için kalan mecburi hizmet süresiyle orantılı olarak hesaplanmalıdır. Yargıtay Üçüncü Hukuk Dairesinin 09/02/2026 tarihli, E.2025/3726, K.2026/486 sayılı kararında da hesap bu şekilde yapılmış ve orantının yanlış uygulanması bozma sebebi sayılmıştır. Bildiriminizde tamamlanan sürem [hiç düşülmemiştir / … gün olarak eksik düşülmüştür].

3. Resmî burssuz geçirdiğim [tarih aralığı] dönemi için mecburi hizmet hesaplanmaması gerekir (Tebliğ m.11). Askerlikte geçen süre ise mecburi hizmetten sayılmadığından tamamlanan süre hesabında ayrıca gösterilmelidir (657 sayılı Kanun m.225).

4. 1416 sayılı Kanunun 19. maddesi uyarınca faiz, taahhüdün ihlal edildiği tarihten önce işletilemez. Bildirimde faizin [masrafların yapıldığı tarihlerden] işletildiği görülmektedir. Faiz oranı yönünden 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uygulanmalıdır.

5. Mevcut gelir durumum dikkate alındığında borcun tek seferde ödenmesi mümkün değildir. 657 sayılı Kanunun ek 34. maddesi borcun azami beş yıla kadar taksitlendirilebileceğini öngörmektedir. Gelir durumumu gösteren belgeler ektedir.

6. İşbu başvuru borcun ve hesabın kabulü anlamına gelmemekte olup, borcun varlığına, miktarına ve feri alacaklara ilişkin bütün itiraz ve dava haklarım saklıdır.

7. Borcun, tamamlanan mecburi hizmet süresi orantılı olarak düşülerek ve faiz taahhüdün ihlal edildiği tarihten işletilerek yeniden hesaplanmasını, hesap tablosunun tarafıma verilmesini ve yeniden hesaplanan borcun altmış ay eşit taksitle ödenmesine izin verilmesini talep ederim.

[Tarih]
[Ad Soyad, imza]

Ekler: Hizmet belgesi, borç bildirimi, gelir belgeleri.

İstifa dilekçesini vermeden önce mecburi hizmet dökümünüzü, kefalet senedinin tarihini ve varsa gidilecek kurumun yazısını 0554 648 37 15 numaralı hattan iletebilirsiniz. İlk bakılacak şey, devrin mümkün olup olmadığıdır.

İlgili rehberlerimiz: YLSY tazminatı ve mecburi hizmet borcu · YLSY borç davasına cevap dilekçesi · YLSY bursiyerine kefil olanlar · YLSY görev talebi ve atanmama · YLSY ilişik kesme · döviz borcunda kur ve faiz · ÖYP araştırma görevlisinin mecburi hizmet borcu

Sıkça Sorulan Sorular

YLSY mecburi hizmet sırasında istifa edersem ne öderim?

Kendiniz için döviz olarak yapılan masraflar aynı döviz cinsi ve miktarı üzerinden borç yazılır; tamamladığınız mecburi hizmete karşılık gelen kısım düşülür ve kalan tutar faiziyle istenir (1416 sayılı Kanun m.19; 657 sayılı Kanun ek m.34/2).

Tamamladığım mecburi hizmet borçtan nasıl düşülür?

Kanun, döviz borcu toplamından mecburi hizmetin tamamlanan kısmı için hesaplanan miktarın indirileceğini söyler. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi bunu kalan mecburi hizmet günleriyle orantılı olarak hesaplamaktadır (E.2025/3726, K.2026/486).

Mecburi hizmet süresi nasıl hesaplanır?

Yurt dışında burs veya okul ödemesi yapılan öğrenim süresinin iki katıdır; yurt içinde burslu geçen süre için süre kadardır (657 sayılı Kanun ek m.34; Yönetmelik m.36). Resmî burssuz süreler hesaba katılmaz (Tebliğ m.11), askerlikte geçen süre mecburi hizmetten sayılmaz (657 sayılı Kanun m.225).

İstifa dilekçesi vermeden görevi bırakırsam ne olur?

İzinsiz veya kabul edilen bir mazeret olmaksızın görevi kesintisiz on gün terk eden memur çekilme isteğinde bulunmuş sayılır (657 sayılı Kanun m.94). Müstafi sayılma da mecburi hizmet borcunu doğurur (ek m.34/2).

Başka bir üniversiteye geçmek istiyorum, borç doğar mı?

Mecburi hizmet devredilirse doğmaz. Yükseköğretim kurumları adına ve Bakanlık hesabına öğrenim görenlerin devrine YÖK’ün uygun görüşü üzerine Millî Eğitim Bakanlığı karar verir (1416 sayılı Kanun m.21/5; Yönetmelik m.37). Devir sonuçlanmadan istifa edilmemelidir.

İstifa edip hemen başka bir kamu kurumuna girebilir miyim?

657 sayılı Kanun’un 97. maddesine göre usulüne uygun çekilenler altı ay, çekilmiş sayılanlar bir yıl geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamaz. Ayrıca istifayla mecburi hizmet borcu doğar; bu yüzden devir yolu tercih edilmelidir.

Faiz hangi tarihten işler?

1416 sayılı Kanun’a göre taahhüdün ihlal edildiği tarihten (m.19). Yargıtay, senette ödeme günü bulunmayan dosyalarda temerrüdün borç bildiriminin tebliğiyle oluştuğunu da gözetmektedir (E.2024/3885, K.2025/5364; E.2025/3726, K.2026/486).

Borcu taksitle ödeyebilir miyim?

Evet. Hesaplanan borç, durumunuz ve ödenecek tutar dikkate alınarak en çok beş yıla kadar taksitlendirilebilir; her ödeme, ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuruyla dövize çevrilerek borçtan düşülür (657 sayılı Kanun ek m.34/2).

Kefillerime başvurulur mu?

Kefalet geçerliyse ve senet tarihinden itibaren on yıl dolmadan dava veya takip başlatılmışsa başvurulabilir. Gerçek kişinin kefaleti on yılın geçmesiyle kendiliğinden sona erer (TBK m.598/3); uzun öğrenim ve hizmetten sonra istifa edenlerde bu süre çoğu zaman dolmuştur.

Emekli olursam mecburi hizmet borcu doğar mı?

Emeklilik memurluğu sona erdirir (657 sayılı Kanun m.98) ve idare bunu mecburi hizmetin tamamlanmadan görevden ayrılma sayarak borç çıkarmaktadır. Uyuşmazlık Mahkemesi, emekli olan öğretim üyesi hakkında senede dayanılarak çıkarılan borca ilişkin davayı adli yargıda görülecek bir uyuşmazlık saymıştır (E.2019/727, K.2019/772).

İstifa ettikten sonra borç bildirimi geldi, ne yapmalıyım?

Hesap dökümünü isteyin; tamamlanan sürenin orantılı olarak düşülüp düşülmediğini, burssuz dönemlerin ayıklanıp ayıklanmadığını, faiz başlangıcını ve kuru kontrol edin. İtiraz ve taksit talebini, borcu kabul etmediğinizi belirterek yazılı yapın.


Mecburi hizmetin ortasında ayrılmayı mı düşünüyorsunuz?

İstifa etmeden önce devir imkânı, kalan borcun hesabı ve kefillerin durumu için hizmet dökümünüzle birlikte arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Önce devir, sonra istifa

Devirde borç doğmaz; istifada kalan süre oranında borç doğar; taksit en çok 5 yıl; memurluğa dönüş engeli 6 ay veya 1 yıl. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk