PARAM Soruşturmasında Şikâyetçi ve Katılan Olmak 2026: ParamPOS ve ParamCüzdan Alacaklısının Ceza Dosyasındaki Hakları — Suçtan Zarar Gören Sıfatı, Delil ve Belge Talebi (CMK m.234, 153), Elkonulan Değerlerden İade (CMK m.131, TCK m.55/1), Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararına İtiraz (CMK m.173), Davaya Katılma (CMK m.237) ve İfadeye Çağrılan İşyeri

Turk Elektronik Para AŞ (PARAM) ve grup şirketlerinin yönetimine 13.07.2026’da TMSF’nin kayyım olarak atanmasına yol açan soruşturma, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörle Mücadele ve Aklama Soruşturma Bürosu tarafından yürütülüyor. Kamuya yansıyan bilgilere göre isnatlar, yasa dışı bahis ve dolandırıcılıktan elde edildiği ileri sürülen gelirlerin aklanmasına ilişkin; 25 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi ve grubun çatı şirketiyle gruptaki 25 şirkete kayyım atandı. Hak edişi ödenmeyen ParamPOS üye işyeri ile bakiyesi cüzdanda kalan kullanıcı bu ceza dosyasında ne yapabilir? Bu yazı, alacaklının ceza soruşturmasındaki konumunu madde madde anlatır: mağdur, suçtan zarar gören, şikâyetçi ve tanık sıfatlarının farkı (CMK m.234, 236, 237), şikâyetin nereye ve nasıl yapılacağı (CMK m.158), delil ve belge örneği talebi (CMK m.234/1-a, 153), elkonulan değerlerin müsadere yerine zarar görene iadesi (CMK m.128, 131; TCK m.55/1), kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz (CMK m.172, 173), kamu davasına katılma (CMK m.237, 238, 260), ifadeye çağrılan işyerinin hakları (CMK m.43-48, 145, 147) ve ceza dosyasının alacak davasıyla ilişkisi (TBK m.72, 74; HMK m.165). Sonunda üç örnek dilekçe yer alır.

Kısa Cevap: Alacaklı Ceza Dosyasında Ne Yapabilir?

PARAM dosyasının genel tablosu PARAM’a TMSF kayyım atandı rehberimizde; üye işyerinin ticari tahsil yolu ParamPOS kalan hak edişimi nasıl alırım?, cüzdan kullanıcısının yolu ise ParamCüzdan bakiyemi nasıl alırım? yazılarımızda anlatılmıştır. Bu yazı yalnızca ceza dosyasına odaklanır.

Soruşturma Hakkında Bilinenler ve Bilinmeyenler

Ceza dosyasında doğru adımı atmak için önce dosyanın kamuya yansıyan çerçevesini bilmek, ardından bilinmeyen noktaları tahminle doldurmamak gerekir. Aşağıdaki tablo yalnızca resmî duyurulara ve haberlere dayanır.

Haberlere göre soruşturmada MASAK raporları, TCMB denetim bulguları, sektör birliğinin bildirimleri ve şirket kayıtları incelendi. Bu bir soruşturmadır; kimse hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı yoktur ve herkes suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar masum sayılır (Anayasa m.38/4). Şikâyet dilekçenizde de bu ilkeye uygun, olaya ve belgeye dayalı bir dil kullanın.

Mağdur, Suçtan Zarar Gören, Şikâyetçi, Tanık: Hangisisiniz?

Ceza muhakemesinde her sıfatın hakları ve yükümlülükleri farklıdır. ParamPOS üye işyeri veya ParamCüzdan kullanıcısı olarak sizin sıfatınız, soruşturmada hangi fiilin kime isnat edildiğine bağlıdır.

1- Mağdur ve suçtan zarar gören bakımından: Mağdur, suçun doğrudan zarar göreni; suçtan zarar gören ise suçtan zarar görmüş olup kamu davasına katılabilecek kişidir. Kamuya yansıyan isnatlar aklama (TCK m.282) ve yasa dışı bahis üzerinedir. Aklama suçunda korunan hukuki değerin ağırlıkla kamu düzeni ve ekonomik düzen olduğu kabul edildiğinden, kullanıcıların yalnızca bu isnat bakımından suçtan zarar gören sayılması tartışmalıdır. Buna karşılık kullanıcı fonlarının amacı dışında kullanıldığı ortaya çıkarsa, bu fiiller nitelikli güveni kötüye kullanma (TCK m.155/2) veya nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158) gibi bireysel mağduru olan suçlar bakımından değerlendirilebilir. Suçun nitelendirilmesi Cumhuriyet savcısına aittir; şikâyet dilekçesinde olaylar ve zarar somut olarak anlatılmalı, nitelendirme önerisi kesin bir iddia gibi kurulmamalıdır.

2- Şikâyetçi bakımından: Kendi dilekçesiyle veya ifadesinde “şikâyetçiyim” beyanıyla dosyaya giren kişidir. Şikâyetçi delillerin toplanmasını isteyebilir, belge örneği talep edebilir ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz edebilir (CMK m.234, 172-173).

3- Tanık bakımından: Usulüne uygun çağrılan tanık gelmek ve bildiğini doğru anlatmakla yükümlüdür; mazeretsiz gelmeyen tanık zorla getirilebilir (CMK m.43-44). Tanık, kendisini veya CMK m.45/1’de sayılan yakınlarını ceza kovuşturmasına uğratabilecek sorulara cevap vermekten çekinebilir (CMK m.48). Mağdur tanık olarak dinlendiğinde yemin dışında tanıklığa ilişkin hükümler uygulanır (CMK m.236/1).

4- Şüpheli bakımından: Üye işyeri ve kullanıcılar kural olarak bu soruşturmanın şüphelisi değildir. Ancak işlem kayıtları incelenirken sorular sizin kendi işlemlerinize yönelirse sıfatınız değişebilir. Şüphelinin susma ve müdafi yardımından yararlanma hakları vardır (CMK m.147).

Şikâyet: Nereye, Nasıl, Ne Yazılır?

İhbar ve şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir; valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan ihbar ve şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir (CMK m.158/1-2). PARAM soruşturması İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığında yürütüldüğünden dilekçenizi bu başsavcılığa yöneltmeniz en doğru yoldur. Bulunduğunuz yerdeki başsavcılığa verdiğiniz dilekçe de ilgili soruşturmaya gönderilir; ancak bu ek bir zaman kaybıdır. Soruşturma numarasını biliyorsanız dilekçede belirtin; bilmiyorsanız soruşturmayı haberlerdeki tarih ve kapsamıyla tarif edin. Tebligatların size ulaşması için adresinizi açıkça yazın ve değişirse dosyaya bildirin; mağdur ve şikâyetçinin dilekçesinde bildirdiği adres tebligat bakımından esas alınır (CMK m.235).

Dilekçenin içeriği şu sırayı izlemelidir: Birincisi, PARAM’la ilişkiniz: üye işyeri sözleşmesi veya cüzdan hesabı. İkincisi, zararınız: ödenmeyen hak ediş veya cüzdan bakiyesi, yapılan kısmi ödemeler ve kalan tutar. Üçüncüsü, belgeleriniz. Dördüncüsü, talepleriniz: suçtan zarar gören sıfatıyla dosyaya kaydınız, delillerin toplanması, elkonulan değerlerin korunması ve iade önceliği. Dilekçede belirli kişilere suç isnat etmekten kaçının. Bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat edilerek yetkili makamlara şikâyette bulunmak, isnadın gerçek dışı olduğunu bilerek yapılırsa iftira suçunu oluşturabilir (TCK m.267). Sosyal medyada aynı içeriği kişi adı vererek paylaşmak ise hakaret ve itibar suçları bakımından ayrı bir risk taşır (TCK m.125).

Fon krizinde aynı yolun nasıl işlediğini görmek için fon soruşturmasına mağdur beyanı ve davaya katılma dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.

Delil ve Belge Talebi: CMK m.234 ve m.153

1- CMK m.234/1-a-1 bakımından delil toplanması: Mağdur ve şikâyetçi, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısından delillerin toplanmasını isteyebilir. PARAM dosyasında alacaklı bakımından önemli deliller şunlardır: şirketin koruma hesaplarının açıldığı bankalardaki hesap hareketleri ve gün sonu bakiyeleri, koruma hesabı kayıtlarının kullanıcı bazındaki dökümü, TCMB denetim raporları, MASAK raporlarının fon akışına ilişkin bölümleri ve şirketin muhasebe kayıtları. Bu deliller hem fonların akıbetini hem de sizin zararınızın büyüklüğünü ortaya koyar. Savcı talebinizle bağlı değildir; ancak talebin dosyaya girmesi, delillerin toplanmasını ve sonraki aşamalarda değerlendirilmesini kolaylaştırır.

2- CMK m.234/1-a-2 ve m.153 bakımından belge örneği ve dosya inceleme: Mağdur ve şikâyetçi, soruşturmanın amacını ve gizliliğini bozmamak koşuluyla belge örneği isteyebilir. Vekiliniz, soruşturma belgelerini inceleyebilir ve örnek alabilir; ancak dosya hakkında kısıtlama kararı varsa bu hak sınırlanabilir (CMK m.153). Elde edeceğiniz belgeler, ileride açılacak alacak davasında da delil olarak kullanılabilir.

3- CMK m.234/3 bakımından hakların anlatılması: Mağdur ve şikâyetçinin hakları kendisine anlatılır ve tutanağa geçirilir. İfadenizde bu kaydın bulunup bulunmadığını kontrol edin.

Elkonulan Değerler: Müsadere mi, Zarar Görene İade mi?

Soruşturmada şüphelilerin veya şirketlerin malvarlığı değerlerine elkonulmuş olabilir (CMK m.128). Elkonulan eşya, soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmadığında veya müsadereye tabi tutulmayacağı anlaşıldığında geri verilir (CMK m.131/1); suçtan zarar görene ait olduğu anlaşılan ve delil olarak artık ihtiyaç bulunmayan eşya sahibine iade edilir (CMK m.131/2). Kazanç müsaderesinde ise kural açıktır: suçun işlenmesiyle elde edilen maddi menfaatin müsaderesine karar verilebilmesi için bunun suçtan zarar görene iade edilememesi gerekir (TCK m.55/1).

Bu kuralların alacaklı için anlamı şudur: Elkonulan bir değerin size ait fonlarla bağlantısı dosyada belgelenirse, bu değer önce sizin için korunur; Hazineye geçmeden önce zarar görenin iade önceliği gündeme gelir. Bunun için savcılığa, suçtan elde edilen değerlerin tespit edilmesini ve elkoymanın sürdürülmesini talep edebilirsiniz. Bu yazıdaki 2 numaralı örnek dilekçe bu amaçla hazırlanmıştır. Aynı talebin fon dosyasındaki uygulaması için savcılığa tedbirin devamı ve suç gelirlerinin tespiti talep dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.

İki ayrımı karıştırmamak gerekir. Birincisi, şirketin kendi malvarlığı ile kullanıcı fonları ayrıdır. Kullanıcı fonları 6493 sayılı Kanun uyarınca koruma hesaplarında tutulmak zorundadır ve tasfiye veya izin iptali gibi hâllerde diğer kanunlardaki öncelikler gözetilmeksizin fon sahiplerinin tazmininde kullanılır (6493 m.22/3). İkincisi, TMSF’nin kayyım olarak şirket malvarlığını yönetmesi ile ceza dosyasındaki elkoyma farklı tedbirlerdir. TMSF’nin kayyımlık kapsamındaki karar ve işlemlerine karşı davalar idari yargıda görülür (7145 geçici m.2/3); elkoyma kararlarına itiraz ise sulh ceza hâkimliğine yapılır (CMK m.267-268).

Elkoymayı kaldıran bir hâkimlik kararına zarar görenin itiraz edip edemeyeceği tartışmalıdır. Kanun, hâkim ve mahkeme kararlarına karşı kanun yollarının katılan sıfatını almış olanlara ve katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlara da açık olduğunu öngörür (CMK m.260/1); itiraz süresi kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır (CMK m.268/1). Bu nedenle tedbirlere ilişkin kararları izlemek ve dosyada suçtan zarar gören olarak kayıtlı olmak önemlidir.

Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararına İtiraz

Soruşturma sonunda Cumhuriyet savcısı kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edemezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verir ve bu karar suçtan zarar görene bildirilir (CMK m.172/1). Suçtan zarar gören, karara tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m.173/1). İtiraz dilekçesinde, kovuşturmayı gerektirecek olayları ve delilleri belirtmek gerekir.

Bu hakkı kullanabilmenin ön şartı, kararın size bildirilmesidir. Dosyaya şikâyetçi ve suçtan zarar gören olarak kaydolmadıysanız ve adresinizi bildirmediyseniz karardan zamanında haberdar olamayabilirsiniz. Bu, soruşturma aşamasında dilekçe vermenin en somut faydalarından biridir.

Kamu Davasına Katılma: CMK m.237

Suçtan zarar gören, kovuşturma evresinde ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek kamu davasına katılabilir (CMK m.237/1). Katılma talebi iddianamenin kabulünden sonra mahkemeye yapılır (CMK m.238/1); soruşturma aşamasında katılan sıfatı alınamaz. İddianamede suçtan zarar görenin kimliği gösterilir (CMK m.170/4); dosyada kayıtlıysanız iddianame size de bildirilir.

Katılan sıfatı; duruşmalardan haberdar olma ve katılma, delil sunma ve tanık dinletme talebinde bulunma imkânı verir (CMK m.234/1-b); hâkim ve mahkeme kararlarına karşı kanun yolları da katılana açıktır (CMK m.260/1). Katılma talebinin kabulü, sizin dosyadaki fiillerden doğrudan zarar görüp görmediğinize bağlıdır. Kamuya yansıyan isnatların aklama ve bahis üzerine olduğu bu dosyada, iddianamede kullanıcı fonlarına ilişkin bir fiil yer alıp almadığı katılma talebinin kaderini belirleyecektir. Talebiniz reddedilirse, ret kararının denetimi kanun yolu aşamasında dosya bazında değerlendirilir.

Bir noktayı açıkça söylemek gerekir: Türk ceza muhakemesinde suçtan zarar gören, kamu davasına katılarak tazminat hükmü alamaz. Alacağınız ve tazminatınız hukuk mahkemesinde ayrı bir davayla istenir. Katılmanın değeri, dosyayı izlemek, delil sunmak ve elkonulan değerlerin akıbetini etkileyebilmektir.

İfadeye Çağrılan İşyeri ve Kullanıcı

Ödeme kuruluşu soruşturmalarında işlem kayıtları geniş kapsamlı incelenir ve bazı işyeri veya hesap sahipleri bilgi sahibi ya da tanık olarak çağrılabilir. Çağrı kâğıdında hangi sıfatla çağrıldığınıza bakın; şüpheli olarak dinlenecekseniz ifadenin başında isnat edilen suç size anlatılır ve haklarınız hatırlatılır (CMK m.147). Sıfatınızı öğrenmeden ifade vermeyin.

Tanık veya mağdur olarak çağrıldıysanız yanınıza kimliğinizi, çağrı kâğıdını, üye işyeri sözleşmenizi veya cüzdan hesap bilgilerinizi, hak ediş ekstrelerinizi ve banka hareketlerinizi götürün. Bildiklerinizi tarih sırasıyla, belgeye dayanarak ve tahminle bilgiyi ayırarak anlatın; zararınızı belirtin ve şikâyetçi olduğunuzu tutanağa geçirtin. Sorular sizin kendi işlemlerinizi suç şüphesi altına sokacak bir yöne dönerse, kendinizi ceza kovuşturmasına uğratabilecek sorulara cevap vermekten çekinme hakkınız vardır (CMK m.48) ve sıfatınızın değişip değişmediğini sorun. Şüpheli olarak dinleniyorsanız susma ve müdafi yardımından yararlanma haklarınız vardır (CMK m.147).

POS’un satış dışı kullanımına ilişkin isnatların özel durumu için bahis için POS kullandırmak: üye işyerinin ceza sorumluluğu, ifadeye hazırlık için yasa dışı bahis soruşturmasında ifadeye çağrıldım ve mağdur olarak ifadeye çağrıldım yazılarımıza bakabilirsiniz.

Ceza Dosyası ile Alacak Davasının İlişkisi

Ceza dosyası ile alacak davası birbirinin yerine geçmez; birbirini destekler. Bu ilişkinin üç boyutu vardır.

1- Delil bakımından: Soruşturmada kamu gücüyle toplanan banka kayıtları, denetim raporları ve bilirkişi incelemeleri, belge örneği talebiyle elde edilerek hukuk davasında kullanılabilir (CMK m.234/1-a-2).

2- Bağlılık bakımından: Hukuk hâkimi, zarar verenin kusurunun olup olmadığına veya ayırt etme gücüne sahip bulunup bulunmadığına karar verirken ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleriyle ve ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74). Hukuk mahkemesi, uygun görürse ceza davasının sonucunu bekletici mesele yapabilir (HMK m.165). Bu nedenle ceza dosyasının sonucunu beklemeden alacak yolunu işletmek mümkündür.

3- Zamanaşımı bakımından: Sözleşmeden doğan alacakta genel zamanaşımı on yıldır (TBK m.146). Haksız fiile dayanan tazminat taleplerinde ise süre, zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıldır; tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa o zamanaşımı uygulanır (TBK m.72/1). Şikâyet dilekçesi zamanaşımını kesmez; alacak için ayrı adımlar atılmalıdır.

Örnek Dilekçeler

Aşağıdaki metinler genel bir çerçeve sunar. Soruşturma numarasını biliyorsanız ekleyin; köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurun. Dilekçeleri UYAP Vatandaş Portal üzerinden e-imzayla, başsavcılığın ön bürosuna elden veya bulunduğunuz yerdeki başsavcılık aracılığıyla verebilirsiniz.

Örnek 1: Şikâyet ve Suçtan Zarar Gören Beyanı

Örnek 2: Suç Gelirlerinin Tespiti ve Elkoymanın Sürdürülmesi Talebi

Örnek 3: Kamu Davasına Katılma Talebi

Sıkça Sorulan Sorular

PARAM soruşturmasında şikâyetçi olabilir miyim?

Evet. Zarar gördüğünüzü düşünüyorsanız soruşturmayı yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyet ve suçtan zarar gören beyanı verebilirsiniz (CMK m.158, 234).

Şikâyet etmem paramı geri almamı sağlar mı?

Tek başına hayır. Ceza dosyası alacağınızı tahsil etmez; tazminat ve alacak hukuk yoluyla istenir. Şikâyet, delil, elkonulan değerlerden iade önceliği ve dosyanın izlenmesi bakımından yarar sağlar.

Soruşturma aşamasında katılan olabilir miyim?

Hayır. Katılma, iddianamenin kabulünden sonra ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar talep edilir (CMK m.237/1, 238/1). Soruşturmada suçtan zarar gören ve şikâyetçi olarak kaydolursunuz.

Aklama suçunda kullanıcılar mağdur sayılır mı?

Aklamada korunan değer ağırlıkla kamu düzeni olduğundan, kullanıcıların yalnızca bu isnat bakımından suçtan zarar gören sayılması tartışmalıdır. Kullanıcı fonlarının amacı dışında kullanıldığına ilişkin fiiller gündeme gelirse bireysel mağduru olan suçlar bakımından değerlendirme değişebilir.

Şikâyetimi hangi başsavcılığa vermeliyim?

Soruşturma İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığında yürütüldüğünden oraya. Bulunduğunuz yerdeki başsavcılığa verilen dilekçe de ilgili soruşturmaya gönderilir (CMK m.158).

Soruşturma dosyasını görebilir miyim?

Soruşturmanın amacını ve gizliliğini bozmamak koşuluyla belge örneği isteyebilirsiniz; vekiliniz dosyayı inceleyebilir. Dosyada kısıtlama kararı varsa bu hak sınırlanabilir (CMK m.234/1-a-2, 153).

Elkonulan paralar mağdurlara mı gider, Hazineye mi?

Suçtan elde edilen maddi menfaatin müsaderesine ancak suçtan zarar görene iade edilemiyorsa karar verilir (TCK m.55/1). Zararınızın dosyada belgelenmesi bu öncelik bakımından önemlidir.

Koruma hesabındaki fonlar ceza dosyasına mı bağlı?

Kullanıcı fonları 6493 m.22 uyarınca ayrı bir koruma rejimine tabidir ve tasfiye veya izin iptali gibi hâllerde fon sahiplerinin tazmininde kullanılır. Bu fonlar üzerinde ceza dosyasında bir tedbir bulunup bulunmadığı kamuya açıklanmamıştır.

Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse ne yaparım?

Tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK m.172/1, 173/1). Karar size ancak dosyada kayıtlıysanız bildirilir.

Ceza davasında tazminat isteyebilir miyim?

Hayır. Suçtan zarar gören, kamu davasına katılarak tazminat hükmü alamaz; tazminat hukuk mahkemesinde ayrı bir davayla istenir.

Alacak davası için ceza davasını beklemem gerekir mi?

Hayır. Hukuk hâkimi ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74). Mahkeme uygun görürse ceza davasını bekletici mesele yapabilir (HMK m.165).

Şikâyet dilekçesi zamanaşımını keser mi?

Alacağınızın zamanaşımını kesmez. Sözleşmeden doğan alacakta genel süre on yıldır (TBK m.146); alacak için ihtar, arabuluculuk, dava veya hakem heyeti gibi adımlar ayrıca atılmalıdır.

İfadeye çağrıldım, ne yapmalıyım?

Önce sıfatınızı öğrenin: tanık, mağdur veya şüpheli. Belgelerinizi götürün, bildiklerinizi tarih sırasıyla anlatın, şikâyetçi olduğunuzu tutanağa geçirtin. Kendinizi suçlayıcı sorulara cevap vermekten çekinme hakkınız vardır (CMK m.48).

Şikâyette kişi adı vermeli miyim?

Olayları ve zararınızı belgeleriyle anlatın; suçun nitelendirilmesini ve faillerin belirlenmesini savcılığa bırakın. Gerçek dışı olduğunu bildiğiniz bir isnat iftira suçunu oluşturabilir (TCK m.267).

Katılma talebim reddedilirse ne olur?

Katılma talebinin kabulü, iddianamedeki fiillerden doğrudan zarar görüp görmediğinize bağlıdır. Ret kararının denetimi kanun yolu aşamasında dosya bazında değerlendirilir.

Ceza muhakemesindeki diğer rehberlerimiz için Ceza Hukuku Rehberi sayfamıza, bahis ve aklama soruşturmalarının mevzuat haritası için Yasa Dışı Bahis Hukuku Rehberi sayfamıza, kayyım tedbirinin kendisi için şirkete kayyım atanması rehberimize bakabilirsiniz.