Adalet Bakanı Akın Gürlek 22 Kasım 2026’da, Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) kapsamında vatandaşlar hakkında başlatılan icra takiplerinde hileli veya hukuka aykırı yöntemlerle haksız kazanç elde edildiği iddiaları üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığını açıkladı. Gelişmenin kendisini son dakika haberimizde aktardık. Bu yazı ise soruşturmanın borçlu bakımından ne anlama geldiğini anlatıyor: HGS borcunun 6001 sayılı Kanun’un 30. maddesine göre hangi durumda idari para cezası, hangi durumda işletici şirketin genel hükümlere göre isteyeceği bir alacak olduğu; dört kat cezanın hangi şartlarla istenebileceği; ödeme emrine itiraz, gecikmiş itiraz, şikâyet, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat yollarının hangi sürelere bağlı olduğu; ceza soruşturmasında kendini zarar görmüş sayan kişinin hakları. Yazı, soruşturmanın konusu olan kişi veya kuruluşlar hakkında herhangi bir değerlendirme içermez; açıklamada isim, sayı ve tutar paylaşılmamıştır.
Kısa cevap: Soruşturmanın başlaması, hakkınızdaki HGS icra takibini kendiliğinden durdurmaz ve itiraz sürelerini uzatmaz; açıklamada takiplerin durdurulduğuna dair bir bilgi yoktur. Ödeme emri tebliğ edildiyse yedi gün içinde icra dairesine borca itiraz edin (İİK m.62). Süresinde itiraz takibi durdurur; alacaklı devam etmek isterse bir yıl içinde itirazın iptali davası açmak ve alacağını ispat etmek zorundadır (İİK m.67). İtiraz etmeyip ödediyseniz ve borçlu olmadığınızı düşünüyorsanız ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açabilirsiniz (İİK m.72). Geçişi izleyen on beş gün içinde ücreti ödeyene ceza uygulanmaz; kırk beşinci günden sonra işletici şirketin isteyeceği dört kat ceza için araç sahibine en az on beş gün önceden bilgi verilmesi gerekir (6001 s.K. m.30/5, 30/7).
HGS borcu için ödeme emri mi aldınız?
İtiraz süresi yedi gündür ve soruşturma bu süreyi durdurmaz. Geçiş kaydını, ödeme belgelerinizi ve takipte istenen kalemleri birlikte inceleyelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
Gelişmenin Künyesi: Bakanlık Ne Açıkladı?
Adalet Bakanlığı Basın Müşavirliğinin 22 Kasım 2026 tarihli duyurusuna göre Bakan Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada HGS kapsamında vatandaşlar hakkında başlatılan icra takiplerinde hileli veya hukuka aykırı yöntemlerle haksız kazanç elde edildiği iddiaları üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığını duyurdu. Açıklamaya göre haksız borçlandırma iddiaları, icra takiplerinin hukuka uygunluğu ve suç teşkil edebilecek eylemler tüm yönleriyle araştırılıyor. Bakan, “Hiç kimse, hukuki süreçleri ve icra mekanizmalarını kötüye kullanarak vatandaşlarımızı haksız borç yükü altında bırakamaz” dedi.
Duyuruda kimin şüpheli olduğu, kaç takibin incelendiği, hangi yol veya köprü geçişlerinin söz konusu olduğu, iddia edilen haksız kazancın tutarı ve mevcut takiplere bir tedbir uygulanıp uygulanmadığı yer almıyor. Bu yazıda bu boşlukları tahminle doldurmuyoruz; yalnızca Kanun’un borçluya tanıdığı imkânları ve sınırları anlatıyoruz.
Açıklamanın künyesi ve borçlu bakımından anlamı
| Unsur | Açıklamadaki bilgi | Borçlu bakımından anlamı |
|---|---|---|
| Tarih ve kaynak | 22.11.2026; Bakanın sosyal medya açıklaması, Adalet Bakanlığı sitesindeki duyuru | Resmî bir açıklama; ancak bir yargı kararı değildir |
| Soruşturma mercii | İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı | Şikâyet ve delil sunma bu başsavcılığa veya herhangi bir başsavcılık aracılığıyla yapılabilir (CMK m.158) |
| İddia | HGS icra takiplerinde hileli veya hukuka aykırı yöntemlerle haksız kazanç | Henüz tespit değil, araştırma konusu iddia |
| Takiplerin durumu | Bilgi yok | Takipler ve süreler işlemeye devam eder |
| Şüpheli, sayı, tutar | Bilgi yok | Kendi dosyanızı kendi belgelerinizle değerlendirmeniz gerekir |
HGS Borcu Nedir? 6001 Sayılı Kanun m.30’daki İki Ayrı Rejim
Otoyol ve köprülerde geçiş ücretini ödemeden geçmenin yaptırımı 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddenin en önemli özelliği, aynı fiile yolun kim tarafından işletildiğine göre iki farklı hukuki sonuç bağlamasıdır. HGS icra takiplerini anlamak için önce bu ayrımı görmek gerekir.
Birinci fıkra, Karayolları Genel Müdürlüğü işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayollarını düzenler. Burada ödemesiz geçiş yapan araç sahibine, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idari para cezası verilir. Üçüncü fıkraya göre bu cezalar ve geçiş ücretleri tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir; ödenmeyen tutar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre ilgili vergi dairesince takip ve tahsil edilir. Dördüncü fıkra ayrıca, bu cezalar ve ücretler ödenmeden aracın fennî muayenesinin, satış ve devrinin yapılamayacağını öngörür. Yani KGM yolundaki bir ihlal, icra dairesinden değil vergi dairesinden gelen bir ödeme emriyle karşınıza çıkar.
Beşinci fıkra ise 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyol ve erişme kontrollü yollar içindir. Bu yollarda ödemesiz geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir. “Genel hükümler” ifadesi, alacağın kamu alacağı gibi vergi dairesince değil, özel hukuk alacağı gibi icra takibi veya dava yoluyla isteneceği anlamına gelir. Değerlendirmemize göre icra dairesi üzerinden başlatılan HGS takipleri, Kanun’un bu yapısı gereği ağırlıklı olarak beşinci fıkraya giren yollarla ilgilidir; KGM yollarına ilişkin borçların idari para cezası rejimi ve vergi dairesi takibi ayrıca incelenmelidir.
6001 s.K. m.30 — fıkra fıkra araç sahibi bakımından anlamı
| Fıkra | Konu | Araç sahibi bakımından anlamı |
|---|---|---|
| m.30/1 | KGM yollarında ödemesiz geçiş | Dört kat idari para cezası; 45 gün içinde ücret + bir kat ödenirse ceza bir kat verilmiş sayılır, ayrıca tebligat yapılmaz, Kabahatler K. m.17/6 indirimi uygulanmaz |
| m.30/3 | Ödeme süresi ve tahsil | Tebliğden itibaren bir ay; ödenmezse 6183 sayılı Kanun’a göre vergi dairesi takibi |
| m.30/4 | Muayene ve satış engeli | Birinci fıkradaki ceza ve ücretler ödenmeden araç muayenesi, satışı ve devri yapılmaz |
| m.30/5 | İşletme hakkı devredilen yollar | Ücret + dört kat ceza işletici şirketçe genel hükümlere göre istenir; 45 gün içinde ödeyenden ücret + bir kat alınır; 45. günden sonra istenecek tutar için en az 15 gün önceden bilgi verilir |
| m.30/6 | Trafik kuruluşuna bildirim | İşletici şirket ücretsiz geçiş yapan araçları süre bitimini izleyen ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirir |
| m.30/7 | On beş gün kuralı | Geçişi izleyen 15 gün içinde ücreti usulüne uygun ödeyene birinci ve beşinci fıkradaki cezalar uygulanmaz |
| m.30/8 | Yabancı plakalı araçlar | Tebligat şartı aranmadan sürücü bilgilendirilerek tahsil; tahsilat olmadan aracın ülkeyi terk etmesine izin verilmez |
HGS ihlalli geçişin günlük uygulamadaki ayrıntıları, örneğin satılan veya kiralanan araçta kimin sorumlu olduğu ve KGM yolundaki idari para cezasına itiraz, HGS İhlalli Geçiş Cezası 2026 rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılıyor. Bu yazı ise icra takibi aşamasına odaklanıyor.
Dört Kat Ceza Ne Zaman İstenebilir? On Beş Gün, Kırk Beş Gün ve Bildirim Şartı
İşletme hakkı devredilen yollar için Kanun üç aşamalı bir sistem kurar. İlk aşamada, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun ödeyene hiçbir ceza uygulanmaz (m.30/7). İkinci aşamada, kırk beş gün içinde ödeme yapan kişiden geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Üçüncü aşamada, kırk beşinci günden sonra geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza istenir; ancak bu tutar için yabancı plakalı araçlar hariç olmak üzere araç sahibine, ücret toplama sistemlerinde tanımlı bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-Devlet bildirimi gibi yöntemlerden en az biriyle bilgi verilir ve tutar genel hükümlere göre tahsil edilir (m.30/5).
Bu yapı, icra takibine itirazda doğrudan kullanılabilecek sorular doğurur. Geçiş kaydı gerçekten sizin aracınıza mı ait? Ödeme on beş gün içinde yapılmış mı? Kırk beş gün içinde yapılan bir ödemeye rağmen dört kat mı istenmiş? Dört kat istenmeden önce Kanun’un öngördüğü bilgilendirme yapılmış mı ve bu bilgilendirme ücret toplama sistemindeki güncel bilgilerinize mi gönderilmiş? Değerlendirmemize göre bilgilendirmenin yapıldığını ispat yükü, bu bilgilendirmeye dayanarak dört kat tutar isteyen tarafa düşer; ancak bilgilendirme eksikliğinin alacağı tamamen mi, yoksa yalnızca dört kat ceza kısmını mı etkileyeceği somut dosyada mahkemece değerlendirilecek tartışmalı bir konudur.
Kanun’un bugünkü metni birkaç değişiklikle oluşmuştur. Değişikliklerin tarihi, geçişin hangi tarihte yapıldığına göre uygulanacak kuralın belirlenmesinde önemlidir.
6001 s.K. m.30’daki başlıca değişiklikler (eski ve yeni kural)
| Değişiklik | Eski kural | Yeni kural |
|---|---|---|
| 6639 s.K. m.33 (27.3.2015) | Ceza “o güzergâhın en uzun mesafesine” göre hesaplanırdı | Ceza “geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye” göre hesaplanır |
| 7144 s.K. m.18 (16.5.2018) | Birinci ve beşinci fıkradaki ceza ücretin on katıydı | Ceza ücretin dört katıdır |
| 7417 s.K. m.53 (1.7.2022) | Kırk beş günlük ara aşama yoktu | 45 gün içinde ödemede ücret + bir kat; 45. günden sonra dört kat ve en az 15 gün önceden bilgilendirme |
| 7546 s.K. m.9 (27.3.2025) | Bilgilendirme kuralı yabancı plakalılar bakımından ayrıca istisna edilmemişti | Bilgilendirme kuralı yabancı plakalı araçlar hariç uygulanır |
HGS İcra Takibi Nasıl Başlar? İlamsız Takip ve Ödeme Emri
İşletici şirketin alacağı bir mahkeme ilamına dayanmadığı için uygulamada genellikle ilamsız icra takibi yoluna gidilir. Alacaklı icra dairesine takip talebinde bulunur; icra müdürü talebin kanuni şartları taşıdığına karar verirse ödeme emri düzenler (İİK m.60). Ödeme emrinde borcun ve masrafların yedi gün içinde icra dairesinin hesabına ödenmesi, borcun tamamına veya bir kısmına ya da alacaklının takip hakkına itiraz varsa aynı süre içinde bildirilmesi, itiraz edilmez ve ödeme yapılmazsa mal beyanında bulunulması gerektiği ve cebrî icraya devam edileceği ihtarları yer alır.
Ödeme emri tebliğ edildiği anda, borçlu açısından en kritik süre başlar. Bu noktada borçlunun kendisine şu soruları sorması gerekir: Takip hangi icra dairesinde ve kimin adına başlatılmış? Takip talebinde hangi geçişler, hangi tarihler ve hangi kalemler (geçiş ücreti, ceza, faiz, masraf, vekâlet ücreti) isteniyor? Bu geçişler benim aracıma mı ait ve o tarihte araç bende miydi? Ödeme yaptıysam dekontum var mı? Takip dosyasının içeriği e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı’nda görüntülenebilir; dosyayı görmeden ödeme veya itiraz kararı vermemek gerekir.
Takip, borçlunun yerleşim yeri dışındaki bir icra dairesinde başlatılmışsa yetki itirazı da gündeme gelebilir. Yetki itirazının da ödeme emrine itiraz süresi içinde yapılması gerekir; ayrıntılar için İcra Takibinde Yetki İtirazı yazımıza bakabilirsiniz.
Ödeme Emrine İtiraz: Yedi Gün, Biçim ve İçerik (İİK m.62)
İtiraz etmek isteyen borçlu, itirazını ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmek zorundadır (İİK m.62/1). İtiraz, takibi yapan icra dairesinden başka bir icra dairesine yapılırsa o daire masrafı alarak itirazı yetkili daireye gönderir; bu imkân, takibin başka bir şehirde başlatıldığı durumlarda borçlunun kendi bulunduğu yerdeki icra dairesine başvurabilmesini sağlar. Borçlu, itirazla birlikte yurt içinde bir adres bildirmek zorundadır.
Borcun bir kısmına itiraz eden borçlu, itiraz ettiği kısmın sebebini ve miktarını açıkça göstermelidir; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır (m.62). HGS takiplerinde bu kural önemlidir: Örneğin geçiş ücretini kabul edip dört kat cezaya itiraz etmek isteyen borçlu, itiraz ettiği tutarı ve sebebini (bilgilendirme yapılmadığı, ödemenin on beş gün içinde yapıldığı gibi) açıkça yazmalıdır. Borçlu emin değilse “borcun tamamına ve fer’ilerine” itiraz etmek, hak kaybını önleyen genel yaklaşımdır. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; itiraz süresinde değilse alacaklının talebiyle takip devam eder (m.66).
İtirazda gerekçe şart mı? İlamsız takipte borca itiraz için kural olarak sebep gösterilmesi zorunlu değildir; “borcum yoktur” şeklindeki bir itiraz da takibi durdurur. Ancak kısmi itirazda miktar ve sebep açıkça gösterilmelidir. İtiraz dilekçesinde gereksiz kabul beyanlarından kaçınmak, sonraki davada aleyhe kullanılabilecek ifadeleri önler.
İtirazın nasıl yazılacağına ilişkin örnekler İcra Takibine İtiraz: Ödeme Emrine 7 Gün İçinde Nasıl İtiraz Edilir? yazımızda ve İcra Hukuku Örnek Dilekçeler sayfamızda yer alıyor.
İtirazdan Sonra: İtirazın İptali, İtirazın Kaldırılması ve Kötü Niyet Tazminatı
Süresinde itiraz edilen takip durur. Takibe devam etmek isteyen alacaklının iki yolu vardır. Birincisi itirazın iptali davasıdır: Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir (İİK m.67/1). Bu davada alacaklı, geçişin varlığını, aracın borçluya ait olduğunu, ücretin süresinde ödenmediğini ve dört kat istenmişse Kanun’daki bilgilendirmenin yapıldığını ispatlamak durumundadır. Bir yıllık süre kaçırılırsa alacaklı yeniden takibe devam edemez; ancak genel hükümlere göre alacak davası açma hakkı saklıdır (m.67/5).
İkinci yol itirazın kaldırılmasıdır. Ancak bu yol, takibin imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış bir borç ikrarına ya da resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye dayanmasını gerektirir; alacaklı bu durumda itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir (m.68). Değerlendirmemize göre bir işletici şirketin kendi sistem kayıtları bu belgelerden sayılmadığından, HGS takiplerinde itiraz üzerine izlenecek olağan yol itirazın iptali davasıdır.
İtirazın iptali davası, borçlu bakımından da bir imkân barındırır. Kanun’a göre bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine, reddolunan veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir (m.67/2). Bu tazminat karşılıklıdır: Haklı bir alacağa sırf zaman kazanmak için itiraz eden borçlu da inkâr tazminatı riskiyle karşılaşır. Bu nedenle itiraz kararını geçiş kayıtları ve ödeme belgeleriyle verilmiş, gerçek bir değerlendirmeye dayandırmak gerekir. Ayrıntılar için İtirazın İptali Davası, İcra İnkâr Tazminatı ve İtirazın İptali Davasına Cevap Dilekçesi Örneği yazılarımıza bakabilirsiniz.
İtirazın iptali davası mı açıldı?
Geçiş kaydı, bilgilendirme ve ödeme belgeleri üzerinden savunmanızı ve kötü niyet tazminatı talebinizi birlikte hazırlayalım: 0554 648 37 15.
Süre Kaçtıysa: Gecikmiş İtiraz, Usulsüz Tebligat ve Şikâyet
Yedi günlük süre kaçırıldığında takip kesinleşir; ancak her şey bitmiş değildir. Kanun üç ayrı kapı bırakır. Birincisi gecikmiş itirazdır: Borçlu kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süresi içinde itiraz edememişse, paraya çevirme işlemi bitinceye kadar itiraz edebilir; ancak engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde mazeretini gösteren delillerle birlikte itirazını ve sebeplerini bildirmek ve duruşmaya ilişkin harç ve masrafları ödemek zorundadır (İİK m.65). Ağır hastalık, tutukluluk, doğal afet gibi borçlunun iradesi dışındaki engeller bu kapsamda değerlendirilir; “ödeme emrini önemsemedim” gibi bir sebep kabul görmez. Ayrıntılar Gecikmiş İtiraz yazımızda.
İkincisi tebligata ilişkindir. Ödeme emrinin tebliği usulüne aykırı yapılmışsa, örneğin borçlunun hiç oturmadığı bir adrese tebliğ edilmişse, bu tebliğ icra dairesinin bir işlemidir ve icra mahkemesine şikâyet konusu yapılabilir. Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı ise her zaman şikâyet olunabilir (İİK m.16). Tebligat Kanunu’na göre tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile muhatap tebliğe muttali olmuşsa geçerlidir ve muhatabın beyan ettiği tarih tebliğ tarihi sayılır (7201 s.K. m.32). Bu nedenle usulsüz tebligat şikâyetinde, takibi öğrendiğiniz tarihi doğru beyan etmek ve itirazı da aynı anda yapmak önem taşır.
Üçüncüsü, icra dairesinin diğer işlemlerine karşı şikâyettir. Örneğin haczedilmemesi gereken bir mala haciz konulması veya hesap hatası içeren bir dosya hesabı bu yolla icra mahkemesine taşınabilir. Şikâyet yolunun genel çerçevesi için İcra Takibinde Şikâyet Yolu, maaşa konulan hacizler için Maaşıma Haciz Geldi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Menfi Tespit ve İstirdat: Ödedikten Sonra da Hak Arama Yolu (İİK m.72)
Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir (İİK m.72/1). Takipten sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemez; ancak borçlu, gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere teminat göstererek, icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir (m.72/3). Dava borçlu lehine sonuçlanırsa takip derhal durur; ilam kesinleşince icra ayrıca hükme gerek kalmadan kısmen veya tamamen eski hâle iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, borçlunun talebi üzerine dava sebebiyle uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir; bu zarar haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz (m.72/5).
Borçlu menfi tespit davası sırasında tedbir almamış ve borcu ödemişse dava istirdat davası olarak devam eder. Takibe itiraz etmemiş veya itirazı kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek zorunda kalan kişi ise, ödediği tarihten itibaren bir yıl içinde, genel hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geri verilmesini isteyebilir (m.72/7). Menfi tespit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.
HGS takiplerinde bu yol özellikle şu durumlarda önem kazanır: Ödeme emrini önemsemeyip takip kesinleştikten sonra hesabına haciz gelen ve borcu ödeyerek haczi kaldırtan kişiler; ücreti süresinde ödediği hâlde dört kat ceza ödemek zorunda kalanlar; satmış olduğu bir aracın sonraki geçişleri için ödeme yapanlar. Değerlendirmemize göre soruşturmanın sonucu ne olursa olsun, bu kişilerin paralarını geri alabilmesi kendi istirdat davalarını süresinde açmalarına bağlıdır; ceza soruşturması bu bir yıllık süreyi durdurmaz. Ayrıntılı anlatım Menfi Tespit ve İstirdat Davası, İstirdat Davası ve Menfi Tespit Davasında İhtiyati Tedbir yazılarımızda.
Kimleri Etkiliyor? Gruplara Göre Durum ve Yol Haritası
Soruşturma haberi, hakkında HGS nedeniyle icra takibi bulunan çok farklı durumdaki kişileri ilgilendiriyor. Aynı soruşturma haberi, ödeme emri dün tebliğ edilmiş biri için “hemen itiraz et” anlamına gelirken, iki yıl önce ödeme yapmış biri için başka bir anlam taşır. Aşağıdaki tablo, en sık karşılaşılan grupları ve her biri için öncelikli adımı gösterir.
Gruplara göre HGS icra takibi yol haritası
| Grup | Hukuki durum | Öncelikli adım | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Ödeme emri son yedi gün içinde tebliğ edilen | İtiraz süresi işliyor | Dosyayı inceleyip süresinde borca itiraz | İİK m.62, 66 |
| Süreyi bir engel nedeniyle kaçıran | Takip kesinleşmiş olabilir | Engelin kalktığı günden itibaren 3 gün içinde gecikmiş itiraz | İİK m.65 |
| Ödeme emrini hiç almadığını düşünen | Tebligatın usulüne uygunluğu tartışmalı | Öğrenmeden itibaren 7 gün içinde usulsüz tebligat şikâyeti ve itiraz | İİK m.16; 7201 s.K. m.32 |
| Takip kesinleşmiş, haciz uygulanan | Takip devam ediyor | Menfi tespit davası; haciz işlemlerine şikâyet | İİK m.16, 72 |
| Borçlu olmadığı hâlde ödeme yapan | Para alacaklıya geçmiş | Ödemeden itibaren 1 yıl içinde istirdat davası | İİK m.72/7 |
| Hakkında itirazın iptali davası açılan | Dava sürüyor | Cevap dilekçesi; kötü niyet tazminatı talebi | İİK m.67 |
| KGM yolu için vergi dairesinden ödeme emri alan | Amme alacağı takibi | 6183 sayılı Kanun’daki itiraz yolunu değerlendirme | 6001 s.K. m.30/3 |
KGM yollarındaki ihlallerde vergi dairesinden gelen ödeme emrine karşı yol farklıdır; bunun için Vergi Dairesinden Gelen Ödeme Emrine İtiraz yazımıza bakabilirsiniz.
Ceza Soruşturması Boyutu: Hangi Hükümler, Hangi Haklar?
Bakanın açıklamasında soruşturmanın hangi suç tipine dayandığı belirtilmedi; “suç teşkil edebilecek eylemler” ifadesi kullanıldı. Bu nedenle aşağıda kimseye isnat edilmiş bir suç anlatılmıyor; hukuki süreçlerin kötüye kullanılarak haksız kazanç elde edildiği iddia edilen dosyalarda genel olarak incelenen hükümler gösteriliyor. Hangi hükmün uygulanacağına, delillere göre başsavcılık ve mahkeme karar verir. Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz (Anayasa m.38/4).
Bu tür dosyalarda incelenen ceza hükümleri
| Hüküm | Fiil | Yaptırım |
|---|---|---|
| TCK m.157 | Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlamak | 1–5 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası |
| TCK m.158/1-h | Dolandırıcılığın tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerce ticari faaliyetleri sırasında işlenmesi | 3–10 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası |
| TCK m.158/1-i | Dolandırıcılığın serbest meslek sahibi kişilerce, mesleklerinden dolayı duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle işlenmesi | 3–10 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası |
| TCK m.158/1-f | Dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi | Hapis cezasının alt sınırı 4 yıldan, adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz |
| TCK m.158/3 | Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte ya da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi | Ceza yarı oranında, örgüt faaliyetinde bir kat artırılır |
Kendisini bu takipler nedeniyle zarara uğramış sayan kişi, şikâyetini Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yazılı olarak ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapabilir (CMK m.158). Soruşturma evresinde mağdur ve şikâyetçi, delillerin toplanmasını isteme, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla savcıdan belge örneği isteme ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz etme haklarına sahiptir (CMK m.234/1-a). Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m.173/1). Dava açılırsa, suçtan zarar gören kişi ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar kamu davasına katılabilir (CMK m.237).
Burada sık yapılan bir hata, ceza şikâyetinin icra dosyasındaki hakların yerine geçeceğinin düşünülmesidir. Ceza yargılaması failin cezalandırılmasına yöneliktir; borçlunun takibinin iptali veya ödediği paranın iadesi ise icra hukukunun araçlarıyla, kendi dosyasında istenir. İki yol birbirini engellemez, ancak birinin süresi diğerini beklemez. Ceza hukukundaki genel çerçeve için Ceza Hukuku Rehberi, sahte imza veya habersiz işlemle borçlu gösterilme durumları için Haberim Olmadan Kefil Yapılmışım yazımıza bakabilirsiniz.
Tartışmalı ve Belirsiz Noktalar
Soruşturma takipleri durdurur mu? İcra ve İflas Kanunu, takibin durduğu hâlleri (talik hâlleri) sınırlı olarak düzenler ve bir ceza soruşturmasının başlamasını bunlar arasında saymaz. Değerlendirmemize göre bu nedenle soruşturma, mevcut takipleri ve itiraz sürelerini kendiliğinden durdurmaz. Takibin durması için ya borçlunun süresinde itirazı, ya mahkemenin tedbir kararı, ya da alacaklının takipten vazgeçmesi gerekir. Talik hâlleri için İcra Takibinin Durduğu Zamanlar yazımıza bakabilirsiniz.
Ödenen paralar kendiliğinden iade edilir mi? Açıklamada iade veya toplu düzeltme yönünde bir bilgi yok. Değerlendirmemize göre ceza soruşturmasında bir tespit yapılsa bile, her borçlunun kendi icra dosyasındaki ödeme ancak kendi başvurusuyla, kural olarak istirdat davası veya alacaklıyla yapılacak bir anlaşma yoluyla geri alınabilir. İleride yasal bir düzenleme yapılırsa bu değerlendirme değişebilir.
Bir yıllık istirdat süresi kaçtıysa ne olur? İİK m.72’deki bir yıllık süre, takip nedeniyle yapılan ödemenin icra hukukuna özgü geri istenmesine ilişkindir. Bu süre geçtikten sonra genel hükümlere, örneğin sebepsiz zenginleşme (TBK m.77, 82) veya haksız fiil (TBK m.49, 72) hükümlerine dayanılıp dayanılamayacağı somut olaya göre değerlendirilmesi gereken tartışmalı bir konudur. TBK m.82’ye göre sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkını öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. TBK m.72’ye göre haksız fiilden doğan tazminat istemi de zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; ancak tazminat ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir fiilden doğmuşsa o süre uygulanır. Kaçırılmış süreler için genel çerçeve Borçsuz Ödeme ve Sebepsiz Zenginleşme yazımızda.
Bilgilendirme yapılmamışsa borç tamamen düşer mi? Kanun, kırk beşinci günden sonra istenecek dört kat ceza için en az on beş gün önceden bilgilendirme öngörüyor. Değerlendirmemize göre bu şart, geçiş ücretinin kendisini değil, ceza kısmının istenebilirliğini ilgilendirir; geçiş ücreti borcu bilgilendirme yapılmasa da varlığını sürdürür. Bu konuda yerleşik bir uygulama bilgisine dayanmadığımız için kısmi itirazda ve davada bu ayrımın açıkça ortaya konması önerilir.
Süreler ve Örnek Hesap
Aşağıdaki tabloda süreler ve örnek tarihler yer alıyor. Örnek tarihler varsayımsaldır ve yalnızca hesap yöntemini göstermek içindir; kendi dosyanızda tebliğ ve ödeme tarihlerinizi esas alın. İcra ve İflas Kanunu’na göre gün olarak belirlenen sürelerde ilk gün hesaba katılmaz; ay veya yıl olarak belirlenen süreler, biteceği ay veya yılın aynı gününde biter; sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre tatili izleyen günde, son günün tatil saatinde biter (İİK m.19).
HGS icra takibinde süreler ve varsayımsal örnek tarihler
| İşlem | Süre ve başlangıç | Varsayımsal örnek | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Ücreti cezasız ödeme | Geçişi izleyen 15 gün | Geçiş 1 Aralık 2026 ise son gün 16 Aralık 2026 (Çarşamba) | 6001 s.K. m.30/7 |
| Ödeme emrine itiraz | Tebliğden itibaren 7 gün | Tebliğ 24 Kasım 2026 (Salı) ise son gün 1 Aralık 2026 (Salı) | İİK m.62 |
| Gecikmiş itiraz | Engelin kalktığı günden itibaren 3 gün | Engel 27 Kasım 2026 (Cuma) kalktıysa süre 30 Kasım 2026 (Pazartesi) biter | İİK m.65 |
| İcra dairesi işlemine şikâyet | Öğrenmeden itibaren 7 gün | Usulsüz tebliğ 23 Kasım 2026’da öğrenildiyse son gün 30 Kasım 2026 | İİK m.16 |
| Alacaklının itirazın iptali davası | İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl | İtiraz alacaklıya 30 Kasım 2026’da tebliğ edildiyse son gün 30 Kasım 2027 (Salı) | İİK m.67/1 |
| İstirdat davası | Ödemeden itibaren 1 yıl | Ödeme 25 Kasım 2026’da yapıldıysa son gün 25 Kasım 2027 (Perşembe) | İİK m.72/7 |
| KYOK kararına itiraz | Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta | Karar 2 Aralık 2026’da tebliğ edildiyse son gün 16 Aralık 2026 | CMK m.173/1 |
Varsayımsal Örnekler
Varsayımsal örnek 1 — Süresinde ödeme yapan sürücü: A, işletme hakkı devredilen bir köprüden bakiyesi yetersiz olduğu için ödemesiz geçti ve on gün sonra geçiş ücretini ödedi. Aylar sonra hakkında geçiş ücreti ve dört kat ceza için icra takibi başlatıldı. Kanun’a göre on beş gün içinde ücreti usulüne uygun ödeyene ceza uygulanmaz (m.30/7). A’nın yedi gün içinde dekontunu da göstererek borcun tamamına itiraz etmesi, alacaklı itirazın iptali davası açarsa da bu dekontla savunma yapması gerekir. Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa A, yüzde yirmiden az olmamak üzere tazminat talep edebilir (İİK m.67/2).
Varsayımsal örnek 2 — Ödeme emrini önemsemeyen araç sahibi: B, ödeme emrini aldı ancak tutar küçük olduğu için itiraz etmedi. Takip kesinleşti, banka hesabına haciz konuldu ve B haczi kaldırtmak için borcu ödedi. Sonra geçişin, aracını sattıktan sonraki bir tarihe ait olduğunu fark etti. B’nin önündeki yol, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açarak borçlu olmadığını ve aracın geçiş tarihinde kendisine ait olmadığını ispat etmektir (İİK m.72/7). Satış sözleşmesi ve tescil kayıtları bu davada temel delildir.
Varsayımsal örnek 3 — Bilgilendirme almadığını söyleyen borçlu: C’den kırk beşinci günden sonra dört kat ceza istendi; C kendisine hiçbir kısa mesaj, e-posta veya e-Devlet bildirimi gelmediğini söylüyor. C, geçiş ücretini kabul edip dört kat cezaya itiraz etmek istiyorsa kısmi itirazında itiraz ettiği tutarı ve sebebini açıkça göstermelidir (İİK m.62). Değerlendirmemize göre bilgilendirmenin yapıldığını alacaklı ispat etmelidir; ancak bilgilendirmenin ücret toplama sistemindeki bilgilere yapılması öngörüldüğünden, C’nin sistemde kayıtlı telefon ve e-posta bilgilerinin güncel olup olmadığı da tartışma konusu olacaktır.
Ne Yapmalı? Adım Adım
HGS icra takibinde adım adım yol haritası
1. Ödeme emrinin tebliğ tarihini yazın ve yedi günlük sürenin son gününü takvime işleyin. Tebliğ tarihi belirsizse zarfı ve tebliğ mazbatasını saklayın.
2. e-Devlet’teki UYAP Vatandaş Portalı’ndan takip dosyasını açın; alacaklıyı, takip konusu geçişleri, tarihleri ve istenen kalemleri (ücret, ceza, faiz, masraf) not edin.
3. Geçiş tarihlerini kendi HGS hesap hareketlerinizle, banka ve PTT ödeme kayıtlarınızla karşılaştırın. On beş gün içinde yapılmış ödemelerin dekontlarını ayırın.
4. Geçiş tarihinde aracın size ait olup olmadığını kontrol edin; satış veya kira varsa noter satış sözleşmesi, tescil belgesi ve kira sözleşmesini hazırlayın.
5. Dört kat ceza isteniyorsa size en az on beş gün önceden bir bilgilendirme yapılıp yapılmadığını araştırın; e-Devlet bildirimlerinizi, kısa mesaj ve e-postalarınızı kontrol edin.
6. Süre dolmadan icra dairesine itiraz edin. Borcun bir kısmını kabul ediyorsanız itiraz ettiğiniz miktarı ve sebebini açıkça yazın; emin değilseniz borcun tamamına ve fer’ilerine itiraz edin. Yurt içi adresinizi bildirin.
7. Ödeme yaptıysanız ve borçlu olmadığınızı düşünüyorsanız ödeme tarihinden itibaren bir yıllık istirdat süresini takvime işleyin.
8. Suç teşkil ettiğini düşündüğünüz bir durum varsa belgelerinizle birlikte Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunun; bu şikâyetin icra dosyanızdaki sürelerin yerine geçmediğini unutmayın.
Sık Yapılan Hatalar
HGS icra takiplerinde sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| “Soruşturma başladı, takibim durur” diye beklemek | Yedi gün geçer, takip kesinleşir | Süresinde itiraz etmek (İİK m.62) |
| Kısmi itirazda miktarı yazmamak | İtiraz edilmemiş sayılır | İtiraz edilen tutarı ve sebebi açıkça göstermek |
| Sadece alacaklıya telefonla itiraz etmek | Takip durmaz | İtirazı icra dairesine yazılı veya sözlü bildirmek |
| Ödeme sonrası istirdat süresini kaçırmak | İİK m.72’deki yol kapanır | Ödemeden itibaren bir yıl içinde dava |
| Ceza şikâyetini icra itirazı yerine koymak | İcra dosyasındaki haklar kaybolur | İki yolu birlikte ve süresinde kullanmak |
| KGM idari para cezası ile şirket alacağını karıştırmak | Yanlış mercie başvuru, süre kaybı | Ödeme emrinin vergi dairesinden mi icra dairesinden mi geldiğine bakmak |
Borç yükünü bütün olarak yönetmek isteyenler için genel bir yol haritası Borçlarımı Ödeyemiyorum: Borçlu Hakları Rehberi sayfamızda, icra takibinin zamanaşımı soruları İcra Borcunda Zamanaşımı yazımızda yer alıyor. Günün diğer hukuki gelişmeleri için Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızı izleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
HGS icra takipleriyle ilgili soruşturma ne zaman ve kim tarafından başlatıldı?
Adalet Bakanı Akın Gürlek’in 22 Kasım 2026 tarihli açıklamasına göre soruşturma İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatıldı. Konusu, HGS kapsamında vatandaşlar hakkında başlatılan icra takiplerinde hileli veya hukuka aykırı yöntemlerle haksız kazanç elde edildiği iddialarıdır.
Soruşturma nedeniyle hakkımdaki takip durdu mu?
Açıklamada takiplerin durdurulduğuna dair bilgi yok. Değerlendirmemize göre ceza soruşturması icra takibini ve itiraz sürelerini kendiliğinden durdurmaz. Takibin durması için süresinde itiraz edilmesi veya mahkemeden tedbir kararı alınması gerekir.
HGS icra takibine itiraz süresi kaç gündür?
Ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren yedi gündür. İtiraz icra dairesine dilekçe ile veya sözlü olarak yapılır; başka bir icra dairesine de yapılabilir (İİK m.62).
İtirazımda sebep göstermem gerekir mi?
İlamsız takipte borca itiraz için kural olarak sebep gösterilmesi gerekmez. Ancak borcun yalnızca bir kısmına itiraz ediyorsanız, itiraz ettiğiniz kısmın sebebini ve miktarını açıkça göstermelisiniz; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır.
Geçiş ücretini on beş gün içinde ödedim, yine de dört kat ceza istenebilir mi?
Hayır. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun ödeyene 6001 sayılı Kanun’un 30. maddesinin birinci ve beşinci fıkralarındaki cezalar uygulanmaz (m.30/7). Dekontunuzla birlikte süresinde itiraz edin.
Dört kat ceza bana haber verilmeden istenebilir mi?
İşletme hakkı devredilen yollarda kırk beşinci günden sonra istenecek dört kat ceza için, yabancı plakalı araçlar hariç, araç sahibine en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname veya e-Devlet bildirimi gibi yöntemlerden en az biriyle bilgi verilmesi gerekir (m.30/5).
Ödeme emrine itiraz etmedim ve ödedim; paramı geri alabilir miyim?
Borçlu olmadığınız bir parayı takip nedeniyle ödediyseniz, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede istirdat davası açabilirsiniz (İİK m.72/7). Borçlu olmadığınızı bu davada ispat etmeniz gerekir.
Yedi günü bir engel yüzünden kaçırdım; ne yapabilirim?
Kusurunuz olmaksızın bir engel nedeniyle itiraz edemediyseniz, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde mazeretinizi gösteren delillerle gecikmiş itirazda bulunabilirsiniz; bu imkân paraya çevirme işlemi bitinceye kadar vardır (İİK m.65).
Ödeme emri hiç elime geçmediyse ne olur?
Tebligat usulüne aykırı yapılmışsa, öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunabilirsiniz (İİK m.16). Muhatap tebliğe muttali olmuşsa beyan ettiği tarih tebliğ tarihi sayılır (7201 s.K. m.32); bu nedenle itirazınızı da aynı anda yapmanız önerilir.
Haksız takip nedeniyle tazminat alabilir miyim?
İtirazın iptali davasında takibinde haksız ve kötü niyetli görülen alacaklı, borçlunun talebi üzerine en az yüzde yirmi tazminata mahkûm edilir (İİK m.67/2). Menfi tespit davasında da takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, borçlunun uğradığı zarar en az yüzde yirmi olarak alacaklıdan tahsil edilir (İİK m.72/5).
Soruşturmaya şikâyetçi olarak katılabilir miyim?
Kendinizi bu takipler nedeniyle zarara uğramış sayıyorsanız Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa şikâyette bulunabilirsiniz (CMK m.158). Soruşturmada delil toplanmasını isteyebilir, dava açılırsa hüküm verilinceye kadar kamu davasına katılabilirsiniz (CMK m.234, 237).
KGM yolu ile şirket köprüsü arasında fark var mı?
Var. KGM yollarında ödemesiz geçişe idari para cezası verilir; ödenmezse vergi dairesi 6183 sayılı Kanun’a göre takip eder ve itiraz on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır. İşletme hakkı devredilen yollarda ise ücret ve dört kat ceza işletici şirketçe genel hükümlere göre, uygulamada icra takibiyle istenir.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Hukukçular Evi Ankara; HGS ve otoyol geçişlerinden doğan icra takiplerinde takip dosyasının ve geçiş kayıtlarının incelenmesi, ödeme emrine itiraz, gecikmiş itiraz ve usulsüz tebligat şikâyetleri, itirazın iptali davalarında borçlu savunması, menfi tespit ve istirdat davaları ile bu takipler nedeniyle yapılacak suç duyuruları ve soruşturma evresindeki mağdur hakları konusunda hukuki destek sağlar. KGM yollarındaki idari para cezalarına karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz ve vergi dairesi ödeme emirlerine karşı başvurular da bu kapsamdadır. İcra hukukuna ilişkin rehberlerimiz İcra ve İflas Hukuku Rehberi sayfasında toplanmıştır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
HGS takibinizi birlikte değerlendirelim
İtiraz, istirdat ve şikâyet süreleri bakımından dosyanızdaki son günleri belirleyelim: 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ İcra ve İflas Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)Takip türleri, itiraz ve dava yolları, haciz ve şikâyet rehberlerinin tamamı
- HGS İcra Takiplerine Soruşturma Başlatıldı (Son Dakika)
- HGS İhlalli Geçiş Cezası 2026: 15 Gün Kuralı, Dört Kat Ceza ve İtiraz
- Ödeme Emrine 7 Gün İçinde Nasıl İtiraz Edilir?
- Gecikmiş İtiraz (İİK m.65)
- Menfi Tespit ve İstirdat Davası
- İtirazın İptali Davası
- İcra İnkâr Tazminatı
- İcra Takibinde Şikâyet Yolu
- Vergi Dairesinden Gelen Ödeme Emrine İtiraz
- Borçlarımı Ödeyemiyorum: Borçlu Hakları Rehberi
Bu içerik İcra ve İflas Hukuku alanındadır.
İcra ve İflas Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: Adalet Bakanlığı Basın Müşavirliği, “Adalet Bakanı Akın Gürlek: ‘HGS İcra Takiplerine İlişkin Soruşturma Başlatıldı’”, 22.11.2026; 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m.30 (6639, 7144, 7417, 7546 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler dahil); 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.16, 60, 62, 65, 66, 67, 68, 72; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.32; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/6, 27; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49, 72, 77, 82; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.157, 158; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.158, 173, 234, 237; Anayasa m.38/4. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyada hukuki görüş yerine geçmez.

