Doğal gaz şehir içi dağıtımı, bir şehir için tek bir şirkete verilen ve süreyle sınırlı bir haktır. 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nun kurduğu düzende dağıtım şebekesi dağıtım şirketinin mülkiyetindedir — ama bu mülkiyet, lisans süresi dolduğunda olağan bir mülkiyet gibi davranmaz. Lisans yenilenmezse Kurum şehir için yeniden ihale açar, şebekenin işletme ve mülkiyeti en uygun teklifi verene geçer ve şebekenin bedeli Kurum tarafından tahsil edilerek önceki lisans sahibine ödenir. Yatırımın akıbetini belirleyen mekanizma budur.
Lisans yenileme talebiniz mi reddedildi, şebeke devir bedeli mi tartışmalı?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
Modelin Mantığı: Şehir Bazlı Tekel, Süreli Hak
Elektrikte tüketici tedarikçisini seçebilirken, doğal gaz şehir içi dağıtımında durum farklıdır: bir dağıtım bölgesinde şebekeyi kuran ve işleten tek bir lisans sahibi vardır. Bu, doğal tekel niteliğindeki şebeke altyapısının ikiye katlanmasını önlemek için bilinçli bir tercihtir.
Bunun karşılığında Kanun, dağıtım şirketini sıkı bir denetim altına alır. Kanun’un ifadesiyle: “Kurum, mülkiyet sahibi dağıtım şirketinin dağıtım faaliyetlerini yönlendirir, denetler, izler ve gerektiğinde bu hizmetleri, masrafları dağıtım şirketine ait olmak üzere, bu Kanuna tabi sertifika sahibi gerçek ve tüzel kişilerden satın alabilir.”
Son cümledeki yetki dikkat çekicidir: idare, dağıtım şirketinin yapmadığı veya gereği gibi yapmadığı hizmeti üçüncü kişilerden satın alıp masrafını şirkete yükleyebilir. Bu, klasik idari yaptırımdan farklı, doğrudan icrai bir müdahale imkânıdır.
Dağıtım Bölgesi İhalesi
Şehir içi dağıtım hakkı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından açılan ihaleyle verilir. Kanun, ihalenin ayrıntısını kendisi düzenlemek yerine ikincil mevzuata bırakmıştır: doğal gazın şehir içi dağıtımına ait ihale usul ve esasları, değerlendirme kriterleri ve lisansta bulunması gereken diğer hususlar Kurumca çıkarılan düzenlemelerle belirlenir.
Bu düzenleme, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğidir. Yönetmeliğin kapsamı doğrudan bu yazının konusunu içerir: doğal gaz şehir içi dağıtım lisansı ihalesi, dağıtım şebekesinin inşa edilmesi, işletilmesi, genişletilmesi, iyileştirilmesi, doğal gazın sunumu ve bu faaliyetlerin izlenmesi, denetimi ile dağıtım lisansı ve dağıtım lisansı sahibi şirket ve müşterilerin hak ve yükümlülüklerine ilişkin düzenlemeler. Yönetmelik, 4628 sayılı Kanun ile 4646 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Güncellik uyarısı: Bu Yönetmelik 21 Şubat 2026 tarihli ve 33175 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle güncellenmiştir. İhale şartnamesi veya lisans yükümlülüğü değerlendirilirken, işlem tarihinde yürürlükte olan Yönetmelik metni esas alınmalıdır; daha eski kaynaklardaki usul tarifleri geçerliliğini yitirmiş olabilir.
Kamu ihale mevzuatının genel ilkeleriyle karşılaştırma için: Kamu İhalesinin Temel İlkeleri (4734 m.5).
Lisans Süresi Dolunca Ne Olur? İki Yol
Bu, dağıtım yatırımının ekonomisini belirleyen ve en az bilinen bölümdür. Kanun iki senaryo öngörür.
Birinci yol: Lisansın yenilenmesi
Lisans süresi sona eren dağıtım şirketi, lisans süresinin tamamlanmasından bir yıl önce şehir içi dağıtım lisansının yenilenmesini Kurumdan talep edebilir. Bu talep üzerine Kurul, dört ölçütü birlikte değerlendirerek ikinci kez dağıtım lisansı verebilir:
- Şirketin ekonomik gücü,
- Şirketin teknik gücü,
- Hizmet kalitesi,
- Abonelerinin memnuniyeti,
ve Kurumca çıkarılacak yönetmeliklerde belirtilecek diğer hususlar.
İki nokta kritiktir. Birincisi, bir yıllık başvuru penceresi hak düşürücü niteliktedir; kaçırılması yenileme yolunu kapatır. İkincisi, madde “verebilir” demektedir — yenileme bir hak değil, takdire bağlı bir imkândır. Bu nedenle abone memnuniyeti ve hizmet kalitesi göstergeleri, lisans süresi boyunca belgelenerek biriktirilmelidir; yenileme dosyasının omurgası bunlardır.
İkinci yol: Yeniden ihale ve şebekenin devri
Lisans süresi yukarıdaki nedenlerle uzatılmazsa Kanun net bir sonuç öngörür:
“Kurum ilgili şehir için yeniden ihale açar ve mevcut şebekenin işletme ve mülkiyeti için en uygun teklifi veren tüzel kişiye dağıtım lisansını verir. Şebekenin bedeli Kurum tarafından tahsil edilerek önceki lisans sahibine ödenir.“
Bu hüküm üç şeyi birden söyler:
- İhalenin konusu yalnızca işletme hakkı değildir — şebekenin mülkiyeti de ihaleye dâhildir.
- Önceki lisans sahibi bedelsiz kalmaz. Şebeke bedeli ona ödenir; ancak ödemeyi yapan doğrudan yeni lisans sahibi değil, Kurumdur. Kurum bedeli tahsil eder ve önceki sahibine öder.
- Bedelin belirlenmesi ihale üzerinden gerçekleşir. Dolayısıyla önceki lisans sahibinin eline geçecek tutar, kendi yatırım maliyetine değil, ihalede oluşan teklife bağlıdır.
Yatırımcı açısından sonuç şudur: şebeke yatırımının geri dönüşü yalnızca lisans süresi boyunca elde edilen gelire değil, süre sonundaki devir bedeline de bağlıdır ve bu bedel öngörülemez bir ihale sonucudur. Finansman modelleri kurulurken bu belirsizlik fiyatlanmalıdır.
Şebekenin lisans süresi içinde başka bir tüzel kişiye devri de sınırlamalara tabidir; devir planlanıyorsa Kanun ve Yönetmelik hükümleri birlikte incelenmelidir. Lisans iptali hâlindeki şebeke devri rejimi ayrıca ele alınmıştır: Doğal Gaz Lisansı İptali (4646): Dağıtım Lisansı ve Şebeke Devri.
Dağıtım Lisansının Alternatifi: Kullanıcı Birliği
Her doğal gaz şebekesi dağıtım lisansı gerektirmez. Kanun’un tanımlar maddesinde kullanıcı birliği ayrı bir kategori olarak düzenlenmiştir: “Mülkiyetindeki dağıtım şebekesiyle üyelerinin doğal gaz ihtiyacını karşılayan organize sanayi bölgelerini ve kooperatifleri”.
Bu, organize sanayi bölgeleri için önemli bir yapıdır: OSB, üyelerinin ihtiyacını kendi şebekesiyle karşıladığında şehir içi dağıtım lisansı rejiminden farklı bir konumda değerlendirilir. OSB’de enerji temininin bütünü için: OSB’de Elektrik ve Doğal Gaz Temini.
Yerli Üretim Gazın Dağıtım Şebekesine Bağlanması
Kanun’a sonradan eklenen bir hüküm, üretim ile dağıtım arasında doğrudan bağ kurar. Buna göre; üretilen doğal gazın iletim şebekesi vasıtasıyla iletilmesinin teknik ve ekonomik olarak uygun olmadığına Kurulca karar verilmesi ve üretim yapan toptan satış şirketinin kendi üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesi kaydıyla, üretim şirketi tarafından dağıtım şebekesine bağlantı yapılarak üretilen doğal gaz dağıtım şirketince öncelikle satın alınır.
Bu, dağıtım şirketi bakımından bir alım yükümlülüğü doğurur ve tedarik portföyünü etkiler. Şartların gerçekleşip gerçekleşmediği — özellikle Kurul kararının varlığı ve üretici yükümlülüklerinin yerine getirilmesi — uyuşmazlıkta ilk incelenecek husustur.
Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası (OTSP)
25/11/2020 tarihli ve 7257 sayılı Kanun’la eklenen tanıma göre OTSP; doğal gaz sisteminden yararlanan lisans sahiplerince doğal gazın alım-satımının ve dengeleme işlemlerinin yapıldığı piyasalar, ileri tarihli fiziksel teslimat gerektiren doğal gaz piyasaları ve Kurul tarafından belirlenen diğer doğal gaz piyasası işlemlerinin gerçekleştirildiği piyasadır.
Dağıtım şirketi bakımından OTSP, tedarik maliyetini yönetmenin araçlarından biridir. Piyasa işletim mimarisi ve elektrikteki karşılığı için: EPİAŞ ve Piyasa İşletimi.
Uyuşmazlık Haritası
- İhaleye ve şartnameye itiraz → EPDK işlemleri; idari yargı. Yol için: EPDK Kararlarına Karşı Dava.
- Lisans yenileme talebinin reddi → gerekçenin dört ölçüt bakımından denetlenmesi; takdir yetkisinin sınırları tartışılır.
- Şebeke bedelinin tespiti → devir aşamasındaki bedel ve tahsil-ödeme sürecine ilişkin uyuşmazlıklar.
- Lisans iptali ve yaptırımlar → ayrı bir savunma rejimi: Doğal Gaz Lisansı İptali ve Savunma.
- Abone ve tarife uyuşmazlıkları → farklı bir cephe: Doğal Gaz Piyasası ve Abonelik (4646) ve Doğal Gaz Piyasası Uyuşmazlıkları.
Kontrol Listesi
- İhale şartnamesi, 21 Şubat 2026 değişikliği sonrası Yönetmelik metnine göre mi hazırlanmış?
- Lisans süresinin bitimine bir yıldan az mı kaldı? Yenileme başvuru penceresi kaçırılıyor olabilir.
- Yenileme dosyası için ekonomik güç, teknik güç, hizmet kalitesi ve abone memnuniyeti göstergeleri belgelendi mi?
- Yenileme “verilebilir” nitelikte olduğundan, ret gerekçesi dört ölçüt üzerinden somutlaştırılmış mı?
- Süre sonu senaryosunda şebeke devir bedeli finansman modeline yansıtıldı mı?
- Şebekenin lisans süresi içinde devri planlanıyorsa Kanun ve Yönetmelikteki sınırlamalar incelendi mi?
- OSB veya kooperatif yapısı söz konusuysa kullanıcı birliği statüsü değerlendirildi mi?
- Yerli üretim gazın öncelikli alımı yükümlülüğü doğdu mu? Kurul kararı var mı?
- Kurum, hizmeti üçüncü kişiden satın alıp masrafı şirkete yükleme yetkisini kullandı mı? Bu işleme karşı süre işliyor mu?
Mevzuat Haritası
| Hüküm | Düzenlediği konu |
|---|---|
| 4646 m. 4 | Lisanslar; şehir içi dağıtım lisansı, ihale, yenileme ve şebeke devri |
| 4646 m. 3 | Tanımlar — dağıtım, dağıtım şebekesi, kullanıcı birliği, OTSP |
| 4646 m. 9 | Yaptırımlar — idari para cezası, tekerrür tavanı ve lisans iptali |
| 4628 sayılı Kanun | EPDK‘nın teşkilat ve görevleri |
| Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği | İhale usul ve esasları, şebeke yapımı, işletme ve müşteri hakları |
| Lisans Yönetmeliği | Lisans verilmesi, tadili, sona ermesi ve yenilenmesi (RG: 7/9/2002, 24869) |
| Sertifika Yönetmeliği | İç tesisat ve servis hatları sertifikaları (RG: 25/9/2002, 24887) |
| Denetim ve Soruşturma Yönetmeliği | Ön araştırma ve soruşturma usulü (RG: 28/1/2003, 25007) |
| 7257 sayılı Kanun | OTSP tanımını ekleyen kanun (25/11/2020) |
| 2577 sayılı İYUK | İptal davası ve yürütmenin durdurulması |
| 4734 m. 5 | Karşılaştırma — kamu ihalesinin temel ilkeleri |
“Şehir” kavramının sınırı Yönetmelikten okunur. Dağıtım bölgesinin coğrafi kapsamı tartışmaya açıldığında başvurulacak tanım Lisans Yönetmeliğindedir: şehir, “belediye veya büyükşehir belediyesine ait belediye sınırları ile mücavir alanların tamamı” olarak tanımlanır. Şebeke genişletme yükümlülüğü, yeni yerleşim alanlarının kapsama alınıp alınmayacağı ve bölge dışı talepler bu tanım üzerinden çözülür. Belediye sınırlarının idari kararla değişmesi, dağıtım bölgesinin kapsamını da doğrudan etkileyebileceğinden lisans yükümlülükleri bu değişikliklere göre yeniden değerlendirilmelidir.
İki Yolun Karşılaştırması
Lisans süresinin sonundaki iki senaryo, yatırımın akıbetini tamamen farklı biçimlerde belirler.
| Ölçüt | Yenileme | Yeniden ihale |
|---|---|---|
| Başvuru | Süre bitiminden bir yıl önce Kuruma talep | Talep gerekmez; Kurum re’sen ihale açar |
| Karar | Kurul verebilir — takdire bağlı | En uygun teklifi veren tüzel kişiye verilir |
| Ölçütler | Ekonomik güç, teknik güç, hizmet kalitesi, abone memnuniyeti ve yönetmeliklerde belirtilecek diğer hususlar | Şartnamedeki değerlendirme kriterleri |
| Şebekenin akıbeti | Mülkiyet şirkette kalır | İşletme ve mülkiyet birlikte devreder |
| Bedel | Söz konusu değil | Bedel Kurumca tahsil edilip önceki lisans sahibine ödenir |
| Yatırımcı riski | Öngörülebilir | Bedel ihale sonucuna bağlı — öngörülemez |
Beşinci satırdaki üçlü yapı, alacak hukuku bakımından özel bir durum yaratır. Önceki lisans sahibinin alacaklısı yeni lisans sahibi değildir; Kanun ödeme zincirini Kurum üzerinden kurar — bedel Kurumca tahsil edilir ve önceki sahibine ödenir. Bunun pratik sonuçları vardır: tahsilatın gecikmesi, eksik tahsil veya ödeme aşamasındaki uyuşmazlıklar Kuruma karşı yürütülür ve idari işlem niteliğindeki tasarruflar idari yargının konusudur. Devir bedeline ilişkin talepler kurgulanırken muhatabın doğru belirlenmesi, dosyanın en başında yapılması gereken tespittir.
Yenilemenin dört ölçütü bir dosya standardı üretir. Kanun ölçütleri saydığından, Kurul’un ret kararı bu dört başlık üzerinden denetlenebilir hâle gelir. Ret gerekçesi ölçütlere değinmiyor ya da veriyle desteklenmiyorsa, işlemin sebep unsuru tartışılır.
Yenileme Dosyasının Kurulması
Yenileme bir hak değil takdire bağlı bir imkân olduğundan, dosya lisans süresi boyunca biriktirilir; başvuru anında hazırlanamaz.
| Ölçüt | Belgelenecek gösterge |
|---|---|
| Ekonomik güç | Mali tablolar, özkaynak yapısı, yatırım gerçekleşmeleri, borçluluk oranları |
| Teknik güç | Şebeke uzunluğu ve genişletme performansı, personel ve ekipman kapasitesi, bakım kayıtları |
| Hizmet kalitesi | Arıza müdahale süreleri, kesinti istatistikleri, bağlantı ve abonelik süreçlerinin süreleri |
| Abone memnuniyeti | Şikâyet sayıları ve çözüm oranları, memnuniyet ölçümleri, çağrı merkezi verileri |
| Diğer hususlar | Yönetmeliklerde belirtilen ek kriterler; yaptırım geçmişi |
Beşinci satır sessiz bir risktir. Lisans süresi boyunca alınmış idari para cezaları ve soruşturma geçmişi, “diğer hususlar” başlığı altında yenileme değerlendirmesine girebilir. Bu nedenle 4646 m. 9 kapsamındaki her yaptırım işlemi, yalnızca o günkü para cezası bakımından değil yenileme dosyasına etkisi bakımından da değerlendirilmeli; itiraz ve dava yolları kullanılarak kesinleşmesi engellenmelidir. Kesinleşmiş bir ceza dosyada kalıcı bir iz bırakırken, iptal edilmiş bir işlem bu izi doğurmaz.
Bir yıllık pencere hak düşürücüdür. Talep süre bitiminden bir yıl önce yapılmalıdır; kaçırılması yenileme yolunu tamamen kapatır ve doğrudan ikinci senaryoya — yeniden ihaleye — geçilir. Bu tarih kurumsal takvime işlenmeli ve hazırlık en az iki yıl önceden başlatılmalıdır.
Yaptırım Rejimi: m. 9
Dağıtım şirketinin gündelik riski lisans sonundan çok işletme dönemindeki yaptırımlardır ve bu rejimin kendine özgü bir tırmanma mantığı vardır.
| Kademe | İçerik |
|---|---|
| 1. İdari para cezası | İhlalin niteliğine göre belirlenir |
| 2. Tekerrür | Aynı fiil iki yıl içinde tekrar işlenirse ceza artırılarak uygulanır |
| 3. Tavan | Artırılan ceza, tüzel kişinin bir önceki malî yıla ilişkin bilançosundaki safi satış hasılatının yüzde yirmisini aşamaz |
| 4. İptal | Cezaların bu düzeye ulaşması hâlinde Kurul lisans veya sertifikayı iptal edebilir |
| 5. Hizmetin sürekliliği | İptal hâlinde, yeni lisans verilene kadar hizmetin aksamaması için Kurul gereken önlemleri alır |
Üçüncü ve dördüncü kademeler birlikte okunduğunda, tavan aslında bir eşiktir. Kanun cezayı safi satış hasılatının yüzde yirmisiyle sınırlarken, cezaların bu düzeye ulaşmasını aynı zamanda iptal yetkisinin doğduğu an olarak belirler. Yani üst sınır, şirketi koruyan bir tavan olmakla kalmaz; aşıldığında lisansın kaybedilmesine kapı açan bir alarm çizgisidir. Bu nedenle dağıtım şirketleri için kümülatif ceza takibi, tek tek dosyaların takibinden daha önemlidir: her yeni ceza, yalnızca kendi tutarıyla değil eşiğe ne kadar yaklaştırdığıyla değerlendirilmelidir.
Şehir içi dağıtımda iptalin özel bir usulü vardır. Doğal gaz şehir içi dağıtım lisansının iptalinin zorunlu hâle gelmesi durumunda Kurul, hizmetin aksamaması için gerekli tedbirleri önceden almak suretiyle hareket eder. Bu, dağıtımın kamu hizmeti niteliğinden doğan bir süreklilik güvencesidir ve iptal kararının tek başına ani bir kesinti doğurmayacağı anlamına gelir. Lisans iptali ve savunma rejimi için: doğal gaz lisansı iptali, itiraz ve dava.
Kurumun İcrai Müdahale Yetkisi
Kanun, klasik idari yaptırımdan farklı bir araç daha verir ve bu araç uygulamada yeterince tartışılmaz.
m. 4‘ün ifadesiyle Kurum; mülkiyet sahibi dağıtım şirketinin dağıtım faaliyetlerini yönlendirir, denetler, izler ve gerektiğinde bu hizmetleri, masrafları dağıtım şirketine ait olmak üzere, bu Kanuna tabi sertifika sahibi gerçek ve tüzel kişilerden satın alabilir.
| Unsur | Denetlenecek |
|---|---|
| “Gerektiğinde” | Zorunluluk hâli somut olarak ortaya konmuş mu? |
| Hizmetin kapsamı | Satın alınan hizmet, şirketin yapmadığı işle örtüşüyor mu? |
| Sağlayıcı | Hizmet sertifika sahibi kişilerden mi alınmış? |
| Masrafın tutarı | Yüklenen bedel emsale uygun mu, belgelendirilmiş mi? |
| Usul | Şirkete önceden bildirim ve savunma imkânı tanınmış mı? |
Bu, klasik yaptırımdan farklı bir müdahaledir ve süre takibi kritiktir. İdare, şirketin yapmadığı veya gereği gibi yapmadığı hizmeti üçüncü kişilerden satın alıp masrafını şirkete yükleyebilir. Ortaya çıkan işlem hem bir hizmet tedariki hem de şirket bakımından bir mali yüktür; ikisi de idari işlem niteliğindedir ve 2577 sayılı İYUK çerçevesinde dava konusu edilebilir. Masraf yüklemesine ilişkin işlemin tebliğ tarihi tutanakla sabitlenmeli, dava süresi bu tarihten hesaplanmalıdır. İtiraz edilmeyen yükleme kesinleşir ve tahsil aşamasına geçer.
Kullanıcı Birliği ve Lisans Muafiyeti
4646 m. 3‘ün tanımlar bölümü, dağıtım lisansı rejiminin dışında kalan bir kategori kurar: kullanıcı birliği — “mülkiyetindeki dağıtım şebekesiyle üyelerinin doğal gaz ihtiyacını karşılayan organize sanayi bölgelerini ve kooperatifleri“.
| Ölçüt | Dağıtım şirketi | Kullanıcı birliği |
|---|---|---|
| Kime hizmet | Şehirdeki tüm müşteriler | Yalnızca üyeler |
| Yetkinin kaynağı | İhale ve lisans | Kanunun tanımı ve ilgili mevzuat |
| Şebeke mülkiyeti | Şirkette; süre sonunda ihaleye konu | Birliğin mülkiyetinde |
| Tipik yapı | Sermaye şirketi | OSB veya kooperatif |
Ayrım pratikte OSB’ler için belirleyicidir. Bir organize sanayi bölgesi, üyelerinin ihtiyacını kendi şebekesiyle karşıladığında şehir içi dağıtım lisansı rejiminden farklı bir konumda değerlendirilir. Ancak faaliyetin üyelerle sınırlı kalması bu statünün çekirdek şartıdır; üye olmayanlara gaz sunumu, değerlendirmeyi değiştirebilir. OSB’de enerji temininin bütünü için: OSB’de elektrik ve doğal gaz temini.
Sıkça Sorulan Sorular
Doğal gaz şehir içi dağıtım lisansı nasıl alınır?
Şehir içi dağıtım hakkı, EPDK tarafından açılan ihaleyle verilir. 4646 m. 4 uyarınca ihale usul ve esasları, değerlendirme kriterleri ve lisansta bulunması gereken diğer hususlar Kurumca çıkarılan düzenlemelerle belirlenir; temel düzenleme Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğidir.
Yönetmelik yakın zamanda değişti mi?
Evet. Yönetmelik 21 Şubat 2026 tarihli ve 33175 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle güncellenmiştir. İhale şartnamesi veya lisans yükümlülüğü değerlendirilirken işlem tarihinde yürürlükte olan metin esas alınmalıdır.
“Şehir” ne demek, dağıtım bölgesi nereye kadar?
Lisans Yönetmeliğindeki tanıma göre şehir; “belediye veya büyükşehir belediyesine ait belediye sınırları ile mücavir alanların tamamı“dır. Şebeke genişletme ve kapsam tartışmaları bu tanım üzerinden çözülür.
Dağıtım şebekesinin mülkiyeti kimdedir?
Şebeke, dağıtım şirketinin mülkiyetindedir. Ancak lisans süresi sona erdiğinde ve lisans yenilenmediğinde şebekenin işletme ve mülkiyeti yeniden ihaleye konu edilir.
Lisans süresi dolduğunda yenilenebilir mi?
Lisans süresi sona eren şirket, sürenin tamamlanmasından bir yıl önce yenileme talebinde bulunursa Kurul; ekonomik gücü, teknik gücü, hizmet kalitesini, abone memnuniyetini ve yönetmeliklerde belirtilecek diğer hususları dikkate alarak ikinci kez dağıtım lisansı verebilir.
Bir yıllık süreyi kaçırırsam ne olur?
Pencere hak düşürücüdür; kaçırılması yenileme yolunu tamamen kapatır ve doğrudan yeniden ihale senaryosuna geçilir. Tarih kurumsal takvime işlenmeli, hazırlık en az iki yıl önceden başlatılmalıdır.
Yenileme bir hak mı?
Hayır. Madde “verebilir” der; yenileme takdire bağlı bir imkândır. Bu nedenle dört ölçüte ilişkin göstergeler lisans süresi boyunca belgelenerek biriktirilmelidir.
Ret kararı denetlenebilir mi?
Evet. Kanun ölçütleri saydığından ret kararı bu dört başlık üzerinden denetlenir. Gerekçe ölçütlere değinmiyor ya da veriyle desteklenmiyorsa işlemin sebep unsuru tartışılır.
Yenileme dosyasında ne belgelenir?
Ekonomik güç için mali tablolar ve yatırım gerçekleşmeleri; teknik güç için şebeke genişletme performansı ve bakım kayıtları; hizmet kalitesi için arıza müdahale süreleri ve kesinti istatistikleri; abone memnuniyeti için şikâyet sayıları ve çözüm oranları.
Geçmiş cezalar yenilemeyi etkiler mi?
Etkileyebilir. Lisans süresi boyunca alınmış idari para cezaları ve soruşturma geçmişi “diğer hususlar” başlığı altında değerlendirmeye girebilir. Bu nedenle her yaptırım işlemine karşı itiraz ve dava yolları kullanılarak kesinleşmesi engellenmelidir.
Lisans yenilenmezse şebekeye ne olur?
Kurum ilgili şehir için yeniden ihale açar ve mevcut şebekenin işletme ve mülkiyeti için en uygun teklifi veren tüzel kişiye dağıtım lisansını verir.
Şebeke bedelini yeni lisans sahibi mi öder?
Hayır; zincir Kurum üzerinden kurulur. Kanun’un ifadesiyle şebekenin bedeli Kurum tarafından tahsil edilerek önceki lisans sahibine ödenir.
Devir bedeli uyuşmazlığında muhatabım kim?
Önceki lisans sahibinin alacaklısı yeni lisans sahibi değildir. Tahsilatın gecikmesi, eksik tahsil veya ödeme aşamasındaki uyuşmazlıklar Kuruma karşı yürütülür ve idari yargının konusudur.
Devir bedeli yatırım maliyetime göre mi belirlenir?
Hayır. Bedel ihalede oluşan teklife bağlıdır. Yatırımın geri dönüşü yalnızca lisans süresindeki gelire değil, süre sonundaki öngörülemez devir bedeline de bağlı olduğundan bu belirsizlik finansman modelinde fiyatlanmalıdır.
EPDK dağıtım şirketini nasıl denetler?
m. 4 uyarınca Kurum; dağıtım faaliyetlerini yönlendirir, denetler, izler ve gerektiğinde bu hizmetleri, masrafları dağıtım şirketine ait olmak üzere, Kanuna tabi sertifika sahibi kişilerden satın alabilir.
Masraf bana yüklendi, itiraz edebilir miyim?
Edebilirsiniz. Hem hizmet tedariki hem masraf yüklemesi idari işlem niteliğindedir ve 2577 sayılı İYUK çerçevesinde dava konusu edilir. Tebliğ tarihi tutanakla sabitlenmeli, dava süresi bu tarihten hesaplanmalıdır.
Masraf yüklemesinde neler denetlenir?
“Gerektiğinde” şartının somutlaştırılıp somutlaştırılmadığı, satın alınan hizmetin şirketin yapmadığı işle örtüşüp örtüşmediği, sağlayıcının sertifika sahibi olup olmadığı, bedelin emsale uygunluğu ve şirkete savunma imkânı tanınıp tanınmadığı.
Dağıtım şirketine hangi yaptırımlar uygulanır?
4646 m. 9 kapsamında idari para cezası; aynı fiil iki yıl içinde tekrarlanırsa ceza artırılarak uygulanır.
Cezanın bir üst sınırı var mı?
Var. Artırılarak uygulanacak ceza, tüzel kişinin bir önceki malî yıla ilişkin bilançosundaki safi satış hasılatının yüzde yirmisini aşamaz.
Bu tavana ulaşılırsa ne olur?
Tavan aynı zamanda bir eşiktir: cezaların bu düzeye ulaşması hâlinde Kurul lisans veya sertifikayı iptal edebilir. Bu nedenle kümülatif ceza takibi, tek tek dosyaların takibinden daha önemlidir.
Lisans iptal edilirse gaz kesilir mi?
Hayır. İptal hâlinde yeni lisans verilene kadar hizmetin aksamaması için Kurul gereken önlemleri alır. Şehir içi dağıtım lisansının iptali zorunlu hâle gelirse Kurul, gerekli tedbirleri önceden almak suretiyle hareket eder.
Organize sanayi bölgesi dağıtım lisansı almak zorunda mı?
4646 m. 3‘te kullanıcı birliği ayrı bir kategori olarak tanımlanmıştır: “mülkiyetindeki dağıtım şebekesiyle üyelerinin doğal gaz ihtiyacını karşılayan organize sanayi bölgeleri ve kooperatifler”. OSB bu kapsamda farklı bir konumda değerlendirilir.
Kullanıcı birliği statüsünün sınırı nedir?
Faaliyetin üyelerle sınırlı kalması bu statünün çekirdek şartıdır; üye olmayanlara gaz sunumu değerlendirmeyi değiştirebilir.
Yerli üretilen doğal gaz dağıtım şebekesine verilebilir mi?
Üretilen gazın iletim şebekesiyle iletilmesinin teknik ve ekonomik olarak uygun olmadığına Kurulca karar verilmesi ve üretim yapan toptan satış şirketinin yükümlülüklerini yerine getirmesi kaydıyla, üretim şirketince dağıtım şebekesine bağlantı yapılarak üretilen gaz dağıtım şirketince öncelikle satın alınır.
Bu alım yükümlülüğüne nasıl itiraz edilir?
Şartların gerçekleşip gerçekleşmediği — özellikle Kurul kararının varlığı ve üretici yükümlülüklerinin yerine getirilmesi — uyuşmazlıkta ilk incelenecek husustur.
OTSP nedir?
25/11/2020 tarihli ve 7257 sayılı Kanun‘la eklenen tanıma göre; doğal gazın alım-satımının ve dengeleme işlemlerinin yapıldığı piyasalar, ileri tarihli fiziksel teslimat gerektiren piyasalar ve Kurulca belirlenen diğer işlemlerin gerçekleştirildiği piyasadır. Dağıtım şirketi için tedarik maliyetini yönetme aracıdır.
📚 İlgili Rehberler
Yenileme başvurusu süre bitiminden bir yıl önce yapılmalıdır — pencere dardır.
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
Atıf yapılan başlıca mevzuat: 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu m. 3, 4 ve 9; 4628 sayılı Kanun; Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği (21/2/2026 tarihli ve 33175 sayılı Resmî Gazete değişikliği dâhil); Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliği (RG: 7/9/2002, 24869); Doğal Gaz Piyasası Sertifika Yönetmeliği (RG: 25/9/2002, 24887); Doğal Gaz Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (RG: 28/1/2003, 25007); 25/11/2020 tarihli ve 7257 sayılı Kanun; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m. 5. İkincil mevzuat sık güncellendiğinden, ihale şartnamesi ve lisans yükümlülükleri değerlendirilirken işlem tarihinde yürürlükte olan metin esas alınmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.
