Yurt Dışı Projede Kesin Hesap Kapanmıyor, Teminat İade Edilmiyor 2026: FIDIC 10, 11 ve 14 — Geçici Kabul, Performans Belgesi, Teminat Kesintisi, İbraname ve Türk Hukukunda Zamanaşımı (TBK 132, 147/6, 477)
17 Kasım 2026

Yurt Dışı Projede Kesin Hesap Kapanmıyor, Teminat İade Edilmiyor 2026: FIDIC 10, 11 ve 14 — Geçici Kabul, Performans Belgesi, Teminat Kesintisi, İbraname ve Türk Hukukunda Zamanaşımı (TBK 132, 147/6, 477)

FIDIC sözleşmesinde proje, geçici kabul belgesiyle değil, performans belgesiyle kapanır. Kusur bildirim süresi bittikten sonra 28 gün içinde performans belgesi düzenlenir (m.11.9); işveren performans teminatını bu belgeden sonra 21 gün içinde iade eder (2017 m.4.2.3, 1999 m.4.2). Teminat kesintisinin ilk yarısı geçici kabulde, ikinci yarısı kusur bildirim süresi bitince ödenir (m.14.9). Yüklenici geçici kabulden sonra 84 gün içinde tamamlanma raporunu, performans belgesinden sonra 56 gün içinde taslak kesin hesabını sunar (m.14.10, 14.11); kesin ödeme belgesi 28 gün içinde düzenlenir ve 56 gün içinde ödenir (m.14.13, 14.7). En büyük risk m.14.14’tedir: kesin hesapta ve tamamlanma raporunda yer almayan talepler için işverenin sorumluluğu sona erer. İbraname, ancak bakiye ödenip teminat iade edildiğinde hüküm doğuracak şekilde verilmelidir (m.14.12). Türk hukuku uygulanıyorsa yüklenicinin eser bedeli alacağı beş yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.147/6) ve ihtirazi kayıtsız imzalanan kesin hesap veya ibraname (TBK m.132) sonradan ek alacak istenmesini zorlaştırır.

Bu rehber, yurt dışındaki projesini teslim ettiği hâlde kesin hesabı kapanmayan, performans teminatı, avans teminatı veya teminat kesintileri iade edilmeyen Türk müteahhitler için yazıldı. FIDIC 1999 ve 2017 baskılarında geçici kabulden performans belgesine, tamamlanma raporundan ibranameye kadar kapanış takvimini, işverenin teminatı tutma gerekçelerine karşı neler yapılacağını, Mühendis belge düzenlemezse izlenecek yolu ve Türk hukukunun kabul, ibra ve zamanaşımı kurallarını kanun maddeleriyle anlatır. Sonunda Mühendise ve işverene gönderilecek performans belgesi ve teminat iadesi talebi (Türkçe ve İngilizce) ile Türk mahkemesinde açılacak teminat mektubunun iadesi ve kesin hesap alacağı davası dilekçesi örneği yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. FIDIC Kırmızı, Sarı ve Gümüş Kitap, 1999 birinci baskı m.2.5, 4.2, 10.1, 10.2, 11.1, 11.3, 11.4, 11.9, 11.10, 11.11, 14.2, 14.7, 14.8, 14.9, 14.10, 14.11, 14.12, 14.13, 14.14 ve 20.4; 2017 ikinci baskı m.3.7, 4.2, 10.1, 10.2, 11.3, 11.4, 11.9, 11.10, 11.11, 14.2, 14.7, 14.8, 14.9, 14.10, 14.11, 14.12, 14.13, 14.14, 20.2 ve 21.4; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.112, 132, 146, 147/6, 149, 154, 474, 475, 477, 478 ve 479; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.106, 109/4, 389, 390 ve 392; 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.24 ve 47; Mısır Medeni Kanunu m.651; Birleşik Arap Emirlikleri 1985 tarihli Medeni İşlemler Kanunu m.880.

Yazı 17 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır. FIDIC hükümleri genel şartlara göre kendi ifademizle aktarılmıştır; süreler ve oranlar sözleşmenin özel şartlarında değiştirilmiş olabilir.

Yurt dışındaki bir projede işin bitmesiyle paranın tamamının alınması arasında çoğu zaman yıllar geçer. Geçici kabul yapılır, şantiye küçültülür, ekip başka projeye gider; ama kesin hesap imzalanmaz, teminat kesintileri iade edilmez, performans teminatı her yıl uzatılmak zorunda kalınır. Bu süre boyunca yüklenici hem banka komisyonu öder hem de kredi limitinin bir kısmını bloke edilmiş görür. İşveren ise kalan kusurları, gecikme cezasını veya yeni ortaya çıktığını söylediği ayıpları gerekçe göstererek ödemeyi erteler.

Kapanış süreci, FIDIC’in 10, 11 ve 14. maddelerindeki sıkı bir takvime bağlıdır. Bu takvimdeki her belge bir sonrakinin şartıdır ve her aşamada yüklenicinin süreye bağlı yükümlülükleri vardır. Takvim doğru işletilmezse yüklenici yalnızca parasını geç almakla kalmaz, kesin hesapta yer vermediği talepleri tamamen kaybedebilir. Aşağıda kapanış sürecini adım adım ve her adımda yüklenicinin elindeki araçlarla birlikte anlatıyoruz.

Kapanış Takvimi: Geçici Kabulden Kesin Ödemeye

FIDIC’te kapanış dört ana belge etrafında döner: geçici kabul belgesi (Taking-Over Certificate), performans belgesi (Performance Certificate), kesin hesap (Final Statement) ve kesin ödeme belgesi (Final Payment Certificate). Aşağıdaki tablo, genel şartlardaki süreleri gösterir; sözleşmenizin özel şartlarını mutlaka bu tabloyla karşılaştırın.

FIDIC’te kapanış takvimi (genel şartlar)

AdımSüreMaddeSonuç
Geçici kabul başvurusu ve belgesiYüklenici işin bitmesinden en erken 14 gün önce başvurur; Mühendis 28 gün içinde belgeyi düzenler veya gerekçeli olarak reddederm.10.1Cevap verilmezse belge süre sonunda düzenlenmiş sayılır; kusur bildirim süresi başlar
Teminat kesintisinin ilk yarısıGeçici kabul belgesiylem.14.9Kısmi kabulde bölümün değerine göre orantılı ödeme
Tamamlanma raporu (Statement at Completion)Geçici kabulden sonra 84 gün içindem.14.10Yapılan işin değeri, talepler ve beklenen diğer tutarlar listelenir
Kusur bildirim süresiSözleşmede belirlenen süre, genellikle 365 gün; en fazla iki yıl uzatılabilirm.11.1, 11.3Yüklenici bildirilen kusurları giderir
Performans belgesiKusur bildirim süresinin bitiminden sonra 28 gün içindem.11.9İşin kabulü sayılan tek belgedir; 2017’de süresinde düzenlenmezse düzenlenmiş sayılır
Performans teminatının iadesiPerformans belgesinden sonra 21 gün içinde1999 m.4.2; 2017 m.4.2.3İşverenin teminattaki hakkı sona erer
Teminat kesintisinin ikinci yarısıKusur bildirim süresinin bitiminden sonram.14.92017’de ara hakedişe dahil edilir
Taslak kesin hesapPerformans belgesinden sonra 56 gün içindem.14.11Mühendisle görüşülür; üzerinde anlaşılan kısım kesinleşir
Kesin hesap ve ibranameTaslak üzerinde anlaşmadan sonram.14.11, 14.12İbraname bakiye ödenip teminat iade edildiğinde hüküm doğurur
Kesin ödeme belgesiKesin hesap ve ibranamenin alınmasından sonra 28 gün içindem.14.13Ödeme, işverenin belgeyi almasından sonra 56 gün içinde yapılır (m.14.7)

Geçici Kabul: Kapanışın Başlangıcı (FIDIC 10.1)

Geçici kabul belgesi, işin sözleşmeye uygun olarak tamamlandığını ve işverence teslim alındığını gösterir. Yüklenici, işin tamamlanacağını düşündüğü tarihten en erken 14 gün önce Mühendise başvurur. Mühendis başvurunun alınmasından sonra 28 gün içinde ya belgeyi düzenler ya da geçici kabulden önce yapılması gereken işleri belirterek başvuruyu reddeder. Mühendis bu süre içinde ne belgeyi düzenler ne de başvuruyu reddederse, iş esaslı olarak sözleşmeye uygunsa belge sürenin son günü düzenlenmiş sayılır. Bu “zımni geçici kabul”, Mühendisin sessiz kaldığı dosyalarda yüklenicinin en güçlü aracıdır.

İşveren, geçici kabul belgesi düzenlenmeden önce işin bir bölümünü kullanmaya başlarsa, kullanılan bölüm kullanılmaya başlandığı tarihte teslim alınmış sayılır ve yüklenici o bölümün bakımından sorumlu olmaktan çıkar (m.10.2). Uygulamada işverenin yolu, binayı veya tesisi açıp kullanmaya başlarken geçici kabulü “eksikler var” diyerek ertelemesi sık görülür. Bu durumda kullanıma başlama tarihinin fotoğraf, tutanak ve yazışmalarla belgelenmesi ve m.10.2’ye dayanan yazılı bir bildirim yapılması gerekir.

Geçici kabulün sonuçları. Geçici kabulle birlikte gecikme cezası işlemeyi bırakır, işin bakım ve koruma sorumluluğu işverene geçer, kusur bildirim süresi başlar, teminat kesintisinin ilk yarısı ödenir ve yüklenicinin 84 günlük tamamlanma raporu süresi işlemeye başlar. Geçici kabul tarihindeki her gün kayması, bu sonuçların hepsini aynı ölçüde geciktirir. Gecikme cezasının hesabı için yurt dışı projede gecikme cezası rehberimize bakabilirsiniz.

Kusur Bildirim Süresi: Kusurların Giderilmesi ve Sürenin Uzatılması

Kusur bildirim süresi (Defects Notification Period), geçici kabul belgesinde belirtilen tarihten başlar ve sözleşme verilerinde gösterilen süre kadar devam eder; süre belirtilmemişse genellikle 365 gündür. Bu süre içinde yüklenici, geçici kabulde kalan işleri tamamlar ve işverenin bildirdiği kusurları giderir (m.11.1). Kusur yüklenicinin tasarımından, kullandığı malzemeden veya işçilikten kaynaklanıyorsa giderim masrafı yükleniciye, başka bir sebepten kaynaklanıyorsa işverene aittir ve bu durumda yüklenici bedel ister (m.11.2).

İşveren, bir kusur veya hasar nedeniyle işin ya da önemli bir tesisatın amacına uygun kullanılamaması hâlinde kusur bildirim süresinin uzatılmasını isteyebilir; ancak uzatma toplamda iki yılı aşamaz (m.11.3). 2017 baskısında işveren bu uzatma için süresinde hak talebi bildiriminde bulunmak zorundadır. Yüklenici bildirilen bir kusuru makul sürede gidermezse, işveren ona son bir tarih bildirir; bu tarihe kadar da giderilmezse kusuru kendisi veya başkasına giderttirip masrafını yükleniciden isteyebilir, bedelden indirim yapabilir veya ağır durumlarda sözleşmeyi o bölüm bakımından feshedebilir (m.11.4).

İşverenin “kusurlar giderilmedi” gerekçesiyle teminatları süresiz tutabilmesi bu usule bağlıdır. Hangi kusurun ne zaman bildirildiği, yüklenicinin cevabı, giderim tutanakları ve son tarih bildirimi yapılıp yapılmadığı dosyada belgelenmelidir. Bildirilmemiş veya giderilmiş kusurlar, teminatların tutulmasına gerekçe olamaz.

Performans Belgesi: İşin Kabulü Sayılan Tek Belge (FIDIC 11.9)

Yüklenicinin yükümlülüklerinin yerine getirildiği, ancak Mühendisin performans belgesini düzenlemesiyle kabul edilmiş olur. Mühendis bu belgeyi, en son sona eren kusur bildirim süresinin bitiminden sonra 28 gün içinde veya bu tarihten sonra yüklenici tüm belgeleri sunup işi tamamlar ve test ederek kusurları giderir gidermez düzenler. Sözleşmede açıkça yazıldığı gibi, işin kabulü sayılan belge geçici kabul belgesi değil, yalnızca performans belgesidir.

2017 baskısı bu belgenin düzenlenmemesine karşı yükleniciyi korur: Mühendis performans belgesini süresinde düzenlemezse, belge düzenlenmesi gereken tarihten 28 gün sonra düzenlenmiş sayılır. 1999 baskısında böyle bir hüküm yoktur; Mühendis sessiz kalırsa yüklenicinin yolu, belgenin düzenlenmemesini uyuşmazlık konusu yaparak uyuşmazlık kuruluna başvurmaktır. Her iki baskıda da performans belgesinin düzenlenmesinden sonra tarafların o tarihte yerine getirilmemiş yükümlülüklerinden sorumluluğu devam eder (m.11.10). 2017 baskısında ayrıca, kanunun yasakladığı hâller ve hile, ağır ihmal, kasıt veya pervasız davranış dışında, yüklenicinin tesisattaki (Plant) kusurlar için sorumluluğu, kusur bildirim süresinin bitiminden itibaren iki yıl ile sınırlanmıştır.

Performans belgesinden sonra yüklenici, şantiyede kalan ekipmanını, fazla malzemesini ve geçici yapılarını 28 gün içinde kaldırır (m.11.11). Bu süre geçerse işveren bunları satabilir veya kaldırabilir ve masrafını yükleniciden alabilir. Kapanış takviminde bu süreyi de izlemek gerekir.

Teminatların İadesi: Performans Teminatı, Avans Teminatı ve Teminat Kesintisi

Yurt dışındaki projelerde yüklenicinin işverende kalan parası genellikle üç kalemden oluşur: performans teminatı, avans teminatı ve hakedişlerden yapılan teminat kesintileri. Her birinin iade şartı farklıdır.

Teminatların iade şartları

Teminatİade şartıMaddeUygulamada dikkat
Performans teminatıİşveren, performans belgesinden sonra 21 gün içinde iade eder1999 m.4.2; 2017 m.4.2.3Teminatın süresi performans belgesinden önce doluyorsa yüklenici bitişten 28 gün önce uzatmak zorundadır; uzatmazsa işveren teminatın tamamını nakde çevirebilir
Avans teminatıAvans hakedişlerden mahsup edildikçe tutarı azaltılabilir; avansın tamamı geri ödenince iade edilirm.14.2Mahsup tablosunun Mühendisle mutabık kalınması ve bankaya azaltma yazısı gönderilmesi gerekir
Teminat kesintisinin ilk yarısıGeçici kabul belgesiyle ödenir; kısmi kabulde bölümün değerine görem.14.9Geçici kabul belgesinin düzenlendiği hakedişte talep edilmelidir
Teminat kesintisinin ikinci yarısıEn son sona eren kusur bildirim süresinin bitiminden sonra ödenirm.14.9Kalan işler için Mühendis giderim maliyeti kadar tutarı alıkoyabilir
Teminat kesintisi yerine banka teminatı2017 baskısında özel şartlarda öngörülmüşse yüklenici, kesintinin ikinci yarısı yerine bir banka teminatı verebilir2017 m.14.9Teminat mektubu performans belgesinden sonra 21 gün içinde iade edilir

Performans teminatının süresi, yurt dışı projelerde sık sorun çıkaran bir konudur. Teminat mektupları genellikle belirli bir bitiş tarihiyle düzenlenir; proje uzayınca yüklenici mektubu sürekli uzatmak zorunda kalır. İşveren, teminatın süresinin dolmasına 28 gün kala yüklenicinin uzatma yapmadığını gerekçe göstererek teminatı nakde çevirebilir (1999 m.4.2/a). Bu hak, uzatma yükümlülüğüne bağlıdır: yüklenicinin performans belgesini alma hakkı doğmuşsa, işverenin uzatma istemesi ve teminatı nakde çevirmesi hakkın kötüye kullanılmasıdır. Mektubun haksız olarak nakde çevrilmesine karşı Türkiye’de ihtiyati tedbir istenebilir; bu yolun şartları yurt dışı teminat mektubu ve kontrgaranti ve teminat mektubunun haksız nakde çevrilmesi rehberlerimizde anlatılmıştır.

İşveren Teminatı veya Kesintiyi Neden Tutar? Mahsup ve İşverenin Talepleri

İşverenin teminatları ve kesintileri iade etmemesinin gerekçeleri genellikle aynıdır: giderilmediğini söylediği kusurlar, gecikme cezası, yüklenicinin henüz ödemediği iddia edilen giderler (elektrik, su, işverenin sağladığı malzeme) veya yeni ortaya çıktığını söylediği ayıplar. FIDIC, işverenin bu tür tutarları kendiliğinden mahsup etmesine izin vermez.

1999 baskısında işveren, ödeme belgesindeki bir tutardan mahsup veya kesinti yapabilmek ya da yükleniciye karşı başka bir talepte bulunabilmek için, olayın farkına vardıktan sonra mümkün olan en kısa sürede ayrıntılı bir bildirimde bulunmak zorundadır; talep Mühendisin m.3.5 uyarınca yapacağı tespitle belirlenir ve işveren ancak bu yolla mahsup yapabilir (m.2.5). Kusur bildirim süresinin uzatılmasına ilişkin talepler bu süre bitmeden bildirilmelidir. 2017 baskısında işverenin talepleri de yüklenicinin talepleri gibi m.20.2’ye tabidir ve 28 günlük bildirim süresine bağlıdır; işveren, Mühendisin tespitine dayanmadan bir ödeme belgesinden mahsup yapamaz.

Kendiliğinden mahsup bir sözleşme ihlalidir. İşverenin süresinde bildirim yapmadan ve Mühendisin tespiti olmadan teminat kesintisini veya kesin hesap bakiyesini kendi talepleriyle mahsup etmesi, ödeme yükümlülüğünün ihlalidir; bu durumda yüklenici geciken tutar için m.14.8 uyarınca finansman gideri isteyebilir. Bu itirazın hem kesin hesap görüşmelerinde hem de uyuşmazlık kurulunda ileri sürülebilmesi için, işverenin her mahsup bildirimine yazılı olarak ve tarihleri gösterilerek itiraz edilmelidir.

Kesin Hesap: Tamamlanma Raporu, Taslak Kesin Hesap ve Kesin Hesap

Kesin hesap süreci iki aşamalıdır. İlk aşama, geçici kabulden sonra 84 gün içinde sunulan tamamlanma raporudur (Statement at Completion, m.14.10). Bu raporda geçici kabul tarihine kadar yapılan işin değeri, yüklenicinin alacaklı olduğunu düşündüğü diğer tutarlar ve henüz kesinleşmemiş talepler ile beklenen diğer tutarların tahmini yer alır. Tamamlanma raporu, sonraki aşamada m.14.14’ün uygulanması bakımından önemlidir: geçici kabulden önce doğmuş bir talep bu raporda yer almazsa, kesin hesapta yer alsa bile kaybedilebilir.

İkinci aşama, performans belgesinden sonra 56 gün içinde sunulan taslak kesin hesaptır (Draft Final Statement, m.14.11). Taslakta sözleşmeye göre yapılan bütün işlerin değeri ve yüklenicinin sözleşmeye göre alacaklı olduğunu düşündüğü diğer bütün tutarlar ayrıntılı olarak gösterilir. Mühendis taslağın bir kısmına katılmazsa yüklenici ek bilgi verir ve taslağı düzeltir; üzerinde anlaşılan metin kesin hesap (Final Statement) olur.

Anlaşma sağlanamayan kalemler bakımından iki baskı farklıdır. 1999 baskısında, uyuşmazlık konusu kalemler varsa Mühendis üzerinde anlaşılan kısım için ara ödeme belgesi düzenler ve uyuşmazlık m.20 uyarınca çözülür. 2017 baskısı bunu kısmen anlaşılmış kesin hesap (Partially Agreed Final Statement) olarak düzenlemiştir: anlaşılan kısım için kesin ödeme belgesi düzenlenir, anlaşmazlık konusu kalemler uyuşmazlık kuruluna veya tahkime taşınır. Bu sayede yüklenici, tartışmalı kalemler nedeniyle tartışmasız kısmın ödemesini beklemek zorunda kalmaz.

İbraname ve İşverenin Sorumluluğunun Sona Ermesi (FIDIC 14.12-14.14)

Yüklenici kesin hesabı sunarken, kesin hesabın sözleşmeden doğan bütün alacaklarının tam ve kesin ödemesini gösterdiğini teyit eden yazılı bir ibraname (Discharge) verir (m.14.12). Bu belge, yüklenicinin elindeki en tehlikeli kâğıttır. FIDIC, ibranamenin ancak yüklenici bakiye tutarı aldığında ve performans teminatı kendisine iade edildiğinde hüküm doğuracağını yazmasına izin verir; yüklenici bu şartı ibranameye mutlaka eklemelidir. 2017 baskısında ibraname, uyuşmazlık kuruluna veya tahkime taşınmış uyuşmazlıkları etkilemez.

Mühendis, kesin hesabı ve ibranameyi aldıktan sonra 28 gün içinde kesin ödeme belgesini düzenler (m.14.13); işveren de bu belgedeki tutarı, belgeyi almasından sonra 56 gün içinde öder (m.14.7). Yüklenici kesin hesabı süresinde sunmazsa, Mühendis ondan bunu ister; yüklenici 28 gün içinde sunmazsa Mühendis kendi belirlediği tutarla kesin ödeme belgesini düzenler. Yüklenicinin kesin hesabı geciktirmesi, bu nedenle, aleyhine sonuç doğurabilir.

m.14.14: kesin hesaba yazılmayan talep kaybolur. İşveren, kesin hesapta ve (geçici kabulden sonra doğanlar dışında) tamamlanma raporunda açıkça bir tutar yazılarak yer verilmemiş hiçbir konudan yükleniciye karşı sorumlu değildir. 2017 baskısında ayrıca, kesin ödeme belgesini aldıktan sonra 56 gün içinde m.20.2 uyarınca talepte bulunmayan yüklenici, belgedeki tutarları kabul etmiş sayılır. Bu nedenle süre uzatımı, uzama maliyeti, iş artışı, fiyat farkı ve finansman gideri talepleri, sonuçlanmamış olsalar bile tamamlanma raporuna ve kesin hesaba tutarları yazılarak eklenmelidir. Bu taleplerin hazırlanışı FIDIC’te süre uzatımı ve hak talebi, uzama maliyeti ve iş artışı ve değişiklik emri rehberlerimizde anlatılmıştır.

Mühendis Belge Düzenlemiyorsa: Zımni Belgeler ve Uyuşmazlık Kurulu

Kapanış sürecinin en sık tıkandığı nokta, Mühendisin belge düzenlememesidir: geçici kabul başvurusuna cevap verilmez, kusur bildirim süresi bittiği hâlde performans belgesi düzenlenmez, taslak kesin hesap aylarca incelemede bekletilir. FIDIC bu durumların bir kısmına doğrudan çözüm getirir, bir kısmında ise yükleniciyi uyuşmazlık yoluna yönlendirir.

Mühendisin hareketsiz kalması hâlinde yüklenicinin araçları

Durum1999 baskısı2017 baskısı
Geçici kabul başvurusuna 28 gün içinde cevap verilmediBelge sürenin son günü düzenlenmiş sayılır (m.10.1)Aynı (m.10.1)
İşveren işin bir bölümünü geçici kabulden önce kullanmaya başladıBölüm kullanmaya başlandığı tarihte teslim alınmış sayılır (m.10.2)Aynı (m.10.2)
Performans belgesi 28 gün içinde düzenlenmediZımni belge hükmü yok; belgenin düzenlenmemesi uyuşmazlık kuruluna taşınır (m.20.4)Belge, düzenlenmesi gereken tarihten 28 gün sonra düzenlenmiş sayılır (m.11.9)
Kesin ödeme belgesi düzenlenmedi veya eksik düzenlendiUyuşmazlık kurulu ve tahkim (m.20.4-20.6)Mühendisin tespiti, uyuşmazlık kurulu ve tahkim (m.3.7, 21.4, 21.6)
Belgelenen tutar süresinde ödenmediFinansman gideri (m.14.8); işi durdurma ve fesih hakları (m.16)Finansman gideri (m.14.8); işi durdurma ve fesih hakları (m.16)

Uyuşmazlık kuruluna başvurmadan önce, belgenin düzenlenmesi için Mühendise ve işverene yazılı bir bildirim yapılması, belgenin düzenlenmesi gereken tarihin ve bu tarihe kadar yerine getirilen yükümlülüklerin gösterilmesi gerekir. Uyuşmazlık kurulu ve tahkim süreçlerinin işleyişi ve süreleri FIDIC uyuşmazlık kurulu ve ICC tahkimi rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Sözleşmede uyuşmazlık kurulunun proje bitince görevinin sona erdiği öngörülmüşse (1999 baskısında özel şartlarla sıkça yapılır), uyuşmazlık doğrudan tahkime taşınabilir.

Türk Hukuku Uygulanıyorsa: Kabul, İbra ve Zamanaşımı

Yurt dışındaki projede Türk ana yüklenici ile Türk alt yüklenici arasındaki sözleşmelerde veya hukuk seçimi Türk hukuku olarak yapılmış sözleşmelerde kapanışa ilişkin sorular Türk Borçlar Kanununa göre çözülür. Türk hukukunda işsahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur; eserin parça parça teslimi ve bedelin parçalara göre belirlenmesi kararlaştırılmışsa her parçanın bedeli onun teslimiyle muaccel olur (TBK m.479). Sözleşmede kesin hesap ve kesin kabul aşamaları öngörülmüşse, muacceliyet bu aşamalara göre belirlenir.

İşsahibi, eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır (TBK m.474). Gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal eden işsahibi eseri kabul etmiş sayılır; kabulden sonra yüklenici, kasten gizlediği ayıplar dışında, sorumluluktan kurtulur (TBK m.477). Ayıp nedeniyle açılacak davalar, teslimden itibaren taşınmaz yapılarda beş yılda, yüklenicinin ağır kusuru varsa yirmi yılda zamanaşımına uğrar (TBK m.478). Bu kurallar, işverenin kesin kabulden yıllar sonra ileri sürdüğü ayıp iddialarına karşı yüklenicinin başlıca savunmasıdır.

Yüklenicinin alacağı beş yılda zamanaşımına uğrar. Yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dışında, eser sözleşmesinden doğan alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.147/6). Zamanaşımı alacağın muaccel olmasıyla başlar (TBK m.149) ve borçlunun borcu ikrar etmesiyle, kısmi ödemeyle veya dava, takip ya da tahkim başvurusuyla kesilir (TBK m.154). Kesin hesabın yıllarca imzalanmadığı dosyalarda, işverenin kesin hesap taslağına verdiği cevaplar, mutabakat yazıları ve kısmi ödemeler zamanaşımının kesildiğinin delili olarak saklanmalıdır.

Kesin hesap tutanağı ve ibraname Türk hukukunda da büyük önem taşır. Borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir (TBK m.132). Yargıtay uygulamasında, kesin hesap tutanağının veya ibranamenin ihtirazi kayıt konulmadan imzalanması, sonradan ileri sürülen ek taleplerin önünde ciddi bir engel olarak görülmektedir. Bu nedenle yüklenici, kesin hesabı imzalarken saklı tuttuğu talepleri ve tutarlarını tek tek yazarak ihtirazi kayıt koymalı, ibranamenin ancak bakiye ödenip teminatlar iade edildiğinde hüküm doğuracağını açıkça belirtmelidir.

Kesin kabul yapılmış ve sözleşmedeki garanti süresi dolmuş olduğu hâlde teminat mektubunu iade etmeyen işsahibi, sözleşmeden doğan iade borcunu ihlal etmiş olur. Bu durumda yüklenici mektubun iadesini dava edebilir; mektubun haksız olarak bekletildiği süre için ödediği banka komisyonlarını da kusurun bulunmadığını ispat edemeyen işsahibinden zarar olarak isteyebilir (TBK m.112). Yargılama süresince mektubun nakde çevrilmesi tehlikesi varsa ihtiyati tedbir istenebilir (HMK m.389-392). Türkiye’deki kamu projelerinde kesin hesap uyuşmazlıkları için kesin hesap ve kesin hakediş uyuşmazlığı rehberimize bakabilirsiniz.

Orta Doğu Hukuklarında On Yıllık Sorumluluk ve Teminatlar

Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Irak gibi Fransız ve Mısır hukuku geleneğindeki ülkelerin medeni kanunları, bina ve diğer sabit yapılarda yüklenici ile mimarın, yapının tamamen veya kısmen yıkılmasından ve yapının sağlamlığını tehdit eden ayıplardan teslimden itibaren on yıl süreyle birlikte sorumlu olduğunu öngörür (örneğin Mısır Medeni Kanunu m.651; Birleşik Arap Emirlikleri’nde 1 Haziran 2026’dan önce yapılan sözleşmeler için 1985 tarihli Medeni İşlemler Kanunu m.880). Bu sorumluluk emredici niteliktedir ve FIDIC’teki performans belgesiyle sona ermez; FIDIC de performans belgesinden sonra tarafların o tarihte yerine getirilmemiş yükümlülüklerinden sorumluluğunun devam ettiğini öngörür (m.11.10).

Bazı işverenler bu sorumluluğu gerekçe göstererek performans teminatını on yıl boyunca tutmak ister. Oysa performans teminatı sözleşmenin ifasını güvence altına alır ve FIDIC’te performans belgesinden sonra iade edilmesi gerekir; on yıllık sorumluluk ayrıca güvence altına alınmak isteniyorsa bunun sözleşmede ayrı bir teminat olarak kararlaştırılmış olması gerekir. Sözleşmede böyle bir hüküm yoksa, on yıllık sorumluluk performans teminatının iade edilmemesine gerekçe olamaz. Irak’taki kamu projelerinde teminat iadesinin ayrıca vergi ilişiksizliğine bağlı olduğu Irak’ta müteahhit alacağı rehberimizde anlatılmıştır.

Dosyada Bulunması Gereken Belgeler

Kapanış dosyası

BelgeNeden önemli?
Geçici kabul başvurusu, belgesi veya zımni kabul yazışmalarıKusur bildirim süresinin, gecikme cezasının bitişinin ve 84 günlük sürenin başlangıcını belirler
İşverenin işi kullanmaya başladığını gösteren kayıtlarm.10.2 uyarınca kısmi teslim alma tarihini gösterir
Kusur bildirimleri, cevaplar ve giderim tutanaklarıİşverenin teminat tutma gerekçesine karşı ana delildir
Tamamlanma raporu (Statement at Completion)m.14.14 uyarınca geçici kabulden önce doğan taleplerin korunması için gereklidir
Performans belgesi veya düzenlenmesi talebiTeminat iadesinin ve taslak kesin hesabın süresini başlatır
Teminat mektupları, uzatma yazıları ve komisyon dekontlarıİade talebinin ve komisyon zararının dayanağıdır
Avans mahsup tablosuAvans teminatının azaltılması ve iadesi için gereklidir
Taslak kesin hesap, kesin hesap ve ibraname metniHangi taleplerin saklı tutulduğunu gösterir
İşverenin mahsup bildirimleri ve bunlara itirazlarKendiliğinden mahsuba karşı savunmanın dayanağıdır
Uyuşmazlık kurulu başvuruları ve memnuniyetsizlik bildirimleriTalebin m.14.14 kapsamında korunduğunu gösterir

Kesin Hesabı Kapanmayan Müteahhit İçin Adım Adım

  1. Kapanış takvimini çıkarın. Geçici kabul tarihi, kusur bildirim süresinin bitişi ve sözleşmedeki özel süreler tek bir tabloda gösterilmelidir.
  2. Tamamlanma raporunu süresinde verin. Geçici kabulden sonra 84 gün içinde, sonuçlanmamış talepler de tutarlarıyla yazılmalıdır.
  3. Kusur listesini kapatın. Her kusurun giderildiği tutanakla belgelenmeli, giderilmesi mümkün olmayanlar için yazılı açıklama yapılmalıdır.
  4. Performans belgesini isteyin. Kusur bildirim süresi bitince 28 günlük süre izlenmeli, belge düzenlenmezse yazılı bildirim yapılmalıdır.
  5. Teminatların iadesini yazılı olarak talep edin. Performans teminatı, avans teminatı ve teminat kesintisi için ayrı ayrı talepte bulunulmalıdır.
  6. Taslak kesin hesabı eksiksiz hazırlayın. Bütün talepler tutarlarıyla yazılmalı, hiçbir talep “sonra konuşuruz” diye dışarıda bırakılmamalıdır.
  7. İbranameyi şartlı verin. İbraname, bakiye ödenip teminat iade edildiğinde hüküm doğuracak şekilde ve saklı tutulan talepler belirtilerek yazılmalıdır.
  8. Mahsuplara itiraz edin. İşverenin her mahsup bildirimine süresinde ve gerekçeli olarak itiraz edilmelidir.
  9. Uyuşmazlık yolunu zamanında işletin. Belge düzenlenmez veya ödeme yapılmazsa Mühendisin tespiti, uyuşmazlık kurulu ve tahkim süreleri kaçırılmamalıdır.

Performans Belgesi, Teminat İadesi ve Kesin Hesap Talebi Örneği (Türkçe ve İngilizce)

Aşağıdaki örnek, 2017 FIDIC Kırmızı Kitap esaslı bir sözleşmede kusur bildirim süresi sona erdiği hâlde performans belgesi düzenlenmeyen, performans teminatı, avans teminatı ve teminat kesintisinin ikinci yarısı iade edilmeyen ve işverenin mahsup bildirimleriyle karşılaşan yüklenici için hazırlanmıştır. 1999 baskısına tabi sözleşmelerde madde numaraları buna göre değiştirilmelidir (performans teminatı için m.4.2, işverenin talepleri için m.2.5).

[MÜHENDİSİN ADI]’NA

Bilgi: [İşverenin unvanı]

Gönderen: [Yüklenicinin unvanı ve adresi]

Konu: [Proje adı] Sözleşmesi; performans belgesinin düzenlenmesi, teminatların iadesi ve taslak kesin hesabın sunulması

AÇIKLAMALAR

A. Sözleşme m.11.9: performans belgesi

1. İşlerin geçici kabul belgesi [tarih] tarihinde düzenlenmiş, sözleşme verilerinde [365] gün olarak belirlenen kusur bildirim süresi [tarih] tarihinde sona ermiştir. Bu süre içinde bildirilen [sayı] kusurun tamamı giderilmiş ve [tarihler] tarihli tutanaklarla teslim edilmiştir. Bütün yüklenici belgeleri [tarih] tarihli yazımızla sunulmuştur.

2. Bu nedenle performans belgesinin en geç [tarih] tarihinde düzenlenmesi gerekmekteydi. Belge bu tarihe kadar düzenlenmediğinden, Sözleşmenin 11.9 maddesi uyarınca [tarih] tarihinde düzenlenmiş sayılmaktadır.

B. Sözleşme m.4.2.3: performans teminatının iadesi

3. Performans belgesinin düzenlenmiş sayıldığı tarihten itibaren 21 gün içinde [banka] tarafından düzenlenen [numara] numaralı performans teminatının iade edilmesi gerekmektedir. İşverenin [tarih] tarihli yazısında teminatın süresinin bir yıl daha uzatılmasının istenmesi, performans belgesini alma hakkımız doğmuş olduğundan sözleşmeye dayanmamaktadır; teminatın bu gerekçeyle nakde çevrilmesi hakkın açıkça kötüye kullanılması olacaktır.

C. Sözleşme m.14.9 ve m.14.2: teminat kesintisi ve avans teminatı

4. Teminat kesintisinin ikinci yarısı olan [tutar], kusur bildirim süresinin sona ermesiyle ödenebilir hâle gelmiştir. Sözleşmenin 11. maddesi kapsamında yapılması gereken bir iş kalmadığından, bu tutardan herhangi bir giderim maliyeti alıkonulması için dayanak yoktur.

5. Avans tutarının tamamı [sayı] numaralı ara hakedişle mahsup edilmiştir. Bu nedenle [banka] tarafından düzenlenen [numara] numaralı avans teminatının da iade edilmesi gerekmektedir.

Ç. Sözleşme m.20.2 ve m.14.8: işverenin mahsup bildirimleri ve finansman gideri

6. İşverenin [tarih] tarihli yazısıyla teminat kesintisinden [tutar] mahsup edileceğinin bildirilmesi kabul edilemez. Bu tutara ilişkin olarak Sözleşmenin 20.2 maddesi uyarınca süresinde yapılmış bir hak talebi bildirimi ve Mühendisin bu konuda yaptığı bir tespit bulunmamaktadır. Mahsuba konu edilen [kalemler], ayrıca [tarih] tarihli tutanakla giderilmiş kusurlara ilişkindir. Süresinde ödenmeyen tutarlar için Sözleşmenin 14.8 maddesi uyarınca finansman gideri hakkımız saklıdır.

D. Sözleşme m.14.11 ve m.14.12: taslak kesin hesap ve ibraname

7. Sözleşmenin 14.11 maddesi uyarınca taslak kesin hesabımız ekte sunulmuştur. Taslakta, [tarih] tarihli tamamlanma raporunda da yer alan [sayı] numaralı süre uzatımı ve ek ödeme talepleri ile [sayı] numaralı değişikliklerin bedelleri tutarlarıyla gösterilmiştir. Kesin hesap üzerinde anlaşma sağlandığında verilecek ibraname, Sözleşmenin 14.12 maddesi uyarınca, kesin hesap bakiyesinin ödenmesi ve performans teminatının iade edilmesiyle hüküm doğuracak ve uyuşmazlık kuruluna veya tahkime taşınmış uyuşmazlıkları etkilemeyecektir.

SONUÇ VE İSTEM

8. Açıklanan nedenlerle; performans belgesinin düzenlenmiş sayıldığının teyit edilmesini, performans teminatının ve avans teminatının iadesine ilişkin yazıların bankaya gönderilmesini, teminat kesintisinin ikinci yarısının bir sonraki ödeme belgesine eklenmesini ve taslak kesin hesabın görüşülmesi için [tarih] tarihine kadar bir toplantı yapılmasını talep ederiz. Bu talepler [30] gün içinde karşılanmazsa, Sözleşmenin 21. maddesi uyarınca uyuşmazlık kuruluna başvurulacaktır.

[Yüklenici yetkilisi]
[Tarih]
İmza

Ekler: 1. Geçici kabul belgesi 2. Kusur giderim tutanakları 3. Avans mahsup tablosu 4. Taslak kesin hesap

TO: [THE ENGINEER]

Copy: [The Employer]

From: [Name and address of the Contractor]

Subject: [Project] Contract; issue of the Performance Certificate, return of securities and submission of the draft Final Statement

A. Sub-Clause 11.9: Performance Certificate

1. The Taking-Over Certificate for the Works was issued on [date], and the Defects Notification Period of [365] days stated in the Contract Data expired on [date]. All [ ] defects notified during that period have been remedied and handed over under records dated [dates]. All Contractor’s Documents were submitted with our letter dated [date].

2. The Performance Certificate was therefore due to be issued no later than [date]. As it was not issued by that date, it is deemed to have been issued on [date] under Sub-Clause 11.9.

B. Sub-Clause 4.2.3: return of the Performance Security

3. Performance Security No. [ ] issued by [bank] must be returned within 21 days of the date on which the Performance Certificate is deemed to have been issued. The Employer’s request of [date] that the security be extended for a further year has no contractual basis, since we have become entitled to the Performance Certificate; a call on the security on that ground would be a clear abuse of right.

C. Sub-Clauses 14.9 and 14.2: Retention Money and Advance Payment Guarantee

4. The second half of the Retention Money, amounting to [ ], became payable on expiry of the Defects Notification Period. As no work remains to be executed under Clause 11, there is no basis for withholding any estimated cost of remedial work from this amount.

5. The advance payment was fully repaid through Interim Payment Certificate No. [ ]. Advance Payment Guarantee No. [ ] issued by [bank] must therefore also be returned.

D. Sub-Clauses 20.2 and 14.8: the Employer’s deductions and financing charges

6. The Employer’s notice of [date] that [amount] will be deducted from the Retention Money is not accepted. No timely Notice of Claim under Sub-Clause 20.2 and no determination by the Engineer exist in respect of this amount. The items concerned, moreover, relate to defects remedied under the record dated [date]. We reserve our entitlement to financing charges under Sub-Clause 14.8 for any amounts not paid when due.

E. Sub-Clauses 14.11 and 14.12: draft Final Statement and discharge

7. Our draft Final Statement under Sub-Clause 14.11 is attached. It shows, with their amounts, Claims Nos. [ ] for extension of time and additional payment and the value of Variations Nos. [ ], all of which were also included in our Statement at Completion dated [date]. The discharge to be given once the Final Statement is agreed will, in accordance with Sub-Clause 14.12, become effective upon payment of the outstanding balance and return of the Performance Security, and will not affect any Dispute referred to the DAAB or to arbitration.

CONCLUSION AND REQUEST

8. We therefore request confirmation that the Performance Certificate is deemed to have been issued, dispatch to the banks of the letters releasing the Performance Security and the Advance Payment Guarantee, inclusion of the second half of the Retention Money in the next Payment Certificate, and a meeting by [date] to discuss the draft Final Statement. If these requests are not met within [30] days, the matter will be referred to the DAAB under Clause 21.

[Authorised representative of the Contractor]
[Date]
Signature

Teminat Mektubunun İadesi ve Kesin Hesap Alacağı İçin Dava Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, yurt dışındaki bir projede Türk ana yükleniciyle yaptığı ve Türk hukukuna tabi, İstanbul mahkemelerini yetkili kılan alt yüklenicilik sözleşmesinde, kesin kabulden ve garanti süresinin dolmasından sonra teminat mektubu ve kesintileri iade edilmeyen Türk alt yüklenici adına hazırlanmıştır. Para alacakları bakımından dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A).

İSTANBUL ( ). ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE

Davacı: [Alt yüklenici şirketin unvanı, adresi]

Vekili: [Avukatın adı soyadı, adresi]

Davalı: [Ana yüklenici şirketin unvanı, adresi]

Dava Değeri: [tutar] (fazlaya ilişkin haklar saklıdır) ve teminat mektubunun bedeli olan [tutar]

Konu: [Banka] tarafından düzenlenen [numara] numaralı teminat mektubunun iadesi, teminat kesintileri ile kesin hesap bakiyesinin şimdilik [tutar] tutarındaki kısmının ve teminat mektubu komisyon giderlerinin faiziyle birlikte tahsili ile yargılama süresince mektubun nakde çevrilmesinin ihtiyati tedbir yoluyla önlenmesi istemidir.

AÇIKLAMALAR

A. TBK m.470 ve m.479: sözleşme, teslim ve bedelin muacceliyeti

1. Müvekkil şirket ile davalı arasında [tarih] tarihinde, davalının [ülke]’deki [proje adı] projesinde yürüttüğü [işin adı] işlerine ilişkin alt yüklenicilik sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmenin [madde] maddesine göre sözleşmeye Türk hukuku uygulanır ve uyuşmazlıklarda İstanbul mahkemeleri yetkilidir.

2. Müvekkil şirket işleri tamamlamış, işlerin geçici kabulü [tarih], kesin kabulü [tarih] tarihinde yapılmıştır. Sözleşmenin [madde] maddesine göre teminat kesintileri ve performans teminatı kesin kabulden ve [12] aylık garanti süresinin dolmasından sonra 30 gün içinde iade edilecektir. Garanti süresi [tarih] tarihinde dolmuş, ancak hakedişlerden yapılan [tutar] tutarındaki kesintiler ve [banka] tarafından düzenlenen [tutar] tutarlı teminat mektubu iade edilmemiştir. Müvekkil şirketin [tarih] tarihinde sunduğu kesin hesaba göre [tutar] bakiye de ödenmemiştir.

B. TBK m.474 ve m.477: kesin kabul ve ayıp iddiası

3. Davalı, arabuluculuk görüşmelerinde, işverenin projede yeni ayıplar bildirdiğini ve bu nedenle teminatları tutmak zorunda olduğunu ileri sürmüştür. Oysa kesin kabul, davalının yetkilisinin imzasını taşıyan [tarih] tarihli tutanakla çekincesiz olarak yapılmıştır. Garanti süresi içinde müvekkil şirkete bildirilen kusurların tamamı giderilmiş, garanti süresinin dolmasından sonra da müvekkil şirkete herhangi bir ayıp bildirimi yapılmamıştır. Eseri gözden geçirmeyi ve ayıpları süresinde bildirmeyi ihmal eden işsahibi eseri kabul etmiş sayılır; kabulden sonra yüklenici, kasten gizlediği ayıplar dışında, sorumluluktan kurtulur. Belirli olmayan ve bildirilmemiş ayıp iddiaları, teminatların süresiz olarak tutulmasına dayanak olamaz.

C. TBK m.132: ibra savunması

4. Davalının, müvekkil şirketin [tarih] tarihinde imzaladığı belgenin ibraname olduğu yönündeki savunması da yerinde değildir. Bu belgede ibranın, kesin hesap bakiyesinin ödenmesi ve teminat mektubunun iadesiyle hüküm doğuracağı açıkça yazılmış, ayrıca [talepler] saklı tutulmuştur. Şart gerçekleşmediğinden ibra hüküm doğurmamıştır.

Ç. TBK m.112: teminat mektubu komisyon giderleri

5. Teminat mektubunun iade edilmesi gereken [tarih] tarihinden bu yana müvekkil şirket, mektup nedeniyle bankaya [tutar] komisyon ödemiş ve kredi limitinin bu kısmını kullanamamıştır. Bu giderler, davalının iade borcunu ifa etmemesinden doğan zarardır ve davalı kusursuzluğunu ispat edemedikçe bu zararı gidermekle yükümlüdür.

D. HMK m.389, m.390 ve m.392: ihtiyati tedbir

6. Teminat mektubu davalının elinde olup davalının mektubu her an nakde çevirmesi mümkündür. Mektubun nakde çevrilmesi hâlinde müvekkil şirketin hakkını elde etmesi önemli ölçüde zorlaşacak ve banka nezdinde ciddi zarar doğacaktır. Kesin kabul tutanağı ve garanti süresinin dolduğunu gösteren belgeler davanın esası bakımından haklılığımızı yaklaşık olarak ispat etmektedir. Bu nedenle yargılama süresince mektubun nakde çevrilmesinin ve bankaca ödeme yapılmasının, Mahkemenizce belirlenecek uygun bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir yoluyla önlenmesini talep ediyoruz.

E. TTK m.5/A ve HMK m.109/4: arabuluculuk ve kısmi dava

7. Dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş, [tarih] tarihli son tutanakla anlaşma sağlanamadığı tespit edilmiştir. Kesin hesap bakiyesinin kesin tutarı bilirkişi incelemesiyle belirlenebileceğinden bu kısım bakımından dava kısmi dava olarak açılmış olup talep, bilirkişi raporundan sonra bir defaya mahsus artırılacaktır.

HUKUKİ SEBEPLER

8. TBK m.112, 132, 147, 470, 474, 477, 479; TTK m.5/A; HMK m.109, 389-399; 3095 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat.

DELİLLER

9. Alt yüklenicilik sözleşmesi ve ekleri, hakedişler, geçici ve kesin kabul tutanakları, kusur giderim tutanakları, kesin hesap ve ekleri, şartlı ibraname, teminat mektubu ve banka komisyon dekontları, taraflar arasındaki yazışmalar, arabuluculuk son tutanağı, bilirkişi incelemesi, tanık ve sair yasal deliller.

SONUÇ VE İSTEM

10. Açıklanan nedenlerle; yargılama süresince [numara] numaralı teminat mektubunun nakde çevrilmesinin ihtiyati tedbir yoluyla önlenmesine, teminat mektubunun müvekkil şirkete iadesine, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla teminat kesintileri, kesin hesap bakiyesi ve komisyon giderlerinden oluşan şimdilik [tutar] alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz.

Davacı vekili
[Avukatın adı soyadı]
İmza

Sık Yapılan Hatalar

  • Tamamlanma raporunu vermemek. Geçici kabulden önce doğan talepler, m.14.14 uyarınca kaybedilebilir.
  • Talepleri kesin hesaba yazmamak. Sonuçlanmamış talepler de tutarlarıyla kesin hesapta yer almalıdır.
  • Şartsız ibraname imzalamak. İbraname bakiye ödenip teminat iade edilince hüküm doğuracak şekilde verilmelidir.
  • Performans teminatını süresiz uzatmak. Performans belgesini alma hakkı doğmuşsa uzatma talebine yazılı olarak itiraz edilmelidir.
  • İşverenin kullanmaya başladığı bölümleri belgelememek. Kısmi teslim tarihi m.10.2 uyarınca ispat edilemez.
  • Kusur giderim tutanağı almamak. Giderilen kusurlar teminat tutma gerekçesi olarak tekrar ileri sürülür.
  • Mahsup bildirimlerine sessiz kalmak. Kendiliğinden mahsuba süresinde itiraz edilmezse kabul edilmiş gibi görünür.
  • Avans teminatının azaltılmasını istememek. Mahsup edilen avansın teminatı gereksiz yere açık kalır ve komisyon ödenir.
  • Zamanaşımını izlememek. Türk hukukunda eser bedeli alacağı beş yılda zamanaşımına uğrar.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Kapanış dosyalarında önce sözleşmenin özel şartlarıyla birlikte kapanış takvimini çıkarıyor, hangi belgenin düzenlenmiş sayıldığını, hangi sürenin işlediğini ve hangi talebin kaybedilme riski taşıdığını belirliyoruz. Tamamlanma raporunu, taslak kesin hesabı, şartlı ibranameyi ve teminat iadesi taleplerini Türkçe ve İngilizce hazırlıyor, işverenin mahsup bildirimlerine karşı itirazları yazıyoruz.

Uyuşmazlık çıktığında Mühendisin tespiti, uyuşmazlık kurulu ve tahkim süreçlerini yürütüyor, teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrilmesine karşı Türkiye’de ihtiyati tedbir istiyor, Türk hukukuna tabi sözleşmelerde teminat iadesi ve kesin hesap alacağı davalarını takip ediyoruz.

Kesin hesabınız kapanmıyor veya teminatlarınız iade edilmiyorsa sözleşmenizi, kabul belgelerinizi ve yazışmalarınızı 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Geçici kabulden sonra hangi süreler işlemeye başlar?

Geçici kabul belgesiyle kusur bildirim süresi başlar, gecikme cezası işlemeyi bırakır, teminat kesintisinin ilk yarısı ödenir ve yüklenicinin tamamlanma raporunu sunması için 84 günlük süre işlemeye başlar (FIDIC m.10.1, 14.9, 14.10).

Mühendis geçici kabul başvuruma cevap vermiyor; ne olur?

Mühendis başvurunun alınmasından sonra 28 gün içinde belgeyi düzenlemez veya gerekçeli olarak reddetmezse, iş esaslı olarak sözleşmeye uygunsa geçici kabul belgesi sürenin son günü düzenlenmiş sayılır (m.10.1). İşveren işin bir bölümünü geçici kabulden önce kullanmaya başlamışsa o bölüm kullanmaya başlandığı tarihte teslim alınmış sayılır (m.10.2).

Performans belgesi düzenlenmezse ne yapabilirim?

2017 baskısında belge, düzenlenmesi gereken tarihten 28 gün sonra düzenlenmiş sayılır (m.11.9). 1999 baskısında böyle bir hüküm yoktur; belgenin düzenlenmemesi uyuşmazlık kuruluna taşınmalıdır. Her iki durumda da önce Mühendise yazılı bildirim yapılmalıdır.

Performans teminatı ne zaman iade edilmelidir?

İşveren performans teminatını, performans belgesinden sonra 21 gün içinde iade eder (1999 m.4.2; 2017 m.4.2.3). Teminatın süresi bu tarihten önce doluyorsa yüklenici bitişten 28 gün önce uzatmak zorundadır; aksi hâlde işveren teminatın tamamını nakde çevirebilir.

Teminat kesintisinin ikinci yarısı ne zaman ödenir?

İlk yarı geçici kabulde, ikinci yarı en son sona eren kusur bildirim süresinin bitiminden sonra ödenir (m.14.9). Kusur bildirim süresi kapsamında yapılması gereken işler kalmışsa Mühendis bunların tahmini maliyetini, işler yapılıncaya kadar alıkoyabilir.

İşveren kusur var diyerek kesintiyi tutabilir mi?

Ancak sözleşmedeki usule uyarak. 1999 baskısında işveren mahsup için m.2.5 uyarınca bildirimde bulunmalı ve talep Mühendisin tespitiyle belirlenmelidir; 2017 baskısında işverenin talepleri de m.20.2’deki 28 günlük bildirim süresine tabidir. Bildirilmemiş, belirsiz veya giderilmiş kusurlar kesintinin tutulmasına gerekçe olamaz.

İşveren teminatın süresini uzatmazsam nakde çevirebilir mi?

Performans belgesini alma hakkı doğmadıysa evet; uzatma yükümlülüğü yerine getirilmezse işveren teminatın tamamını nakde çevirebilir. Ancak yüklenici performans belgesini alma hakkını kazanmışsa uzatma istenmesi ve teminatın nakde çevrilmesi hakkın kötüye kullanılmasıdır; Türkiye’de ihtiyati tedbir istenebilir.

Tamamlanma raporunu vermezsem ne olur?

İşverenin sorumluluğu, kesin hesapta ve geçici kabulden önce doğan talepler bakımından tamamlanma raporunda açıkça tutar yazılarak yer verilmemiş konular için sona erer (m.14.14). Rapor verilmezse geçici kabulden önce doğan talepler kesin hesapta yer alsa bile kaybedilebilir.

İbranameyi nasıl imzalamalıyım?

İbraname, kesin hesap bakiyesinin ödenmesi ve performans teminatının iade edilmesiyle hüküm doğuracağını açıkça belirtmelidir (m.14.12). Türk hukukuna tabi sözleşmelerde ayrıca saklı tutulan talepler tek tek yazılarak ihtirazi kayıt konulmalıdır (TBK m.132).

Kesin hesapta yer vermediğim bir talebi sonra isteyebilir miyim?

FIDIC’te kural olarak hayır. Kesin hesapta tutarı yazılmayan konular için işverenin sorumluluğu sona erer (m.14.14). 2017 baskısında ayrıca kesin ödeme belgesini aldıktan sonra 56 gün içinde talepte bulunmayan yüklenici belgedeki tutarları kabul etmiş sayılır. Hile, kasıt veya pervasız davranış gibi istisnalar sınırlıdır.

Türk hukukuna göre kesin hesap alacağım ne zaman zamanaşımına uğrar?

Yüklenicinin ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dışında eser sözleşmesinden doğan alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.147/6). Süre alacağın muaccel olmasıyla başlar (TBK m.149) ve borcun ikrarı, kısmi ödeme, dava, takip veya tahkim başvurusuyla kesilir (TBK m.154).

İşveren on yıllık sorumluluk nedeniyle teminatı tutabilir mi?

Sözleşmede ayrıca kararlaştırılmamışsa hayır. Mısır ve Körfez ülkelerinin medeni kanunlarındaki on yıllık sorumluluk emredici niteliktedir ve performans belgesiyle sona ermez; ancak performans teminatı sözleşmenin ifasına ilişkindir ve FIDIC’te performans belgesinden sonra iade edilmelidir.

Kaynakça

  • FIDIC, Conditions of Contract for Construction, Plant and Design-Build ve EPC/Turnkey Projects, 1999 birinci baskı ve 2017 ikinci baskı.
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (7589 sayılı Kanunla değişik); 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun; 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun.
  • Mısır Medeni Kanunu m.651; Birleşik Arap Emirlikleri 1985 tarihli ve 5 sayılı Medeni İşlemler Kanunu m.880.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. FIDIC’in özel şartları süreleri ve oranları değiştirebileceğinden her dosya kendi sözleşmesiyle birlikte değerlendirilmelidir.


Kesin hesabınız kapanmıyor, teminatınız mı iade edilmiyor?

Performans belgesi, teminat iadesi, kesin hesap ve ibraname için sözleşmeniz, kabul belgeleriniz ve yazışmalarınızla hemen arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Post by Av. Fatma Öztürk