Trafik kazasında yaralanan bir kişinin kalıcı maluliyeti bazen kazanın kendisinden değil, kazadan sonraki tedavi sürecinde yapılan bir hatadan kaynaklanır ya da bu hatayla ağırlaşır. Acil serviste gözden kaçan bir omurga kırığı, zamanında fark edilmeyen bir kompartman sendromu, sıkı yapılan alçının sinire basması, geç tanınan bir iç kanama, yanlış seviyede yapılan bir ameliyat veya uygun önlem alınmadığı için gelişen bir enfeksiyon, iyileşmesi beklenen bir yaralanmayı kalıcı bir sakatlığa dönüştürebilir.
Bu durumda mağdurun karşısında iki ayrı sorumlu ve iki ayrı hukuki süreç vardır: kazaya sebep olan sürücü, işleten ve trafik sigortacısı ile tedaviyi yürüten hekim ve sağlık kuruluşu. Bu rehberde artan maluliyetten kimin ne ölçüde sorumlu olduğunu, illiyet bağının hangi durumlarda kesildiğini, müteselsil sorumluluğu ve rücu ilişkisini, trafik sigortacısının tutumunu, özel ve kamu hastanesine karşı izlenecek yolları, zamanaşımı sürelerini, maluliyet raporunda yapılması gereken ayrımı ve örnek bir hesabı anlatıyoruz. Dosyanızı birlikte değerlendirmek için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.
Beş cümlede özet
- Kaza sonrası tedavide tıbbi standartlara aykırı bir uygulama maluliyeti artırmışsa, mağdur hem kazaya sebep olanlara hem de sağlık kuruluşuna ve hekime karşı tazminat hakkına sahip olabilir; her olumsuz sonuç ise hata değildir, bilinen ve öngörülen komplikasyonlar ayrıca değerlendirilir.
- Kazaya sebep olan, kural olarak kaza sonrası tedavinin olağan risklerinden de sorumludur; ancak üçüncü kişinin, örneğin hekimin ağır kusuru zararın gerçek ve tek belirleyici nedeni hâline gelmişse illiyet bağı kesilebilir.
- Aynı zarardan çeşitli sebeplerle sorumlu olanlar TBK m.61 uyarınca müteselsilen sorumludur; mağdur zararın tamamını sorumlulardan birinden isteyebilir ve iç ilişkideki paylaşım TBK m.62’deki rücu kurallarıyla yapılır.
- Özel hastane ve hekime karşı dava kural olarak tüketici mahkemesinde ve arabuluculuk dava şartı yerine getirilerek, kamu hastanesine karşı ise İYUK m.13’teki ön başvurudan sonra idare mahkemesinde tam yargı davasıyla açılır; hekime doğrudan dava açılamaz.
- Maluliyet raporunda veya bilirkişi incelemesinde kazanın doğal sonucu olarak beklenen kayıp ile tedavi hatasına bağlı artış mümkün olduğunca ayrı gösterilmelidir; bu ayrım, kimin hangi tutardan sorumlu olduğunu belirler.
Trafik kazası sonrası tedavide sık görülen hatalar
Trafik kazası yaralanmaları çoğu zaman yoğun acil servislerde, gece saatlerinde ve çoklu yaralanmalar arasında değerlendirilir. Bu koşullar, bazı yaralanmaların gözden kaçmasına veya zamanında müdahale edilmemesine yol açabilir. Aşağıdaki tablo, trafik kazası sonrası tedavi sürecinde en sık tartışma konusu olan durumları ve bunların maluliyete etkisini gösterir. Bu durumların her birinde sonucun tıbbi hatadan mı yoksa yaralanmanın doğal seyrinden veya bilinen bir komplikasyondan mı kaynaklandığı, somut kayıtlar ve bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Kaza sonrası tedavide sık tartışılan durumlar
| Durum | Olası sonuç | Tartışma konusu |
|---|---|---|
| Kompartman sendromunun geç tanınması | Kas ve sinir kaybı, düşük ayak, ampütasyon | Şikâyetlerin kaydı, basınç ölçümü ve fasyotomi zamanlaması |
| Omurga kırığının gözden kaçması | Omurilik hasarı, felç | Görüntüleme istenip istenmediği, immobilizasyon |
| İç kanama veya organ yaralanmasının geç fark edilmesi | Organ kaybı, ağır kan kaybı sekelleri | Takip sıklığı, görüntüleme ve konsültasyon zamanlaması |
| Sıkı alçı veya atele bağlı bası | Sinir hasarı, cilt ve doku kaybı | Kontrol ve hasta bilgilendirmesi |
| Kırığın yanlış veya yetersiz tespiti | Kaynamama, kötü kaynama, eklem sertliği | Endikasyon ve cerrahi teknik |
| Önlenebilir enfeksiyon | Osteomiyelit, tekrarlayan ameliyatlar | Profilaksi ve yara bakımı standartları |
| Erken taburculuk | Gözden kaçan komplikasyonların ağırlaşması | Taburculuk kriterleri ve bilgilendirme |
| Enjeksiyon veya girişime bağlı sinir hasarı | Siyatik veya periferik sinir felci | Uygulama tekniği ve yeri |
Bu durumların ayrıntılı tıbbi ve hukuki değerlendirmesi için ortopedi malpraktisi: kompartman sendromu, alçı ve kırık tanısı, omurga ve bel fıtığı cerrahisinde malpraktis ve enjeksiyon hatası ve siyatik sinir zedelenmesi rehberlerimize, olumsuz sonucun hata mı komplikasyon mu olduğunun ayrımı için ameliyat sonrası durumum kötüleşti: komplikasyon mu, hata mı? yazımıza bakabilirsiniz.
İki ayrı sorumluluk kaynağı
Artan maluliyet dosyasında sorumluluk iki farklı hukuki temelden doğar. Kazaya sebep olan sürücünün sorumluluğu TBK m.49’daki kusur sorumluluğuna, aracın işleteninin sorumluluğu KTK m.85’teki tehlike sorumluluğuna dayanır; zorunlu trafik sigortacısı da işletenin bu sorumluluğunu poliçe limiti içinde karşılar. Sağlık kuruluşunun ve hekimin sorumluluğu ise tedavi ilişkisinin niteliğine göre değişir. Özel hastane ve serbest çalışan hekim bakımından tedavi ilişkisi yargı uygulamasında vekâlet sözleşmesi olarak nitelendirilir; hastane, çalıştırdığı hekimin hatasından TBK m.116 (ifa yardımcısı) ve TBK m.66 (adam çalıştıran) hükümleri çerçevesinde sorumludur. Kamu hastanesinde ise hekimin hatası hizmet kusuru olarak idareye yüklenir.
Hekimin sorumluluğu, sonuç garantisi değil, tıbbın genel kabul görmüş kurallarına uygun, özenli bir tedavi yükümlülüğüdür. Bu nedenle kötü bir sonuç tek başına sorumluluk doğurmaz; sorumluluk, tanı veya tedavide tıbbi standartlara aykırı bir davranışın bulunması ve bu davranışın zararı doğurması ya da artırması hâlinde söz konusu olur. Bilinen ve öngörülen bir komplikasyonun, gerekli önlemler alındığı ve hasta usulüne uygun aydınlatıldığı hâlde gerçekleşmesi ise kural olarak hata sayılmaz. Aydınlatılmış onam için hasta hakları ve aydınlatılmış onam, sağlık personelinin sorumluluğunun ayrıntıları için sağlık personelinin mesleki hatası ve tazminat yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sorumluların karşılaştırılması
| Sorumlu | Sorumluluk dayanağı | Sorumluluğun özelliği |
|---|---|---|
| Kusurlu sürücü | TBK m.49 | Kusura dayalı; kazanın ve olağan sonuçlarının sorumluluğu |
| Araç işleteni ve bağlı teşebbüs sahibi | KTK m.85 | Tehlike sorumluluğu |
| Zorunlu trafik sigortacısı | KTK m.91; poliçe ve Genel Şartlar | İşletenin sorumluluğu kadar ve poliçe limiti içinde |
| Özel hastane | Vekâlet sözleşmesi; TBK m.116 ve m.66 | Hekimin ve personelin hatasından sorumluluk |
| Serbest çalışan hekim | Vekâlet sözleşmesi; TBK m.49 | Tıbbi standartlara uygun özen yükümlülüğü |
| Kamu hastanesi (idare) | Hizmet kusuru; Anayasa m.125 ve m.129 | Dava idareye açılır; personele rücu idare tarafından |
Kaza sonrası tedavi sürecinde bir hata yapıldığını düşünüyorsanız, tıbbi kayıtlarınızı ve hangi sorumluya karşı hangi yolun izleneceğini birlikte değerlendirelim.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15
İlliyet bağı: kazaya sebep olan, tedavideki hatadan da sorumlu mu?
Bu dosyaların merkezinde illiyet bağı sorusu vardır. Sorumluluk hukukunda zarar ile sorumluluk doğuran olay arasında uygun illiyet bağı aranır: olay, hayatın olağan akışına ve genel tecrübelere göre o tür bir zararı doğurmaya elverişli olmalıdır. Trafik kazasında yaralanan bir kişinin hastaneye kaldırılması, ameliyat edilmesi ve bu süreçte tedavinin bilinen risklerine maruz kalması, kazanın olağan sonuçları arasındadır. Bu nedenle kural olarak kazaya sebep olan, yaralanmanın tedavisi sırasında ortaya çıkan olağan komplikasyonlardan ve tedavi sürecinin tipik risklerinden de sorumludur.
İlliyet bağı ancak belirli durumlarda kesilir: mücbir sebep, zarar görenin ağır kusuru veya üçüncü kişinin ağır kusuru. Üçüncü kişinin, örneğin hekimin kusuru ancak önceki sebebin önüne geçecek yoğunlukta etkili olmuşsa, yani zararın gerçek ve tek belirleyici nedeni hâline gelmişse illiyet bağı kesilir. Bu yoğunluğa ulaşmayan bir tedavi hatası illiyet bağını kesmez; bu durumda kazaya sebep olanlar ile hatayı yapan sağlık kuruluşu zararın ilgili kısmından birlikte sorumlu olur. Öğretide, işletenin tehlike sorumluluğunda üçüncü kişinin kusurunun illiyet bağını kesmesi bakımından daha sıkı bir ölçüt uygulanması gerektiği de savunulmaktadır. İlliyet bağının kesilmesine ilişkin genel ilkeler için olası kusur ve illiyet bağının kesilmesi yazımıza bakabilirsiniz.
Tedavi hatasının illiyet bağına etkisi (genel çerçeve)
| Durum | Kazaya sebep olanların sorumluluğu | Sağlık kuruluşunun sorumluluğu |
|---|---|---|
| Tedavi tıbbi standartlara uygun, bilinen bir komplikasyon gelişti | Devam eder (kazanın olağan sonucu) | Kural olarak yok |
| Tedavide hata var, ancak zararın önüne geçecek yoğunlukta değil | Devam eder | Hatayla artan kısımdan birlikte sorumluluk |
| Hekimin ağır kusuru zararın gerçek ve tek belirleyici nedeni | Artan kısım bakımından illiyet bağı kesilebilir | Artan kısımdan sorumlu |
| Kazadan bağımsız, sonradan ortaya çıkan başka bir sağlık sorunu | Kazayla illiyet yoksa sorumluluk yok | Somut duruma göre değerlendirilir |
Müteselsil sorumluluk ve rücu
TBK m.61’e göre birden çok kişi birlikte bir zarara sebep olursa veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olursa, müteselsilen sorumlu olur. Kazaya sebep olan sürücü ve işleten ile tedavide hata yapan sağlık kuruluşu, farklı hukuki sebeplere dayansa da aynı zararın, yani hatayla artan maluliyetin sorumluları arasında yer alabilir. Müteselsil sorumlulukta zarar gören, zararın tamamını sorumlulardan birinden veya birkaçından isteyebilir; ödeme yapan sorumlu, TBK m.62 uyarınca diğer sorumlulara, iç ilişkideki paylarını aşan kısım için rücu eder. İç ilişkideki paylaşımda her sorumlunun kusurunun ağırlığı ve yarattığı tehlike gibi durum ve koşullar gözetilir.
Uygulamada bu kuralın önemli sınırları vardır. Trafik sigortacısının sorumluluğu, işletenin sorumluluğu kadar ve poliçe limitiyle sınırlıdır; illiyet bağı kesilmiş kısım için sigortacı sorumlu tutulamaz. Kamu hastanesine karşı talepler adli yargıda değil idari yargıda ileri sürülür; bu nedenle aynı mahkemede sürücüyle birlikte dava edilemez ve iki ayrı süreç yürütülür. Mağdurun aynı zarar için iki kez tazminat almaması gerektiğinden, bir sorumludan tahsil edilen tutarın diğer davada dikkate alınması ve süreçlerin birbirinden haberdar yürütülmesi gerekir. Bir sorumluyla yapılan anlaşma veya ibranamenin diğer sorumlulara etkisi de belgenin kapsamına göre ayrıca değerlendirilmelidir. Müteselsil sorumluluk için müteselsil sorumluluk ve sorumlular arası rücu yazımıza bakabilirsiniz.
Örnek: beklenen maluliyet ile tedavi hatasına bağlı artış
Hangi sorumlunun hangi tutardan sorumlu olabileceğini somut bir örnekle gösterelim. Kaza tarihinde 35 yaşında, net asgari ücretle çalışan ve kazada kusuru bulunmayan bir erkek mağdurun trafik kazasında bacağı kırılsın. Bilirkişi incelemesine göre kırık uygun tedavi edilseydi kişide yaklaşık %10 kalıcı maluliyet kalması beklenirken, hastanede gelişen kompartman sendromunun şikâyetlere rağmen saatlerce fark edilmemesi nedeniyle kas ve sinir kaybı oluşmuş ve kalıcı maluliyet %30’a çıkmış olsun. TRH-2010 yaşam tablosu ve yerleşik hesap yöntemiyle %10’luk beklenen maluliyetin karşılığı yaklaşık 1.336.506 TL, %30’luk gerçek maluliyetin karşılığı yaklaşık 4.009.518 TL, aradaki artışın karşılığı ise yaklaşık 2.673.012 TL’dir.
Bu örnekte iki farklı sonuç düşünülebilir. Tedavi hatası illiyet bağını kesecek ağırlıkta görülmezse, kazaya sebep olanlar zararın tamamından (4.009.518 TL) sorumlu olmaya devam eder; artan kısım (2.673.012 TL) için sağlık kuruluşu da onlarla birlikte sorumlu olur ve iç ilişkide rücu gündeme gelir. Trafik sigortacısı bu tutarı 2026 kişi başı 3.600.000 TL limiti içinde karşılar; limiti aşan kısım sürücü, işleten ve varsa İMM sigortacısından istenir. Hekimin ağır kusuru artışın gerçek ve tek belirleyici nedeni kabul edilirse, kazaya sebep olanların sorumluluğu beklenen maluliyetle (1.336.506 TL) sınırlı kalabilir ve artan kısım yalnızca sağlık kuruluşundan istenir. Hangi sonucun doğacağı, somut tıbbi kayıtlara ve bilirkişi değerlendirmesine bağlıdır.
Örnek dosyada sorumluluğun paylaşımı (varsayımsal; 35 yaş, erkek, asgari ücret)
| Kalem | Oran | Yaklaşık tazminat | İlliyet bağı kesilmezse | İlliyet bağı kesilirse |
|---|---|---|---|---|
| Kazanın doğal sonucu olarak beklenen maluliyet | %10 | 1.336.506 TL | Kazaya sebep olanlar | Kazaya sebep olanlar |
| Tedavi hatasına bağlı artış | %10’dan %30’a | 2.673.012 TL | Kazaya sebep olanlar ve sağlık kuruluşu birlikte | Sağlık kuruluşu |
| Toplam gerçek maluliyet | %30 | 4.009.518 TL | Kazaya sebep olanlar tamamından; rücu iç ilişkide | Paylaşılmış sorumluluk |
Bu örnekte hesap yalnızca kalıcı maluliyet tazminatını gösterir. Uzayan iyileşme süresi, ek ameliyatlar, bakıcı ihtiyacı ve manevi tazminat da aynı ayrım gözetilerek değerlendirilir. Hesap yöntemi için maluliyet tazminatı ne kadar?, limit aşımı için trafik sigortası limiti yetmedi: aşan tazminat kimden alınır? yazılarımıza bakabilirsiniz.
Trafik sigortacısının tutumu
Tedavi hatası iddiası bulunan dosyalarda trafik sigortacıları çoğu zaman maluliyetin kazadan değil tedaviden kaynaklandığını ileri sürerek ödemeyi azaltmaya veya reddetmeye çalışır. Bu savunmaya karşı iki önemli nokta vardır. Birincisi, yukarıda açıklandığı gibi tedavi sürecindeki olağan riskler ve illiyet bağını kesecek yoğunluğa ulaşmayan hatalar kazaya sebep olanın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İkincisi, 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğine göre ilgili kurum ve kuruluşlarca düzenlenen trafik kazasına ilişkin belgelerde illiyet bağına ilişkin bir tespit bulunması hâlinde, bu tespitin aksini ispat sigorta şirketine aittir.
Sigortacı, ödeme yaptığı tutarın bir kısmının tedavi hatasından kaynaklandığını düşünüyorsa, bunu mağdura karşı bir ret gerekçesi olarak değil, sorumlu sağlık kuruluşuna rücu ilişkisinde ileri sürebilir. Özel sağlık kuruluşlarının ve hekimlerin mesleki sorumluluk sigortası bulunuyorsa, zarar görenin bu sigortacıya karşı doğrudan dava hakkı da TTK m.1478 çerçevesinde değerlendirilebilir. Sigortacının eksik ödemesi hâlinde izlenecek yol için trafik sigortası eksik ödeme yaptı, illiyet bağında ispat yükü değişikliği için illiyet bağında ispat yükü sigortacıya geçti yazılarımıza bakabilirsiniz.
Maluliyet raporu ve bilirkişi incelemesinde yapılması gereken ayrım
Bu dosyaların en kritik belgesi, kazanın doğal sonucu ile tedavi hatasına bağlı artışı birbirinden ayıran tıbbi değerlendirmedir. Kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir rapor, Yönetmeliğin 9. maddesi uyarınca kazanın yol açtığı fonksiyon kaybını gösterir; ancak tedavi sürecinde bir hata iddiası varsa, raporun mevcut toplam kaybı mı yoksa uygun tedavi hâlinde beklenen kaybı mı gösterdiği açık olmayabilir. Bu nedenle özellikle tazminat davasında Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanesi bilirkişi kurullarından, hem tıbbi uygulamanın standartlara uygun olup olmadığının hem de uygun tedavi hâlinde beklenen maluliyet ile gerçekleşen maluliyetin ayrı ayrı değerlendirilmesinin istenmesi önemlidir.
Bilirkişiye yöneltilecek sorular somut olmalıdır: tanı ve tedavi süreci tıbbın genel kabul görmüş kurallarına uygun mu, gecikme veya hata varsa bu hangi aşamada ve ne kadar süreyle oldu, ortaya çıkan sonuç bilinen bir komplikasyon mu yoksa önlenebilir bir hata mı, uygun tedavi hâlinde mağdurda beklenen kalıcı kayıp nedir ve hatanın bu kayba etkisi nedir. Taraflar HMK m.293 uyarınca uzman görüşü sunabilir ve HMK m.281 uyarınca rapora itiraz edebilir. Ayrıntılar için uzman görüşü sunulması dilekçesi örneği ve trafik kazasında maluliyet raporuna itiraz yazılarımıza bakabilirsiniz.
Bilirkişiye yöneltilmesi gereken sorular
| Soru | Neden önemli |
|---|---|
| Tanı ve tedavi süreci tıbbın genel kabul görmüş kurallarına uygun mu? | Sağlık kuruluşunun sorumluluğunun varlığı |
| Gecikme veya hata hangi aşamada, ne kadar süreyle oldu? | Hatanın somutlaştırılması |
| Sonuç bilinen bir komplikasyon mu, önlenebilir bir hata mı? | Komplikasyon ile hata ayrımı |
| Uygun tedavi hâlinde beklenen kalıcı maluliyet oranı nedir? | Kazaya sebep olanların sorumlu olduğu asgari kayıp |
| Gerçekleşen maluliyet oranı nedir ve artışın ne kadarı hataya bağlıdır? | Artan kısmın belirlenmesi |
| Hatanın ağırlığı kazanın etkisinin önüne geçecek yoğunlukta mı? | İlliyet bağının kesilip kesilmediği |
Hangi sorumluya karşı hangi yol? Görevli yargı, ön şartlar ve süreler
Artan maluliyet dosyasında sorumluların her birine karşı farklı bir yol izlenir. Trafik sigortacısına karşı KTK m.97 uyarınca yazılı başvuru yapılır; dava açılacaksa sigortacıya karşı ticari dava niteliği nedeniyle TTK m.5/A uyarınca arabuluculuk dava şartı aranır. Özel hastane veya serbest çalışan hekimden alınan sağlık hizmeti tüketici işlemi sayıldığından dava kural olarak tüketici mahkemesinde açılır ve 6502 sayılı Kanun m.73/A uyarınca arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır. Kamu hastanesindeki hatada ise Anayasa m.129/5 uyarınca dava hekime değil idareye açılır; İYUK m.13 uyarınca eylemin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulması, ret veya cevapsızlık üzerine idare mahkemesinde tam yargı davası açılması gerekir.
Zamanaşımı süreleri de ayrı ayrı işler. Sürücü, işleten ve trafik sigortacısına karşı KTK m.109 uyarınca iki ve on yıllık süreler ile yaralamalı kazada sekiz yıllık uzamış ceza zamanaşımı uygulanır. Özel hastane ve hekime karşı haksız fiile dayanan taleplerde TBK m.72’deki süreler, sözleşmeye dayanan taleplerde yargı uygulamasının tedavi ilişkisini vekâlet olarak nitelendirmesi nedeniyle TBK m.147 uyarınca beş yıllık süre gündeme gelir. Tedavi hatası çoğu zaman kazadan aylar sonra, ikinci bir hekim görüşüyle fark edildiğinden, öğrenme tarihinin belgelenmesi ve sürelerin kazadan itibaren ayrı ayrı takip edilmesi önemlidir.
Sorumlulara karşı izlenecek yollar
| Sorumlu | Ön şart | Görevli yargı | Temel süre |
|---|---|---|---|
| Sürücü ve işleten | Uyuşmazlığın niteliğine göre | Adli yargı (asliye hukuk) | KTK m.109: 2 / 10 yıl; yaralamada 8 yıl |
| Trafik sigortacısı | KTK m.97 başvurusu; TTK m.5/A arabuluculuk | Adli yargı veya Sigorta Tahkim Komisyonu | KTK m.109 |
| Özel hastane ve serbest çalışan hekim | 6502 s.K. m.73/A arabuluculuk | Tüketici mahkemesi | TBK m.72; sözleşmeye dayanan taleplerde TBK m.147 |
| Kamu hastanesi (idare) | İYUK m.13 idareye başvuru | İdare mahkemesi (tam yargı davası) | Öğrenmeden 1 yıl, eylemden 5 yıl içinde başvuru |
Özel hastaneye karşı dava için malpraktis tazminat dava dilekçesi örneği ve malpraktiste arabuluculuk: dava şartı ve tutanak tuzağı, kamu hastanesine karşı süreç için kamu hastanesinde tıbbi hata ve tam yargı davası ve tam yargı davası dilekçesi örneği yazılarımıza, trafik sigortası ve sürücüye karşı süreler için zorunlu trafik sigortasında zamanaşımı rehberimize bakabilirsiniz.
Delillerin toplanması: tıbbi kayıtlar
Tedavi hatası iddiasının ispatı neredeyse tamamen tıbbi kayıtlara dayanır. Bu kayıtların eksiksiz ve zamanında temin edilmesi, hem hatanın hem de kazanın doğal sonucu ile artış arasındaki ayrımın ortaya konması için belirleyicidir. Hastanın kendi sağlık kayıtlarına erişim hakkı hasta hakları mevzuatıyla güvence altındadır; kayıtların örneği hastaneden yazılı olarak istenmeli, e-Nabız kayıtları ayrıca saklanmalıdır.
Tedavi hatası iddiasında toplanması gereken kayıtlar
| Kayıt | Ne gösterir |
|---|---|
| Acil servis kayıtları ve triyaj notları | İlk bulgular, başvuru saati, yapılan muayene |
| Hemşire gözlem formları ve vital bulgu çizelgeleri | Şikâyetlerin ve bulguların saatlik seyri |
| Konsültasyon istem ve cevap saatleri | Uzman değerlendirmesinin zamanlaması |
| Görüntüleme istemleri ve raporları | Gerekli tetkiklerin yapılıp yapılmadığı |
| Ameliyat notu, anestezi kaydı ve epikriz | Uygulanan işlem ve teknik |
| Aydınlatılmış onam formları | Riskler hakkında bilgilendirme |
| Taburculuk özeti ve kontrol önerileri | Taburculuk kriterleri ve hasta bilgilendirmesi |
| Sonraki hastanelerin kayıtları ve ikinci görüşler | Hatanın fark edildiği an ve sonuçları |
Diğer tazminat kalemleri, manevi tazminat ve ceza boyutu
Tedavi hatası, kalıcı maluliyetin artmasının yanında iyileşme süresinin uzamasına, ek ameliyatlara, uzun süreli rehabilitasyona ve bakım ihtiyacına da yol açar. Bu kalemler TBK m.54 kapsamında istenir ve aynı ayrım gözetilerek sorumlular arasında paylaştırılır. Manevi tazminat bakımından TBK m.56 uyarınca hâkim olayın özelliklerini değerlendirir; önlenebilir bir hata nedeniyle ağırlaşan sakatlık, mağdurun yaşadığı acı ve güven kaybı bu değerlendirmede önem taşır. Manevi tazminat zorunlu trafik sigortası kapsamında değildir.
Ceza hukuku bakımından kazaya sebep olan sürücü hakkında TCK m.89 uyarınca taksirle yaralama suçundan soruşturma yürütülürken, tedavi sürecindeki hata da sağlık personeli bakımından ayrıca taksirle yaralama suçu oluşturabilir; kamu görevlisi sağlık personeli hakkında soruşturma usulüne ilişkin özel kurallar da uygulanır. Ceza dosyalarındaki bilirkişi raporları tazminat dosyasında delil olarak kullanılabilir; ancak TBK m.74 uyarınca hukuk hâkimi ceza hâkiminin kusur ve zarar değerlendirmesiyle bağlı değildir. Dava sürerken ekonomik ihtiyaçlar için geçici ödeme (TBK 76), mesleki kayıp için ekonomik geleceğin sarsılması tazminatı, manevi tazminat için kalıcı maluliyette manevi tazminat ve maluliyetin sonradan artması için maluliyet oranı sonradan artarsa ne olur? yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
Tedavi hatasının karıştığı trafik kazası dosyalarında hak kayıpları çoğu zaman yanlış sorumluya yönelmekten veya süreçlerin birbirinden kopuk yürütülmesinden kaynaklanır.
Tıbbi hata karışan trafik kazası dosyalarında sık yapılan hatalar
| Hata | Olası sonucu | Doğru yaklaşım |
|---|---|---|
| Tüm zararı yalnızca hastaneye yöneltmek | Trafik sigortası ve sürücünün sorumluluğunun kullanılmaması | Kazaya sebep olanların sorumluluğunu da ayrıca takip etmek |
| Sigortacının ‘maluliyet tedaviden’ savunmasını kabul etmek | Eksik ödeme | İlliyet bağı ve Genel Şartlardaki ispat yükü kuralını ileri sürmek |
| Kamu hastanesindeki hata için hekime veya adli yargıya dava açmak | Husumet veya görev nedeniyle ret | İYUK m.13 başvurusu ve idareye karşı tam yargı davası |
| Özel hastaneye karşı arabuluculuğu atlamak | Dava şartı yokluğundan ret | 6502 s.K. m.73/A arabuluculuk başvurusu |
| Beklenen ve gerçekleşen maluliyetin ayrılmasını istememek | Sorumluluğun paylaştırılamaması | Bilirkişiye ayrım sorularını yöneltmek |
| Tıbbi kayıtları geç veya eksik istemek | Delil kaybı | Tüm kayıtları erken aşamada yazılı olarak istemek |
| Bir sorumluyla yapılan anlaşmanın kapsamını incelememek | Diğer sorumlulara karşı talebin tartışmalı hâle gelmesi | Anlaşma ve ibranamenin kapsamını açıkça yazmak |
| İdari başvuru süresini kaçırmak | Kamu hastanesine karşı hak kaybı | Hatanın öğrenildiği tarihten itibaren süreyi takip etmek |
Trafik kazası ve tedavi hatasının birlikte yer aldığı dosyanızda tüm sorumlulara karşı süreleri ve yolları eksiksiz planlayalım.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15
Sıkça Sorulan Sorular
Trafik kazasından sonra hastanede yapılan hata maluliyetimi artırdı, kimden tazminat isterim?
Hem kazaya sebep olan sürücü, işleten ve trafik sigortacısından hem de hatayı yapan sağlık kuruluşundan tazminat isteme hakkınız olabilir. Tedavi hatası illiyet bağını kesecek ağırlıkta değilse kazaya sebep olanlar zararın tamamından sorumlu olmaya devam eder; artan kısım için sağlık kuruluşu da birlikte sorumlu olur.
Tedavideki hata sürücünün sorumluluğunu ortadan kaldırır mı?
Kural olarak hayır. Kaza sonrası tedavinin olağan riskleri ve illiyet bağını kesecek yoğunluğa ulaşmayan hatalar kazaya sebep olanın sorumluluğunu kaldırmaz. Ancak hekimin ağır kusuru zararın gerçek ve tek belirleyici nedeni hâline gelmişse, artan kısım bakımından illiyet bağı kesilebilir.
Her kötü sonuç tıbbi hata mıdır?
Hayır. Hekimin yükümlülüğü sonuç garantisi değil, tıbbın genel kabul görmüş kurallarına uygun özenli tedavidir. Gerekli önlemler alındığı ve hasta usulüne uygun aydınlatıldığı hâlde gelişen bilinen bir komplikasyon kural olarak hata sayılmaz; bu ayrım bilirkişi incelemesiyle yapılır.
Müteselsil sorumluluk ne demek?
TBK m.61 uyarınca aynı zarardan çeşitli sebeplerle sorumlu olanlar müteselsilen sorumludur. Zarar gören zararın tamamını sorumlulardan birinden isteyebilir; ödeme yapan sorumlu, TBK m.62 uyarınca iç ilişkideki payını aşan kısım için diğer sorumlulara rücu eder.
Trafik sigortası ‘maluliyet tedaviden kaynaklandı’ diyerek ödeme yapmayabilir mi?
Sigortacı bu savunmayı ileri sürebilir; ancak illiyet bağını kesmeyen tedavi hataları işletenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. 2026 Genel Şartlarına göre resmî belgelerde illiyet bağına ilişkin tespit varsa aksini ispat sigortacıya aittir. Sigortacı ödediği kısmı sorumlu sağlık kuruluşuna rücu edebilir.
Özel hastanedeki hata için hangi mahkemede dava açılır?
Özel hastane ve serbest çalışan hekimden alınan sağlık hizmeti tüketici işlemi sayıldığından dava kural olarak tüketici mahkemesinde açılır. 6502 sayılı Kanun m.73/A uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
Devlet hastanesindeki hata için doktora dava açabilir miyim?
Hayır. Anayasa m.129/5 uyarınca kamu görevlilerinin görevleri sırasındaki kusurlarından doğan tazminat davaları idareye karşı açılır. İYUK m.13 uyarınca öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulmalı, ardından idare mahkemesinde tam yargı davası açılmalıdır.
Sürücüye ve hastaneye aynı davada dava açılabilir mi?
Özel hastane ve sürücüye karşı talepler adli yargıda ileri sürülür; ancak görevli mahkemeler ve dava şartları farklı olabilir. Kamu hastanesine karşı talepler idari yargıda görüldüğünden sürücüyle aynı davada ileri sürülemez; iki ayrı süreç yürütülür ve aynı zarar için iki kez tazminat alınmamasına dikkat edilir.
Beklenen maluliyet ile gerçekleşen maluliyet nasıl ayrılır?
Bilirkişi kurulundan, uygun tedavi hâlinde mağdurda beklenen kalıcı maluliyet oranı ile gerçekleşen oranın ayrı ayrı belirlenmesi ve artışın ne kadarının hataya bağlı olduğunun açıklanması istenir. Bu ayrım, kazaya sebep olanlar ile sağlık kuruluşu arasındaki sorumluluk paylaşımını belirler.
Tedavi hatasında zamanaşımı ne zaman başlar?
Sürücü ve trafik sigortacısına karşı KTK m.109, özel hastaneye karşı TBK m.72 ve sözleşmeye dayanan taleplerde TBK m.147 süreleri, kamu hastanesine karşı İYUK m.13 başvuru süreleri ayrı ayrı işler. Hata çoğu zaman sonradan fark edildiğinden öğrenme tarihinin belgelenmesi önemlidir.
Tıbbi kayıtlarımı nasıl alabilirim?
Hasta hakları mevzuatı hastanın kendi sağlık kayıtlarına erişimini güvence altına alır. Acil servis, hemşire gözlem, konsültasyon, görüntüleme, ameliyat, onam ve taburculuk kayıtlarının örneği hastaneden yazılı olarak istenmeli, e-Nabız kayıtları ayrıca saklanmalıdır.
Hastanenin sigortasına doğrudan başvurabilir miyim?
Özel sağlık kuruluşunun veya hekimin mesleki sorumluluk sigortası varsa, zarar görenin bu sigortacıya karşı doğrudan dava hakkı TTK m.1478 çerçevesinde değerlendirilebilir. Poliçenin kapsamı ve limiti somut dosyada ayrıca incelenmelidir.
📘 İlgili Rehberler
- Tazminat Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
- Trafik Kazasında Kalıcı Maluliyet Tazminatı 2026
- Malpraktis Tazminat Dava Dilekçesi Örneği
- Kamu Hastanesinde Tıbbi Hata ve Tam Yargı Davası
- Ortopedi Malpraktisi: Kompartman Sendromu ve Kırık Tanısı
- Müteselsil Sorumluluk ve Sorumlular Arası Rücu
- Olası Kusur ve İlliyet Bağının Kesilmesi
- Ameliyat Sonrası Durumum Kötüleşti: Komplikasyon mu, Hata mı?
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.49, 54, 56, 61, 62, 66, 72, 74, 116, 147), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (m.85, 91, 97, 109), Anayasa m.129, 2577 sayılı İYUK m.13, 6502 sayılı Kanun m.73/A, 6102 sayılı TTK (m.5/A, 1478), Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve 6100 sayılı HMK hükümlerine dayanır. Örnek hesap varsayımsaldır; sorumluluğun paylaşımı somut tıbbi kayıtlara ve bilirkişi incelemesine bağlıdır. Somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.


