Yurt dışında tedavi gören bir hasta, Türkiye’de bulunmayan ilacını getirmek isteyen bir aile, yurt dışından kargoyla ilaç sipariş eden biri ya da Türkiye’ye tatile gelen ve düzenli ilaç kullanan bir yolcu: Hepsinin sorusu aynıdır. Gümrükte bu ilaçlar sorun çıkarır mı, ne kadar getirilebilir, vergi ödenir mi ve el konulursa ne yapılır? Bu rehber; yolcu beraberinde ve posta veya hızlı kargoyla getirilen ilaçlara ilişkin Gümrük Kanunu ve Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın hükümlerini, 2026’da yürürlüğe giren vergi değişikliğini, kontrole tabi ilaçlara ilişkin ek belgeleri, kaçakçılık sınırını, el koyma ve itiraz yollarını madde numaralarıyla anlatır.
Gümrükte ilacınıza el mi konuldu ya da yurt dışından ilaç getirmeden önce kuralları netleştirmek mi istiyorsunuz? Durumunuzu birlikte değerlendirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İçindekiler
- Üç yol: yolcu, kargo ve izinli temin
- Yolcu beraberinde ilaç: makul miktar ve belge
- Gümrükte sorun yaşamamak için
- Posta ve hızlı kargo: 2026 kuralları
- Uyuşturucu ve psikotrop içeren ilaçlar
- Beyan, el koyma ve kaçakçılık sınırı
- El koyma anında yapılacaklar
- İtiraz yolları
- Türkiye’den yurt dışına ilaçla çıkış
- SGK ödemesi ve izinli temin
- Süreler
- İki örnek durum
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
Üç Yol: Yolcu, Kargo ve İzinli Temin
Yurt dışındaki bir ilacın kişisel kullanım için Türkiye’ye getirilmesinin üç yolu vardır. Bunlar birbirinden farklı kurallara tabidir. İlk ikisi gümrük mevzuatıyla, üçüncüsü ilaç mevzuatıyla düzenlenmiştir.
| Yol | Dayanak | Temel şart | Vergi | SGK ödemesi |
|---|---|---|---|---|
| Yolcu beraberinde (veya gelişten bir ay önce, üç ay sonra gönderilerek) | Gümrük Kanunu m.167; Karar m.58, Ek-9 | Şahsi tedavi; makul miktar; rapor veya reçete | Kişisel eşya muafiyeti | Kural olarak yok |
| Posta veya hızlı kargo ile bireysel gönderi | Karar m.62, 63; 10813 sayılı Karar | Rapor veya reçeteye dayanma; ticari miktar ve mahiyette olmama; 1.500 avro sınırı | Tek ve maktu vergi | Kural olarak yok |
| TİTCK izniyle hasta bazında yurt dışından temin | 1262 ek m.7; Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliği | Hekim başvurusu; TİTCK kullanım ve ithal izni | İzinli temin | SUT 4.3 ve EK-4/C çerçevesinde mümkün |
Bu ayrım özellikle uzun süreli ve pahalı tedavilerde önemlidir. Yolcu beraberinde veya kargoyla getirilen ilaç gümrükten geçebilir. Ancak bedelinin SGK’dan istenmesi için kural olarak TİTCK izinli temin yolunun kullanılması gerekir. Bu yol için yurt dışından getirilen ilacın bedeli ve yurt dışından ilaç temini rehberlerimize, ilacın Türkiye’de bulunamaması hâlinde izlenecek adımlar için ilaç eczanede bulunamıyor rehberimize bakabilirsiniz.
Yolcu Beraberinde İlaç: Makul Miktar ve Belge
Gümrük Kanununun 167. maddesi gümrük vergisi muafiyetlerini düzenler. Yolcu beraberi kişisel eşyaya ilişkin ayrıntılar ise Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararda yer alır. Kararın 58. maddesine göre Ek-9 listesindeki kişisel eşya muafiyetten yararlanır. Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre “Şahsi tedavide kullanılan ilaçlar” bu listenin (B) bölümünde, sağlık cihazları başlığı altında yer almaktadır.
| Kural | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Muafiyet | Ek-9 listesindeki kişisel eşya gümrük vergilerinden muaftır | Gümrük Kanunu m.167; Karar m.58/1 |
| Miktar | Şahsi tedavide kullanılan ilaçlarda makul miktarın girişine izin verilir; makul miktar Türkiye’de kalınacak süre dikkate alınarak belirlenir | Ticaret Bakanlığı açıklaması; Ek-9 |
| Belge | İlaçların kullanılması gerektiğini gösteren sağlık kuruluşu raporu, doktor raporu veya reçete | Ticaret Bakanlığı açıklaması |
| Zaman | Listenin (B) bölümündeki eşya, yolcu beraberinde veya yolcunun gelişinden bir ay önce ya da üç ay sonra getirilebilir | Karar m.58/2 |
| Süre uzatımı | Bu süre aşılırsa, mücbir sebep veya beklenmeyen hâl tespit edildiğinde Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü bir defaya mahsus en fazla altı aya kadar uzatabilir | Ticaret Bakanlığı açıklaması |
| Kargoyla gönderilen yolcu eşyası | Karar m.58 kapsamındaki yolcu eşyası posta veya hızlı kargoyla gelirse kıymet ve ağırlık sınırları uygulanmaz | Karar m.62/6 |
| Türkiye’ye geçici gelen yolcu | Kişisel ve sportif amaçlı eşya Ek-1 listesindeki makul miktarla sınırlıdır | Karar m.24/1 |
“Makul miktar” için mevzuatta sabit bir kutu sayısı belirlenmemiştir. Ölçüt, belgede yazan tedavi süresi ve dozu ile Türkiye’de kalınacak süredir. Bir hukuk bürosunun değerlendirmesinde örneklendiği gibi, altı haftalık bir yolculuk için bir yıllık ilaç getirilmesi kişisel kullanım sınırını aşan bir görüntü oluşturabilir. Uzun süreli tedavilerde rapordaki tedavi süresinin açıkça yazılması bu nedenle önemlidir.
Gümrükte Sorun Yaşamamak İçin
- İlacı orijinal ambalajında taşıyın: Etken madde, doz ve üretici bilgisi ambalajdan okunabilmelidir.
- Belgeyi yanınızda bulundurun: Reçete, doktor raporu veya sağlık kuruluşu raporu. Belgede hastanın adı, ilacın adı ve etken maddesi, doz ve tedavi süresi yer almalıdır.
- Yabancı dildeki belgeler: Ticaret Bakanlığının posta ve kargo uygulamasına ilişkin 2020 tarihli yazısını aktaran haberlere göre yurt dışındaki sağlık kuruluşlarının düzenlediği rapor veya reçete de geçerli belge sayılabilmektedir. Belgenin anlaşılmasını kolaylaştırmak için İngilizce veya Türkçe bir örneğinin bulundurulması yerinde olur.
- Soğuk zincir ilaçları: İnsülin ve biyolojik ilaçlar için saklama koşullarını ve tıbbi gerekliliği gösteren hekim yazısı ile uygun taşıma çantası, hem havalimanı güvenliğinde hem gümrükte işi kolaylaştırır.
- Tereddüt varsa beyan edin: Uygulamada, getirdiği eşyanın muafiyet kapsamında olup olmadığından emin olmayan yolculara beyan edilecek eşya için ayrılan hattı kullanmaları önerilmektedir. Beyan edilmeyen eşyanın sonradan tespiti, aşağıda anlatılan yaptırımlara yol açabilir.
- Başkası adına ilaç taşımayın: Kişisel eşya muafiyeti yolcunun kendi şahsi tedavisi içindir. Başka bir hasta adına getirilen ilaç bakımından ilgili belgeler ve beyanlar ayrıca istenebilir.
Ticaret Bakanlığı’nın yolcu muafiyetine ilişkin broşüründe de ilaçlar için aynı yaklaşım yer almaktadır: Şahsi tedavide kullanılmak üzere getirilen ilaçlarda, yolcunun bu ilaçları seyahati süresince kullanması gerektiğini gösteren belgenin gümrük idaresine ibrazı hâlinde makul miktarın girişine izin verilir.
Posta ve Hızlı Kargo: 2026 Kuralları
Posta veya hızlı kargoyla bireysel olarak gelen ilaçlar, yolcu beraberi eşyadan farklı bir rejime tabidir. Kararın 62. maddesinin birinci fıkrası, kıymeti 1.500 avroyu geçmeyen ilaç cinsi eşya için tek ve maktu vergi öngörür. Kararın bu hükmü değiştiren 10813 sayılı Karar 07.01.2026 tarihli ve 33130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Haberlere göre değişiklik yayımdan otuz gün sonra yürürlüğe girmiştir.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kapsam | Sağlık kuruluşu raporu veya reçeteye istinaden gelen, ticari miktar ve mahiyet taşımayan, değeri 1.500 avroyu geçmeyen ilaç cinsi eşya ile takviye edici gıdalar | Karar m.62/1; 10813 sayılı Karar |
| Oran | Avrupa Birliği ülkelerinden doğrudan gelen eşyada yüzde 30, diğer ülkelerden gelen eşyada yüzde 60 tek ve maktu vergi | Karar m.62/1 (konsolide metin ve haberler) |
| Ek oran | Eşya Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (IV) sayılı listede yer alıyorsa bu oranlara yüzde 20 eklenir | Karar m.62/1 |
| 30 avro muafiyeti | 30 avroya kadar olan eşyayı vergiden muaf tutan hüküm kaldırılmıştır | 10813 sayılı Karar |
| Ağırlık | Bu sınırlar içinde getirilen eşyanın brüt ağırlığı 30 kilogramı geçemez | Karar m.62/5 |
| 1.500 avroyu aşan eşya | Yürürlükteki ithalat vergisi oranları uygulanır | Karar m.63/2 |
| Kıymet | Fatura, satış fişi veya ödeme belgesine göre belirlenir; belge yoksa veya kıymet düşük görünüyorsa gümrük idaresi belirler | Karar m.63/3 |
Ticaret Bakanlığı, 7 Ocak 2026’daki açıklamasında yurt dışı e-ticaret platformlarından alınan ürünlerde basitleştirilmiş gümrük beyanının 1 Şubat 2026’dan itibaren sona erdiğini duyurmuştur. Aynı açıklamaya göre ilaçlar ve takviye edici gıdalar, vatandaşların tedavi için ihtiyaç duydukları ilaçlara ulaşmalarının engellenmemesi amacıyla, değeri 1.500 avroyu geçmemek kaydıyla posta veya hızlı kargoyla muafiyet hükümleri ve basitleştirilmiş usul çerçevesinde getirilebilecektir.
Ticaret Bakanlığının 2020 tarihli yazısını aktaran haberlere göre kargo uygulamasında gümrük memuru, alıcının ilacın kendi hastalığının tedavisi için olduğuna ilişkin yazılı beyanını ve yapılacak araştırmayı esas alır. Rapor, doktor raporu veya reçete sunulursa ilaç yurda sokulabilir. İlaç bir hasta yakını adına geliyorsa her iki kişiden de yazılı beyan istenir. Aynı haberlere göre aynı gün içinde bir kişiye gelen gönderiler birlikte değerlendirilmektedir. Eczanelerin kargoyla ilaç göndermesi ise ayrı bir yasağın konusudur; bu konu için eczaneden kargoyla ilaç gönderimi rehberimize bakabilirsiniz.
Vergi tutarının nasıl hesaplanacağını basit bir örnekle göstermek mümkündür. Haberlerdeki oranlara göre değeri 1.000 avro olan ve rapor veya reçeteye dayanan bir ilaç, Avrupa Birliğindeki bir ülkeden doğrudan geliyorsa 300 avro, Avrupa Birliği dışındaki bir ülkeden geliyorsa 600 avro tutarında tek ve maktu vergiye tabi olur. Değer, fatura veya ödeme belgesine göre belirlenir (m.63/3). Bu nedenle sipariş belgelerinin saklanması önemlidir. Oranların Türk lirası karşılığı ve kur uygulaması gümrük idaresince belirlenir.
Kargoyla gelen ilacınız gümrükte mi bekliyor ya da vergi veya ceza mı çıktı? Belgeleri ve itiraz süresini birlikte değerlendirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
Uyuşturucu ve Psikotrop İçeren İlaçlar
Türkiye’de kırmızı veya yeşil reçeteyle verilen ilaçların yurt dışındaki karşılıkları, yani uyuşturucu veya psikotrop madde içeren ilaçlar, gümrükte daha sıkı incelenir. Dışişleri Bakanlığının Taşkent Büyükelçiliği tarafından 08.06.2016’da yayımlanan duyuruda, Türkiye’ye özel reçeteyle satılabilen ilaçlarla gelen yolcular için şu kurallar aktarılmıştır:
- Kararın 58. maddesi uyarınca Ek-9 listesindeki “şahsi tedavide kullanılan ilaçlar” için muafiyet tanınır ve makul miktarın girişine izin verilir.
- Kontrole tabi ilaçlar için, hastanın hekimi tarafından düzenlenmiş ve ilacın niteliğini ve Türkiye’de kullanılacak dozu gösteren sağlık kuruluşu raporu, hekim raporu veya reçete istenir; girişe izin bu belgeye bağlı olarak verilir.
- Metadon, buprenorfin ve kodein gibi ikame tedavisi ilaçlarında, şüphe veya ihbar, rutin kontrolde tespit ya da yolcunun kendiliğinden beyanı hâlinde Birleşmiş Milletler Uluslararası Narkotik Kontrol Kurulunun (INCB) ilkeleri ekindeki model sertifika formu istenebilir.
Bu duyuru 2016 tarihlidir. Seyahatten önce güncel koşulların Türk dış temsilciliğinden veya Sağlık Bakanlığından teyit edilmesi gerekir. Belgesiz veya kişisel kullanımı açıkça aşan miktarda kontrole tabi ilaç getirilmesi, gümrük mevzuatının ötesinde uyuşturucu veya uyarıcı madde ithali suçu (TCK m.188) kapsamında soruşturmaya yol açabilir. Ticaret Bakanlığının 2020 tarihli yazısını aktaran haberlere göre uyuşturucu ve uyarıcı ürünler posta ve kargoyla getirilemeyen ürünler arasında sayılmıştır. Ruhsatsız ve sahte ilaçlara ilişkin suçlar için sahte ve ruhsatsız ilaç suçları rehberimize bakabilirsiniz.
Bir başka önemli sınır, getirilen ilacın kullanımıyla ilgilidir. Kişisel eşya muafiyeti ve posta-kargo rejimi, ilacın getiren kişinin veya belgede adı yazan hastanın tedavisinde kullanılmasına dayanır. Kişisel kullanım için getirilen ilacın başkalarına satılması, internette satışa sunulması veya bir sağlık kuruluşunda kullanılmak üzere devredilmesi, ruhsatsız ilaç satışı yasağı ve sağlığı tehlikeye sokan ilaç suçları bakımından ayrı bir hukuki sorun doğurur. Aynı şekilde, bir hekimin veya kliniğin hastalarında kullanmak üzere getirdiği ürünler kişisel kullanım kapsamında değildir; bu ürünlerin ithali ilaç mevzuatındaki izin ve kontrol belgesi rejimine tabidir.
Beyan, El Koyma ve Kaçakçılık Sınırı
Gümrükte ilaçla ilgili bir sorun çıktığında sonuç; eşyanın beyan edilip edilmediğine, kişisel kullanım sınırında olup olmadığına, belgeye ve ilacın niteliğine göre değişir. Aşağıdaki tablo, başlıca durumları ve ilgili hükümleri gösterir.
| Durum | Olası sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Belgeli, makul miktarda kişisel ilaç | Kişisel eşya muafiyeti; giriş | Karar m.58, Ek-9 |
| Belge eksik veya miktar tartışmalı | Gümrük idaresi eşyayı alıkoyabilir ve belge isteyebilir; işlemlerin tutanağa bağlanması istenmelidir | Gümrük idaresinin incelemesi |
| Beyan edilmemiş, ticari mahiyette olmayan eşya | Hukuk yayınlarına göre gümrük vergileri iki kat alınarak eşya sahibine teslim edilir | Gümrük Kanunu m.235/3 (madde metni doğrudan incelenemedi) |
| Lisans, izin veya uygunluk belgesi gerektiren eşyada belge varmış gibi beyan | Fark gümrük vergileri ve gümrüklenmiş değerin iki katı idari para cezası | Gümrük Kanunu m.235/1-c (7190 sayılı Kanunla değişik) |
| Genel düzenleyici işlemle ithalatı yasaklanmış eşya | Fark gümrük vergileri ve gümrüklenmiş değerin dört katı idari para cezası | Gümrük Kanunu m.235/1-a |
| Ticari mahiyetteki veya ithali yasak eşya (yolcu) | Kaçakçılık hükümleri | 5607 m.6/4 → m.3 |
| Eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın sokmak | Hapis ve adli para cezası; eşyaya el koyma ve müsadere | 5607 m.3/1; m.13 |
| Belgesiz kontrole tabi ilaç | Uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları bakımından soruşturma | TCK m.188 |
Ticari mahiyetin tek ölçütü miktar değildir. Ürünün cinsi, aynı üründen çok sayıda bulunması, ambalajların açılmamış olması, yolcunun beyanı ve önceki seyahatleri birlikte değerlendirilir. Hastanın kendi tedavisi için getirdiği ve belgeyle desteklenen ilaç, ticari mahiyet değerlendirmesinde güçlü bir savunma sunar. Buna karşılık aynı ilacın satış amacı izlenimi veren miktarda getirilmesi, ruhsatsız ilaç satışı ve sağlığı tehlikeye sokan ilaç suçları bakımından da sonuç doğurabilir. Kaçakçılık suçlarının ayrıntısı ve tıbbi ürünlerde el koyma, tasfiye ve müsadere için kaçak tıbbi cihaz ve kozmetik ithalatı, internetten ilaç satışı için internetten ruhsatsız ilaç satışı ve ilaç gibi satılan zayıflama ürünleri rehberlerimize bakabilirsiniz.
Gümrük idaresi eşyanın alıkonulduğu durumlarda, Gümrük Kanunu m.235/4 uyarınca talep üzerine eşyanın otuz gün içinde geri gönderilmesi, üçüncü ülkeye transit edilmesi, ihraç kaydıyla satılması veya imha edilmesi gibi tasfiye yolları da gündeme gelebilir. Bu seçenekler, eşyanın akıbeti bakımından süreli bir karar gerektirdiğinden tebligatların dikkatle takip edilmesi gerekir.
El Koyma Anında Yapılacaklar
Gümrükte ilacın alıkonulması veya el konulması çoğu zaman beklenmedik bir anda olur. İlk tutanak ve ilk beyan, sonraki bütün süreçlerin temelini oluşturur. Bu nedenle o an aşağıdaki adımlar önemlidir:
- İşlemin niteliğini öğrenin: İlaç gümrük idaresince mi alıkonuldu, yoksa bir ceza soruşturması kapsamında mı el konuldu? Birincisinde gümrük mevzuatındaki itiraz yolu, ikincisinde ceza muhakemesindeki itiraz yolu işler.
- Tutanak isteyin: El konulan ilaçların adı, etken maddesi, kutu sayısı ve son kullanma tarihleri tutanakta tek tek yazılmalıdır. Tutanağın bir örneğini ve dosya numarasını alın.
- Belgelerinizi sunun ve kayda geçirtin: Reçete, rapor, hekim yazısı ve satın alma belgesi. Sunduğunuz belgelerin tutanakta yer almasını isteyin.
- Kişisel kullanımı açıklayın: Tanınızı, ilacı ne süredir kullandığınızı, Türkiye’de kalacağınız süreyi ve getirdiğiniz miktarın bu süreye nasıl karşılık geldiğini açıkça anlatın.
- Soğuk zincir ürünlerini bildirin: İnsülin veya biyolojik ilaç gibi ürünlerde saklama koşullarını hemen belirtin ve uygun muhafaza talebinizi tutanağa yazdırın.
- Tedaviyi kendi başınıza değiştirmeyin: İlacınız alıkonulduysa hekiminize hemen haber verin; dozunuzu kendiliğinden değiştirmeyin veya kesmeyin.
- Süreleri takvime alın: Gümrük işlemine itiraz için tebliğden itibaren 15 gün, ceza soruşturmasındaki el koymaya itiraz için öğrenmeden itibaren 7 gün.
Ceza soruşturması başlatılmışsa ilk ifadeden önce bir avukata danışmak, özellikle ticari mahiyet değerlendirmesi bakımından belirleyici olabilir. İlacın kendi tedaviniz için olduğunu gösteren belgeler ve hekim açıklaması, savunmanın temelidir.
İtiraz Yolları
| İşlem | Yol | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Gümrük idaresinin vergi, ceza veya diğer işlemleri | Üst makama, yoksa işlemi yapan makama itiraz | Tebliğden itibaren 15 gün | Gümrük Kanunu m.242/1 |
| İtirazın karara bağlanması | İdare itirazı karara bağlayıp tebliğ eder | 30 gün | Gümrük Kanunu m.242/2 |
| İtirazın reddi | İşlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercii (vergi mahkemesi) | Ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün | Gümrük Kanunu m.242; İYUK m.7 |
| Ceza soruşturmasında el koyma | Sulh ceza hâkimliğine itiraz | Öğrenmeden itibaren 7 gün | CMK m.268 |
| Kaçakçılık davası | Savunma; istinaf ve temyiz | Kararın tebliği veya tefhiminden itibaren kanuni süreler | 5607; CMK |
Gümrük Kanununun 242. maddesi itirazı bir hak olarak düzenler. Ancak süresinde itiraz yapılmaması hak kaybına yol açabileceğinden, işlemin tebliğ edildiği gün süre takvime alınmalıdır. Uygulamada Gümrük Müdürlüğü işlemine karşı Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne, Bölge Müdürlüğü işlemine karşı Ticaret Bakanlığına itiraz edilmektedir. Vergi mahkemesindeki dava süresi için vergi mahkemesinde dava açma süresi rehberimize bakabilirsiniz.
Türkiye’den Yurt Dışına İlaçla Çıkış
Türkiye’den yurt dışına giderken yanınızda taşıyacağınız ilaçlar için belirleyici olan, varış ülkesinin kurallarıdır. Örneğin Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün internet sitesinde yer alan ve Gürcistan’a ilaçla seyahat edecek hastalara yönelik bir duyuruda aktarılan Gürcistan düzenlemesine göre uyuşturucu ve psikotrop listesindeki ilaçlarda miktar, kalınacak gün sayısına göre günlük doz hesabıyla belirlenmekte, bazı etken maddeler için üst sınır 31 gün olarak uygulanmaktadır. Listede olmayan ilaçlarda belgesiz getirilebilecek miktar on standart paketle sınırlıdır. Bu tür kurallar ülkeden ülkeye değişir. Seyahatten önce varış ülkesinin büyükelçiliği veya konsolosluğu ile görüşmek ve gerekiyorsa İngilizce hekim raporu almak gerekir.
Uzun süreli yurt dışı seyahatlerinde ilaçların bir kısmının el bagajında taşınması, bavulun kaybolması ihtimaline karşı tedavinin kesilmemesini sağlar. İlaçlarla birlikte hekim raporunun ve reçetenin bir örneğinin de el bagajında bulunması, hem varış ülkesinin gümrüğünde hem dönüşte Türk gümrüğünde belge ibrazını kolaylaştırır. Dönüşte yurt dışında satın alınan ilaçlar için ise bu rehberde anlatılan yolcu beraberi kuralları uygulanır.
Kişisel kullanımı aşan miktarda ilacın yurt dışına çıkarılması ise ihracat mevzuatı ve kaçakçılık hükümleri bakımından ayrı bir risk doğurur. Bu konu için yurt dışına ilaç kaçırma suçlaması rehberimize bakabilirsiniz.
SGK Ödemesi ve İzinli Temin
Yolcu beraberinde veya kargoyla kişisel olarak getirilen bir ilacın bedeli, kural olarak SGK’dan istenemez. SGK’nın ödeme yapabilmesi için ilacın Sağlık Bakanlığının (TİTCK) kullanım ve ithal izniyle temin edilmesi ve bedelin SUT 4.3 ve EK-4/C çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir. Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliğine göre izin alınmadan başlanan tedaviler için geriye dönük başvurular tıbbi acil durumlar dışında değerlendirmeye alınmaz (m.7/3). Bu nedenle uzun süreli bir tedavi söz konusuysa, ilacı kendiniz getirmeden önce hekiminiz aracılığıyla izin başvurusu yapılması hem hukuki güvence hem de bedel bakımından daha uygundur.
| Soru | Kişisel getirme | TİTCK izinli temin |
|---|---|---|
| Kim başvurur? | Yolcu veya alıcı | Müdavi hekim |
| Hangi belge? | Rapor veya reçete | Sağlık kurulu raporu, talep formu, olur formu, literatür, epikriz |
| Gümrük | Kişisel eşya veya posta-kargo rejimi | İzinli temin |
| SGK ödemesi | Kural olarak yok | SUT 4.3 ve EK-4/C çerçevesinde mümkün |
| Süreklilik | Her seferinde ayrı değerlendirme | Devam başvurusu ile düzenli temin |
İzinli temin ve endikasyon dışı kullanım ayrımı için endikasyon dışı ve yurt dışından ilaç temini rehberimize bakabilirsiniz.
Süreler
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Yolcu beraberi ilacın sonradan veya önceden gönderilmesi | Gelişten bir ay önce veya üç ay sonra | Karar m.58/2 |
| Sürenin mücbir sebeple uzatılması | Bir defaya mahsus, en fazla altı aya kadar | Ticaret Bakanlığı açıklaması |
| 10813 sayılı Kararın yürürlüğü | Yayımdan (07.01.2026) otuz gün sonra | 10813 sayılı Karar |
| Gümrük işlemine itiraz | Tebliğden itibaren 15 gün | Gümrük Kanunu m.242/1 |
| İtirazın karara bağlanması | 30 gün | Gümrük Kanunu m.242/2 |
| Vergi mahkemesinde dava | Ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün | İYUK m.7 |
| El koymaya itiraz (ceza soruşturması) | Öğrenmeden itibaren 7 gün | CMK m.268 |
| Alıkonulan eşyanın tasfiyesine ilişkin talep | Talep üzerine otuz gün içinde geri gönderme, transit, satış veya imha | Gümrük Kanunu m.235/4 |
İki Örnek Durum
Aşağıdaki örnekler, mevzuatın nasıl işlediğini göstermek için kurgulanmıştır; gerçek bir dosyaya dayanmaz.
Birinci durum: Yurt dışından dönen hasta
Almanya’da tedavi gören bir hasta, Türkiye’ye dönerken üç aylık tedavisine yetecek ilacını bavulunda getirir. İlaçlar orijinal ambalajındadır. Yanında Alman hastanesinin tedavi süresini ve dozu gösteren raporu vardır. Belge ve miktar uyumlu olduğundan ilaç kişisel eşya muafiyeti kapsamında değerlendirilir (Karar m.58, Ek-9). Hasta, dönüşünden iki ay sonra ilacın bir kısmının kargoyla gönderilmesini isterse, bu gönderi de yolcu eşyası olarak değerlendirilebilir (m.58/2, m.62/6). Bunun için giriş tarihinin pasaportla ispatlanması gerekir.
İkinci durum: İnternetten sipariş edilen ilaç
Bir kişi, Türkiye’de bulunamayan bir ilacı ABD’deki bir siteden sipariş eder. Gönderi hızlı kargoyla gelir. Gümrük idaresi rapor veya reçete ister. Alıcı, kendi hekiminin reçetesini ve ilacın kendi tedavisi için olduğuna ilişkin yazılı beyanını sunar. Değer 1.500 avroyu geçmediğinden tek ve maktu vergi uygulanır. Haberlere göre bu vergi, 2026 değişikliğinden sonra AB dışı ülkelerden gelen eşyada yüzde 60’tır. İlacın bedeli SGK’dan istenemez. Tedavi uzun sürecekse hekimin TİTCK’ya yurt dışından temin başvurusu yapması daha uygun bir yoldur.
Sık Yapılan Hatalar
- Belgesiz ilaç taşımak: Makul miktar değerlendirmesi belgeye dayanır; belge yoksa ilaç alıkonulabilir.
- İlacı orijinal ambalajından çıkarmak: Etken maddenin ve dozun tespiti zorlaşır.
- Tedavi süresini aşan miktar getirmek: Ticari mahiyet şüphesi doğurur.
- Kontrole tabi ilaçta yalnızca reçeteye güvenmek: İlacın niteliğini ve dozu gösteren hekim belgesi ve gerekirse model sertifika istenebilir.
- Başkası adına ilaç taşımak: Kişisel eşya muafiyeti yolcunun kendi şahsi tedavisi içindir.
- 2026 vergi değişikliğini hesaba katmamak: 30 avro muafiyeti kaldırılmış, posta ve kargo ile gelen ilaçta oranlar değişmiştir.
- İtiraz süresini kaçırmak: Gümrük işlemlerine itiraz süresi tebliğden itibaren 15 gündür.
- Kişisel getirilen ilacın bedelini SGK’dan beklemek: Bedel için kural olarak TİTCK izinli temin yolu gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yurt dışından kendi ilacımı getirebilir miyim?
Evet. Şahsi tedavide kullanılan ilaçların makul miktarı, kişisel eşya muafiyeti kapsamında yolcu beraberinde getirilebilir (Karar m.58, Ek-9). İlacın kullanılması gerektiğini gösteren rapor veya reçete bulundurulmalıdır.
Ne kadar ilaç getirebilirim?
Mevzuatta sabit bir kutu sayısı yoktur. Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre makul miktar, Türkiye’de kalınacak süre dikkate alınarak belirlenir. Belgede yazan doz ve tedavi süresi bu değerlendirmede esas alınır.
Hangi belge gerekir?
Sağlık kuruluşu raporu, doktor raporu veya reçete. Belgede hasta adı, ilacın adı ve etken maddesi, doz ve tedavi süresinin yer alması işinizi kolaylaştırır.
Yurt dışındaki doktorun reçetesi geçerli mi?
Ticaret Bakanlığının 2020 tarihli yazısını aktaran haberlere göre yurt dışındaki sağlık kuruluşlarının düzenlediği doktor raporu veya reçete de geçerli belge sayılabilmektedir.
İlacı bavulumda değil de sonradan kargoyla getirebilir miyim?
Kişisel eşya listesinin (B) bölümündeki eşya, yolcunun gelişinden bir ay önce veya üç ay sonra da getirilebilir (Karar m.58/2). Yolcu eşyası posta veya kargoyla gelirse kıymet ve ağırlık sınırları uygulanmaz (m.62/6).
İnternetten sipariş ettiğim ilaç için vergi ödenir mi?
Evet. Posta veya hızlı kargoyla gelen, rapor veya reçeteye dayanan ve değeri 1.500 avroyu geçmeyen ilaçta tek ve maktu vergi uygulanır (Karar m.62/1). 2026 değişikliğine ilişkin haberlere göre oran AB’den gelen eşyada yüzde 30, diğer ülkelerden yüzde 60’tır.
30 avroya kadar muafiyet hâlâ var mı?
Haberlere göre 10813 sayılı Kararla (RG 07.01.2026) 30 avroya kadar olan eşyayı vergiden muaf tutan hüküm kaldırılmıştır.
1.500 avroyu aşan ilaç kargoyla gelirse ne olur?
Tek başına kıymeti 1.500 avroyu aşan eşyaya yürürlükteki ithalat vergisi oranları uygulanır (Karar m.63/2).
Hasta yakınım adına ilaç sipariş edebilir miyim?
2020 tarihli Bakanlık yazısını aktaran haberlere göre ilaç bir hasta yakını adına geliyorsa her iki kişiden de yazılı beyan istenmektedir.
Psikiyatrik ilacımı yurt dışından getirebilir miyim?
Uyuşturucu veya psikotrop madde içeren ilaçlarda ilacın niteliğini ve Türkiye’de kullanılacak dozu gösteren hekim belgesi gerekir. İkame tedavisi ilaçlarında uluslararası model sertifika istenebilir. Seyahatten önce güncel koşulları teyit edin.
Belgesiz kontrollü ilaç getirirsem ne olur?
Belgesiz veya kişisel kullanımı açıkça aşan miktarda kontrole tabi ilaç, uyuşturucu veya uyarıcı madde ithali suçu (TCK m.188) kapsamında soruşturmaya yol açabilir.
Gümrükte ilacıma el konulursa ne yapmalıyım?
El koymanın nedenini ve işlemleri tutanakla öğrenin, belgelerinizi sunun. Gümrük idaresinin işlemine karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz edebilirsiniz (Gümrük Kanunu m.242). Ceza soruşturmasındaki el koymaya karşı 7 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz yolu açıktır (CMK m.268).
Beyan etmediğim ilaç bulunursa suç mu işlemiş olurum?
Eşya ticari mahiyetteyse veya ithali yasaksa kaçakçılık hükümleri uygulanır (5607 m.6/4, m.3). Ticari mahiyette olmayan eşyada ise hukuk yayınlarına göre vergiler iki kat alınarak eşya teslim edilir (Gümrük Kanunu m.235/3).
Gümrük itirazım reddedilirse ne yapabilirim?
İtirazın reddine karşı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı merciinde, kural olarak vergi mahkemesinde, ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde dava açılabilir.
Kişisel getirdiğim ilacın parasını SGK öder mi?
Kural olarak hayır. SGK ödemesi için ilacın TİTCK’nın kullanım ve ithal izniyle temin edilmesi ve bedelin SUT 4.3 ve EK-4/C çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.
Takviye edici gıda kargoyla getirilebilir mi?
2026 düzenlemesine ilişkin haberlere göre rapor veya reçeteye dayanan, ticari mahiyette olmayan ve değeri 1.500 avroyu geçmeyen takviye edici gıdalar da ilaçlarla aynı tek ve maktu vergi rejimine tabidir.
Türkiye’ye gelen yabancı turist ilacını getirebilir mi?
Türkiye’ye geçici gelen yolcuların kişisel eşyası makul miktarla sınırlıdır (Karar m.24/1). Şahsi tedavi ilaçlarında da makul miktar, Türkiye’de kalınacak süreye göre belirlenir ve belge bulundurulmalıdır.
Türkiye’den yurt dışına ilaç götürürken neye dikkat etmeliyim?
Belirleyici olan varış ülkesinin kurallarıdır. Özellikle uyuşturucu ve psikotrop içeren ilaçlarda gün sınırı ve belge şartları ülkeden ülkeye değişir. Seyahatten önce ilgili ülkenin temsilciliğine danışın.
Gümrükte alıkonulan ilaç, vergi ve ceza itirazı ya da TİTCK izinli temin: sürelerinizi kaçırmadan birlikte hareket edelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İlgili Rehberler
- TİTCK Rehberi — sağlık ürünleri ve ilaç erişimi rehberlerinin tamamı
- Yurt Dışından İlaç Temini — tedarikçi rejimi ve izin
- Yurt Dışından Getirilen İlacın Bedeli — TEB, SGK ve katılım payı
- İlaç Eczanede Bulunamıyor — muadil, yurt dışı temin ve başvurular
- Endikasyon Dışı ve Yurt Dışından İlaç Temini — onay, rıza ve geri ödeme
- Kaçak Tıbbi Cihaz ve Kozmetik İthalatı — gümrükte el koyma ve kaçakçılık
- Yurt Dışına İlaç Kaçırma Suçlaması — savunma
- Sahte ve Ruhsatsız İlaç Suçları — TCK m.187
- İnternetten Ruhsatsız İlaç Satışı — steroid ve sporcu ilaçları
- İlaç Gibi Satılan Zayıflama Ürünleri — internet satıcısının sorumluluğu
- Takviye Edici Gıda mı, İlaç mı? — sınır ürün sınıflandırması
- Eczaneden Kargoyla İlaç Gönderimi — eve teslim sınırları
- İlaç Takip Sistemi (İTS) — karekod ve sahte ilaç
- Vergi Mahkemesinde Dava Açma Süresi — İYUK m.7
- Zayıflama İğnesi (Semaglutid) Reçetesiz Satışı — eczacı, satıcı ve kullanıcının hukuki durumu
- İnternetten Alınan İlaç veya Zayıflama Hapı Sahte Çıktı — şikâyet ve tazminat
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya için hukuki danışmanlık yerine geçmez. Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın 24, 58, 62 ve 63. maddeleri, Kararın konsolide metnini yayımlayan bir mevzuat sitesinden; Ek-9 listesindeki ilaç kalemi, makul miktar ölçütü ve altı aylık uzatma imkânı Ticaret Bakanlığının sıkça sorulan sorular sayfasından ve yolcu muafiyeti broşüründen aktarılmıştır. 10813 sayılı Kararın içeriği, Kararı aktaran haberlerden ve hukuk yayınlarından; Ticaret Bakanlığının 7 Ocak 2026 açıklaması bir haberden; 2020 tarihli Bakanlık yazısı haberlerden alınmıştır. 10813 sayılı Kararın resmî metni doğrudan incelenememiştir. Gümrük Kanununun 235/1-a, 1-c ve 235/4 hükümleri 7190 sayılı Kanun metninden; 242. madde bir mevzuat uzmanının açıklamasından; 235/3 hükmü ve 5607 sayılı Kanunun 6/4 hükmü hukuk yayınlarından aktarılmıştır. 5607 sayılı Kanunda sonraki yıllarda değişiklikler yapıldığından fıkra numaraları güncel resmî metinden kontrol edilmelidir. Kontrole tabi ilaçlara ilişkin bilgiler Dışişleri Bakanlığının 2016 tarihli bir duyurusuna dayanır. Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr’ye erişilemediğinden seyahat veya gönderimden önce güncel resmî metin ve gümrük idaresinin uygulaması kontrol edilmelidir. Son güncelleme: 14 Ekim 2026.