Kamulaştırma Şerhinin Terkini Dava Dilekçesi Örneği 2026: Asliye Hukuk Mahkemesine 31/b ve 7. Madde Şerhinin Kaldırılması, Uygulanmayan El Atma Kararı, Enerji Hattı İçin Konulan Satılamaz Şerhi (3 Örnek + PDF) — 2942 m.7, m.31; HMK m.12
19 Kasım 2026

Kamulaştırma Şerhinin Terkini Dava Dilekçesi Örneği 2026: Asliye Hukuk Mahkemesine 31/b ve 7. Madde Şerhinin Kaldırılması, Uygulanmayan El Atma Kararı, Enerji Hattı İçin Konulan Satılamaz Şerhi (3 Örnek + PDF) — 2942 m.7, m.31; HMK m.12

Tapudaki kamulaştırma şerhi idareye ve tapu müdürlüğüne yapılan başvurulara rağmen kalkmıyorsa son yol, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açılan şerhin terkini davasıdır. Bu sayfada üç ayrı durum için hazır dava dilekçesi örneği bulunuyor: idarenin hiç dava açmadığı eski şerh, el atma kararı kesinleştiği ve bedel ödendiği hâlde tapuya işlenmeyen karar ve enerji hattı için irtifak yerine konulan satılamaz şerhi. Her örneğin hangi durumda kullanılacağı, davalının kim olduğu, hangi delillerin ekleneceği ve idarenin olası savunmalarına nasıl cevap verileceği madde numaraları ve Yargıtay kararlarıyla açıklanmıştır. Üç dilekçenin tamamı PDF olarak indirilebilir.

Kısa cevap: Kamulaştırma şerhinin terkini davası, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde (HMK m.12), şerhi koyduran idareye karşı açılır. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi bu davalarda verilen kabul kararlarını onamaktadır (31.10.2013, E.2013/11642, K.2013/18079; 05.03.2014, E.2013/20805, K.2014/5987; 10.11.2021, E.2021/1105, K.2021/12875; 25.12.2025, E.2025/8409, K.2025/18662). Dava açmadan önce idareye yazılı başvuru yapılması önerilir: başvuru sonuçsuz kalırsa davaya idarenin sebebiyet verdiği belgelenir ve yargılama giderleri idareye yüklenir (Yargıtay 5. HD, 19.04.2018, E.2016/22815, K.2018/7834). Dilekçeye güncel tapu kaydı, şerhin dayanak bilgileri, varsa kesinleşmiş karar ve ödeme belgeleri ile idareye yapılan başvuru eklenir.

Üç dava dilekçesi örneğini PDF olarak indirin

Şerhin terkini davası mı açacaksınız?

Tapu kaydınızı ve dosyanızı inceleyip doğru örneği dosyanıza göre uyarlayalım: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Hangi Örnek Hangi Durumda Kullanılır?

Üç dava dilekçesi ve kullanım yeri

ÖrnekDurumAna dayanak
1 — Dava açılmamış eski şerhİdare şerh koydurmuş, bedel tespiti ve tescil davası hiç açılmamış2942 m.7/3, m.31/1-b; Yargıtay 5. HD E.2021/1105
2 — Uygulanmayan el atma kararıEl atma kararı kesinleşmiş, bedel ödenmiş, karar tapuya işlenmemiş ve şerh duruyorTMK m.705, m.1013/2; 2942 m.29; Yargıtay 5. HD E.2025/8409
3 — İrtifak yerine satılamaz şerhiEnerji hattı veya boru hattı için irtifak kurulması gerekirken 31/b şerhi konulmuşYargıtay 5. HD E.2013/20805 ve E.2013/11642

Kayıt tapuda toplulaştırma belirtmesiyse (“6200 sayılı Kanunun Ek 9 uncu maddesi gereğince arazi toplulaştırması kapsamına alınmıştır”) bu sayfadaki örnekler uygun değildir; toplulaştırma şerhinin kaldırılması dilekçe örnekleri kullanılmalıdır. Dava açmadan önce tapu müdürlüğüne verilecek terkin talebi için kamulaştırma şerhinin terkini talebi dilekçesi sayfamıza bakınız.

Dava Açmadan Önce Dört Kontrol

  1. Şerhin türünü okuyun. Güncel tapu kaydında şerhin tam metnini, tarihini ve yevmiye numarasını tespit edin. Kayıt 7. madde belirtmesi mi, 31/b şerhi mi, 27. madde (acele kamulaştırma) şerhi mi; dilekçedeki gerekçe buna göre kurulur. Şerh türleri için 31/b şerhi nedir, nasıl kaldırılır yazımıza bakınız.
  2. Dayanak dosyayı bulun. Şerhin dayandığı yazıyı tapu müdürlüğünden isteyin. Bir mahkeme dosyasına bağlıysa davanın sürüp sürmediğini öğrenin; dava sürüyorsa şerh ve devir yasağı devam eder, terkin davası sonuç vermez.
  3. İdareye yazılı başvurun. Şerhin terkini için tapuya yazı yazılmasını isteyin, evrak kayıt numarasını alın. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.10; ayrıntısı için zımni ret yazımız).
  4. Sıfatı belgeleyin. Paylı taşınmazda her paydaş kendi payı yönünden dava açabilir; onanan kararlarda terkine davacının payı yönünden hükmedilmiştir. Malik vefat etmişse mirasçılık belgesi alınmalıdır.

Görevli Mahkeme, Davalı, Harç ve Vekâlet Ücreti

Şerhin terkini davasının usul unsurları

KonuAçıklama
Görevli ve yetkili mahkemeTaşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi (HMK m.12). Yargıtay’ın onadığı kararların tamamı asliye hukuk mahkemelerinde verilmiştir.
DavacıMalik veya paydaş; paylı taşınmazda paydaş kendi payı yönünden
DavalıŞerhi koyduran idare (tapu kaydında lehine şerh bulunan kurum)
Dilekçenin içeriğiHMK m.119’daki unsurlar: taraflar, dava konusu, açıklamalar, hukuki sebepler, deliller ve sonuç istemi
Vekâlet ücretiOnanan dosyalarda maktu vekâlet ücretine hükmedilmiştir; seri dosyalarda tarifenin seri davalara ilişkin hükmü uygulanabilir (Van BAM 1. HD, 24.11.2021, E.2021/2901, K.2021/1685)
Yargılama giderleriKural olarak aleyhine hüküm verilen tarafa yüklenir (HMK m.326/1); idare davaya sebebiyet vermişse giderler idarede bırakılır
HarçDava açılırken mahkeme veznesince hesaplanır

İdareye yapılan başvurunun reddi bir idari işlem olduğundan idari yargı da gündeme gelebilir. Yargıtay’ın onadığı dosyalarda adli yargı yolu izlendiği için ana yol asliye hukuk mahkemesidir; yine de ret veya zımni retten itibaren işleyen altmış günlük idari dava süresinin ihtiyaten takip edilmesi yerinde olur (değerlendirmemizdir).

Örnek 1 — Bedel Tespiti ve Tescil Davası Açılmamış, Şerh Yıllardır Duruyor

Ne zaman kullanılır: Tapuda idare lehine kamulaştırma şerhi (7. madde belirtmesi ya da “31/b” ibareli şerh) vardır; ancak idare hiçbir zaman bedel tespiti ve tescil davası açmamış, size mahkemeden tebligat gelmemiştir. Tapu müdürlüğüne yapılan terkin talebi de sonuç vermemiştir.

[İLÇE] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE

DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], Adres: [ ]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [Baro], Sicil No: [ ], Adres: [ ]
DAVALI: [Şerhi koyduran idarenin tam adı], Adres: [ ]
KONU: [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle/Köy], [Ada] ada [Parsel] parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına davalı idare lehine konulan kamulaştırma şerhinin terkini istemidir.

AÇIKLAMALAR
1- Taşınmaz ve şerh bakımından: Müvekkil, [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle/Köy], [Ada] ada [Parsel] parsel sayılı taşınmazın [tamamının / … payının] malikidir. Taşınmazın tapu kaydında [tarih] tarih ve [ ] yevmiye numarasıyla davalı idare lehine “[şerhin tapudaki tam metni]” şerhi bulunmaktadır.
2- 2942 sayılı Kanun m.7/3 bakımından: İdare, şerh tarihinden itibaren altı ay içinde 10. maddeye göre bedel tespiti ve tescil isteğinde bulunduğuna dair mahkemeden alınacak belgeyi tapu idaresine ibraz etmediği takdirde, şerh tapu idaresince resen sicilden silinir. Şerhin konulmasının üzerinden [ ] yıl geçmiş olmasına rağmen davalı idare müvekkil aleyhine bedel tespiti ve tescil davası açmamıştır. Bu husus UYAP kayıtlarından ve tapu müdürlüğünden celbedilecek dayanak belgelerden anlaşılacaktır.
3- 2942 sayılı Kanun m.31/1-b bakımından: Şerh “31/b” ibaresiyle konulmuş olsa dahi bu bentteki devir yasağı, mahkemece 10. madde uyarınca yapılan tebligat, davet veya ilanen tebliğden sonra doğar. Müvekkile böyle bir tebligat yapılmamıştır. Ortada görülmekte olan bir bedel tespiti ve tescil davası bulunmadığından şerhin kanuni dayanağı yoktur. Anayasa Mahkemesinin 05.11.2024 tarihli, E.2024/79, K.2024/182 sayılı kararında da yasağın yargılama sürdükçe uygulandığı tespit edilmiştir.
4- Yargıtay uygulaması bakımından: Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2009 yılında konulan 31/b şerhinin, sonrasında bedel tespiti ve tescil davası açılmadığı UYAP kayıtlarından anlaşılarak terkinine ilişkin kararı onamıştır (10.11.2021, E.2021/1105, K.2021/12875). Aynı Daire 31/b şerhinin terkinine ilişkin bir başka kabul kararını da onamıştır (27.09.2021, E.2021/1365, K.2021/10357).
5- İdareye başvuru bakımından: Müvekkil [tarih] tarihli dilekçesiyle davalı idareye başvurarak şerhin terkini için tapu müdürlüğüne yazı yazılmasını istemiş; ancak [otuz gün içinde cevap verilmemiş / talep reddedilmiştir]. Başvuru dilekçesi ve evrak kayıt belgesi ektedir.
6- Mülkiyet hakkı ve yargılama giderleri bakımından: Şerh, müvekkilin taşınmazını satmasını ve üzerinde işlem yapmasını fiilen engellemekte, TMK m.683 ve Anayasa m.35 ile güvence altına alınan tasarruf yetkisini kanuni dayanaktan yoksun biçimde kısıtlamaktadır. Davalı idare şerhin terkinini sağlamayarak davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesi gerekir (Yargıtay 5. HD, 19.04.2018, E.2016/22815, K.2018/7834).

HUKUKİ SEBEPLER: Anayasa m.35; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.7, 10, 25, 29, 31; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.683, 705, 1013; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.12, 119, 326; Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 2024/3 sayılı Kamulaştırma Uygulamaları Genelgesi ve ilgili mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER: Güncel tapu kaydı; şerhin dayanak belgelerinin [İlçe] Tapu Müdürlüğünden celbi; UYAP kayıtları; davalı idareye yapılan başvuru ve varsa cevabı; gerektiğinde keşif ve bilirkişi incelemesi; yemin ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1) [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle/Köy], [Ada] ada [Parsel] parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında davalı idare lehine [tarih] tarih ve [ ] yevmiye numarasıyla konulan şerhin TERKİNİNE,
2) Kararın kesinleşmesinden sonra [İlçe] Tapu Müdürlüğüne bildirilmesine,
3) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine
karar verilmesini vekâleten saygıyla arz ve talep ederim.

[Tarih]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(İmza)

EKLER: 1) Vekâletname 2) Güncel tapu kaydı 3) İdareye başvuru dilekçesi ve evrak kayıt belgesi 4) Varsa idarenin cevabı

Örnek 2 — El Atma Kararı Kesinleşmiş, Bedel Ödenmiş, Karar Tapuya İşlenmemiş ve Şerh Duruyor

Ne zaman kullanılır: Kamulaştırmasız el atma davası sonuçlanmış, bedel ödenmiştir; ancak idare kararı tapuda uygulatmamış, el atılan bölüm ayrılmamış ve parselin tamamında kamulaştırma şerhi durmaktadır. Arada arazi toplulaştırması veya imar uygulaması yapılmış ve şerh yeni parsele taşınmışsa 4. paragraf kullanılır, yapılmamışsa çıkarılır. Kararın tapuya nasıl işleneceği için el atma davası bitti, tapu değişmedi yazımıza bakınız.

[İLÇE] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE

DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], Adres: [ ]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [Baro], Sicil No: [ ], Adres: [ ]
DAVALI: [Şerhi koyduran idarenin tam adı], Adres: [ ]
KONU: [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle/Köy], [Ada] ada [Parsel] parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında, kesinleşmiş kamulaştırmasız el atma kararına rağmen davalı idare lehine duran kamulaştırma şerhinin terkini istemidir.

AÇIKLAMALAR
1- El atma davası bakımından: [Mahkeme adı]nin [E. / K.] sayılı dosyasında, davalı idarenin taşınmazın [ ] metrekarelik bölümüne kamulaştırmasız el attığı tespit edilmiş; bedele ve bu bölümün davalı idare adına [tesciline / terkinine / davalı idare lehine irtifak hakkı kurulmasına] karar verilmiştir. Karar [tarih] tarihinde kesinleşmiş, bedel [tarih] tarihinde müvekkile ödenmiştir.
2- Kararın tapuda uygulanması bakımından: TMK m.705 uyarınca mahkeme kararıyla mülkiyet tescilden önce kazanılır; ancak tapu kütüğünde işlem yapılabilmesi tescile bağlıdır. Kesinleşmiş karara dayanan idare, tescil için malikin beyanına ihtiyaç duymaz (TMK m.1013/2); tapu harçları ve Kanun’un gerektirdiği diğer giderler idarece ödenir (2942 sayılı Kanun m.29). Buna rağmen davalı idare kararı tapuda uygulatmamış, el atılan bölüm ifraz edilmemiş ve taşınmazın tamamında [tarih] tarih ve [ ] yevmiye numaralı “[şerhin tapudaki metni]” şerhi durmaya devam etmektedir.
3- Yargıtay uygulaması bakımından: Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, el atma davasında verilen tescil kararının tapu kaydına işlenmesi gerekirken idarenin yazısıyla satılamaz şerhi konulmasını doğru bulmamış ve şerhin silinmesine ilişkin kararı onamıştır (31.10.2013, E.2013/11642, K.2013/18079). Aynı Dairenin onadığı bir başka dosyada, kesinleşmiş el atma kararının tapuda uygulanmamasının malikin kusuru olmadığı, kesinleşmiş kararın uygulanması gerekirken taşınmaza şerh konulmasının hukuka aykırı olduğu, şerhin taşınmazın tamamında sürmesinin malikin mülkiyet hakkını zedelediği ve idarenin terkin için başvurmadığı tespit edilerek şerhin terkinine karar verilmiştir (25.12.2025, E.2025/8409, K.2025/18662).
4- [Toplulaştırma / imar uygulaması varsa] Parsel değişikliği bakımından: El atma kararı [eski ada/parsel] üzerinden verilmiştir. Sonradan [tarih] tarihinde tescil edilen [arazi toplulaştırması / imar uygulaması] ile taşınmaz [yeni ada/parsel] numarasını almış, şerh yeni parselin tamamına taşınmıştır. Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği m.15/8 uyarınca tescili tamamlanmış alanlarda mahkeme kararlarından ve idareden kaynaklanan hatalardan doğan düzeltmeler için yeni bir Cumhurbaşkanı kararı aranmaz. Yargıtay da uygulama sonrası oluşan taşınmazlarda idare adına bulunan şerhlerin terkin edilmemesi nedeniyle davaya idarenin sebebiyet verdiğini kabul etmiştir (19.04.2018, E.2016/22815, K.2018/7834).
5- İdareye başvuru bakımından: Müvekkil [tarih] tarihli dilekçesiyle davalı idareden kararın tapuda uygulanmasını ve şerhin terkini için tapu müdürlüğüne yazı yazılmasını istemiş; ancak [otuz gün içinde cevap verilmemiş / talep reddedilmiştir].
6- Mülkiyet hakkı ve yargılama giderleri bakımından: Bedelini ödediği bölüm için kararı uygulatmayan davalı idare, şerh yoluyla müvekkilin bütün parselini satılamaz hâle getirmektedir. Bu durum TMK m.683 ve Anayasa m.35 ile bağdaşmaz. Davaya davalı idare sebebiyet verdiğinden yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesi gerekir.

HUKUKİ SEBEPLER: Anayasa m.35; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.7, 10, 25, 29, 31; Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği m.15/8; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.683, 705, 1013; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.12, 119, 326; Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 2024/3 sayılı Kamulaştırma Uygulamaları Genelgesi ve ilgili mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER: [Mahkeme adı]nin [E. / K.] sayılı dosyası, kesinleşme şerhli karar örneği ve fen bilirkişisi raporu ile krokisi; ödeme belgeleri; güncel ve eski tapu kayıtları ile şerhin dayanak belgeleri; [toplulaştırma / imar uygulaması] dosyası ve parsel değişim kayıtları; davalı idareye yapılan başvuru; gerektiğinde keşif ve fen bilirkişisi incelemesi; yemin ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1) [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle/Köy], [Ada] ada [Parsel] parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında davalı idare lehine [tarih] tarih ve [ ] yevmiye numarasıyla konulan şerhin TERKİNİNE,
2) Mahkemenizce şerhin tamamen terkini koşullarının bulunmadığı kanaatine varılması hâlinde TERDİTLİ OLARAK, şerhin [Mahkeme adı]nin [E. / K.] sayılı kararında gösterilen ve fen bilirkişisi krokisinde [ ] harfiyle belirtilen [ ] metrekarelik bölümle sınırlandırılmasına ve bu bölüm dışında kalan kısım yönünden terkinine,
3) Kararın kesinleşmesinden sonra [İlçe] Tapu Müdürlüğüne bildirilmesine,
4) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine
karar verilmesini vekâleten saygıyla arz ve talep ederim.

[Tarih]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(İmza)

EKLER: 1) Vekâletname 2) Kesinleşme şerhli karar örneği 3) Ödeme belgeleri 4) Güncel tapu kaydı 5) İdareye başvuru dilekçesi ve evrak kayıt belgesi

Örnek 3 — Enerji Nakil Hattı veya Boru Hattı İçin Konulan 31/b Şerhi

Ne zaman kullanılır: Taşınmazdan enerji nakil hattı, boru hattı veya benzeri bir tesis geçmekte ve idare lehine kurulması gereken hak bir irtifaktır; ancak tapuya irtifak yerine 31/b (satılamaz) şerhi konulmuştur. Hat geçen taşınmazdaki bedel ve direk yeri konuları için enerji nakil hattı geçen taşınmaz yazımıza bakınız.

[İLÇE] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE

DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [ ], Adres: [ ]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [Baro], Sicil No: [ ], Adres: [ ]
DAVALI: [Şerhi koyduran idarenin tam adı], Adres: [ ]
KONU: [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle/Köy], [Ada] ada [Parsel] parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına, irtifak hakkı kurulması gerekirken davalı idare lehine konulan 2942 sayılı Kanun m.31/b şerhinin terkini istemidir.

AÇIKLAMALAR
1- Taşınmaz ve tesis bakımından: Müvekkilin maliki olduğu taşınmazdan davalı idareye ait [enerji nakil hattı / boru hattı] geçmektedir. [Mahkeme adı]nin [E. / K.] sayılı dosyasında [irtifak bedeline ve davalı idare lehine irtifak hakkının tesciline karar verilmiş / irtifak hakkı kamulaştırılmış] ve bedel ödenmiştir. Buna rağmen davalı idarenin yazısıyla taşınmazın tapu kaydına [tarih] tarih ve [ ] yevmiye numarasıyla 31/b şerhi konulmuştur.
2- İrtifak hakkının niteliği bakımından: İrtifak kurulması hâlinde taşınmaz malikin mülkiyetinde kalır; idare lehine kurulacak hak, taşınmazın devrine engel olmayan bir irtifaktır. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, taşınmazdan geçirilen enerji nakil hattı nedeniyle idare lehine irtifak hakkının tescili gerekirken 31/b maddesi uyarınca satılamaz şerhi konulmasının doğru olmadığını belirterek şerhin iptaline ilişkin kararı onamıştır (05.03.2014, E.2013/20805, K.2014/5987).
3- 2942 sayılı Kanun m.31/1-b bakımından: Bu bentteki devir yasağı, idarenin açtığı bedel tespiti ve tescil davasında mahkemece 10. madde uyarınca yapılan tebligattan sonra doğar. Malikin açtığı el atma davasında böyle bir tebligat bulunmadığı gibi, Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre kamulaştırmasız el atma davalarında Kamulaştırma Kanunu’nun yalnızca değerlendirmeye ilişkin hükümleri kıyasen uygulanır; 31/b maddesi bu davalarda kıyasen uygulanamaz (Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. HD, 24.11.2021, E.2021/2901, K.2021/1685). El atma davasında irtifak kurulmasına karar verilen dosyada idarenin bu kararı tapuya işletmek yerine satılamaz şerhi koydurması da doğru bulunmamıştır (Yargıtay 5. HD, 31.10.2013, E.2013/11642, K.2013/18079).
4- İdareye başvuru bakımından: Müvekkil [tarih] tarihli dilekçesiyle davalı idareden şerhin terkini için tapu müdürlüğüne yazı yazılmasını istemiş; ancak [otuz gün içinde cevap verilmemiş / talep reddedilmiştir].
5- Mülkiyet hakkı ve yargılama giderleri bakımından: Şerh, taşınmazın tamamının satışını engellemekte, irtifak hakkının amacını aşan bir kısıtlama doğurmaktadır. Davaya davalı idare sebebiyet verdiğinden yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesi gerekir.

HUKUKİ SEBEPLER: Anayasa m.35; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.7, 10, 25, 29, 31; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.683, 705, 1013; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.12, 119, 326; Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 2024/3 sayılı Kamulaştırma Uygulamaları Genelgesi ve ilgili mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER: [Mahkeme adı]nin [E. / K.] sayılı dosyası; ödeme belgeleri; güncel tapu kaydı ve şerhin dayanak yazısı; davalı idareye yapılan başvuru; gerektiğinde keşif ve fen bilirkişisi incelemesi; yemin ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1) [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle/Köy], [Ada] ada [Parsel] parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında davalı idare lehine [tarih] tarih ve [ ] yevmiye numarasıyla konulan 2942 sayılı Kanun m.31/b şerhinin TERKİNİNE,
2) Kararın kesinleşmesinden sonra [İlçe] Tapu Müdürlüğüne bildirilmesine,
3) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine
karar verilmesini vekâleten saygıyla arz ve talep ederim.

[Tarih]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(İmza)

EKLER: 1) Vekâletname 2) İrtifak veya el atma dosyasına ilişkin karar 3) Ödeme belgeleri 4) Güncel tapu kaydı 5) İdareye başvuru dilekçesi ve evrak kayıt belgesi

Terditli Talep Ne Zaman Eklenir?

Örnek 2’deki ikinci istem terditli (kademeli) bir taleptir: mahkeme şerhin tamamen kaldırılmasını yerinde bulmazsa, şerhin yalnızca el atılan veya kamulaştırılan bölümle sınırlandırılması istenir. Bu talep özellikle kısmi el atmalarda önemlidir. TKGM’nin 2024/3 sayılı Kamulaştırma Uygulamaları Genelgesine göre kısmi kamulaştırmada arta kalan kısım üzerinde malikin tasarruf hakkı yasaklanamaz ve şerh, ifrazdan sonra yalnızca kamulaştırılacak parsele işlenir. Terditli talebin infaz edilebilmesi için bölümün fen bilirkişisi krokisine atıfla açıkça gösterilmesi gerekir; hüküm sonucu açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde kurulmalıdır (HMK m.297/2). Karar sonradan tapuda uygulanamazsa hükmün açıklanması istenebilir (hüküm, tavzih ve tamamlama).

Delil Listesi Nasıl Hazırlanır?

Dava dilekçesine eklenecek ve celbi istenecek deliller

DelilNereden alınır?Neyi ispatlar?
Güncel tapu kaydıe-Devlet veya tapu müdürlüğüŞerhin varlığı, tarihi, yevmiye numarası ve lehine konulduğu idare
Şerhin dayanak yazısıTapu müdürlüğünden celpŞerhin hangi yazıyla ve hangi dosyaya dayanılarak konulduğu
UYAP kayıtlarıMahkemece sorgulanırBedel tespiti ve tescil davasının açılıp açılmadığı
Kesinleşme şerhli karar ve krokiKararı veren mahkemeEl atma veya irtifak kararının içeriği ve kesinleştiği
Ödeme belgeleriBanka, icra dairesi veya idareBedelin ödendiği
İdareye başvuru ve cevapBaşvuru sırasında alınırİdarenin davaya sebebiyet verdiği
Toplulaştırma veya imar dosyasıDSİ, belediye veya kadastro müdürlüğüEski ve yeni parsel ilişkisi, şerhin yeni parsele taşınması

Davalı İdarenin Olası Savunmaları ve Cevapları

Sık karşılaşılan savunmalar

İdarenin savunmasıCevapDayanak
“Görevli yargı yeri idari yargıdır.”Şerhin terkini istemiyle açılan davalarda verilen kabul kararları asliye hukuk mahkemelerinde verilmiş ve Yargıtay’ca onanmıştır.Yargıtay 5. HD E.2013/11642, E.2013/20805, E.2021/1105, E.2025/8409
“Karara kesinleşme şerhi düşülmediği için tescil yapılamadı.”Kararın tapuda uygulanmaması malikin kusuru değildir; kesinleşmiş kararın uygulanması gerekirken şerh konulması hukuka aykırıdır.Yargıtay 5. HD E.2025/8409
“Bedel ödendi ama işlemler tamamlanamadı; şerh hakları korumak içindir.”İdarenin yapması gereken, kararı tapuya işletmektir; şerhle bütün parseli kısıtlamak bu yükümlülüğün yerini tutmaz.Yargıtay 5. HD E.2013/11642; Van BAM 1. HD E.2021/2901
“Terkini tapu müdürlüğü resen yapmalıydı; dava dürüstlük kuralına aykırı.”Van BAM bu savunmaya rağmen şerhin terkinine hükmetmiştir. İdare terkin için başvurmadığından malikin hukuki yararı vardır.Van BAM 1. HD E.2021/2901; Yargıtay 5. HD E.2025/8409
“Anayasa Mahkemesi 31/b’yi Anayasa’ya uygun buldu.”Mahkeme yasağın yargılama sürdükçe uygulandığını tespit etmiştir; dava hiç açılmamışsa veya sonuçlanmışsa şerhin dayanağı yoktur.AYM E.2024/79, K.2024/182
“Kanal alanı tapuda adımıza görünmüyor, şerhi kaldıramayız.”Bu, idarenin kendi kayıt eksikliğidir; toplulaştırma alanlarında mahkeme kararından doğan düzeltme için yeni Cumhurbaşkanı kararı aranmaz.Yönetmelik m.15/8; Yargıtay 5. HD E.2016/22815
“Zamanaşımı ve hak düşürücü süre dolmuştur.”2942 sayılı Kanun şerhin terkini davası için bir süre öngörmemiştir; Van BAM dosyasında bu itiraza rağmen dava kabul edilmiştir.2942 m.7, m.31; Van BAM 1. HD E.2021/2901

Dilekçede Sık Yapılan Beş Hata

  1. Davalıyı yanlış göstermek. Davalı, tapu müdürlüğü değil şerhi koyduran idaredir.
  2. Şerhin metnini yazmamak. Mahkeme hangi kaydın silineceğini tarih ve yevmiye numarasıyla görmelidir.
  3. Süren davayı gözden kaçırmak. Bedel tespiti ve tescil davası görülmekteyse yasak yargılama boyunca devam eder.
  4. Terditli talebi atlamak. Kısmi el atmada yalnızca tam terkin istemek, mahkeme sınırlandırmayı yerinde bulsa bile karar alınmasını zorlaştırır.
  5. İdareye başvurmadan dava açmak. Zorunlu değildir; ancak yargılama giderleri bakımından idarenin davaya sebebiyet verdiğinin ispatını zayıflatır.

Karardan Sonra: Terkinin Tapuya İşlenmesi

Terkin kararı tapu kaydına ilişkin olduğundan uygulamada kesinleşmesi beklenir. Taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2, m.367/2). Karar kesinleştikten sonra mahkemeden kesinleşme şerhli karar örneği alınır ve mahkemenin yazısıyla tapu müdürlüğüne gönderilir. TKGM Genelgesine göre 05.05.2001’den sonra konulan 31/b şerhleri şerhi koyduran mahkemenin yazısıyla terkin edilir; şerhin terkinine ilişkin kesinleşmiş hüküm de bu yazının yerini tutar. Terkinden sonra güncel tapu kaydı alınarak kaydın gerçekten silindiği kontrol edilmelidir.

Kararla birlikte el atma kararının tapuya işlenmesi de takip edilmelidir; aksi hâlde şerh silinse bile parsel eski yüzölçümüyle görünmeye devam eder. Bunun için el atma davası bitti, tapu değişmedi yazımıza, DSİ kanalları için DSİ kanalı tarlamdan geçiyor yazımıza bakınız.

Üç dava dilekçesi örneğini PDF olarak indirin

Dilekçeyi dosyanıza göre hazırlayalım

Tapu kaydı, karar ve ödeme belgeleri üzerinden doğru örneği seçip dava dilekçesini birlikte hazırlayalım: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Sıkça Sorulan Sorular

Kamulaştırma şerhinin terkini davası hangi mahkemede açılır?

Taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açılır (HMK m.12). Yargıtay 5. Hukuk Dairesi bu mahkemelerde verilen terkin kararlarını onamaktadır.

Davalı kim gösterilir?

Şerhi koyduran idare davalı gösterilir; tapu müdürlüğü davalı değildir. Tapu kaydında şerhin kimin lehine konulduğu yazılıdır.

Dava açmadan önce idareye başvurmak zorunlu mu?

Zorunlu değildir; ancak önerilir. Başvuru sonuçsuz kalırsa davaya idarenin sebebiyet verdiği belgelenir ve yargılama giderleri idareye yüklenir (Yargıtay 5. HD, 19.04.2018, E.2016/22815, K.2018/7834).

Hangi örneği kullanmalıyım?

İdare hiç dava açmadıysa Örnek 1, el atma kararı kesinleşip bedel ödendiği hâlde şerh duruyorsa Örnek 2, enerji veya boru hattı için irtifak yerine satılamaz şerhi konulmuşsa Örnek 3 kullanılır.

Şerh 31/b ise ve dava hâlâ sürüyorsa terkin istenebilir mi?

Hayır. Bedel tespiti ve tescil davası görülmekteyken devir yasağı yargılama boyunca devam eder. Bu durumda dava takip edilir; kısmi kamulaştırmada idareden ifraz istenir.

Paylı taşınmazda tek paydaş dava açabilir mi?

Kendi payı yönünden açabilir; onanan kararlarda terkine davacının payı yönünden hükmedilmiştir. Taşınmazın tamamı satılacaksa bütün payların temizlenmesi gerekir.

Vekâlet ücreti nasıl belirlenir?

Onanan dosyalarda maktu vekâlet ücretine hükmedilmiştir. Aynı idareye karşı çok sayıda benzer dosya varsa tarifenin seri davalara ilişkin hükmü uygulanabilir.

Terditli talep nedir, neden eklenir?

Asıl talep olan tam terkin kabul edilmezse, şerhin yalnızca el atılan bölümle sınırlandırılmasını isteyen ikinci taleptir. Kısmi el atmalarda karar alma ihtimalini artırır.

Terkin kararı ne zaman tapuya işlenir?

Karar kesinleştikten sonra mahkemenin yazısıyla tapu müdürlüğüne gönderilir. Taşınmaza ilişkin ayni hak kararları kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2, m.367/2).

Toplulaştırmadan sonra şerh yeni parselime geçtiyse hangi örnek kullanılır?

Kamulaştırma şerhi ise Örnek 2 ve onun 4. paragrafı kullanılır. Kayıt toplulaştırma belirtmesiyse toplulaştırma şerhi dilekçe örnekleri sayfamızdaki metinler kullanılmalıdır.

İdare “görevli yer idare mahkemesidir” derse ne olur?

Yargıtay’ın onadığı terkin kararlarının tamamı asliye hukuk mahkemelerinde verilmiştir. Yine de idari dava süresinin ihtiyaten takip edilmesi yerinde olur.

Şerhin terkini davasında zamanaşımı var mı?

2942 sayılı Kanun şerhin terkini davası için bir süre öngörmemiştir. Ancak şerh durdukça satış ve kredi işlemleri engellendiğinden gecikmeden dava açılması malikin yararınadır.

Bu içerik Kamulaştırma Hukuku alanındadır.

Kamulaştırma Hukuku Rehberi  ·  Bu alandaki tüm rehberler  ·  Tüm hukuk dalları

Mevzuat ve kaynaklar: Anayasa m.35; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.7/3, 10, 25, 29, 31; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.683, 705, 1013; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.12, 119, 297, 326, 350, 367; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, 10; Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği m.15/8; Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 29.04.2024 tarihli, 2024/3 sayılı Kamulaştırma Uygulamaları Genelgesi; Anayasa Mahkemesi 05.11.2024, E.2024/79, K.2024/182; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 31.10.2013, E.2013/11642, K.2013/18079; 05.03.2014, E.2013/20805, K.2014/5987; 19.04.2018, E.2016/22815, K.2018/7834; 27.09.2021, E.2021/1365, K.2021/10357; 10.11.2021, E.2021/1105, K.2021/12875; 25.12.2025, E.2025/8409, K.2025/18662; Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi 24.11.2021, E.2021/2901, K.2021/1685. Dilekçe metinleri genel örnektir; somut dosyada tapu kaydı ve dosya incelenmeden kullanılmamalıdır.

Post by Av. Fatma Öztürk