İkinci El İş Makinesi Alımında Ayıp ve Saat Sayacı Hilesi Rehberi (2026) — TTK m. 23
01 Eylül 2026

İkinci El İş Makinesi Alımında Ayıp ve Saat Sayacı Hilesi Rehberi (2026) — TTK m. 23

İkinci el iş makinesi alımında en pahalı hata, hakkın kaybedilmesinin fark edilmediği ilk haftada yapılır. Ticari satışlarda ayıp ihbar süreleri çok kısadır: açıkça belli olan ayıp için iki gün, olağan bir incelemeyle ortaya çıkabilecek ayıp için sekiz gün. Bu süreler kaçırıldığında mal, o hâliyle kabul edilmiş sayılır. Buna karşılık saat sayacının geri alınması gibi kasıtlı yanıltmalar ayrı bir hukuki yolun konusudur ve bu kısa sürelerden etkilenmez. Bu rehber iki yolu ve üç hazır dilekçe örneğini içeriyor.

⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:

Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.

Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi

⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi

Aldığınız makine beklediğiniz gibi çıkmadı mı? Süreniz kısa.

📞 0554 648 37 15
💬 WhatsApp

Üç Ayıp Türü, Üç Ayrı Süre

Ayıp türüÖrnekSüre
Açık ayıp — teslimde açıkça belliGözle görülür çatlak, kırık, eksik ekipman2 gün içinde ihbar
Olağan muayeneyle tespit edilebilenBasit bir ekspertizle çıkabilecek kusurlar8 gün içinde incele ve ihbar et
Gizli ayıp — olağan gözden geçirmeyle çıkmayanKullanımla ortaya çıkan motor veya şanzıman kusuruOrtaya çıkar çıkmaz hemen bildir

⚠️ Sekiz günlük süre inceleme ve ihbarı birlikte kapsar

Sık yapılan yanılgı, sekiz günü yalnızca inceleme süresi sanmaktır. Oysa inceleme ve ihbar için tanınan toplam süre sekiz gündür: makine bu süre içinde incelenmeli veya incelettirilmeli, ayıp çıkarsa yine bu süre içinde ihbar edilmelidir.

Süreler hak düşürücü niteliktedir. Gerekli işlemleri yapmayan alıcı, ayıba dayanarak hak talep edemez ve malı o hâliyle kabul etmiş sayılır.

Gizli ayıpta ise muayene külfeti bulunmaz; çünkü bu ayıp olağan bir gözden geçirmeyle zaten tespit edilemez. Alıcının tek yükümlülüğü, ayıp ortaya çıkar çıkmaz hemen bildirimde bulunmaktır.

Basiretli Tacir Ölçütü

Alıcı da tacirse inceleme külfeti ağırlaşır. Uygulamada, iddia edilen ayıbın basit bir ekspertiz raporuyla ortaya çıkabilecek nitelikte olup olmadığına bakılır; çıkabilecek nitelikteyse bunun gizli ayıp sayılması güçleşir.

Bunun pratik sonucu nettir: iş makinesi alan bir işletme, teslimden sonraki ilk günlerde ekspertiz yaptırmakla yükümlü sayılır. Ekspertiz yaptırılmamışsa, sonradan ileri sürülen pek çok kusur “olağan incelemeyle çıkabilirdi” değerlendirmesine takılır.

Zamanaşımı ve Gizlemenin Etkisi

Satıcı daha uzun bir süre üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, ayıp sonradan ortaya çıksa bile satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

📌 Ağır kusur ve gizleme iki yıllık süreyi kaldırır

Satıcı ayıbı bilerek gizlemişse veya ağır kusuru bulunuyorsa, iki yıllık zamanaşımından yararlanamaz. Bu hâlde alıcının talepleri genel zamanaşımı hükümlerine göre değerlendirilir.

İş makinesi dosyalarında bu istisna sık gündeme gelir: saat sayacına müdahale, ağır hasar geçmişinin saklanması veya onarılmış çatlağın gizlenmesi bu kapsamda değerlendirilebilir. Bu nedenle dilekçede gizleme iddiası ayrı bir başlık altında ve delilleriyle kurulmalıdır.

Saat Sayacı: Makinenin Kilometresi

İş makinesinde çalışma saati, aracın kilometresine karşılık gelen ve değeri doğrudan belirleyen göstergedir. Bu nedenle sayaca müdahale, ikinci el piyasasının en sık karşılaşılan sorunlarındandır.

Doğrulama yoluNe gösterir
Elektronik kontrol ünitesi kaydıMakinenin kendi sisteminde tutulan çalışma verisi
Yetkili servis kayıtlarıHer bakımda kaydedilen saat değerleri; seri numarasıyla sorgulanır
Yağ değişim etiketleriSon bakımda kaydedilen saat ile mevcut değer uyumu
Aşınma uyumuKoltuk, pedal, kumanda kolu ve paletteki aşınmanın beyan edilen saatle uyumu
Sarf parça geçmişiDeğişen parçaların, beyan edilen saatte değişmesi beklenip beklenmeyeceği
Yağ analiziMotor ve hidrolik sistemin gerçek yorgunluk düzeyi

⚖️ Saat sayacı hilesi ayrı bir yoldur

Sayaca yapılan kasıtlı müdahale yalnızca bir ayıp değildir; hile niteliği taşır. Taraflardan biri, diğerinin kasten gerçek dışı açıklamalarıyla sözleşme yapmaya yöneltilmişse, yanılma esaslı olmasa bile aldanan taraf sözleşmeyle bağlı değildir.

Bu, ayıp hükümlerinden bağımsız bir yoldur ve iki günlük ile sekiz günlük ihbar sürelerinden etkilenmez. Ayrıca fiil, cezai boyutuyla da değerlendirilebilir.

Bu nedenle saat sayacı uyuşmazlıklarında talep iki ayaklı kurulmalıdır: asıl olarak hile, yedek olarak ayıp.

Satın Alma Öncesi Kontrol Listesi

Ayıp süreleri çok kısa olduğundan, asıl koruma satın almadan önce sağlanır.

  • Tescil belgesi var mı; kayıt maliki satıcıyla aynı kişi mi?
  • Üzerinde rehin şerhi bulunuyor mu?
  • Şasi ve motor numaraları belgeyle birebir uyuşuyor mu?
  • Devir noterde yapılacak mı? (Faturayla devir geçersizdir.)
  • İthal makinede gümrük yükümlülükleri tamamlanmış mı?
  • Seri numarasıyla yetkili servis geçmişi sorgulandı mı?
  • Saat sayacı, servis kayıtları ve aşınmayla uyumlu mu?
  • Bağımsız bir makine mühendisince ekspertiz yaptırıldı mı?
  • Yağ analizi ve gerekiyorsa kompresyon testi yapıldı mı?
  • Şasi ve bomda kaynak ile onarım izi var mı?
  • Periyodik kontrol raporu mevcut mu?
  • Satıcının beyanları yazılı hâle getirildi mi?

Tescil ve devir tarafı için: iş makinesi tescili, plakası ve devri rehberi. Periyodik kontrol için: iş makinesiyle iş kazası ve işverenin sorumluluğu rehberi.

💡 Beyanları yazıya dökün

Satıcının “hiç ağır iş görmedi”, “tek elden”, “motoru hiç açılmadı”, “sayaç orijinaldir” gibi beyanları sözlü kaldığında ispatı güçleşir.

Bu beyanların satış sözleşmesine veya teslim tutanağına yazılması, hem ayıp hem hile iddiası bakımından belirleyici delil oluşturur. Yazılı beyanın gerçek dışı çıkması, gizleme ve hile tartışmasını doğrudan destekler.

Alıcının Seçimlik Hakları

Satıcının ayıptan sorumlu olduğu hâllerde alıcının seçimlik hakları bulunur:

  1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme
  2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme
  3. Aşırı masraf gerektirmiyorsa ücretsiz onarım isteme
  4. İmkân varsa ayıpsız benzeriyle değiştirme isteme

İş makinesi dosyalarında en sık kullanılan yol bedelden indirimdir; makine çoğu zaman şantiyede fiilen kullanılmaktadır ve iadesi pratik değildir. Saat sayacı hilesinde ise talep, hile nedeniyle sözleşmeyle bağlı olunmadığı üzerine kurulur.

Dilekçe Örneği 1 — Ayıp İhbarnamesi

Süreler çok kısa olduğundan ihbar, tercihen noter aracılığıyla ve gecikmeksizin gönderilmelidir.

[ … ] NOTERLİĞİ ARACILIĞIYLA
[SATICI ADI / UNVANI]’NA

KEŞİDECİ (ALICI): [Ad Soyad / Unvan] — [T.C. Kimlik No / Vergi No] — [Adres]

KONU: [Marka, model, seri no] iş makinesindeki ayıpların ihbarı ve haklarımızın kullanılmasına ilişkindir.

AÇIKLAMALAR:

1. SATIŞ VE TESLİM. Tarafınızdan …/…/20… tarihinde [ … ] TL bedelle satın aldığımız yukarıda bilgileri yazılı iş makinesi, aynı tarihte teslim alınmıştır. Satış sırasında makinenin [ … ] saat çalıştığı beyan edilmiştir. (Ek-1: fatura ve noter satış sözleşmesi, Ek-2: teslim tutanağı)

2. TESPİT EDİLEN AYIPLAR. Teslim sonrasında yaptırılan inceleme neticesinde aşağıdaki ayıplar tespit edilmiştir:

a) [Motor / hidrolik / şanzıman] sisteminde [kusurun niteliği],
b) Şasi veya bomda onarım ve kaynak izi; beyan edilmemiş ağır hasar geçmişi,
c) Saat sayacı değeri ile makinenin fiilî aşınma durumu ve servis kayıtları arasında uyumsuzluk,
d) [Diğer].

(Ek-3: bağımsız ekspertiz raporu, Ek-4: yağ analizi sonucu, Ek-5: yetkili servis kayıtları, Ek-6: fotoğraflar)

3. SÜRE. İşbu ihbar, [teslimden itibaren iki gün / sekiz gün içinde / gizli ayıbın ortaya çıkmasının hemen ardından] yapılmaktadır.

4. BEYANLARINIZ. Satış görüşmelerinde makinenin [ … ] olduğu beyan edilmiş olup, tespit edilen durum bu beyanlarla bağdaşmamaktadır.

5. TALEBİMİZ. Yukarıda açıklanan nedenlerle;

(Seçilecek) [Sözleşmeden dönüyor ve satış bedelinin iadesini / Ayıp oranında bedelden indirim yapılmasını / Ayıpların ücretsiz onarılmasını] talep ediyoruz.

6. İşbu ihbara [ … ] gün içinde olumlu cevap verilmediği takdirde dava yoluna başvurulacağını; makinenin kullanılamamasından doğan zararlarımız ile fazlaya ilişkin haklarımızın saklı olduğunu bildiririz. …/…/20…

Keşideci
[Ad Soyad / Yetkili] — (imza, kaşe)

Dilekçe Örneği 2 — Ayıp Davası: Bedelden İndirim

[ … ] ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
(taraflar tacir ve iş ticari nitelikteyse; değilse Asliye Hukuk)

DAVACI: [Ad Soyad / Unvan] — VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]

DAVALI: [Satıcı]

KONU: Ayıplı ifa nedeniyle satış bedelinden indirim ile uğranılan zararın tahsili istemidir.

DAVA DEĞERİ: [ … ] TL

AÇIKLAMALAR:

1. SATIŞ. Müvekkil, davalıdan …/…/20… tarihinde [marka, model, seri no] iş makinesini [ … ] TL bedelle satın almıştır. (Ek-1: satış belgeleri)

2. AYIPLAR. Makinede [kusurların niteliği] tespit edilmiştir. Bu kusurlar makinenin değerini ve amaca uygun kullanımını önemli ölçüde etkilemektedir. (Ek-2: ekspertiz raporu)

3. İHBAR. Ayıplar …/…/20… tarihli noter ihtarnamesiyle davalıya ihbar edilmiştir; ihbar yasal süre içindedir. (Ek-3: ihtarname ve tebliğ belgesi)

4. GİZLEME VE AĞIR KUSUR. Davalı, makinenin [ağır hasar geçmişini / onarım izlerini / gerçek çalışma saatini] bilmesine rağmen gizlemiştir. Satıcının ayıbı bilerek gizlemesi veya ağır kusurunun bulunması hâlinde iki yıllık zamanaşımından yararlanması mümkün değildir; bu husus zamanaşımı def’ine karşı ileri sürülmektedir.

5. TALEP EDİLEN KALEMLER.

a) Bedelden indirim — ayıpsız ve ayıplı değer arasındaki fark,
b) Onarım gideri — yapılmış onarımlara ilişkin,
c) Kullanamama zararı — makinenin çalıştırılamadığı süreye ilişkin.

6. DELİL VE CELP TALEPLERİ.

i. Makine üzerinde BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ yapılarak ayıpların niteliği, satıştan önce mevcut olup olmadığı ve değer farkının tespiti,
ii. Makinenin elektronik kontrol ünitesindeki çalışma saati verisinin incelenmesi,
iii. Seri numarası üzerinden yetkili servis kayıtlarının ilgili firmadan celbi,
iv. Makineye ait tescil kaydının ilgili odadan celbi,
v. Davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi,
vi. Tanık beyanları.

SONUÇ VE İSTEM: Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik [ … ] TL‘nin [temerrüt / avans] FAİZİYLE davalıdan tahsiline; ayıpların ve değer farkının BİLİRKİŞİ İNCELEMESİYLE tespitine; anılan kayıtların CELBİNE karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…

Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)

Dilekçe Örneği 3 — Saat Sayacı Hilesi: İki Ayaklı Talep

Sayaca müdahale iddiasında talep, asıl olarak hileye dayandırılır.

[ … ] ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE

DAVACI: [Ad Soyad / Unvan] — VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]

DAVALI: [Satıcı]

KONU: Asıl olarak hile nedeniyle sözleşmeyle bağlı olunmadığının tespiti ve satış bedelinin iadesi; yedek olarak ayıplı ifa nedeniyle bedelden indirim istemidir.

AÇIKLAMALAR:

1. SATIŞ VE BEYAN. Müvekkil, davalıdan …/…/20… tarihinde [marka, model, seri no] iş makinesini satın almıştır. Satış sırasında ve ilan metninde makinenin [ … ] saat çalıştığı beyan edilmiş; bedel bu beyan esas alınarak belirlenmiştir. (Ek-1: satış belgeleri, Ek-2: ilan çıktısı, Ek-3: yazışmalar)

2. GERÇEK DURUM. Yapılan incelemede makinenin fiilen [ … ] saat civarında çalıştığı; beyan edilen değerin gerçeği yansıtmadığı anlaşılmıştır. Bu husus aşağıdaki delillerle sabittir:

a) Seri numarası üzerinden alınan yetkili servis kayıtlarında, satıştan önceki bir tarihte saat değerinin beyan edilenden yüksek olduğu görülmektedir. (Ek-4)
b) Makinenin elektronik kontrol ünitesinde tutulan veriler beyan edilen değerle uyuşmamaktadır. (Ek-5)
c) Koltuk, pedal, kumanda kolu ve yürüyüş takımındaki aşınma düzeyi, beyan edilen çalışma saatiyle bağdaşmamaktadır. (Ek-6: ekspertiz raporu)
d) Yağ analizi sonuçları, beyan edilenden çok daha yüksek bir yorgunluk düzeyi göstermektedir. (Ek-7)

3. ASIL TALEP — HİLE. Taraflardan biri, diğerinin kasten gerçek dışı açıklamalarıyla sözleşme yapmaya yöneltilmişse, yanılma esaslı olmasa bile aldanan taraf sözleşmeyle bağlı değildir. Somut olayda müvekkil, makinenin çalışma saatine ilişkin gerçek dışı beyanla sözleşme yapmaya yöneltilmiştir. Çalışma saati, iş makinesinin değerini belirleyen temel unsurdur.

4. YEDEK TALEP — AYIP. Mahkemece aksi kanaate varılması hâlinde, gerçek çalışma saatinin beyan edilenden yüksek olması ayıp niteliğindedir. Bu ihtimalde bedelden indirim talep edilmektedir. Ayrıca davalının durumu bilerek gizlemesi karşısında iki yıllık zamanaşımından yararlanamayacağı ileri sürülmektedir.

5. CELP VE İNCELEME TALEPLERİ. Seri numarası üzerinden yetkili servis ve distribütör kayıtlarının; makinenin elektronik verilerinin; davalının ticari defter ve kayıtları ile makineyi kimden edindiğine ilişkin belgelerin celbini; makine üzerinde BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ yapılmasını talep ederiz.

6. Fiilin cezai boyutu bakımından suç duyurusunda bulunma hakkımız saklıdır.

SONUÇ VE İSTEM: ASIL OLARAK hile nedeniyle sözleşmeyle bağlı olunmadığının tespiti ile ödenen [ … ] TL satış bedelinin faiziyle iadesine; YEDEK OLARAK ayıplı ifa nedeniyle [ … ] TL bedelden indirime; anılan kayıtların CELBİNE karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…

Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)

Sık Yapılan Altı Hata

  1. İhbarı geciktirmek. Açık ayıpta iki, olağan incelemeyle çıkabilecek ayıpta sekiz gün; süreler hak düşürücüdür.
  2. Sekiz günü sadece inceleme süresi sanmak. İnceleme ve ihbar bu sürenin içindedir.
  3. Ekspertiz yaptırmamak. Basit bir ekspertizle çıkabilecek kusurun sonradan gizli ayıp sayılması güçleşir.
  4. Beyanları yazıya dökmemek. Sözlü kalan beyanların ispatı güçtür; sözleşmeye veya tutanağa yazılmalıdır.
  5. Saat sayacı iddiasını yalnızca ayıba dayandırmak. Kasıtlı müdahale hile niteliğindedir ve ayrı bir yol açar.
  6. Gizleme iddiasını kurmamak. Satıcının ayıbı bilerek gizlemesi iki yıllık zamanaşımını kaldırır.

Uyuşmazlığın Takibe Dönüşmesi

Ayıp nedeniyle doğan alacak ödenmediğinde icra yoluna gidilir.

Takip zinciri
KonuKuralDayanak
Takip talebiTalebin kanunda öngörülen unsurları içermesiİİK m.58
MasrafGiderlerin peşin karşılanmasıİİK m.59
Ödeme emriBorçluya ödeme emri gönderilmesiİİK m.60
İtirazTebliğden itibaren yedi günİİK m.62
EtkiSüresinde yapılan itirazın takibi durdurmasıİİK m.66
İptalGenel mahkemede dava, bir yılİİK m.67
Kaldırmaİcra mahkemesinde belgeye dayalı başvuru, altı ayİİK m.68
Menfi tespitBorcun bulunmadığı iddiasıİİK m.72

Altıncı ve yedinci satırlar birlikte okunmalıdır: alacak kanunda sayılan belgelerden birine dayanıyorsa itirazın kaldırılması icra mahkemesinde ve dar inceleme ile istenebilir; aksi hâlde itirazın iptali davası açılması gerekir.

Belge yolu kısaltır. Satış sözleşmesi, fatura ve ödeme kayıtları, itirazın kaldırılması yoluna gidilebilmesi bakımından belirleyicidir (İİK m.68). Bu belgeler bulunmadığında süreç genel mahkemede yürür ve uzar; bu nedenle ticari alımlarda evrak düzeni özenle korunmalıdır.

Kesinleşme Sonrası Paraya Çevirme

Takip kesinleştiğinde haciz ve satış zinciri işler.

Paraya çevirme rejimi
KonuKuralDayanak
Satış istemeAlacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde satış isteyebilirİİK m.106
Haczin düşmesiSüresinde satış istenmez veya gerekli gider on beş gün içinde depo edilmezse haciz kalkarİİK m.110
Kıymet takdiriRapor borçluya, haciz koydurmuş alacaklıya ve ipotekli alacaklılara tebliğ edilirİİK m.128
ŞikâyetTebliğden itibaren yedi gün içinde şikâyet; şikâyetten itibaren yedi gün içinde masraf yatırılmazsa kesin retİİK m.128/a
Rızaen satışBorçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde yetki isteyebilirİİK m.111/a
Elektronik artırmaAçık artırma elektronik satış portalında yapılır ve yedi gün sürerİİK m.111/b
İlanArtırmanın gün ve saat aralığı en az on beş gün önce ilan edilirİİK m.114
İhale bedeliBedel, artırma sonuç tutanağının ilanından itibaren yedi gün içinde ödenirİİK m.118

Birinci ve ikinci satırlar, dosya takibinin temel takvimini oluşturur: hacizden itibaren bir yıl içinde satış istenmezse veya gerekli gider on beş gün içinde yatırılmazsa haciz kalkar.

İş makinesi haczi için iş makinesinin haczi ve istihkak rehberimize bakabilirsiniz.

Kesinleşme Sonrası Yükümlülükler

Takip kesinleştiğinde borçlu bakımından yeni yükümlülükler doğar.

Yükümlülükler
KonuKuralDayanak
Mal beyanıKesinleşme sonrası beyanİİK m.74
YenilemeYeni mal edinilinceİİK m.75
YaptırımBeyanda bulunmamaİİK m.76
Gerçeğe aykırılıkAykırı beyanİİK m.338
HacizMalvarlığına hacizİİK m.78
ÖlçüAlacak ve ferileriyle sınırlı olmasıİİK m.85
HaczedilmezlikKanunda sayılan mal ve haklarİİK m.82
TaksitHaciz sonrası taahhütİİK m.111

Altıncı satır, işletme malvarlığına yönelen hacizlerde sık başvurulan denetimdir: haciz alacak ve ferilerini karşılayacak miktarla sınırlıdır; bu ölçüyü aşan hacizlerin kaldırılması şikâyet yoluyla istenebilir.

Uyuşmazlık ödeme yapılmadan da çözülebilir. Ayıp iddiası tartışmalıysa borçlu, ödeme emrine süresinde itiraz ederek takibi durdurabilir (İİK m.62, m.66). Bu hâlde alacaklı, alacağını itirazın iptali veya kaldırılması yoluyla ispat etmek zorunda kalır.

Sıkça Sorulan Sorular

İkinci el iş makinesinde ayıp ihbar süresi nedir?

Ticari satışlarda malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belliyse iki gün içinde ihbar edilmelidir. Açıkça belli değilse alıcı, malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmek ve ayıp çıkarsa yine bu süre içinde ihbar etmekle yükümlüdür.

Sekiz gün sadece inceleme süresi mi?

Değildir. İnceleme ve ihbar için tanınan toplam süre sekiz gündür. Makine bu süre içinde incelenmeli veya incelettirilmeli, ayıp tespit edilirse aynı süre içinde ihbar edilmelidir.

Süreyi kaçırırsam ne olur?

Bu süreler hak düşürücü niteliktedir. Gerekli işlemleri yapmayan alıcı ayıba dayanarak hak talep edemez ve malı o hâliyle kabul etmiş sayılır.

Gizli ayıpta durum farklı mı?

Farklıdır. Olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayan, kullanımla ortaya çıkan ayıplarda sekiz günlük inceleme ve ihbar süresi işlemez. Alıcının yükümlülüğü, ayıp ortaya çıkar çıkmaz hemen bildirimde bulunmaktır.

Tacir olmam durumu değiştirir mi?

Değiştirir. Alıcı da tacirse inceleme külfeti ağırlaşır; iddia edilen ayıbın basit bir ekspertiz raporuyla ortaya çıkabilecek nitelikte olup olmadığına bakılır. Çıkabilecek nitelikteyse gizli ayıp sayılması güçleşir.

Zamanaşımı süresi ne kadar?

Satıcı daha uzun bir süre üstlenmiş olmadıkça, ayıptan doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, ayıp sonradan ortaya çıksa bile satılanın devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Satıcı ayıbı gizlemişse yine iki yıl mı?

Hayır. Satıcı ayıbı bilerek gizlemişse veya ağır kusuru bulunuyorsa iki yıllık zamanaşımından yararlanamaz; talepler genel zamanaşımı hükümlerine göre değerlendirilir. Bu nedenle gizleme iddiası dilekçede ayrı bir başlık altında ve delilleriyle kurulmalıdır.

Saat sayacının doğruluğunu nasıl kontrol ederim?

Makinenin elektronik kontrol ünitesindeki veriler, seri numarası üzerinden alınan yetkili servis kayıtları, yağ değişim etiketleri, koltuk ile pedal ve kumanda kollarındaki aşınma düzeyi, sarf parça değişim geçmişi ve yağ analizi sonuçları birlikte değerlendirilir.

Saat sayacına müdahale edilmişse ne yapabilirim?

Bu yalnızca ayıp değil hile niteliğindedir. Kasten gerçek dışı açıklamalarla sözleşme yapmaya yöneltilen taraf, yanılma esaslı olmasa bile sözleşmeyle bağlı değildir. Bu yol ayıp hükümlerinden bağımsızdır ve kısa ihbar sürelerinden etkilenmez.

Talebimi nasıl kurmalıyım?

İki ayaklı kurulmalıdır: asıl olarak hile nedeniyle sözleşmeyle bağlı olunmadığının tespiti ve bedelin iadesi, yedek olarak ayıplı ifa nedeniyle bedelden indirim. Böylece mahkemenin hile değerlendirmesine katılmaması hâlinde talep boşa düşmez.

Alıcının hangi seçimlik hakları var?

Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme, aşırı masraf gerektirmiyorsa ücretsiz onarım isteme ve imkân varsa ayıpsız benzeriyle değiştirme isteme haklarına sahiptir.

Satın almadan önce ne yapmalıyım?

Tescil belgesi ile kayıt malikini, rehin şerhini, şasi ve motor numaralarının belgeyle uyumunu kontrol edin; devrin noterde yapılacağını teyit edin; seri numarasıyla yetkili servis geçmişini sorgulayın; bağımsız bir makine mühendisine ekspertiz ve yağ analizi yaptırın; satıcının beyanlarını sözleşmeye veya teslim tutanağına yazdırın.

Aldığınız makine beklediğiniz gibi çıkmadı mı? Süreniz kısa.

📞 0554 648 37 15
💬 WhatsApp

İlgili Rehberler

Dayanak Mevzuat

  • 6102 sayılı TTK m. 23/1-c — ticari satışlarda ayıp ihbar süreleri; iki gün ve sekiz gün
  • 6102 sayılı TTK m. 18/2 — basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü
  • 6098 sayılı TBK m. 219 vd. — satıcının ayıptan sorumluluğu
  • 6098 sayılı TBK m. 223 — gözden geçirme ve satıcıya bildirme; gizli ayıp
  • 6098 sayılı TBK m. 225 — satıcının ağır kusuru ve ayıbı gizlemesi
  • 6098 sayılı TBK m. 227 — alıcının seçimlik hakları
  • 6098 sayılı TBK m. 231 — ayıptan doğan sorumlulukta zamanaşımı
  • 6098 sayılı TBK m. 36, 39 — hile ve iptal hakkının kullanılması

Post by Av. Fatma Öztürk