İş makinesi sahiplerinin en sık yaşadığı sürpriz, poliçesi olduğu hâlde hasarının ödenmemesidir. Bunun sebebi çoğu zaman kötü niyet değil, teminat yapısının bilinmemesidir: standart makine kırılması poliçesi, iş makinesinin en tipik hasarlarını — devrilme, çarpma, hırsızlık — kapsamaz. Bu riskler ancak geniş kasko ekiyle teminata alınır. Bu rehber hangi poliçenin neyi karşıladığını ve üç hazır dilekçe örneğini içeriyor.
⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:
Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.
Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi
⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi
Makine hasarınız reddedildi mi? Poliçeyi birlikte okuyalım.
İş Makinesi Çevresinde Beş Ayrı Poliçe
| Poliçe | Neyi karşılar |
|---|---|
| Zorunlu mali sorumluluk | Üçüncü kişilere verilen zarar — makinenin kendi hasarını değil |
| Makine kırılması | Makinenin kendi hasarı — ani ve beklenmedik olaylarda |
| Geniş kasko eki | Devrilme, çarpma, doğal afet ve talep edilirse hırsızlık |
| İhtiyari mali mesuliyet | Zorunlu sigorta limitini aşan üçüncü kişi zararları |
| İşyeri sorumluluk | İşletme faaliyetinden doğan zararlar |
📌 İlk iki satırı karıştırmayın
Zorunlu mali sorumluluk sigortası üçüncü kişilere verilen zararı karşılar; makinenizde oluşan hasarı ödemez. Makinenin kendi hasarı için ayrı bir poliçeye ihtiyaç vardır.
Kaza sonrasında “sigortam vardı ama ödemedi” şikâyetinin en yaygın sebebi budur: elde bulunan poliçe, aranan riski hiç kapsamamaktadır.
Makine Kırılması Sigortası Neyi Kapsar?
Bu, bir mühendislik sigortasıdır. Test ve deneme süresini tamamlamış, normal çalışır durumdaki makinelerde ani ve beklenmedik biçimde meydana gelen maddi zarar ve hasarların onarım ile ikame masraflarını karşılar.
| Kapsanan sebep | Örnek |
|---|---|
| İşletme hataları | Bakım hataları, hatalı kullanma, yağlama kusurları |
| Personel veya üçüncü kişi ihmali | Dikkatsizlik sonucu doğan hasar |
| Çevresel nedenler | Fırtına, don olayı ve benzerleri |
| Elektrik ve atmosferik olaylar | Kısa devre, yüksek voltaj, indüksiyon, izolasyon hatası |
| Malzeme ve montaj hataları | İmalat veya montajdan kaynaklanan kusurlar |
Ölçüt ani ve beklenmedik olmasıdır. Zamanla gelişen bir bozulma bu kapsama girmez; poliçe, makinenin doğal aşınma sürecini değil, öngörülemeyen ve makineyi durduran arızaları konu alır.
Standart Teminat Dışı Hâller
⚠️ İş makinesinin en tipik hasarları burada
Makine kırılması genel şartlarında teminat dışı bırakılan başlıca hâller şunlardır:
- Hırsızlık ve hırsızlığa teşebbüs
- Toprak kayması, deprem, sel ve su baskını
- Yangın ile yangından kaynaklanan söndürme, yıkma ve kurtarma faaliyetleri
- Aşınma, çürüme, kireçlenme, paslanma ve yıpranma
- Kâr kaybı ve mali mesuliyetten doğan hasarlar
- Harp, isyan, ayaklanma ve benzeri hâller
- Kamu otoritesinin sigortalı kıymet üzerindeki tasarrufları
- Periyodik olarak değişen kalemler — matkap ucu, testere ağzı, zincir, bant, kalıp gibi
Listeye bakıldığında sorun görünür hâle gelir: şantiyedeki bir iş makinesinin başına gelmesi en muhtemel olaylar — devrilme, toprak kayması, hırsızlık — standart poliçede yoktur.
Çözüm: Geniş Kasko Eki
Hareketli iş makineleri — ekskavatör, dozer, loder, vinç, forklift ve benzerleri — için poliçeye geniş kasko teminatı eklenebilir. Bu ekle birlikte kapsama giren riskler şunlardır:
Çarpma, çarpışma, devrilme, toprak kayması ve çökmesi, kaya düşmesi, yangın, yıldırım, deprem, sel ve ayrıca talep edilmesi hâlinde hırsızlık.
💡 Poliçe alırken sorulacak tek soru
Teklif alırken sorulması gereken soru şudur: “Devrilme, çarpma ve hırsızlık teminat kapsamında mı; poliçede hangi kloz ile?”
Cevap sözlü alınmamalı; teminatın poliçe metninde ve eklerinde yazılı olarak görülmelidir. Hasar aşamasında dayanak, acentenin beyanı değil poliçe metnidir.
Yaş Sınırı: Sık Karşılaşılan Ret Sebebi
Uygulamada makine kırılması teminatı, sabit makinelerde belirli bir yaşa kadar verilirken hareketli iş makinelerinde daha dar bir yaş aralığı uygulanır. Bu nedenle belirli bir yaşı geçmiş makineler için teminat bulunamayabilir veya şartlı verilir.
İkinci el makine alırken bu husus baştan sorgulanmalıdır: makinenin yaşı teminat bulmayı imkânsız kılıyorsa, bu durum satın alma kararını ve bedeli doğrudan etkiler.
Sigorta Bedeli: Yeni İkame Bedeli
Makine kırılması sigortasında sigorta bedeli, yeniye göre ikame bedeli olarak belirlenir: henüz kullanılmamış aynı makinenin veya fonksiyon bakımından muadilinin bedeli esas alınır.
⚠️ Eksik sigorta tuzağı
Prim düşürmek için sigorta bedelinin makinenin ikinci el piyasa değeri üzerinden belirlenmesi yaygın bir hatadır.
Bu durumda hasar anında eksik sigorta gündeme gelir ve tazminat, sigorta bedelinin gerçek ikame bedeline oranı ölçüsünde indirilir. Yani hasar tam olsa dahi ödeme kısmi kalır.
Bu nedenle poliçe yenilemelerinde sigorta bedelinin güncel ikame bedeliyle uyumu her yıl kontrol edilmelidir.
Hırsızlık: Ayrı Teminat, Ayrı Süreç
İş makinesi hırsızlığı, standart makine kırılması poliçesinde teminat dışıdır; ancak geniş kasko kapsamında ek teminat olarak alınabilir. Hırsızlık hâlinde izlenecek yol:
- Derhâl kolluğa bildirim ve tutanak düzenletme; ihbar saatinin kayda geçmesi.
- Sigortacıya bildirim — poliçedeki bildirim süresi içinde ve yazılı olarak.
- Makinenin tescil kaydına durumun bildirilmesi.
- Şasi ve motor numaralarının soruşturma dosyasına eksiksiz geçirilmesi.
- Varsa takip cihazı verilerinin ve şantiye kamera kayıtlarının kolluğa sunulması.
- Poliçedeki koruma şartlarına uyulduğunun belgelenmesi.
Son madde belirleyicidir: hırsızlık teminatı çoğu zaman şantiyenin çevrelenmesi, aracın kilitlenmesi veya anahtarların muhafazası gibi şartlara bağlanır. Ret gerekçesi genellikle bu şartlara aykırılıktır.
Dilekçe Örneği 1 — Hasar Bildirimi
[SİGORTA ŞİRKETİ] A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE
SİGORTALI: [Ad Soyad / Unvan] — [Vergi No] — [Adres] — [Telefon] — [IBAN]
POLİÇE NO: [ … ] — MAKİNE: [marka, model, seri no]
KONU: …/…/20… tarihinde meydana gelen hasarın bildirimidir.
AÇIKLAMALAR:
1. OLAY. …/…/20… tarihinde saat [ … ] sularında, [şantiye adı ve adresi] mevkiinde çalışmakta olan sigortalı makinede [hasarın niteliği] meydana gelmiştir.
2. OLUŞ BİÇİMİ. Hasar, [ani ve beklenmedik biçimde / devrilme / çarpma / toprak kayması / elektrik arızası / işletme hatası] sonucu oluşmuştur. Olay öncesinde makine normal çalışır durumdaydı ve herhangi bir arıza belirtisi bulunmamaktaydı.
3. TEMİNAT. Anılan risk, poliçemizin [makine kırılması / geniş kasko eki] teminatı kapsamındadır.
4. ALINAN TEDBİRLER. Hasarın büyümemesi için makine derhâl durdurulmuş ve olay yeri korunmuştur. Eksper incelemesi tamamlanıncaya kadar makineye müdahale edilmeyecektir.
5. EKLER. Ek-1: Olay yeri ve hasar fotoğrafları — Ek-2: Makinenin son bakım ve periyodik kontrol kayıtları — Ek-3: Operatörün belge bilgileri — Ek-4: Saat sayacı görüntüsü — Ek-5: [varsa] kolluk tutanağı
TALEP: EKSPER GÖREVLENDİRİLMESİNİ; hasarın poliçe kapsamında değerlendirilerek tazminatın ödenmesini; işlem sürecine ilişkin yazılı bilgi verilmesini talep ederiz. Fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır. …/…/20…
Sigortalı / Yetkili
[Ad Soyad] — (imza, kaşe)
Dilekçe Örneği 2 — Hasar Reddine İtiraz
[SİGORTA ŞİRKETİ] A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE
SİGORTALI: [Ad Soyad / Unvan] — POLİÇE NO: [ … ] — HASAR DOSYA NO: [ … ]
KONU: …/…/20… tarihli hasar reddine itirazımızdır.
AÇIKLAMALAR:
1. …/…/20… tarihli hasar bildirimimiz, şirketinizce [ret gerekçesi] gerekçesiyle reddedilmiştir. (Ek-1: ret yazısı)
2. İTİRAZ SEBEPLERİMİZ. (Dosyaya uygun olanlar seçilir)
a) Hasar ani ve beklenmedik niteliktedir. Ret gerekçesinde hasarın aşınma veya yıpranmadan kaynaklandığı ileri sürülmüşse de, makinenin bakımları düzenli yapılmış ve olay öncesinde arıza belirtisi bulunmamıştır. (Ek-2: bakım kayıtları, Ek-3: teknik rapor)
b) Risk geniş kasko teminatı kapsamındadır. Poliçemize eklenen geniş kasko teminatı [devrilme / çarpma / toprak kayması / hırsızlık] riskini kapsamaktadır. Ret gerekçesinde bu teminat gözetilmemiştir. (Ek-4: poliçe ve ekleri)
c) Ret gerekçesinin dayanağı gösterilmemiştir. Reddin dayandığı genel şart maddesi ile poliçe hükmünün tarafımıza bildirilmesini talep ederiz.
d) Eksper raporu tarafımıza sunulmamıştır. Rapor ile hasar tespitine esas alınan belgelerin birer örneğinin gönderilmesini talep ederiz.
e) Nedensellik bağı yoktur. Ret, [operatör belgesi / bakım eksikliği / koruma şartı] gerekçesine dayanmaktaysa da, bu hususla meydana gelen hasar arasında illiyet bağı bulunmamaktadır.
f) Eksik sigorta uygulaması hatalıdır. Sigorta bedeli, poliçe düzenlenirken şirketinizce belirlenmiş olup tarafımıza bu yönde bir uyarı yapılmamıştır.
TALEP: Ret kararının KALDIRILMASINI; ret gerekçesinin dayandığı genel şart maddesi ile eksper raporunun tarafımıza gönderilmesini; hasarın poliçe kapsamında ÖDENMESİNİ talep ederiz. Aksi hâlde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulacaktır. …/…/20…
Sigortalı / Yetkili
[Ad Soyad] — (imza, kaşe)
Dilekçe Örneği 3 — Hırsızlık Bildirimi ve Tazminat Talebi
[SİGORTA ŞİRKETİ] A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE
SİGORTALI: [Ad Soyad / Unvan] — POLİÇE NO: [ … ]
KONU: …/…/20… tarihinde çalınan iş makinesine ilişkin bildirim ve tazminat talebimizdir.
AÇIKLAMALAR:
1. OLAY. [Marka, model, seri no, plaka] iş makinesi, [şantiye adı ve adresi] mevkiinden …/…/20… tarihinde çalınmıştır. Durum aynı gün saat [ … ] itibarıyla kolluğa bildirilmiştir. (Ek-1: hırsızlık ihbar tutanağı ve saat kaydı)
2. SORUŞTURMA. Olayla ilgili olarak [ … ] Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 20…/…… soruşturma sayılı dosyası bulunmaktadır. (Ek-2: soruşturma belgeleri)
3. TEMİNAT. Poliçemize eklenen hırsızlık teminatı uyarınca zarar teminat kapsamındadır. (Ek-3: poliçe ve ekleri)
4. KORUMA ŞARTLARINA UYULMUŞTUR. Poliçede öngörülen koruma şartları yerine getirilmiştir:
a) Şantiye alanı çevrelenmiş ve giriş kontrollüdür,
b) Makine kilitli hâlde bırakılmış, anahtarlar yetkili personelin zilyetliğinde muhafaza edilmiştir,
c) Alanda kamera ve bekçi bulunmaktadır,
d) (Varsa) Makinede takip cihazı mevcut olup verileri kolluğa sunulmuştur.
(Ek-4: şantiye fotoğrafları, Ek-5: kamera kayıtları, Ek-6: bekçi ve zimmet kayıtları)
5. TESCİL BİLDİRİMİ. Durum, makinenin tescilini yapan [ … ] Odası’na da bildirilmiştir. (Ek-7)
6. ZARAR. Makinenin poliçedeki sigorta bedeli [ … ] TL‘dir.
TALEP: Zararımızın poliçe kapsamında ve sigorta bedeli üzerinden ödenmesini; ödeme yapılmayacaksa gerekçenin dayandığı poliçe hükmü ile genel şart maddesinin bildirilmesini talep ederiz. Fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır. …/…/20…
Sigortalı / Yetkili
[Ad Soyad] — (imza, kaşe)
Poliçe Alırken Kontrol Listesi
- Makinenin kendi hasarı için bir poliçe var mı? (Zorunlu sigorta bunu karşılamaz.)
- Devrilme ve çarpma teminat kapsamında mı; hangi kloz ile?
- Hırsızlık teminatı alınmış mı?
- Toprak kayması ve doğal afetler kapsamda mı?
- Sigorta bedeli yeni ikame bedeliyle uyumlu mu?
- Makinenin yaşı teminat şartlarını karşılıyor mu?
- Hırsızlık teminatındaki koruma şartları neler; şantiye bunları karşılıyor mu?
- Poliçede muafiyet oranı ne?
- Kâr kaybı veya iş durması teminatı gerekiyor mu?
- Makine kiralanıyorsa poliçe kiracı kullanımını kapsıyor mu?
Sık Yapılan Altı Hata
- Zorunlu sigortayı yeterli sanmak. O poliçe üçüncü kişilere verilen zararı karşılar, makinenin kendi hasarını değil.
- Geniş kasko ekini almamak. Devrilme, çarpma ve hırsızlık standart poliçede teminat dışıdır.
- Sigorta bedelini düşük göstermek. Eksik sigorta nedeniyle tazminat oransal olarak indirilir.
- Koruma şartlarını okumamak. Hırsızlık retlerinin çoğu bu şartlara aykırılığa dayanır.
- Bakım kayıtlarını tutmamak. “Aşınma” gerekçeli retlere karşı en güçlü delil düzenli bakım kaydıdır.
- Ret gerekçesinin dayanağını istememek. Hangi genel şart maddesine dayanıldığı sorulmalı ve eksper raporu talep edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Zorunlu trafik sigortası makinemin hasarını öder mi?
Ödemez. Zorunlu mali sorumluluk sigortası üçüncü kişilere verilen zararı karşılar; makinenizde oluşan hasar için ayrı bir poliçeye ihtiyaç vardır. Kaza sonrasında yaşanan en yaygın şaşkınlığın sebebi bu ayrımın bilinmemesidir.
Makine kırılması sigortası neyi kapsar?
Test ve deneme süresini tamamlamış, normal çalışır durumdaki makinelerde ani ve beklenmedik biçimde meydana gelen maddi zarar ve hasarların onarım ile ikame masraflarını karşılar. İşletme hataları, personel veya üçüncü kişi ihmali, çevresel nedenler ile elektrik ve atmosferik olaylar bu kapsamdadır.
Devrilme ve çarpma teminat kapsamında mı?
Standart makine kırılması poliçesinde değildir. Hareketli iş makineleri için poliçeye eklenen geniş kasko teminatı ile çarpma, çarpışma, devrilme, toprak kayması ve çökmesi ile kaya düşmesi gibi riskler kapsama alınabilir.
Hırsızlık kapsamda mı?
Standart makine kırılması poliçesinde hırsızlık ve hırsızlığa teşebbüs teminat dışıdır. Geniş kasko kapsamında ayrıca talep edilmesi hâlinde hırsızlık teminatı alınabilir.
Standart poliçede başka neler teminat dışı?
Aşınma, çürüme, kireçlenme, paslanma ve yıpranma; yangın ile yangından kaynaklanan söndürme, yıkma ve kurtarma; toprak kayması, deprem ve sel; kâr kaybı ile mali mesuliyet; harp ve isyan hâlleri; kamu otoritesinin tasarrufları ve matkap ucu, testere ağzı, zincir gibi periyodik değişen kalemler teminat dışıdır.
Poliçe alırken ne sormalıyım?
Tek bir soru belirleyicidir: devrilme, çarpma ve hırsızlık teminat kapsamında mı ve poliçede hangi kloz ile. Cevap sözlü alınmamalı, teminat poliçe metninde ve eklerinde yazılı olarak görülmelidir.
Sigorta bedeli nasıl belirlenir?
Makine kırılması sigortasında sigorta bedeli yeniye göre ikame bedeli olarak belirlenir; henüz kullanılmamış aynı makinenin veya fonksiyon bakımından muadilinin bedeli esas alınır.
Sigorta bedelini düşük tutarsam ne olur?
Eksik sigorta gündeme gelir ve tazminat, sigorta bedelinin gerçek ikame bedeline oranı ölçüsünde indirilir. Hasar tam olsa dahi ödeme kısmi kalır. Bu nedenle poliçe yenilemelerinde sigorta bedelinin güncel ikame bedeliyle uyumu kontrol edilmelidir.
Makinemin yaşı teminatı etkiler mi?
Etkiler. Uygulamada makine kırılması teminatı, hareketli iş makinelerinde sabit makinelere göre daha dar bir yaş aralığında verilir. Belirli bir yaşı geçmiş makineler için teminat bulunamayabilir veya şartlı verilir; bu husus ikinci el alımda satın alma kararını doğrudan etkiler.
Makinem çalındı, ne yapmalıyım?
Derhâl kolluğa bildirip tutanak düzenletin ve ihbar saatinin kayda geçmesini sağlayın; poliçedeki süre içinde sigortacıya yazılı bildirim yapın; durumu tescili yapan odaya bildirin; şasi ve motor numaralarının soruşturma dosyasına eksiksiz geçmesini sağlayın; varsa takip cihazı verilerini ve kamera kayıtlarını kolluğa sunun.
Hırsızlık talebim neden reddedilir?
Ret gerekçesi genellikle poliçedeki koruma şartlarına aykırılıktır. Bu şartlar çoğunlukla şantiyenin çevrelenmesi, makinenin kilitli bırakılması ve anahtarların muhafazası gibi hususları kapsar; bunlara uyulduğu belgelerle ortaya konmalıdır.
Hasarım reddedildi, ne yapabilirim?
Ret gerekçesinin dayandığı genel şart maddesi ile poliçe hükmünün bildirilmesini ve eksper raporunun bir örneğinin gönderilmesini isteyin. İtirazınızda hasarın ani ve beklenmedik niteliğini, geniş kasko teminatının kapsamını ve ret gerekçesiyle hasar arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığını ayrı ayrı ileri sürün; sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir.
Makine hasarınız reddedildi mi? Poliçeyi birlikte okuyalım.
İlgili Rehberler
- İş makinesi tescili, plakası ve devri rehberi (KTK m. 22)
- İş makinesiyle iş kazası ve işverenin sorumluluğu rehberi
- Operatörlü ve operatörsüz iş makinesi kiralamada sorumluluk rehberi
- İkinci el iş makinesi alımında ayıp ve saat sayacı hilesi rehberi
- İş makinesi operatör belgesi, G sınıfı ve yetkisiz kullanım rehberi
- Kasko hasar reddine itiraz ve tahkim başvuru dilekçesi örneği
- Sigorta Tahkim Komisyonu başvuru dilekçesi örneği
- Traktör ve iş makinesi kazasında tazminat dava dilekçesi örneği
- Çalıntı araç kazasında tazminat dava dilekçesi örneği (KTK m. 107)
- Tüm dilekçe örnekleri
Dayanak Mevzuat
- Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları — teminat kapsamı ve teminat dışı hâller
- 6102 sayılı TTK m. 1401 vd. — sigorta sözleşmesi genel hükümleri
- 6102 sayılı TTK m. 1462 — eksik sigorta
- 6102 sayılı TTK m. 1446, 1447 — rizikonun gerçekleştiğinin bildirimi ve bilgi verme yükümlülüğü
- 6102 sayılı TTK m. 1409 — sigortacının sorumluluğunun kapsamı
- 2918 sayılı KTK m. 91 — zorunlu mali sorumluluk sigortası
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 — sigortacılıkta tahkim
- 6098 sayılı TBK m. 49 — haksız fiil sorumluluğu
