“Evime/İş Yerime İzinsiz Girildi” – Konut Dokunulmazlığının İhlali

Ne yaşandı?

Bir kişinin konutuna, eklentilerine veya iş yerine rızası olmadan girilmiş ya da çıkması istendiği hâlde çıkılmamıştır.

Bu durumda ne yapmalısınız?

• Suçu bilin: TCK m.116’ya göre konut dokunulmazlığının ihlali; bir kimsenin konutuna, konutun eklentilerine veya iş yerine rızaya aykırı olarak girilmesi ya da rızayla girilse de çıkmamada ısrar edilmesidir.
• Şikâyeti gözetin: Bu suç kural olarak şikâyete bağlıdır; şikâyet süresine dikkat edin.
• Cebir/tehdit varsa belirtin: Fiilin cebir, tehdit ya da gece işlenmesi cezayı ağırlaştırır; bu hâlleri açıkça aktarın.
• Delil toplayın: Kamera kaydı, tanık ve olay anına ilişkin bilgileri koruyun.
• Diğer suçları ayırın: Girişle birlikte hırsızlık, mala zarar gibi başka suçlar da işlenmişse bunları da bildirin.

Konut/iş yerine izinsiz giriş, konut dokunulmazlığını ihlal suçudur ve kural olarak şikâyete bağlıdır. Eşlik eden diğer suçlar da ayrıca değerlendirilir.

Bu sayfadaki anlatım, Türkiye’de sıkça yaşanan durumlardan yola çıkılarak hazırlanmış temsilî bir senaryodur; gerçek kişilere ait kimlik bilgisi içermez. Bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür.

Konut, Eklenti ve İş Yeri Ayrımı

Suçun kapsamı yalnızca evle sınırlı değildir; ancak korunma düzeyi mekâna göre değişir.

Altıncı satır uygulamada en sık gözden kaçan biçimdir: bir yere rızayla girmiş olmak, orada kalmayı sürdürme hakkı vermez; çıkması istendiği hâlde çıkmamak da bu suçu oluşturur. Yedinci satır ise kiracılar için önemlidir; kiraya veren dahi kiralanan konuta kiracının rızası olmadan giremez.

Dördüncü satır kapsamı sınırlar; herkesin serbestçe girebildiği mağaza, market gibi yerlere girmek kural olarak bu suçu oluşturmaz.

Rıza Meselesi: Kimin Rızası Yeterli?

Ortak kullanılan mekânlarda rıza tartışması sık yaşanır ve kanun özel bir kural getirmiştir.

Birinci ve ikinci satırlar birlikte dengeli bir kural oluşturur: konutun veya iş yerinin birden fazla kişi tarafından ortak kullanılması hâlinde bunlardan birinin rızası yeterlidir; ancak bu rıza açıklamasının meşru bir amaca yönelik olması gerekir. Yani ortak kullanan bir kişinin rızası, diğerine zarar verme amacıyla kullanıldığında koruma sağlamaz.

Dokuzuncu satır ise kamu görevlileri bakımından sınırı gösterir; kolluğun konuta girişi kanuni bir yetkiye — kural olarak hâkim kararına — dayanmalıdır. Ayrıntı için evimde arama yapıldı, bu hukuka uygun mu rehberimize bakabilirsiniz.

Nitelikli Hâller ve Birleşen Suçlar

Fiilin işleniş biçimi cezayı artırır; ayrıca başka suçlar da gündeme gelebilir.

Üçüncü satır uygulamada sık karşılaşılan bir birleşimdir: konuta girip eşya alınması hâlinde konut dokunulmazlığının ihlali ile hırsızlık ayrı ayrı değerlendirilir; üstelik konuta girilerek işlenmiş olması hırsızlık bakımından da nitelikli hâl oluşturur. Sekizinci satır ise pratik uyarıdır; bu tür olaylarda site veya sokak kameraları sınırlı süre saklandığından kayıtların muhafazası gecikmeden talep edilmelidir.

Ceza hukukunun temelleri rehberlerimiz: suçun unsurları · meşru savunma · soruşturma ve kovuşturma · yargılamanın yenilenmesi · konut dokunulmazlığı · halk arasında korku ve panik

Özetle: Rıza Var mı, Meşru mu?

Konut dokunulmazlığının ihlali, bir kimsenin konutuna veya eklentilerine rızaya aykırı olarak girmek ya da rızayla girdikten sonra çıkmamaktır. İkinci hâl sık gözden kaçar: bir yere rızayla girmiş olmak orada kalmayı sürdürme hakkı vermez.

Kapsam evle sınırlı değildir; bahçe, garaj ve depo gibi eklentiler ile açık rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kalan iş yerleri de korunur. Buna karşılık herkesin serbestçe girebildiği mağaza ve market gibi yerlere girmek kural olarak bu suçu oluşturmaz. Kiracının konutu da korunur — kiraya veren dahi kiracının rızası olmadan giremez.

Ortak kullanımda özel bir kural işler: konutu veya iş yerini ortak kullananlardan birinin rızası yeterlidir; ancak bu rıza açıklamasının meşru bir amaca yönelik olması gerekir.

Fiilin cebir veya tehdit kullanılarak ya da gece vakti işlenmesi cezayı ağırlaştırır. Ayrıca konuta girilerek eşya alınması, zarar verilmesi veya yaralama gerçekleşmesi hâlinde bu suçlar ayrıca değerlendirilir. Kamera kayıtları sınırlı süre saklandığından muhafazası gecikmeden talep edilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ev sahibi izinsiz eve girebilir mi?

Hayır. Kira ilişkisi sürerken kiracının rızası olmadan konuta girmek suç oluşturabilir. Kiracı kira borcunu ödemese dahi tahliye ancak mahkeme kararı ve icra yoluyla mümkündür.

İşyerine girmek de bu suçu oluşturur mu?

İşyerinin kamuya kapalı bölümleri korunur. Müşteriye açık bölüme girmek kural olarak suç değildir; ancak çıkması istendiği hâlde çıkmamak suçu oluşturabilir.

Şikâyet süresi ne kadar?

Fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Süre kaçırıldığında şikâyet hakkı düşer.

Eşim ayrı yaşadığımız eve girdi, suç mu?

Ayrı yaşama veya koruma kararı bulunuyorsa eşin konuta girmesi suç oluşturur. Koruma kararının ihlali ayrıca zorlama hapsi sebebidir.