Konut dokunulmazlığının ihlali; bir kimsenin konutuna veya konutunun eklentilerine rızasına aykırı olarak girmek ya da rıza ile girdikten sonra çıkmamaktır (TCK m.116/1). Aynı koruma, kanunda belirtilen koşullarla işyerlerine de uzanır. Korunan değer mülkiyet değil, kişinin kendi yaşam alanında kimin bulunacağına karar verme hürriyetidir; bu yüzden suç, TCK’nın “Hürriyete Karşı Suçlar” bölümünde yer alır ve kiracının evine rızası dışında giren ev sahibi de bu suçu işleyebilir. Bu yazıda suçu kanun metinleri üzerinden fıkra fıkra ve devletin konuta girmesine ilişkin arama güvenceleriyle birlikte anlatıyoruz.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Net Cevap: Konuta veya eklentisine rızaya aykırı girmenin ya da çıkmamanın cezası, şikâyet üzerine altı aydan iki yıla kadar hapistir (TCK m.116/1); açık rıza gerekmeksizin girilmesi mutat yerler dışındaki işyerlerinde altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (m.116/2). Fiil cebir veya tehdit kullanılarak ya da gece vakti işlenirse ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir ve şikâyet aranmaz (m.116/4). m.119/1’de sayılan silah, birlikte işleme veya kamu görevinin nüfuzunu kötüye kullanma gibi hâllerde ceza bir kat artırılır. Hırsızlık amacıyla konuta girilmişse konut dokunulmazlığının ihlali için de şikâyet aranmaz (m.142/4). Suç uzlaştırmaya tabidir (CMK m.253/1-b).
Anayasal Temel: Anayasa m.21
Anayasa m.21 “Kimsenin konutuna dokunulamaz.” hükmüyle başlar. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz ve buradaki eşyaya el konulamaz. Konut dokunulmazlığı, özel hayatın korunmasıyla da bağlantılıdır: herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir ve özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz (Anayasa m.20/1). Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 8. maddesi de özel hayata, aile hayatına, konuta ve haberleşmeye saygı hakkını güvence altına alır.
Bu anayasal güvencenin iki yönü vardır. Birincisi, üçüncü kişilerin konuta girmesine karşı korumadır; bunun ceza hukukundaki karşılığı TCK m.116’dır. İkincisi, devletin konuta girmesine karşı korumadır; bunun karşılığı da ceza muhakemesindeki arama kuralları ve hukuka aykırı arama yapan kamu görevlisini cezalandıran TCK m.120’dir. Aşağıda ikisini ayrı ayrı ele alıyoruz.
Kanun Metni: TCK m.116 Fıkra Fıkra
Bu yazının önceki sürümünde maddenin fıkra numaraları ve içerikleri hatalı aktarılmıştı: cebir, tehdit ve gece hâli ikinci fıkraya, kamu görevlisi hâli üçüncü fıkraya, işyeri dördüncü fıkraya dayandırılıyordu. Doğru yapı aşağıdadır; birden fazla kişiyle ve kamu görevinin nüfuzu kötüye kullanılarak işleme ise TCK m.119’da düzenlenmiştir.
| Fıkra | Düzenleme | Ceza ve takip |
|---|---|---|
| 116/1 | Bir kimsenin konutuna, konutunun eklentilerine rızasına aykırı olarak girmek veya rıza ile girdikten sonra buradan çıkmamak | 6 ay – 2 yıl hapis; şikâyete bağlı |
| 116/2 | Aynı fiillerin, açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kalan işyerleri ve eklentileri hakkında işlenmesi | 6 ay – 1 yıl hapis veya adli para cezası; şikâyete bağlı |
| 116/3 | Evlilik birliğinde aile bireylerinden ya da konutun veya işyerinin birden fazla kişi tarafından ortak kullanılması durumunda bu kişilerden birinin rızası varsa yukarıdaki fıkralar uygulanmaz; rıza açıklamasının meşru bir amaca yönelik olması gerekir | Suç oluşmaz |
| 116/4 | Fiilin cebir veya tehdit kullanılmak suretiyle ya da gece vakti işlenmesi | 1 – 3 yıl hapis; şikâyet aranmaz |
TCK m.119: Ortak ağırlaştırıcı hâller
TCK m.119/1, konut dokunulmazlığının ihlali ile birlikte eğitim ve öğretimin engellenmesi, siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi, inanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme ve iş ve çalışma hürriyetinin ihlali gibi suçlar için ortak bir ağırlaştırıcı düzenleme getirir. Bu suçlar aşağıdaki hâllerden biriyle işlenirse verilecek ceza bir kat artırılır:
| Bent | Hâl | Konut dokunulmazlığında anlamı |
|---|---|---|
| a | Silahla | Girişin silahla yapılması |
| b | Kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle | Maske, kar maskesi gibi yüzü gizleyen araçlar |
| c | Birden fazla kişi tarafından birlikte | İki veya daha fazla kişinin birlikte girmesi |
| d | Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak | Örgüt adına veya örgüt gücüyle korkutarak giriş |
| e | Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle | Görevini kötüye kullanan kamu görevlisinin girişi |
Bir kat artırım, cezanın iki katına çıkması anlamına gelir. Örneğin temel hâlde (m.116/1) altı ay ile iki yıl arasındaki ceza, silahla işlenmesi hâlinde bir yıl ile dört yıl arasına; gece vakti işlenen hâlde (m.116/4) bir yıl ile üç yıl arasındaki ceza ise iki yıl ile altı yıl arasına çıkar. Kanun gece vaktini, güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat önceye kadar süren zaman dilimi olarak tanımlar (TCK m.6/1-e).
Konut, Eklenti ve İşyeri Kavramları
Konut, kişinin geçici veya sürekli olarak barındığı ve özel yaşamını sürdürdüğü yerdir. Belirleyici olan mülkiyet değil, fiilî kullanımdır: kiracının oturduğu daire kiracının konutudur ve kiraya veren, kiracının rızası olmadan buraya giremez. Yazlık, dağ evi veya sürekli barınma amacıyla kullanılan başka yerler de koşulları varsa konut sayılabilir.
Eklentiler, konutla bağlantılı olup onun kullanımını tamamlayan bahçe, avlu, garaj, depo ve kömürlük gibi yerlerdir. Apartman merdivenleri ve giriş holü gibi ortak alanların durumu, alanın kapalı ve kontrollü olup olmadığına ve yalnızca sakinlerin kullanımına ayrılıp ayrılmadığına göre somut olayda değerlendirilir.
İşyeri bakımından kanun özel bir ayrım yapar: koruma, “açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kalan” işyerleri ve eklentileri için geçerlidir (m.116/2). Mağaza, lokanta veya banka şubesi gibi herkesin çalışma saatlerinde serbestçe girebildiği yerlerin açık bölümlerine olağan amaçla girmek suç oluşturmaz; ancak aynı işyerinin personele ayrılmış bürosu, deposu veya kapalı olduğu saatler koruma kapsamındadır.
| Yer | Giriş mutat mı? | m.116/2 koruması |
|---|---|---|
| Mağaza satış alanı, çalışma saatinde | Evet; herkes serbestçe girer | Yok |
| Aynı mağazanın deposu veya personel odası | Hayır; açık rıza gerekir | Var |
| Kapanış saatinden sonra kilitli mağaza | Hayır | Var |
| Avukat bürosunun bekleme salonu, çalışma saatinde | Randevu ve kabul usulüne bağlı | Somut olaya göre |
| Fabrika üretim alanı | Hayır; yalnızca yetkililer girer | Var |
Apartman ve site ortak alanları. Kat mülkiyetinde merdivenler, sahanlıklar ve koridorlar gibi yerler kat maliklerinin ortak kullanımındaki ortak yerlerdendir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.4). Bu alanların konutun eklentisi sayılıp sayılmayacağı; giriş kapısının kilitli olup olmadığına, alanın yalnızca sakinlerin kullanımına ayrılıp ayrılmadığına ve dışarıdan gelenlerin serbestçe girip giremediğine bağlıdır. Herkesin girip çıkabildiği bir apartman girişi ile şifreli kapıyla korunan bir site bahçesi aynı şekilde değerlendirilmez.
Rıza, Ortak Kullanım ve Çıkmama Hâli
Suçun özü rızaya aykırılıktır. Kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere, açıkladığı rızaya dayanarak işlenen fiilden dolayı kimseye ceza verilmez (TCK m.26/2); konut sahibinin davetiyle girilen evde suç yoktur. Rıza açık olabileceği gibi davranışlardan da anlaşılabilir; ancak hile, baskı veya tehdit altında alınan rıza geçerli değildir.
Ortak kullanım. Evlilik birliğinde aile bireylerinden ya da konutun veya işyerinin birden fazla kişi tarafından ortak kullanılması hâlinde bu kişilerden birinin rızası varsa suç oluşmaz; ancak rıza açıklamasının meşru bir amaca yönelik olması gerekir (m.116/3). Bu şart önemlidir: eşlerden birinin, diğerine zarar vermek veya bir suç işlemek amacıyla üçüncü kişiyi ortak konuta alması meşru amaç sayılmaz ve rıza fiili hukuka uygun hâle getirmez.
Rıza ile girip çıkmama. Madde, rızayla girildikten sonra çıkmamayı da ayrı bir hareket olarak cezalandırır. Konut sahibi misafirine çıkmasını açıkça söylemiş ve misafir makul bir süre içinde çıkabilecekken kalmaya devam ediyorsa suç oluşur. Rızanın geri alındığının faile ulaşmış olması gerekir; konut sahibinin yalnızca içinden geçirdiği bir istek yeterli değildir. Çıkmama hâli, hukuka aykırı durum sürdükçe devam eden bir fiildir; kesintisiz suçlarda dava zamanaşımı kesintinin gerçekleştiği günden itibaren işlemeye başlar (TCK m.66/6).
Rızanın geri alındığının ispatı. Çıkmama hâlinde uyuşmazlığın merkezinde çoğu zaman “çıkmasını istedim” ile “bana söylenmedi” arasındaki çelişki bulunur. Bu nedenle çıkma talebinin tanık yanında, yazılı mesajla veya kolluk çağrılarak iletilmesi ve kolluğun tuttuğu tutanağın saklanması ispat bakımından belirleyicidir. Talep iletildikten sonra kişinin eşyalarını toplaması için gereken makul süre de dikkate alınır.
Suçun Unsurları ve Kast
Fail ve mağdur. Suçu herkes işleyebilir; mağdur ise konutta veya işyerinde fiilen yaşayan ya da çalışan ve orada kimin bulunacağına karar verme yetkisi olan kişidir. Konutun maliki olmak mağdur olmak için yeterli değildir; mülk sahibi, başkasının kullanımına bıraktığı konuta o kişinin rızası olmadan girerse fail konumuna düşebilir.
Manevi unsur kasttır. Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır (TCK m.21/1) ve konut dokunulmazlığının ihlalinin taksirle işlenebilen bir hâli kanunda yoktur (m.22/1). Fiilin icrası sırasında suçun kanuni tanımındaki maddi unsurları bilmeyen kişi kasten hareket etmiş olmaz (TCK m.30/1); örneğin kapısı aynı olan iki daireden yanlışlıkla başkasının dairesine giren ve fark edince derhâl çıkan kişi bakımından suç oluşmaz.
Teşebbüs. Kapıyı zorlarken veya pencereden girmeye çalışırken yakalanan kişi bakımından suç tamamlanmamış olabilir. Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamazsa teşebbüsten sorumlu olur ve verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir (TCK m.35/1-2).
Hukuka Uygunluk Sebepleri: Ne Zaman Suç Olmaz?
| Sebep | Örnek | Dayanak |
|---|---|---|
| Rıza | Konut sahibinin davetiyle girmek | TCK m.26/2 |
| Ortak kullanımda meşru amaçlı rıza | Eşlerden birinin misafir kabul etmesi | TCK m.116/3 |
| Zorunluluk hâli | Yangından veya selden kurtulmak ya da içerideki birini kurtarmak için kapıyı kırmak | TCK m.25/2 |
| Kanunun hükmünü veya yetkili merciin emrini yerine getirme | Hâkim kararı veya kanunda öngörülen emirle yapılan arama | TCK m.24/1; CMK m.119 |
| Meşru savunma | Konutta kendisine yönelen bir saldırıyı defetmek için başka bir alana girmek | TCK m.25/1 |
Zorunluluk hâlinde kanun, kendisine veya başkasına ait bir hakka yönelik olup bilerek neden olmadığı ve başka suretle korunma olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak veya başkasını kurtarmak zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı, tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan vasıta arasında orantı bulunması koşuluyla faile ceza verilmeyeceğini öngörür (TCK m.25/2). Kanunun hükmünü yerine getiren kimseye de ceza verilmez (m.24/1). Bu sebeplerin sınırı aşılırsa ceza sorumluluğu doğabilir; bu nedenle girişin amacı ve kapsamı dosyada ayrıntılı gösterilmelidir.
Cebir, Tehdit ve Gece Vakti: m.116/4
Fiil cebir veya tehdit kullanılarak ya da gece vakti işlenirse ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir (m.116/4). Birinci ve ikinci fıkralardan farklı olarak bu fıkrada “mağdurun şikâyeti üzerine” ifadesi yer almadığından soruşturma resen yapılır ve mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürmez. Cebir veya tehdit, konuta girmek ya da orada kalmak için kullanılmalıdır. Konuta girildikten sonra mağdura yönelik ayrı bir tehdit veya yaralama gerçekleşirse, bu fiiller konut dokunulmazlığının ihlalinden ayrı suçlar olarak değerlendirilir; cebir veya tehdidin girişin aracı mı, yoksa girişten sonra ayrı bir amaçla mı kullanıldığı nitelendirmeyi belirler.
| Hâl | Ceza | Şikâyet | Uzlaştırma |
|---|---|---|---|
| Konut veya eklentisi (m.116/1) | 6 ay – 2 yıl hapis | Gerekir (altı ay; TCK m.73/1) | Uygulanır (CMK m.253/1-b) |
| İşyeri ve eklentisi (m.116/2) | 6 ay – 1 yıl hapis veya adli para | Gerekir | Uygulanır |
| Cebir, tehdit veya gece (m.116/4) | 1 – 3 yıl hapis | Aranmaz | Uygulanır |
| Hırsızlık amacıyla konut ihlali (m.142/4) | Hangi fıkra uygulanıyorsa o | Aranmaz | Somut dosyaya göre |
| m.119/1 hâlleri | İlgili ceza bir kat artırılır | Temel hâlin takip usulüne göre | Somut dosyaya göre |
Uzlaştırma kapsamındaki suçlar CMK m.253/1-b’de tek tek sayılmıştır ve “konut dokunulmazlığının ihlali (madde 116)” bu listede yer alır. Ancak uzlaştırmaya tabi bir suç, aynı mağdura karşı uzlaştırmaya tabi olmayan bir suçla birlikte işlenmişse uzlaştırma hükümleri uygulanmaz; bu nedenle konuta girilerek ayrıca başka bir suç işlenen dosyalarda uzlaştırma imkânı ayrıca kontrol edilmelidir. Temel hâlde üst sınır iki yıl olduğundan, uzlaşma sağlanamazsa dava basit yargılama usulüyle de görülebilir. Dava zamanaşımı, beş yıldan fazla olmayan hapis cezası gerektiren suçlarda sekiz yıldır (TCK m.66/1-e).
Temsilî ceza hesapları
| Durum | Temel ceza | m.119/1 artırımı | Takdiri indirim (m.62) | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| Gündüz, tek başına bahçeye giriş (m.116/1) | 6 ay | — | Altıda bir | 5 ay hapis |
| Gündüz, iki kişiyle giriş (m.116/1, 119/1-c) | 6 ay | Bir kat: 1 yıl | Altıda bir | 10 ay hapis |
| Gece vakti giriş (m.116/4) | 1 yıl | — | Altıda bir | 10 ay hapis |
| Gece vakti, silahla giriş (m.116/4, 119/1-a) | 1 yıl | Bir kat: 2 yıl | Altıda bir | 1 yıl 8 ay hapis |
Bu sonuçların tamamı iki yılın altında kaldığından, koşulları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231/5) ve cezanın ertelenmesi (TCK m.51/1) değerlendirilebilir; bir yıl veya daha az süreli hapis cezası ise kısa süreli hapis cezasıdır ve koşulları varsa adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m.49/2, m.50/1). Hesaplar temsilîdir; temel ceza ve indirimler mahkemenin takdirindedir.
Dosya nasıl ilerler?
- Şikâyet veya ihbar: Savcılığa ya da kolluğa yapılır (CMK m.158/1); temel ve işyeri hâllerinde altı aylık şikâyet süresi gözetilir.
- Uzlaştırma: Suç CMK m.253/1-b kapsamında olduğundan dosya önce uzlaştırmaya gönderilir; uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.
- İddianame: Uzlaşma olmazsa ve yeterli şüphe varsa iddianame düzenlenir (CMK m.170/2).
- Yargılama: Temel hâlde asliye ceza mahkemesi basit yargılama usulünü uygulayabilir (CMK m.251/1); aksi hâlde duruşmalı yargılama yapılır.
- Hüküm: Mahkûmiyet hâlinde koşulları varsa HAGB, erteleme veya seçenek yaptırım değerlendirilir.
Hırsızlık ve Yağma ile İlişkisi
Hırsızlık amaçlı giriş: şikâyet aranmaz. TCK m.142/4 açıktır: “Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konut dokunulmazlığının ihlâli veya mala zarar verme suçunun işlenmesi halinde, bu suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikâyet aranmaz.” Yani hırsızlık için eve giren kişi hakkında, ev sahibi şikâyetçi olmasa bile konut dokunulmazlığının ihlalinden soruşturma yapılır ve bu suç hırsızlıktan ayrıca cezalandırılır.
Anayasa Mahkemesi bu kuralı yakın zamanda inceledi: E.2025/106, K.2025/187 sayılı ve 10.09.2025 tarihli kararında, m.142/4’teki “konut dokunulmazlığının ihlâli” ve “şikâyet aranmaz” ibarelerine yönelik iptal talebini reddetti; karar 14.01.2026 tarihli ve 33137 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Mahkeme, konut dokunulmazlığının ihlalinin nitelikli hırsızlığın (m.142/2-h) zorunlu bir unsuru olmadığını ve kuralın aynı fiil için iki kez cezalandırma yasağını ihlal etmediğini değerlendirdi; kararda bu görüşe katılmayan bir karşı oy da bulunmaktadır.
Yağma. Cebir veya tehditle mal alınması yağmadır; yağmanın konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde işlenmesi nitelikli yağma olarak on yıldan on beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir (TCK m.149/1-d). Gece vaktinde işlenmesi de ayrı bir nitelikli hâldir (m.149/1-h). Yağma suçunun “konutta işlenmesi” zaten ağırlaştırıcı neden olarak kanunda yer aldığından, konut dokunulmazlığının ihlalinin ayrıca cezalandırılıp cezalandırılmayacağı, biri diğerinin unsurunu veya ağırlaştırıcı nedenini oluşturan fiillerin tek suç sayılmasını öngören bileşik suç kuralı (TCK m.42) çerçevesinde somut dosyada değerlendirilir. Ayrıntılar için hırsızlık suçu ve yağma suçu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kapıyı veya pencereyi kırarak giriş. Konuta girmek için kapının, kilidin veya pencerenin kırılması ayrıca mala zarar verme suçunu oluşturabilir; basit hâlde bu suçun cezası şikâyet üzerine dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.151/1). Hırsızlık amacıyla işlenen mala zarar verme bakımından da şikâyet aranmaz (m.142/4). Zorla girişte kullanılan cebir eşyaya yönelikse konut dokunulmazlığının nitelikli hâli (m.116/4) ile mala zarar vermenin ayrı ayrı değerlendirilip değerlendirilmeyeceği somut olayda incelenir. Mala zarar vermenin cezası ve etkin pişmanlık imkânları için mala zarar verme suçu yazımıza bakabilirsiniz.
Devletin Konuta Girmesi: Arama Güvenceleri
Kolluğun konuta girmesi de Anayasa m.21’in sınırlarına tabidir ve kuralları Ceza Muhakemesi Kanununda yazılıdır:
| Kural | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Karar veya emir | Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, ona ulaşılamadığında kolluk amirinin yazılı emriyle arama yapılabilir | CMK m.119/1 |
| Kararın içeriği | Aramanın nedenini oluşturan fiil, aranacak kişi veya aramanın yapılacağı konutun adresi ya da eşya ve kararın geçerli olacağı süre açıkça gösterilir | CMK m.119/2 |
| Tanıklar | Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapılırken o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur | CMK m.119/4 |
| Gece yasağı | Konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz; suçüstü, gecikmesinde sakınca bulunan hâller ile firar eden kişinin yakalanması amacıyla yapılan aramalar istisnadır | CMK m.118 |
| Hukuka aykırı arama | Hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir | TCK m.120 |
| Nüfuz kötüye kullanılarak giriş | Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak konuta girilmesi hâlinde konut dokunulmazlığının ihlalinin cezası bir kat artırılır | TCK m.119/1-e |
Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez (Anayasa m.38/6); hukuka aykırı bir aramayla bulunan delilin hükme esas alınmaması talep edilebilir. Aramanın hukuka uygunluk şartlarının ayrıntısı için arama kararı nedir ve arama ve elkoyma şartları yazılarımıza bakabilirsiniz.
Aile İçi Olaylar ve Kira İlişkileri
Eşler ve eski eşler. Evlilik birliği sürerken ortak konuta girmek kural olarak suç değildir; m.116/3 ortak kullanımdaki kişilerden birinin meşru amaçlı rızasını yeterli sayar. Ancak eşler ayrı yaşamaya başlamış, boşanma kesinleşmiş veya hakkında uzaklaştırma kararı verilmişse durum değişir. 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen “müşterek konuttan uzaklaştırma” veya “korunan kişiye ve bulunduğu yerlere yaklaşmama” tedbirine aykırı davranana üç günden on güne kadar zorlama hapsi uygulanır (6284 m.13/1); bu, konut dokunulmazlığının ihlalinden ayrıca yürüyebilir. Tedbir talebi için 6284 koruma kararı talebi yazımıza bakabilirsiniz.
Ev sahibi ve kiracı. Kiralanan konut, kira ilişkisi sürdüğü müddetçe kiracının konutudur. Kiraya verenin anahtarı olması, kiracının rızası olmadan içeri girme hakkı vermez; kira bedelinin ödenmemesi veya tahliye uyuşmazlığı da bu kuralı değiştirmez. Tahliye, dava veya icra yoluyla sağlanır; kendi kendine tahliye amacıyla konuta girmek konut dokunulmazlığının ihlali oluşturabilir. Kiraya verenin denetim hakkının sınırları için kiracının konut dokunulmazlığı yazımıza bakabilirsiniz.
Mağdurun Başvuru Yolları ve Tazminat
Suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir (CMK m.158/1). Şikâyet dilekçesinde olayın tarihi ve saati (gece vakti olup olmadığı), girişin nasıl yapıldığı, kimlerin girdiği ve deliller açıkça belirtilmelidir; çünkü bu bilgiler hem şikâyet şartını hem de cezanın ağırlığını belirler. Kovuşturma evresinde mağdur, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar kamu davasına katılabilir (CMK m.237/1).
Ceza davasından bağımsız olarak, kişilik hakkı zedelenen kişi manevi tazminat da isteyebilir: kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık bir miktar para ödenmesini isteyebilir (TBK m.58/1). Kapı, kilit veya pencere hasarı gibi maddi zararlar ise haksız fiil hükümlerine göre ayrıca talep edilir (TBK m.49/1).
Temsilî Durumlar
| Durum | Uygulanacak hüküm | Takip |
|---|---|---|
| Tartıştığı komşusunun bahçesine gündüz izinsiz giren kişi | TCK m.116/1 | Şikâyete bağlı; uzlaştırma |
| Kapanmış bir dükkânın deposuna mesai sonrası izinsiz giren kişi | TCK m.116/2 | Şikâyete bağlı; uzlaştırma |
| Gece yarısı kapıyı zorlayarak eski eşinin evine giren kişi | TCK m.116/4; varsa 6284 tedbir ihlali | Resen |
| İki arkadaşıyla birlikte bir evin bahçesine giren kişi | TCK m.116/1 ve m.119/1-c (bir kat artırım) | Temel hâl şikâyete bağlıdır |
| Hırsızlık amacıyla pencereden eve giren kişi | Hırsızlık ile TCK m.116 ayrıca; şikâyet aranmaz | TCK m.142/4 |
| Kira borcu nedeniyle kiracının evine anahtarla giren ev sahibi | TCK m.116/1 | Şikâyete bağlı; uzlaştırma |
| Arama kararı olmadan ve gecikmesinde sakınca bulunmaksızın konutu arayan görevli | TCK m.120; koşulları varsa m.116 ve m.119/1-e | Resen soruşturma |
Mağdur ve Şüpheli İçin Kontrol Listesi
- Şikâyet süresi: Temel hâl ve işyeri hâlinde fiili ve faili öğrendiğiniz günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunun (TCK m.73/1).
- Delil: Kamera kayıtları, kapı ve kilit hasarının fotoğrafları, komşu tanıklığı ve kolluk tutanağı giriş saatini (gece vakti) ve yöntemini (cebir) ispatlar.
- Nitelendirme: Olay gece mi oldu, cebir veya tehdit var mı, birden fazla kişi mi girdi? Bu sorular şikâyet şartını ve cezayı değiştirir (m.116/4, m.119/1).
- Şüpheli iseniz: Rızanın varlığı, ortak kullanımda meşru amaçlı rıza (m.116/3), girilen yerin işyerinin açık bölümü olup olmadığı ve şikâyetin süresinde yapılıp yapılmadığı savunmanın temel başlıklarıdır.
- Uzlaştırma: Suç uzlaştırmaya tabidir; edim ve süre konusunda avukatla birlikte hareket edin.
Konut dokunulmazlığının ihlali, özel hayatın gizliliğiyle de yakından ilişkilidir; konutta gizli kayıt veya görüntü alınması gibi fiiller için özel hayatın gizliliğini ihlal, olay anında yaşanan tehditler için tehdit ve şantaj suçları yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Konut dokunulmazlığının ihlalinin cezası nedir?
Temel hâlde şikâyet üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis (TCK m.116/1). Cebir, tehdit veya gece vakti işlenirse bir yıldan üç yıla kadar hapis (m.116/4); silahla, birden fazla kişiyle veya kamu görevinin nüfuzu kötüye kullanılarak işlenirse ceza bir kat artırılır (m.119/1).
İşyerine izinsiz girmek de suç mu?
Evet. Açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kalan işyerleri ve eklentileri için şikâyet üzerine altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülür (TCK m.116/2).
Konut dokunulmazlığının ihlali şikâyete bağlı mıdır?
Temel hâl (m.116/1) ve işyeri hâli (m.116/2) şikâyete bağlıdır; şikâyet süresi altı aydır (TCK m.73/1). Cebir, tehdit veya gece vakti işlenen hâlde (m.116/4) ve hırsızlık amacıyla konuta girilmesinde (m.142/4) şikâyet aranmaz.
Uzlaştırmaya tabi midir?
Evet. Konut dokunulmazlığının ihlali (TCK m.116), CMK m.253/1-b’de uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında sayılmıştır.
Gece vakti ne demek?
TCK m.6/1-e’ye göre gece vakti, güneş battıktan bir saat sonra başlar ve güneş doğmadan bir saat önce sona erer. Kış ve yaz aylarında saat aralığı bu nedenle değişir.
Eşim, benim istemediğim birini evimize aldı; suç mu?
Ortak kullanımdaki konutta kişilerden birinin rızası varsa suç oluşmaz; ancak bu rıza açıklamasının meşru bir amaca yönelik olması gerekir (TCK m.116/3). Meşru amaç yoksa rıza fiili hukuka uygun hâle getirmez.
Misafirim evden çıkmıyor, bu da suç mu?
Evet. Rıza ile girdikten sonra çıkmayan kişi de m.116/1 kapsamında sorumludur; çıkmasını istediğinizi açıkça bildirmeniz ve bunun ispatlanabilir olması gerekir.
Ev sahibi kiracının evine girebilir mi?
Kira ilişkisi sürdükçe kiralanan konut kiracının konutudur; kiraya verenin rızası olmadan girmesi konut dokunulmazlığının ihlali oluşturabilir. Tahliye ancak dava veya icra yoluyla sağlanır.
Hırsız eve girdi, ev sahibi şikâyetçi olmazsa konut ihlali davası açılır mı?
Evet. Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konut dokunulmazlığının ihlali hâlinde şikâyet aranmaz (TCK m.142/4). Anayasa Mahkemesi bu kurala yönelik iptal talebini E.2025/106, K.2025/187 sayılı kararıyla reddetmiştir.
Polis arama kararı olmadan evime girebilir mi?
Kural olarak hâkim kararı, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, ona ulaşılamadığında kolluk amirinin yazılı emri gerekir (CMK m.119/1). Konutta gece arama kural olarak yapılamaz (m.118). Hukuka aykırı arama yapan kamu görevlisi TCK m.120 uyarınca cezalandırılır.
Konut dokunulmazlığı davası kaç yılda zamanaşımına uğrar?
Beş yıldan fazla olmayan hapis cezası gerektiren suçlarda dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e). Rıza ile girip çıkmama gibi kesintisiz fiillerde süre, kesintinin gerçekleştiği günden itibaren işler (m.66/6).
Konuta girilip ayrıca yaralama yapılırsa ne olur?
Yaralama, konut dokunulmazlığının ihlalinden ayrı bir suç olarak değerlendirilir ve kendi hükümlerine göre cezalandırılır. Cebir yalnızca konuta girmek için kullanılmışsa bu, konut dokunulmazlığının ihlalinin nitelikli hâlini (m.116/4) oluşturur.
Yanlışlıkla başkasının dairesine girdim, suç mu?
Suç yalnızca kasten işlenebilir (TCK m.21/1). Girdiği yerin başkasının konutu olduğunu bilmeyen ve fark edince hemen çıkan kişi, suçun maddi unsurlarını bilmediği için kasten hareket etmiş olmaz (m.30/1).
Yangında komşunun kapısını kırıp içeri girdim, ceza alır mıyım?
Hayır. Ağır ve muhakkak bir tehlikeden kendini veya başkasını kurtarmak zorunluluğuyla, orantılı biçimde işlenen fiilden dolayı ceza verilmez (TCK m.25/2).
Konut dokunulmazlığı ihlali için tazminat isteyebilir miyim?
Evet. Kişilik hakkı zedelenen kişi manevi tazminat isteyebilir (TBK m.58/1); kapı ve kilit hasarı gibi maddi zararlar da haksız fiil hükümlerine göre talep edilir (TBK m.49/1).
Konut dokunulmazlığı davasında HAGB olur mu?
Olabilir. Sonuç ceza iki yıl veya daha az ise ve diğer şartlar varsa hükmün açıklanması geri bırakılabilir (CMK m.231/5-6). Temel ve gece hâllerinde alt sınırdan belirlenen cezalar bu sınırın altında kalır.
Kapımı kırarak girdiler, ayrıca mala zarar verme suçu da var mı?
Kapı, kilit veya pencerenin kırılması ayrıca mala zarar verme suçunu (TCK m.151/1) oluşturabilir. Giriş hırsızlık amacıyla yapılmışsa hem konut dokunulmazlığının ihlali hem de mala zarar verme için şikâyet aranmaz (TCK m.142/4).
Apartmanın merdivenine izinsiz girmek suç mu?
Merdiven ve sahanlıklar kat mülkiyetinde ortak yerlerdendir (Kat Mülkiyeti Kanunu m.4). Bu alanların konutun eklentisi sayılıp sayılmadığı, giriş kapısının kilitli olup olmadığına ve alanın yalnızca sakinlere ayrılıp ayrılmadığına göre somut olayda değerlendirilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Konut dokunulmazlığı dosyalarında şikâyet süresi ve olayın nitelendirilmesi sonucu doğrudan etkiler; somut durumunuz için bir avukata danışınız.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Tefeciye Borcumu Ödemek Zorunda mıyım? 14 İl Tefecilik Operasyonu Sonrası Borçlunun Hakları 2026 — TCK 241, TBK 27, 28, 88, 388, Senet ve İcra Takibine İtiraz (İİK 62, 72, 168)
- ▸ Uyuşturucu Operasyonunda Ev Araması 2026: Hâkim Kararı mı, Savcı Emri mi? Gece Araması, İki Tanık, Avukat, El Koyma ve Hukuka Aykırı Delil (CMK 116-121, 127, 134; Anayasa m.21, 38/6)
- ▸ Fon Ödemesini Hızlandırma veya Öncelik Vaadi Dolandırıcılık mı? 2026 — 7596 m.3/5 ve m.4/3 Ödeme Sırası, TCK 158/1-f, 158/1-l ve 158/2, Şikâyet ve Paranın Geri Alınması
- ▸ Siber Suç Operasyonunda Hesap Ele Geçirme: Bilişim Yoluyla Hırsızlık mı, Nitelikli Dolandırıcılık mı? 2026 — Tutuklama, Hesap Askıya Alma, Dijital Delil ve Erişim Engeli (TCK 142/2-e, 158/1-f, 243–245, CMK 100/3, 128/A, 134; 5651 m.8)
Bu konuda hukuki destek almak için


