İfraz ve Tevhit Talebinin Reddi Dava Dilekçesi Örneği (2026) — İmar m.15-16

Arsa bölünmek istenir, dosya hazırlanır, belediyeye verilir — ve süreç orada durur. Bazen cevap hiç gelmez, bazen “önce şu kadar yer terk edeceksiniz” denir, bazen de tek cümlelik bir ret yazısı gelir.

Oysa bu işlemin kendi süresi, kendi onay mercii ve kendi sınırları vardır. Aşağıda ifraz ve tevhidin şartları, süreler, sık karşılaşılan hukuka aykırı uygulamalar ve hazır bir başvuru ile dava dilekçesi yer almaktadır.

Süreler: Otuz Gün, On Beş Gün, Bir Ay

Bu üç süre çoğu dosyada hiç gündeme getirilmez; oysa idareyi doğrudan bağlar.

• Otuz gün. Onaylama işlemi, müracaatın belediyelere veya valiliklere intikalinden itibaren en geç otuz gün içinde sonuçlandırılır.
• On beş gün. Onay kararı, tescil veya terkini için on beş gün içinde tapuya bildirilir.
• Bir ay. Tapu dairesi, tescil veya terkin işlemini bir ay içinde sonuçlandırmak zorundadır.

Pratik sonuç: başvuru evrak kaydıyla verilmeli ve otuz günlük süre takvime alınmalıdır. Sürede sonuçlandırılmayan başvuruda zımni ret gündeme gelir ve dava süresi işlemeye başlar.

Aynı şekilde onay alınmış olmasına rağmen tapuya bildirim yapılmıyorsa, bu da ayrı bir eksikliktir ve yazılı olarak takip edilmelidir.

Onay Mercii: Encümen ya da İl İdare Kurulu

Ret yazısı geldiğinde ilk bakılacak şey, kimin karar verdiğidir.

Kanun açıktır: belediye ve mücavir alan sınırları içindeki taşınmazların re’sen veya müracaat üzerine tevhit veya ifrazı, bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisi veya bu hakların terkini, Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır.

Uygulamada sık karşılaşılan durum şudur: talep encümene hiç sunulmaz ve imar müdürlüğünün bir yazısıyla reddedilir.

Bu hâlde ret işlemi, yetkili merci tarafından tesis edilmemiş olması yönünden sakattır ve bu husus dava dilekçesinde ayrı bir sebep olarak ileri sürülmelidir.

Bu nedenle başvuru dilekçesi baştan “belediye encümenine sunulmak üzere” ibaresiyle verilmeli, encümen gündemine alınıp alınmadığı takip edilmelidir.

En Sık Karşılaşılan Hukuka Aykırılık: DOP İstenmesi

Bu, ifraz dosyalarının en pahalı sorunudur ve çoğu malik farkında olmadan kabul eder.

Uygulamada idareler, ifraz talebinin onaylanmasını düzenleme ortaklık payı verilmesi veya bedelsiz terk yapılması şartına bağlayabilmektedir.

Oysa düzenleme ortaklık payı, İmar Kanunu’nun 18. maddesi kapsamındaki parselasyon uygulamalarına özgüdür. İfraz ve tevhit ise 15 ve 16. maddelerde düzenlenmiş, ayrı bir işlemdir.

Yargı kararlarında bu ayrım açıkça yapılmıştır: 15. madde uygulanmak suretiyle yapılan ifraz ve tevhit işlemlerinde düzenleme ortaklık payı istenmesinin imar mevzuatına uygun olmadığı kabul edilmiş ve işlemin bu kısmı iptal edilmiştir.

Pratik yaklaşım:

• İdarenin bu talebi yazılı olarak alınmalıdır; sözlü bildirim üzerine dosya kurulamaz.
• Talebin dayanağı olarak hangi madde gösterildiği sorulmalıdır.
• Terk yapılmışsa, bunun hangi işlem kapsamında yapıldığı belirlenmelidir.
• Dava dilekçesinde bu husus bağımsız bir iptal sebebi olarak yazılmalıdır.

İki işlem arasındaki fark için bedelsiz terk, DOP ve kamulaştırma farkı yazımıza bakılabilir.

Umumi Hizmete Ayrılan Yerler

İkinci sık ret gerekçesi budur ve kapsamı dikkatle okunmalıdır.

Kanun şunu söyler: imar planlarına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin BU KISIMLARININ ifrazına veya tevhidine izin verilmez.

Metindeki “bu kısımlarının” ifadesi belirleyicidir: yasak, umumi hizmete ayrılan kısma yöneliktir.

Bu nedenle parselin bir bölümü yola veya parka rastlıyor diye talebin tümüyle reddedilmesi hâlinde, talebin umumi hizmet alanı dışındaki bölüme ilişkin olup olmadığı ayrıca tartışılmalıdır.

Bu iddiayı desteklemek için, plan paftası üzerinde umumi hizmet alanı ile talep konusu bölümün ayrı ayrı gösterildiği bir kroki hazırlanması isabetlidir.

Teknik Şartlar: Ölçüler Karşılanıyor mu?

Ret gerekçesi teknik ise, tartışma da teknik zeminde yürütülmelidir.

Kanunun aradığı ölçütler:

• Parselasyon planına uygunluk. İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır.
• Asgari cephe ve büyüklük. İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilmeyen yerlerde yapılacak ifrazların asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir.
• Plan dışı alanlar. İmar planı dışında kalan alanlarda, yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez.

Bu nedenle dosya sunulmadan önce, oluşacak her parselin cephe genişliği ve yüzölçümü tabloya dökülmeli ve yönetmelikteki asgari değerlerle karşılaştırılmalıdır. Köy ve mezraların yerleşik alanlarındaki ifrazlar bakımından ayrıca özel ölçüler ve parsel sayısı sınırlamaları öngörülmüştür; bunlar ilgili idareden teyit edilmelidir.

İdarenin Re’sen İşlem Yapma Yetkisi

İfraz ve tevhit yalnızca malikin talebiyle gündeme gelmez; bu, bazen malikin lehine bazen aleyhine sonuç doğurur.

İşlemler kural olarak talep üzerine yapılır. Ancak imar veya kamu düzenine uygunluğun sağlanması amacıyla, kanunla verilen yetki çerçevesinde idarenin re’sen işlem yapması da mümkündür.

Özel bir hâl daha vardır: mevcut hâliyle yapılaşmaya elverişli olmayan imar parsellerinde; maliklerden birinin talebi üzerine veya doğrudan, parsel maliklerine kendi aralarında anlaşmaları için yapılacak tebliğden itibaren üç ay içerisinde anlaşma sağlanamaması hâlinde, ilgili idare re’sen tevhit ve fiilî duruma göre ifraz yoluyla işlem yapmaya yetkilidir.

Bu hüküm, komşu parsellerle tıkanmış dosyalarda bir çıkış yolu sunar: malik, idareye başvurarak bu mekanizmanın işletilmesini talep edebilir. Üç aylık sürenin başlaması için tebliğ yapılması gerektiğinden, sürecin yazılı olarak takip edilmesi önemlidir.

Paylı Mülkiyette Tıkanma

Pratikte en sık karşılaşılan engel hukuki değil, iradidir: paydaşlar anlaşamaz.

Paylı mülkiyette ifraz ve tevhidin tüm paydaşların muvafakatiyle yapılması esastır. Bir paydaşın imzadan kaçınması, dosyayı baştan durdurur.

Bu hâlde değerlendirilebilecek yollar:

• Yukarıda açıklanan re’sen tevhit ve ifraz mekanizmasının işletilmesini talep etmek,
• Ortaklığın giderilmesi davası açmak; ayrıntı için ortaklığın giderilmesi dava dilekçesi yazımıza bakılabilir,
• Paydaşlar arasında taksim sözleşmesi yapılması ve buna uygun ifraz talebinde bulunulması.

Hangi yolun uygun olduğu, parselin imar durumuna ve paydaş sayısına göre değişir.

İfraz ve Tevhit Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; yalnızca dosyanıza uyan bentleri bırakın. İlk metin idareye yapılacak başvuru, ikinci metin ise talebin reddi hâlinde açılacak dava içindir. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

• Tapu kaydı ve paydaş listesi,
• İmar durumu belgesi ve parselin plandaki kullanımı,
• Parselin bir kısmı umumi hizmete ayrılmış mı?
• Alanda parselasyon planı tamamlanmış mı?
• Oluşacak parsellerin cephe genişliği ve yüzölçümü tablosu,
• Yönetmelikteki asgari ölçüler ve karşılaştırma,
• İfraz veya tevhit haritası ve beyannamesi,
• Paylı mülkiyette tüm paydaşların muvafakati,
• Başvurunun encümene sunulmak üzere düzenlenmesi,
• Evrak kaydı ve otuz günlük sürenin takvimlenmesi,
• İdare terk veya pay istiyorsa bunun yazılı olarak alınması,
• Ret hâlinde gerekçe ve dayanak maddenin yazılı istenmesi.

Sık Yapılan Hatalar

• Düzenleme ortaklık payı talebini kabul etmek. Bu pay, m.18 parselasyonuna özgüdür; ifrazda istenmesi tartışmalıdır.
• Otuz günlük süreyi takip etmemek. Sürede sonuçlandırılmayan başvuruda zımni ret gündeme gelir.
• Encümen kararı olmadan gelen reddi kabul etmek. Onay mercii encümen veya il idare kuruludur.
• Asgari ölçüleri kontrol etmeden dosya sunmak. Cephe genişliği ve büyüklük ölçütleri karşılanmalıdır.
• Umumi hizmet alanı gerekçesini sorgulamamak. Yasağın kapsamı ve hangi kısma ilişkin olduğu incelenmelidir.
• Paydaş muvafakatini eksik sunmak. Paylı mülkiyette tüm paydaşların iradesi aranır.
• Ret gerekçesini yazılı almamak. Dayanağı mevzuat hükmü gösterilmeden dava kurgulanamaz.

Adım Adım Süreç

1. İmar durumu belgesini alın — Parselin planda hangi kullanıma ayrıldığını belirleyin.
2. Parselasyon durumunu öğrenin — Alanda uygulama yapılmış mı, plan tamamlanmış mı?
3. Asgari ölçüleri hesaplayın — Oluşacak parsellerin cephe ve büyüklüğünü tabloya dökün.
4. Teknik dosyayı hazırlatın — İfraz veya tevhit haritası ve beyannamesi düzenlenmelidir.
5. Paydaş muvafakatlerini toplayın — Paylı mülkiyette tüm paydaşların iradesi gerekir.
6. Encümene sunulmak üzere başvurun — Evrak kaydı alın; otuz günlük süreyi takvimleyin.
7. Ret hâlinde süresinde dava açın — Özellikle düzenleme ortaklık payı talebini ayrıca tartışın.

İlgili Konular ve Kaynaklar

İdare Sessiz Kalırsa: Zımni Ret ve İki Ayrı Başvuru Yolu

İfraz ve tevhit talebinde en sık karşılaşılan durum açık bir ret kararı değil, idarenin hiç cevap vermemesidir. Bu hâlde İmar Kanunu’ndaki onay süresi tek başına yeterli değildir; İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun sükût ve başvuru hükümleri devreye girer ve dava süresi bu hükümlere göre hesaplanır.

Öncelikle iki farklı otuz günlük sürenin karıştırılmaması gerekir. İmar Kanunu’ndaki otuz gün, idarenin başvuruyu sonuçlandırma yükümlülüğüne ilişkindir; İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki otuz gün ise idarenin sessiz kalması hâlinde isteğin reddedilmiş sayılacağı süredir. Birincisi idareye yüklenen bir görev, ikincisi ise bu görevin yerine getirilmemesinin sonucudur. Dava süresi hesabında esas alınacak olan ikincisidir. İfraz ve tevhit rejiminin bütünü için ifraz ve tevhit incelenmelidir.

Başvuru yolu bakımından da iki ayrı hüküm bulunur ve hangisinin kullanılacağı elde bir işlem olup olmamasına bağlıdır. Talep hiç sonuçlandırılmamışsa, yani ortada bir ret kararı yoksa, onuncu madde kapsamında işlem yapılması istenir ve otuz gün içinde cevap verilmemesi hâlinde istek reddedilmiş sayılır. Buna karşılık açık bir ret kararı verilmişse, on birinci madde kapsamında bu işlemin kaldırılması veya değiştirilmesi üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenebilir. İkinci yolun ayırt edici yönü, başvurunun işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmasıdır.

On birinci maddedeki durma, süreyi sıfırlamaz. Madde, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması hâlinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağını ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağını belirtir. Dolayısıyla ret kararının tebliğinden başvuruya kadar geçen günler tüketilmiş sayılır ve geriye yalnızca kalan süre kalır. Bu hesap dosyada gün gün yapılmalı; tebliğ tarihi, başvuru tarihi ve zımni ret tarihi dilekçede açıkça gösterilmelidir.

Onuncu maddedeki kesin olmayan cevap hâli de ayrıca dikkat gerektirir. İdare süresi içinde cevap vermiş ancak bu cevap kesin değilse, ilgili dilerse cevabı isteminin reddi sayarak dava açabilir, dilerse kesin cevabı bekleyebilir; beklediği sürece dava açma süresi işlemez. Ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. İfraz ve tevhit dosyalarında “değerlendirilmektedir” veya “kurum görüşü beklenmektedir” biçimindeki yazılar bu kapsamda değerlendirilebilir; bu nedenle gelen her yazının kesin cevap niteliği taşıyıp taşımadığı ayrıca tartışılmalıdır. Son olarak bu sürelerin 7331 sayılı Kanun’la altmış günden otuz güne indirildiği unutulmamalı; değişiklikten önceki süreleri esas alan kaynaklar ve örnek dilekçeler kullanılmamalıdır. Ret işlemine karşı dilekçe kurgusu için idari işlemin iptali dilekçesi, benzer bir ret hattı için yapı ruhsatı başvurusunun reddi incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İfraz ve tevhit nedir?

İfraz, bir parselin birden fazla parsele ayrılması; tevhit ise birden fazla parselin birleştirilmesidir. İşlemler İmar Kanunu’nun 15 ve 16. maddeleriyle düzenlenmiştir.

Onay mercii kimdir?

Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki taşınmazlarda ifraz ve tevhit, belediye encümeni; dışındakilerde il idare kurulu tarafından onaylanır.

Ne kadar sürede sonuçlandırılır?

Onaylama işlemi, müracaatın belediyelere veya valiliklere intikalinden itibaren en geç otuz gün içinde sonuçlandırılır.

Tapuya ne zaman bildirilir?

Onay kararı, tescil veya terkini için on beş gün içinde tapuya bildirilir. Tapu dairesi de tescil veya terkin işlemini bir ay içinde sonuçlandırmak zorundadır.

Hangi hâllerde izin verilmez?

İmar planlarına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına veya tevhidine izin verilmez.

Yasak parselin tamamı için mi geçerli?

Kanun metni, umumi hizmete ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarını hedef almaktadır. Yasağın kapsamı, parselin tamamı bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.

Parselasyon planı varsa ne olur?

İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır.

Asgari parsel ölçüsü nedir?

İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilmeyen yerlerde yapılacak ifrazların asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir.

Plan dışı alanlarda ifraz yapılabilir mi?

İmar planı dışında kalan alanlarda, yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez.

İfrazda düzenleme ortaklık payı istenebilir mi?

Düzenleme ortaklık payı, İmar Kanunu’nun 18. maddesi kapsamındaki parselasyon uygulamalarına özgüdür. Yargı kararlarında, 15. madde uygulanarak yapılan ifraz ve tevhit işlemlerinde düzenleme ortaklık payı istenmesinin imar mevzuatına uygun olmadığı kabul edilmiştir.

İdare re’sen ifraz veya tevhit yapabilir mi?

İşlemler kural olarak talep üzerine yapılır. Ancak imar ve kamu düzenine uygunluğun sağlanması amacıyla, kanunla verilen yetki çerçevesinde idarenin re’sen işlem yapması da mümkündür.

Yapılaşmaya elverişli olmayan parsellerde ne olur?

Mevcut hâliyle yapılaşmaya elverişli olmayan imar parsellerinde; maliklerden birinin talebi üzerine veya doğrudan, parsel maliklerine anlaşmaları için yapılacak tebliğden itibaren üç ay içinde anlaşma sağlanamazsa, ilgili idare re’sen tevhit ve fiilî duruma göre ifraz yoluyla işlem yapmaya yetkilidir.

Köy yerleşik alanlarında ifraz sınırı var mı?

Yönetmelikte köy ve mezraların yerleşik alanlarındaki ifrazlar bakımından asgari parsel genişliği ve derinliği ile elde edilebilecek parsel sayısına ilişkin sınırlamalar öngörülmüştür; güncel ölçüler ilgili idareden teyit edilmelidir.

Paydaşların hepsinin onayı gerekir mi?

Paylı mülkiyette işlemin tüm paydaşların muvafakatiyle yapılması esastır. Anlaşma sağlanamıyorsa ortaklığın giderilmesi yolu ayrıca değerlendirilebilir.

Talebim reddedilirse ne yapabilirim?

Ret işlemi bir idari işlemdir; süresinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Otuz günlük sürede cevap verilmemesi hâlinde zımni ret gündeme gelir.

Ret yazısını kim vermeli?

Onay mercii belediye encümeni veya il idare kuruludur. Talebin encümene sunulmaksızın idari birim yazısıyla reddedilmesi, işlemi yetki yönünden sakatlayabilir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Dilekçe metni genel bir şablondur; somut dosyanıza göre uyarlanması gerekir. İdari ve adli dava süreleri hak düşürücüdür; mutlaka güncel mevzuat ve kendi tebligat tarihiniz esas alınmalıdır.