Enerji yatırımları çoğu zaman geniş alanlar gerektirir. Bir santral, bir enerji nakil hattı ya da boru hattı için özel mülkiyetteki taşınmazlara ihtiyaç duyulabilir. Bu durumda kamulaştırma ve irtifak hakkı gündeme gelir.
Özel şirketler lehine kamulaştırma
Kamulaştırma denince akla yalnızca devletin kendi yatırımları gelir; oysa enerji alanında durum biraz farklıdır. 6446 sayılı Kanun çerçevesinde, üretim, dağıtım veya iletim faaliyeti için özel hukuk tüzel kişileri (enerji şirketleri) lehine de kamulaştırma yapılabilir. Bu süreçte talep ilgili kuruma/EPDK’ya iletilir ve kamu yararı kararı yetkili merci tarafından verilir.
İrtifak ve malikin hakları
Çoğu zaman taşınmazın mülkiyeti tamamen alınmaz; bunun yerine taşınmaz üzerinde bir irtifak hakkı kurulur. Örneğin bir enerji nakil hattının geçtiği şerit için geçiş (irtifak) hakkı tesis edilir ve bedel, taşınmazda meydana gelen değer kaybına göre belirlenir.
Malikin hakları korunur: kamulaştırma işleminin kendisine karşı idari yargıda, belirlenen bedele karşı ise adli yargıda başvuru yolları açıktır. Süreçte 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümleri uygulanır. Bu nedenle taşınmazı enerji yatırımına konu olan kişilerin haklarını ve süreleri bilmesi önemlidir.
Bilgilendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Enerji mevzuatı teknik ve sık değişen bir alandır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız yararınıza olacaktır.
