Elkonulan Eşyanın İadesi Talebi Dilekçesi Örneği (2026) — CMK m.131

Telefonunuza, aracınıza veya paranıza el konulduysa davanın bitmesini beklemeniz gerekmez. CMK m.131 iki durumda iadeye imkân tanır: eşyanın muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması. Uygulamada başarılı bir talep, her iki yönü birlikte gösterir. Beraat şart değildir. Hüküm, ceza yargılamasında “esas hüküm verilene kadar bekleyelim” kolaycılığına karşı dosya içi ara denetim yükümlülüğü getirir. Aşağıda koşullar, merci ve hazır bir talep dilekçesi örneği yer alıyor.

Kanun Metni ve Kapsamı

CMK m.131/1: “Şüpheliye, sanığa veya üçüncü kişilere ait elkonulmuş eşyanın, soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması hâlinde, resen veya istem üzerine geri verilmesine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından karar verilir. İstemin reddi kararlarına itiraz edilebilir.”

Madde gerekçesinde kapsamın neden genişletildiği açıklanmıştır: eski düzenlemede (1412 sayılı CMUK m.103) sadece mağdura yer verilmiş, sanıktan ve üçüncü kişilerden söz edilmemişti. Oysa sanıktan alınıp da müsaderesine karar verilmeyeceği anlaşılan veya delil olarak bulundurulmasına gerek duyulmayan eşyanın da, mülkiyet hakkına duyulan saygı gereği geri verilmesi mümkün olmalıdır.

Mağdur bakımından ayrı bir fıkra vardır: m.131/2 uyarınca 128. madde hükümlerine göre elkonulan eşya veya diğer malvarlığı değerleri, suçtan zarar gören mağdura ait olması ve bunlara delil olarak artık ihtiyaç bulunmaması hâlinde sahibine iade edilir.

İki Durum: Beraat Şart Değil

En yaygın yanılgı, iadenin ancak beraatle mümkün olduğudur. Beraat güçlü bir iade zemini yaratabilir; ancak kanun metni yalnız beraati aramaz.

Kanun metni iki durumu “veya” bağlacıyla saymıştır. Ancak müsadereye tabi olacağı anlaşılan bir eşyanın iadesi, ileride verilecek müsadere hükmüyle çelişeceğinden, mahkemeler iade talebini değerlendirirken her iki yöne birlikte bakar. Bu nedenle dilekçede hem delil ihtiyacının sona erdiği hem de eşyanın müsadere şartlarını taşımadığı birlikte gösterilmelidir.

Sonuç şudur: inceleme tamamlanmış ve eşyanın suçla bağı kopmuşsa, nihai hüküm beklenmeden de iade kararı verilebilir.

Buna karşılık sınırı da bilmek gerekir: müsadere ihtimali açık biçimde gündemdeyse, sırf eşyanın sahibinin mağduriyet yaşadığı gerekçesiyle 131 uygulanması güvenli değildir.

Müsadere Sınırı ve İyi Niyetli Üçüncü Kişi

TCK m.54: “İyi niyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesine hükmolunur.”

Bu hüküm, eşyası suça karışmamış üçüncü kişiler için doğrudan bir dayanaktır. Üçüncü kişilere ait eşyalar da CMK m.131 kapsamında iade edilebilir; ancak iade kararı, eşyanın soruşturma veya kovuşturma için artık gerekli olmadığının tespit edilmesiyle mümkündür.

Kanuni Çerçeve: Elkoymadan İadeye

İade talebi, elkoymanın dayandığı hükümlerden bağımsız düşünülemez. Hangi hükme göre, kimin kararıyla ve hangi amaçla el konulduğu; talebin hangi mercie yapılacağını ve hangi argümanın öne çıkarılacağını belirler:

Genel çerçeve için arama ve elkoymanın hukuka uygunluk şartları ve eşya ve kazanç müsaderesi (TCK 54-55) rehberlerimize bakabilirsiniz.

Müsadere Hangi Eşyada Uygulanmaz?

İade talebinin ikinci ayağı, eşyanın müsadereye tabi olmadığını göstermektir. TCK m.54’ün fıkraları bu değerlendirme için net bir çerçeve sunar:

Üçüncü ve beşinci satırlar sıklıkla gözden kaçar: hâkim, müsaderenin suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağı ve hakkaniyete aykırı olacağı durumlarda müsadereye hükmetmeyebilir; eşyanın yalnızca bir kısmı suçla bağlantılıysa ve zarar verilmeden ayrılabiliyorsa geri kalan kısmın iadesi istenebilir.

Telefon ve Bilgisayar: CMK m.134 ve Anayasa Mahkemesi Kararı

Dijital cihazlar bakımından iade talebinin en güçlü dayanağı CMK m.134/2’dir: bilgisayar, bilgisayar programları ve kütüklerine şifrenin çözülememesinden dolayı girilememesi veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması hâlinde çözümün yapılabilmesi ve gerekli kopyaların alınabilmesi için bu araçlara elkonulabilir; ancak şifrenin çözümü yapılıp kopyalar alındıktan sonra elkonulan cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir. Elkoyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır ve yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline verilir (m.134/3-4).

Önemli güncel gelişme: Anayasa Mahkemesi, 12.2.2026 tarihli ve E.2023/128, K.2026/36 sayılı kararıyla (RG 25.5.2026, sayı 33264) CMK m.134’teki bilgisayarlarda arama, kopyalama ve elkoymaya ilişkin kuralları; kişisel verilerin saklanması, silinmesi ve işlenmesinin sınırlandırılmasına ilişkin yeterli yasal güvencelerin bulunmaması nedeniyle Anayasa m.13 ve m.20’ye aykırı bularak iptal etmiştir. İptal hükmü dokuz ay sonra, 25 Şubat 2027’de yürürlüğe girecektir; bu tarihe kadar madde mevcut hâliyle uygulanmaya devam eder. Bu nedenle bugün yapılacak iade taleplerinde de m.134/2’ye dayanılabilir; ancak kararın gerekçesinde vurgulanan orantılılık ve veri güvenliği ölçütleri, uzun süren elkoymalara karşı ek bir argüman olarak kullanılabilir. Uygulama ayrıntıları için telefonuma ve bilgisayarıma el konuldu ve dijital delil ve imaj rehberlerimize bakabilirsiniz.

Eşya Türüne Göre İade Stratejisi

Her eşya türünde muhafaza ve müsadere tartışması farklı biçimde kurulur. Dilekçenin 3. ve 4. maddelerini doldururken aşağıdaki tabloyu kullanabilirsiniz:

Uzun süren elkoymalar için uzun süren elkoyma, itirazın reddinden sonraki adımlar için elkoymaya itiraz reddedildi rehberlerimize bakabilirsiniz.

Merci ve İtiraz Haritası

İade talebinin kime yapılacağı, elkoyma kararını kimin verdiğine ve dosyanın hangi aşamada olduğuna göre değişir. Yanlış mercie yapılan talep zaman kaybettirir; aşağıdaki tablo başlıca ihtimalleri gösterir:

Mülkiyet hakkı boyutu: Anayasa m.35’e göre herkes mülkiyet hakkına sahiptir ve bu hak ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 1 No’lu Protokol m.1 de mülkiyetin korunmasını güvence altına alır. Elkoyma bu hakka yapılan bir müdahale olduğundan, amacı ortadan kalktığı hâlde sürdürülmesi ölçülülük sorunu doğurur. Olağan kanun yolları tüketildikten sonra mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir (Anayasa m.148/3); başvuru süresi kanun yollarının tüketildiği veya başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gündür (6216 sayılı Kanun m.47/5).

Nereye Başvurulur? Ara Denetim Yükümlülüğü

El konulan eşyanın iadesini talep eden kişi, iadeyi talep eden bir dilekçe ile birlikte, el konulan eşyanın iadesine ilişkin belgeleri Cumhuriyet savcılığına veya mahkemeye sunar.

Bu yükümlülük tek bir aşamaya özgü değildir: hüküm, ceza yargılamasında “esas hüküm verilene kadar bekleyelim” kolaycılığına karşı dosya içi ara denetim yükümlülüğü getirmektedir. Bu yükümlülük savcılıkta da, sulh ceza hâkimliğinde de, kovuşturma evresinde mahkemede de doğmaktadır.

Kanun ayrıca eşya sahibine doğrudan hâkime başvurma imkânı tanır: zilyetliğinde bulunan eşya veya diğer malvarlığı değerlerine elkonulan kimse, hâkimden her zaman bu konuda bir karar verilmesini isteyebilir (CMK m.127/4). Savcılık aşamasında iade talebi reddedilen veya cevapsız kalan kişi için bu, en doğrudan yargısal denetim yoludur.

Merci ayrıca resen de harekete geçebilir: alınmış olan şeylerin soruşturma veya kovuşturma yönünden muhafazasına gerek kalmadığı merciince görüldüğünde, bunların resen veya istem üzerine geri verilmesine karar verilecektir.

Ret Kararı ve İtiraz

Madde açıkça öngörür: istemin reddi kararlarına itiraz edilebilir. Ret kararı, kararın niteliğine göre CMK m.267 ve devamındaki itiraz yoluna tabidir.

Süre bakımından itiraz, kararı öğrenme tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie dilekçe verilmesi veya beyanda bulunulup bu beyanın tutanağa geçirilmesi suretiyle yapılır (CMK m.268/1). İtiraz, CMK m.268/3’teki sıraya göre bir üst veya numara olarak izleyen merci tarafından incelenir. İtiraz dilekçesinde üç noktaya dikkat edilmelidir:

1. Sürenin öğrenme veya tebliğ anına göre hesaplanması
2. Hangi merciin kararı verdiğinin açık gösterilmesi
3. Muhafaza ihtiyacının neden sona erdiğinin somutlaştırılması

Eşya sonunda iade edilse dahi geçen süre için ayrıca koruma tedbirleri nedeniyle tazminat yolu gündeme gelebilir: CMK m.141/1-j’ye göre eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı hâlde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişi, maddi ve manevi her türlü zararını Devletten isteyebilir. Tazminat, karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde istenebilir (CMK m.142/1). Ayrıntı için koruma tedbirleri nedeniyle tazminat rehberimize bakabilirsiniz.

Elkonulan Eşyanın İadesi Talebi Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; 3. maddedeki başlıklardan yalnızca dosyanıza uyanları bırakın ve eşyayı seri numarası, IMEI veya plaka ile tereddüde yer bırakmayacak biçimde tanımlayın.

Ret Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği

İade talebiniz reddedilirse, kararı öğrendiğiniz tarihten itibaren iki hafta içinde (CMK m.268/1) aşağıdaki kısa şablonla itiraz edebilirsiniz. Dilekçe kararı veren mercie verilir; itirazı CMK m.268/3’teki sıraya göre yetkili merci inceler.

Talep Öncesi Kontrol Listesi

1. Mülkiyeti belgeleyin — fatura, ruhsat, satış sözleşmesi
2. Emanet makbuzunu bulun — eşyanın hangi numarayla kayıtlı olduğunu gösterir
3. İnceleme durumunu öğrenin — rapor geldiyse muhafaza gerekçesi zayıflar
4. İmaj alınıp alınmadığını sorun — dijital cihazlarda belirleyicidir
5. Müsadere riskini değerlendirin — açık müsadere ihtimalinde talep zamanlaması önemlidir
6. Elkoymanın dayanağını ve tarihini öğrenin — hâkim kararı olmadan yapılan elkoymanın 24 saat içinde onaya sunulup sunulmadığını kontrol edin (CMK m.127/3)
7. Süreleri takvime yazın — ret kararına itiraz için iki hafta (CMK m.268/1)

Sık Yapılan Beş Hata

1. Beraat beklemek. Kanun yalnız beraati aramaz; iki koşul yeterlidir.
2. Eşyayı belirsiz tanımlamak. Seri numarası, IMEI veya plaka yazılmalıdır.
3. Muhafaza gerekçesini çürütmemek. İnceleme tamamlandıysa veya imaj alındıysa bu açıkça yazılmalıdır.
4. Üçüncü kişi konumunu vurgulamamak. TCK m.54 iyi niyetli üçüncü kişileri koruma dışında tutar.
5. Ret kararına itiraz etmemek. İstemin reddi kararlarına itiraz yolu açıktır ve süre iki haftadır (CMK m.268/1).

Sıkça Sorulan Sorular

Elkonulan eşya nasıl geri alınır?

CMK m.131/1 uyarınca şüpheliye, sanığa veya üçüncü kişilere ait elkonulmuş eşyanın soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması hâlinde, resen veya istem üzerine geri verilmesine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme karar verir.

Beraat etmeyi beklemek gerekir mi?

Gerekmez. Kanun iadeyi beraate bağlamaz; eşyanın muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması yeterlidir. İnceleme tamamlanmış ve eşyanın suçla bağı kopmuşsa nihai hüküm beklenmeden de iade kararı verilebilir.

İki koşul birlikte mi aranır?

Kanun metni iki durumu “veya” bağlacıyla saymıştır. Ancak müsadereye tabi olacağı anlaşılan eşyanın iadesi müsadere hükmüyle çelişeceğinden, uygulamada dilekçede hem delil ihtiyacının sona erdiği hem de eşyanın müsadere şartlarını taşımadığı birlikte gösterilmelidir.

Muhafazasına gerek kalmaması ne demek?

Delilin fotoğraf, imaj, seri numarası tespiti, ekspertiz raporu, banka cevabı, laboratuvar incelemesi veya keşif tutanağı ile dosyaya yeterince yansıtılmış olmasıdır. Bilgisayar ve telefonlarda şifre çözümü ve kopyalama tamamlandıktan sonra cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir (CMK m.134/2).

Telefonuma el konuldu, ne zaman geri alırım?

Şifrenin çözümü yapılıp gerekli kopyalar alındıktan sonra cihaz gecikme olmaksızın iade edilir (CMK m.134/2). Elkoyma sırasında bütün verilerin yedeği alınır ve bir kopyası şüpheliye veya vekiline verilir (m.134/3-4).

Anayasa Mahkemesi CMK 134’ü iptal etti mi?

Evet. Anayasa Mahkemesi 12.2.2026 tarihli, E.2023/128, K.2026/36 sayılı kararıyla (RG 25.5.2026) CMK m.134’teki bilgisayarlarda arama, kopyalama ve elkoymaya ilişkin kuralları iptal etmiştir. İptal 25 Şubat 2027’de yürürlüğe girecek; o tarihe kadar madde uygulanmaya devam eder.

Müsadere hangi eşya için uygulanır?

TCK m.54/1 uyarınca iyi niyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan, suçun işlenmesine tahsis edilen veya suçtan meydana gelen eşya müsadere edilir. Üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya da müsadere edilir (m.54/4).

Müsadere her zaman zorunlu mu?

Hayır. Müsaderenin işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağı ve hakkaniyete aykırı olacağı anlaşıldığında müsadereye hükmedilmeyebilir (TCK m.54/3). Yalnızca bir kısmın müsaderesi gerekiyorsa ve zarar verilmeden ayrılabiliyorsa sadece o kısım müsadere edilir (m.54/5).

Üçüncü kişiye ait eşya iade edilir mi?

Evet. CMK m.131/1 üçüncü kişilere ait eşyayı da kapsar ve TCK m.54/1 iyi niyetli üçüncü kişilere ait eşyayı müsadere dışında tutar. CMK m.128/1’deki elkoyma da şüpheli veya sanığa ait değerlere ilişkindir.

Talebi kime vermeliyim?

Soruşturma evresinde Cumhuriyet başsavcılığına, kovuşturma evresinde davanın görüldüğü mahkemeye. Ayrıca zilyetliğindeki eşyaya el konulan kişi hâkimden her zaman karar verilmesini isteyebilir (CMK m.127/4).

Hâkim kararı olmadan el konulabilir mi?

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, ona ulaşılamazsa kolluk amirinin yazılı emriyle el konulabilir. Bu elkoyma yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim kararını elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar (CMK m.127/1, m.127/3).

Merci resen karar verebilir mi?

Verebilir. CMK m.131/1, geri verme kararının resen veya istem üzerine verilebileceğini öngörür.

Talebim reddedilirse ne yapabilirim?

İstemin reddi kararlarına itiraz edilebilir (CMK m.131/1). İtiraz, CMK m.267 vd. hükümlerine göre yapılır ve CMK m.268/3’teki sıraya göre incelenir.

İtiraz süresi ne kadar?

Kararı öğrenme tarihinden itibaren iki haftadır (CMK m.268/1). İtiraz, kararı veren mercie dilekçe verilmesi veya beyanda bulunulup tutanağa geçirilmesi suretiyle yapılır.

Mağdura ait eşyada durum farklı mı?

CMK m.131/2 uyarınca 128. madde hükümlerine göre elkonulan eşya veya diğer malvarlığı değerleri, suçtan zarar gören mağdura ait olması ve bunlara delil olarak artık ihtiyaç bulunmaması hâlinde sahibine iade edilir.

Aracın sahibi sanık değilse ne olur?

CMK m.128/1 elkoymayı şüpheli veya sanığa ait değerlere bağlar ve bu elkoymaya ancak hâkim karar verebilir (m.128/9). Araç sanık olmayan iyi niyetli üçüncü kişiye aitse bu durum, TCK m.54/1 ile birlikte iade talebinde öne çıkarılmalıdır.

Eşyam elkoyma süresince zarar görürse ne olur?

Korunması için gerekli tedbirler alınmayan veya amaç dışı kullanılan eşya bakımından da CMK m.141/1-j uyarınca Devletten maddi ve manevi tazminat istenebilir. Elkoyma ve teslim tutanaklarında eşyanın durumunun ayrıntılı yazılması bu nedenle önemlidir.

Elkoyma için Anayasa Mahkemesine başvurabilir miyim?

Olağan kanun yolları tüketildikten sonra mülkiyet hakkının (Anayasa m.35) ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yapılabilir (Anayasa m.148/3). Başvuru süresi kanun yollarının tüketildiği tarihten itibaren otuz gündür (6216 sayılı Kanun m.47/5).

Kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verildiyse ne yapmalıyım?

Bu kararlar eşyanın muhafaza ve müsadere gerekçesini büyük ölçüde ortadan kaldırır. CMK m.131/1 iadenin resen de yapılabileceğini öngörse de, kararın kesinleşmesini takiben iade için yazılı talepte bulunmak ve emanet numarasını belirtmek süreci hızlandırır.

Emanet numarasını nereden öğrenebilirim?

Emanet numarası elkoyma tutanağında ve emanet makbuzunda yer alır. Bu belgeler elinizde değilse, dosya numarasıyla birlikte ilgili Cumhuriyet başsavcılığından veya mahkemeden öğrenebilir; talebinizde eşyayı emanet numarası, seri numarası, IMEI veya plaka ile tanımlayabilirsiniz.

İade talebinde hangi belgeleri eklemeliyim?

Mülkiyeti gösteren fatura, ruhsat veya satış sözleşmesi; elkoyma tutanağı ve emanet makbuzu; varsa inceleme, ekspertiz veya imaj raporu; vekil varsa vekâletname. Üçüncü kişi iseniz şüpheli veya sanıkla bağlantınızı ve iyi niyetinizi gösteren belgeler de eklenmelidir.

Eşya geç iade edilirse tazminat istenebilir mi?

Evet. Eşyasına koşulları oluşmadığı hâlde el konulan, korunması için gerekli tedbirler alınmayan, eşyası amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişi maddi ve manevi zararını Devletten isteyebilir (CMK m.141/1-j). Süre, kesinleşmenin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıldır (m.142/1).

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.