Elkonulan Eşyanın İadesi Talebi Dilekçesi Örneği (2026) — CMK m.131

Telefonunuza, aracınıza veya paranıza el konulduysa davanın bitmesini beklemeniz gerekmez. CMK m.131 iki koşul gerçekleştiğinde iadeye izin verir: eşyanın muhafazasına gerek kalmaması ve müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması. Beraat şart değildir. Hüküm, ceza yargılamasında “esas hüküm verilene kadar bekleyelim” kolaycılığına karşı dosya içi ara denetim yükümlülüğü getirir. Aşağıda koşullar, merci ve hazır bir talep dilekçesi örneği yer alıyor.

Kanun Metni ve Kapsamı

CMK m.131/1: “Şüpheliye, sanığa veya üçüncü kişilere ait elkonulmuş eşyanın, soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması hâlinde, resen veya istem üzerine geri verilmesine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından karar verilir. İstemin reddi kararlarına itiraz edilebilir.”

Madde gerekçesinde kapsamın neden genişletildiği açıklanmıştır: eski düzenlemede sadece mağdura yer verilmiş, sanıktan ve üçüncü kişilerden söz edilmemişti. Oysa sanıktan alınıp da müsaderesine karar verilmeyeceği anlaşılan veya delil olarak bulundurulmasına gerek duyulmayan eşyanın da, mülkiyet hakkına duyulan saygı gereği geri verilmesi mümkün olmalıdır.

Mağdur bakımından ayrı bir fıkra vardır: m.131/2 uyarınca 128. madde hükümlerine göre elkonulan eşya veya diğer malvarlığı değerleri, suçtan zarar gören mağdura ait olması ve bunlara delil olarak artık ihtiyaç bulunmaması hâlinde sahibine iade edilir.

İki Koşul: Beraat Şart Değil

En yaygın yanılgı, iadenin ancak beraatle mümkün olduğudur. Beraat güçlü bir iade zemini yaratabilir; ancak kanun metni yalnız beraati aramaz.

Sonuç şudur: inceleme tamamlanmış ve eşyanın suçla bağı kopmuşsa, nihai hüküm beklenmeden de iade kararı verilebilir.

Buna karşılık sınırı da bilmek gerekir: müsadere ihtimali açık biçimde gündemdeyse, sırf eşyanın sahibinin mağduriyet yaşadığı gerekçesiyle 131 uygulanması güvenli değildir.

Müsadere Sınırı ve İyi Niyetli Üçüncü Kişi

TCK m.54: “İyi niyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesine hükmolunur.”

Bu hüküm, eşyası suça karışmamış üçüncü kişiler için doğrudan bir dayanaktır. Üçüncü kişilere ait eşyalar da CMK m.131 kapsamında iade edilebilir; ancak iade kararı, eşyanın soruşturma veya kovuşturma için artık gerekli olmadığının tespit edilmesiyle mümkündür.

Nereye Başvurulur? Ara Denetim Yükümlülüğü

El konulan eşyanın iadesini talep eden kişi, iadeyi talep eden bir dilekçe ile birlikte, el konulan eşyanın iadesine ilişkin belgeleri Cumhuriyet savcılığına veya mahkemeye sunar.

Bu yükümlülük tek bir aşamaya özgü değildir: hüküm, ceza yargılamasında “esas hüküm verilene kadar bekleyelim” kolaycılığına karşı dosya içi ara denetim yükümlülüğü getirmektedir. Bu yükümlülük savcılıkta da, sulh ceza hâkimliğinde de, kovuşturma evresinde mahkemede de doğmaktadır.

Merci ayrıca resen de harekete geçebilir: alınmış olan şeylerin soruşturma veya kovuşturma yönünden muhafazasına gerek kalmadığı merciince görüldüğünde, bunların resen veya istem üzerine geri verilmesine karar verilecektir.

Ret Kararı ve İtiraz

Madde açıkça öngörür: istemin reddi kararlarına itiraz edilebilir. Ret kararı, kararın niteliğine göre CMK m.267 ve devamındaki itiraz yoluna tabidir.

Süre bakımından güncel uygulamada itiraz süresinin iki hafta olduğu belirtilmektedir. İtiraz dilekçesinde üç noktaya dikkat edilmelidir:

1. Sürenin öğrenme veya tebliğ anına göre hesaplanması
2. Hangi merciin kararı verdiğinin açık gösterilmesi
3. Muhafaza ihtiyacının neden sona erdiğinin somutlaştırılması

Eşya sonunda iade edilse dahi geçen süre için ayrıca koruma tedbirleri nedeniyle tazminat yolu gündeme gelebilir; koşulların oluşup oluşmadığı dosyaya göre değerlendirilir.

Elkonulan Eşyanın İadesi Talebi Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; 3. maddedeki başlıklardan yalnızca dosyanıza uyanları bırakın ve eşyayı seri numarası, IMEI veya plaka ile tereddüde yer bırakmayacak biçimde tanımlayın.

Talep Öncesi Kontrol Listesi

1. Mülkiyeti belgeleyin — fatura, ruhsat, satış sözleşmesi
2. Emanet makbuzunu bulun — eşyanın hangi numarayla kayıtlı olduğunu gösterir
3. İnceleme durumunu öğrenin — rapor geldiyse muhafaza gerekçesi zayıflar
4. İmaj alınıp alınmadığını sorun — dijital cihazlarda belirleyicidir
5. Müsadere riskini değerlendirin — açık müsadere ihtimalinde talep zamanlaması önemlidir

Sık Yapılan Beş Hata

1. Beraat beklemek. Kanun yalnız beraati aramaz; iki koşul yeterlidir.
2. Eşyayı belirsiz tanımlamak. Seri numarası, IMEI veya plaka yazılmalıdır.
3. Muhafaza gerekçesini çürütmemek. İnceleme tamamlandıysa veya imaj alındıysa bu açıkça yazılmalıdır.
4. Üçüncü kişi konumunu vurgulamamak. TCK m.54 iyi niyetli üçüncü kişileri koruma dışında tutar.
5. Ret kararına itiraz etmemek. İstemin reddi kararlarına itiraz yolu açıktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Elkonulan eşya nasıl geri alınır?

CMK m.131 uyarınca; şüpheliye, sanığa veya üçüncü kişilere ait elkonulmuş eşyanın, soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması hâlinde, resen veya istem üzerine geri verilmesine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından karar verilir.

Beraat etmeyi beklemek gerekir mi?

Gerekmez. Beraat güçlü bir iade zemini yaratabilir; ancak kanun metni yalnız beraati aramaz. Eşyanın soruşturma veya kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması ya da müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması yeterlidir. İnceleme tamamlanmış ve eşyanın suçla bağı kopmuşsa nihai hüküm beklenmeden de iade kararı verilebilir.

İki koşul birlikte mi aranır?

Madde metni iki temel koşulu birlikte göstermektedir: eşyanın soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması ve eşyanın müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması.

Muhafazasına gerek kalmaması ne demek?

Bu husus yalnızca teknik bilirkişi incelemesinin tamamlanması anlamına gelmez. Delilin fotoğraf, imaj, seri numarası tespiti, ekspertiz raporu, banka cevabı, laboratuvar incelemesi yahut keşif tutanağı ile dosyaya yeterince yansıtılmış olması da bu eşikte önem taşır.

Müsadere ihtimali varsa iade istenebilir mi?

Müsadere ihtimali açık biçimde gündemdeyse, sırf eşya sahibinin mağduriyet yaşadığı gerekçesiyle CMK m.131 uygulanması güvenli değildir.

Müsadere hangi eşya için uygulanır?

TCK m.54 uyarınca; iyi niyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesine hükmolunur.

Üçüncü kişiye ait eşya iade edilir mi?

Üçüncü kişilere ait eşyalar da CMK m.131 kapsamında iade edilebilir; ancak iade kararı, eşyanın soruşturma veya kovuşturma için artık gerekli olmadığının tespit edilmesiyle mümkündür.

Talebi kime vermeliyim?

İade talebini içeren dilekçe ve eşyanın iadesine ilişkin belgeler Cumhuriyet savcılığına veya mahkemeye sunulur. Yükümlülük savcılıkta da, sulh ceza hâkimliğinde de, kovuşturma evresinde mahkemede de doğar.

Merci resen karar verebilir mi?

Verebilir. Kanun, geri verme kararının resen veya istem üzerine verilebileceğini öngörmektedir. Alınmış olan şeylerin soruşturma veya kovuşturma yönünden muhafazasına gerek kalmadığı merciince görüldüğünde bunların geri verilmesine karar verilir.

Talebim reddedilirse ne yapabilirim?

İstemin reddi kararlarına itiraz edilebilir. Ret kararı, kararın niteliğine göre CMK m.267 ve devamındaki itiraz yoluna tabidir.

İtiraz süresi ne kadar?

Güncel uygulamada itiraz süresinin iki hafta olduğu belirtilmektedir. Sürenin öğrenme veya tebliğ anına göre hesaplanması, hangi merciin kararı verdiğinin açıkça gösterilmesi ve itiraz dilekçesinde muhafaza ihtiyacının neden sona erdiğinin somutlaştırılması gerekir.

Mağdura ait eşyada durum farklı mı?

CMK m.131/2 uyarınca 128. madde hükümlerine göre elkonulan eşya veya diğer malvarlığı değerleri, suçtan zarar gören mağdura ait olması ve bunlara delil olarak artık ihtiyaç bulunmaması hâlinde sahibine iade edilir.

Aracın sahibi sanık değilse ne olur?

Yargıtay kararlarında; CMK m.128/1-b’de şüpheli veya sanığa ait olan ulaşım aracına el konulabileceğinin belirtildiği ve aidiyet kavramının mülkiyetle ilgili olduğu, aracına elkoyma kararı verilen kişinin sanık olmadığı gözetilmeden elkoymanın kaldırılması isteminin reddine ilişkin karara yapılan itirazın reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilmiştir.

Eşya sonunda iade edilirse tazminat istenebilir mi?

Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat yolu CMK kapsamında ayrıca düzenlenmiş olup, koşulları oluştuğunda tazminat talebi gündeme gelebilir.

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.