Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (TCK m.141). Konut ve iş yeri hırsızlıkları çoğu zaman nitelikli hırsızlıktır: bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış ya da kilitlenmek suretiyle korunan eşya hakkında, taklit anahtarla veya bir aletle kilit açılarak işlenen hırsızlıkta ceza beş yıldan on yıla kadar hapistir (m.142/2-d, h). Suçun gece vakti işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır (m.143). Hırsızlık amacıyla konut dokunulmazlığının ihlali veya mala zarar verme suçu işlenmişse, bu suçlar için şikâyet aranmaz (m.142/4). Hırsızlık resen soruşturulur; basit hırsızlık uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-6). Fail, kovuşturma başlamadan önce zararı tamamen giderirse cezası üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderirse yarısına kadar indirilir (TCK m.168). Mağdur, elkonulan eşyasının iadesini isteyebilir, ceza davasına katılabilir ve hukuk mahkemesinde tazminat talep edebilir.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
10 Saniyede Hukuk · Ceza Hukuku
Eşyam çalındı, ne yapmalıyım?
Bu soruya dair kısa bilgilendirme videosunu izleyebilir, ayrıntılı açıklamayı aşağıdaki rehberde bulabilirsiniz. Video genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için avukata danışınız.
▶ Videonun sayfası ve tam metni →
Tüm “10 Saniyede Hukuk” videoları →
Eviniz veya iş yeriniz mi soyuldu?
Şikâyet, katılma ve zararınızın karşılanması için yanınızdayız: Hukukçular Evi Ankara.
⚡ Net Cevap: Basit hırsızlık (TCK m.141): 1–3 yıl. Nitelikli (m.142/1): kamu eşyası, ulaşım aracı, afet eşyası, açıkta bırakılmış eşya → 3–7 yıl. Nitelikli (m.142/2): malını koruyamayacak durumdan yararlanma, çekip alma veya özel beceri, kargaşadan yararlanma, kilit açma, bilişim sistemi, tanınmamak için tedbir veya resmi sıfat, hayvan, kilitli veya bina içinde muhafazalı eşya → 5–10 yıl; savunamayacak kişiden çekip almada 1/3’e kadar artırım. Gece (m.143): yarı oranında artırım; gece: güneş batışından 1 saat sonra – doğuşundan 1 saat önce (m.6/1-e). Şikâyet (m.142/4): hırsızlık amacıyla konut dokunulmazlığı ve mala zarar vermede aranmaz. Takip: resen; basit hırsızlık uzlaştırma kapsamında (CMK m.253/1-b-6). Etkin pişmanlık (m.168): kovuşturmadan önce 2/3’e kadar, sonra hükme kadar 1/2’ye kadar; kısmi iadede mağdurun rızası. Aile içi (m.167/1): belirli yakınlar hakkında ceza yok. Suç eşyası (m.165): bilerek satın alan 6 ay–3 yıl. İade (CMK m.131/2).
TCK m.141/1: Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
Bu konudaki kısa bilgilendirme videosunu “Eşyam çalındı, ne yapmalıyım?” sayfasından izleyebilirsiniz; ayrıntılı açıklama aşağıdadır.
İlk 24 Saatte Yapılması Gerekenler
| Adım | Yapılacak | Neden |
|---|---|---|
| 1. Olay yerine dokunmayın | Temizlik yapmayın, eşyaları düzeltmeyin | İz ve parmak izi kaybolur |
| 2. Kolluğu çağırın | Derhâl | Olay yeri incelemesi |
| 3. Giriş noktasını gösterin | Kırılan kapı, pencere, kilit | Nitelikli hâlin tespiti |
| 4. Kayıp listesi | Marka, model, seri numarası | İade ve sigorta için |
| 5. Fatura ve fotoğraf | Çalınan eşyaya ait belgeler | Mülkiyet ispatı |
| 6. Kamera kayıtları | Kendi ve çevre kameraları | Süre sınırlı — hemen isteyin |
| 7. IMEI ve seri numaraları | Telefon, bilgisayar | Takip ve tespit |
| 8. Banka ve kartlar | Çalınmışsa derhâl bloke | Ek zararı önler |
| 9. Sigorta bildirimi | Poliçe varsa süresi içinde | Ayrı süreç |
| 10. Şikâyet | Kolluk veya savcılık; tutanak alın | CMK m.158/1 |
Hırsızlık olaylarında delillerin çoğu ilk saatlerde toplanır; bu nedenle olay yerine müdahale biçimi belirleyicidir. Olay yerinin temizlenmesi veya eşyaların düzeltilmesi, parmak izi ve diğer izlerin kaybolmasına yol açar ve failin tespit edilme ihtimalini azaltır. Giriş noktasının, yani kırılan kapının, pencerenin veya kilidin kolluğa gösterilmesi, suçun nitelikli hâlinin tespiti bakımından da önemlidir; çünkü kilit açma veya bina içinde muhafaza altındaki eşyanın çalınması cezayı önemli ölçüde artırır. Çalınan eşyaların marka, model ve seri numaralarını içeren bir listenin hazırlanması, ele geçirilen eşyaların size ait olduğunun ispatı için gereklidir. Site, sokak ve komşu iş yeri kameraları sınırlı süre saklandığından kayıtların muhafazası gecikmeden talep edilmelidir. Suça ilişkin şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir (CMK m.158/1).
Fail yakalandı mı, eşyanız bulundu mu?
İade, katılma ve zararınızın karşılanması için birlikte hareket edelim: 0554 648 37 15
Hırsızlığın Unsurları
Hırsızlık suçunun oluşması için kanunda sayılan unsurların birlikte bulunması gerekir (TCK m.141/1). Suçun konusu başkasına ait taşınır bir maldır; taşınmazlar hırsızlığa konu olmaz. Mal, zilyedinin, yani malı fiilen elinde bulunduran kişinin rızası olmadan alınmalıdır; zilyedin rızasıyla verilen mal bakımından hırsızlık değil, koşulları varsa dolandırıcılık veya güveni kötüye kullanma gündeme gelir. Fail, malı kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla almalıdır; bu nedenle başkasına ait bir malı yalnızca zarar vermek amacıyla yok eden kişi hırsızlık değil mala zarar verme suçunu işler. Son olarak malın bulunduğu yerden alınması gerekir. Suç kastla işlenir; başkasına ait bir malı kendisine ait sanarak alan kişi hırsızlık kastıyla hareket etmiş olmaz. Bu unsurların her biri, hem mağdurun şikâyetinde hem de savunmada ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken noktalardır.
Basit ve Nitelikli Hırsızlık
| Hâl | Ceza | Madde |
|---|---|---|
| Basit hırsızlık | 1–3 yıl hapis | TCK m.141/1 |
| Kamu eşyası, ibadet yeri, ulaşım aracı, afet eşyası, açıkta bırakılmış eşya | 3–7 yıl hapis | TCK m.142/1 |
| Kilit açma, bina içinde muhafazalı veya kilitli eşya, bilişim sistemi vb. | 5–10 yıl hapis | TCK m.142/2 |
| Savunamayacak kişiden çekip alma | Ayrıca 1/3’e kadar artırım | TCK m.142/2 son cümle |
| Enerji ve tesisleri | 5–12 yıl hapis | TCK m.142/3 |
| Kamu hizmetinin aksaması | Yarısından iki katına kadar artırım | TCK m.142/5 |
| Gece vakti | Yarı oranında artırım | TCK m.143 |
Konut ve iş yeri hırsızlıkları çoğu zaman nitelikli hırsızlık kapsamına girer. Hırsızlığın, herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında işlenmesi hâlinde beş yıldan on yıla kadar hapis cezasına hükmolunur (TCK m.142/2-h). Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açarak veya kilitlenmesini engelleyerek işlenen hırsızlık da aynı cezayı gerektirir (m.142/2-d). Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak, elde veya üstte taşınan eşyayı çekip alarak ya da özel beceriyle, doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya kargaşadan yararlanarak, bilişim sistemlerini kullanarak veya tanınmamak için tedbir alarak ya da yetkisi olmadığı hâlde resmi sıfat takınarak işlenen hırsızlıklar da bu kapsamdadır. Suçun elde veya üstte taşınan eşyayı çekip alma suretiyle, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesi hâlinde ceza ayrıca üçte birine kadar artırılır. Hırsızlığın genel çerçevesi için hırsızlık suçu ve cezası rehberine bakabilirsiniz.
Gece Vakti: Yarı Oranında Artırım
Hırsızlık suçunun gece vakti işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır (TCK m.143). Eski metnimizde bu artırımın “yarı oranına kadar” yapılacağı belirtilmişti; 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunla hüküm “üçte birine kadar” ifadesinden “yarı oranında” ifadesine dönüştürülmüştür. Buna göre artırım oranı takdire bağlı değildir ve sabit olarak yarı oranında uygulanır; bu nedenle ifade düzeltilmiştir. Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat evvele kadar devam eden zaman süresidir (m.6/1-e). Bu tanım, gece vaktinin saatle değil güneşin batış ve doğuş saatlerine göre belirlendiğini gösterir; dolayısıyla aynı saat, yılın farklı dönemlerinde gece vakti sayılıp sayılmayabilir. Suçun işlendiği saatin tespiti için kamera kayıtları, tanık anlatımları ve baz istasyonu bilgileri önem taşır. Gece vakti artırımı, nitelikli hırsızlık için belirlenen ceza üzerinden de uygulanabildiğinden, konutta gece işlenen hırsızlıklarda ceza belirgin şekilde artar.
Kırılan Kapı ve Pencere İçin Ayrıca Şikâyet Gerekmez
Hırsızlık için eve veya iş yerine girilmesi konut dokunulmazlığının ihlali, kapı veya pencerenin kırılması ise mala zarar verme suçunu da oluşturur. Bu suçlar normalde şikâyete bağlıdır: konuta rızaya aykırı olarak giren kişi mağdurun şikâyeti üzerine cezalandırılır (TCK m.116/1) ve mala zarar verme de şikâyet üzerine takip edilir (m.151/1). Ancak hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konut dokunulmazlığının ihlali veya mala zarar verme suçunun işlenmesi hâlinde, bu suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikâyet aranmaz (m.142/4). Buna göre mağdurun kırılan kapı veya pencere için ayrıca şikâyette bulunması gerekmez; savcılık bu suçları da resen soruşturur. Konut dokunulmazlığının ihlalinin cebir veya tehdit kullanılarak ya da gece vakti işlenmesi hâlinde ise bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur (m.116/4). Konut dokunulmazlığı için evime, iş yerime izinsiz girildi, mala zarar verme için mala zarar verme ve tazminat rehberlerine bakabilirsiniz.
Daha Az Ceza Gerektiren Hâller
| Hâl | Sonuç | Madde |
|---|---|---|
| Paydaş veya elbirliğiyle malik olunan mal | Şikâyetle 2 ay–1 yıl veya APC | TCK m.144/1-a |
| Hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacı | Şikâyetle 2 ay–1 yıl veya APC | TCK m.144/1-b |
| Malın değerinin azlığı | İndirim veya ceza vermekten vazgeçme | TCK m.145 |
| Kullanma hırsızlığı | Şikâyetle yarı oranına kadar indirim | TCK m.146 |
| Ağır ve acil ihtiyaç (zorunluluk) | İndirim veya ceza vermekten vazgeçme | TCK m.147 |
| Eş, üstsoy, altsoy, birlikte yaşayan kardeş | Ceza verilmez | TCK m.167/1 |
Kanun bazı hâllerde hırsızlık için daha az ceza öngörür veya ceza verilmemesine imkân tanır. Hırsızlığın paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde ya da bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi hâlinde, şikâyet üzerine iki aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur (TCK m.144). Malın değerinin azlığı nedeniyle cezada indirim yapılabileceği gibi, suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak ceza vermekten de vazgeçilebilir (m.145). Malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere alınması hâlinde, şikâyet üzerine ceza yarı oranına kadar indirilir; ancak malın suç işlemek için kullanılmış olması hâlinde bu hüküm uygulanmaz (m.146). Hırsızlığın ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesi hâlinde de cezada indirim yapılabilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir (m.147). Yağma ve nitelikli yağma hariç, malvarlığına karşı suçların haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyunun ya da aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenmesi hâlinde ise ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (m.167/1). Tehdit veya cebirle alınan mallar için ise yağma hükümleri uygulanır; yağma için tehditle zorla malım alındı rehberine bakabilirsiniz.
Çalınan Malı Satın Alan Kişi
Çalınan eşyalar çoğu zaman ikinci el piyasasında satılır. Bir suçun işlenmesiyle elde edilen eşyayı veya diğer malvarlığı değerini, bu suçun işlenmesine iştirak etmeksizin satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (TCK m.165). Bu suç kastla işlenir; eşyanın suçtan elde edildiğini bilen veya bu ihtimali öngörüp kabullenerek hareket eden kişi sorumlu olur. Eşyanın piyasa değerinin çok altında, faturasız ve kimliği belirsiz kişilerden alınması gibi olgular bu değerlendirmede önem taşır. Bu nedenle çalınan eşyanın seri numarası veya IMEI bilgisiyle ikinci el satış platformlarında tespit edilmesi, hem eşyanın bulunmasına hem de satış zincirindeki kişilerin sorumluluğunun belirlenmesine yardımcı olabilir. Eşyanızı bir satış ilanında görürseniz kendiniz müdahale etmek yerine ilan bilgilerini kaydedip derhâl kolluğa bildirmeniz gerekir. Suç eşyasının satın alınması için suç eşyasının satın alınması rehberine bakabilirsiniz.
Etkin Pişmanlık: Zararın Giderilmesi
| Zaman | İndirim | Koşul |
|---|---|---|
| Kovuşturma başlamadan önce | Üçte ikisine kadar | Bizzat pişmanlık + zararın tamamen giderilmesi |
| Kovuşturma başladıktan sonra, hükümden önce | Yarısına kadar | Aynı |
| Kısmi iade veya tazmin | Uygulanabilir | Mağdurun rızası şart |
Hırsızlık suçu tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce, failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi hâlinde verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir (TCK m.168/1). Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi hâlinde cezanın yarısına kadarı indirilir (m.168/2). Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızası aranır (m.168/4). Bu hüküm mağdur açısından önemlidir: failin eşyanın bir kısmını iade etmesi veya zararın bir bölümünü ödemesi hâlinde indirimin uygulanması mağdurun onayına bağlıdır; mağdur bu rızayı, zararının geri kalanının nasıl karşılanacağını da dikkate alarak vermelidir. Etkin pişmanlık için hırsızlıkta etkin pişmanlık rehberine bakabilirsiniz.
Uzlaştırma: Yalnız Basit Hırsızlıkta
Hırsızlık resen soruşturulan bir suçtur; mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez. Bununla birlikte basit hırsızlık (m.141), şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamına alınmıştır (CMK m.253/1-b-6). Buna göre basit hırsızlık dosyalarında dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir ve mağdurla failin anlaşması hâlinde, edimin yerine getirilmesiyle dosya kapanır. Nitelikli hırsızlık (m.142) ise uzlaştırma kapsamında değildir; konut ve iş yerinde kilit açılarak veya bina içinde muhafaza altındaki eşyanın çalınmasıyla işlenen hırsızlıklarda uzlaştırma yoluna gidilmez ve yargılama genel hükümlere göre yürür. Uzlaşma teklifine yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Uzlaşma metninde çalınan eşyanın iadesi veya bedelinin ödenmesi, ödeme takvimi ve ihlal hâlinde uygulanacak sonuç açıkça yazılmalıdır. Uzlaştırma teklifine ilişkin kararınız için uzlaştırma teklifini kabul etmeli miyim rehberine bakabilirsiniz.
İş Yerinde Çalışanın Hırsızlığı mı, Güveni Kötüye Kullanma mı?
İş yerlerinde çalışanların işverene ait eşya veya parayı alması hâlinde, fiilin hırsızlık mı yoksa güveni kötüye kullanma mı olduğu ayrıca değerlendirilir. Suçun meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi hâlinde nitelikli güveni kötüye kullanma söz konusu olur ve bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur (TCK m.155/2). Buna karşılık çalışana teslim edilmemiş, örneğin kilitli bir dolapta veya kasada muhafaza edilen eşyanın alınması hırsızlık niteliğindedir. Bu ayrım, uygulanacak ceza, uzlaştırma ve şikâyet koşulları bakımından sonuç doğurur. İşletmenin kayıtları, kasa tutanakları ve eşyanın çalışana teslim edilip edilmediğini gösteren belgeler bu değerlendirmede belirleyicidir. Hırsızlık, güveni kötüye kullanma ve dolandırıcılık suçlarının işlenmesi suretiyle yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında ayrıca güvenlik tedbirlerine hükmolunur (m.169).
Faili Belirsiz Hırsızlık ve Zamanaşımı
Konut ve iş yeri hırsızlıklarında fail çoğu zaman olay anında belirlenemez. Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar ve emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığıyla şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla yükümlüdür (CMK m.160). Fail belirlenemese bile soruşturma dava zamanaşımı süresi içinde devam edebilir. Dava zamanaşımı, üst sınırı beş yıldan fazla olmayan hapis cezasını gerektiren basit hırsızlık için sekiz yıl, üst sınırı beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az olan nitelikli hırsızlık için on beş yıldır (TCK m.66/1). Zamanaşımı süresinin belirlenmesinde, dosyadaki mevcut deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurulur (m.66/3). Bu nedenle mağdurun, soruşturma sürerken yeni bir bilgi veya delil elde etmesi hâlinde, örneğin eşyasını bir satış ilanında görmesi veya bir tanığa ulaşması durumunda, bunu derhâl soruşturma dosyasına bildirmesi önemlidir.
İş Yerleri İçin Önlemler ve Sigorta
İş yeri sahipleri için hırsızlık sonrasında hızlı hareket etmek kadar, önceden alınan önlemler de önemlidir. Kamera sistemlerinin kayıt süresinin yeterli tutulması, kasa ve değerli eşyaların kilit altında muhafaza edilmesi, stok ve kasa kayıtlarının düzenli tutulması hem hırsızlığın önlenmesine hem de olay sonrasında zararın ispatına yardımcı olur. Kilitli veya bina içinde muhafaza altındaki eşyanın çalınması nitelikli hırsızlık oluşturduğundan, eşyanın nasıl muhafaza edildiği ceza dosyasında da önem taşır. Sigorta poliçesi bulunan iş yerlerinde, poliçede öngörülen bildirim sürelerine uyulması ve kolluk tutanaklarının sigorta şirketine sunulması gerekir. Sigorta şirketinin zararı ödemesi hâlinde, ödediği tutar bakımından faile karşı başvuru hakkı gündeme gelebilir; bu durum, mağdurun sigorta kapsamı dışında kalan zararlarını ayrıca talep etmesine engel değildir.
Çalınan Eşyanın İadesi, Katılma ve Tazminat
| Hak | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Elkonulan eşyanın iadesi | Mağdura ait ve delil olarak gerek kalmamışsa sahibine iade | CMK m.131/2 |
| İade isteminin reddine itiraz | Ret kararlarına itiraz edilebilir | CMK m.131/1 |
| Kamu davasına katılma | Hükme kadar | CMK m.237/1 |
| Tazminat | Kusurlu ve hukuka aykırı fiilden doğan zarar | TBK m.49 |
| Etkin pişmanlıkta kısmi iadeye rıza | Mağdurun rızası şart | TCK m.168/4 |
Ceza soruşturması, çalınan malın mağdura iadesini kendiliğinden sağlamaz; bunun için mağdurun talepte bulunması gerekir. Elkonulan eşya veya diğer malvarlığı değerleri, suçtan zarar gören mağdura ait olması ve bunlara delil olarak artık ihtiyaç bulunmaması hâlinde sahibine iade edilir (CMK m.131/2). Eşyanın size ait olduğunu gösteren fatura, fotoğraf veya seri numarası bilgileri bu aşamada önem kazanır. Geri verme isteminin reddi kararlarına itiraz edilebilir (m.131/1). Mağdur, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek kamu davasına katılabilir (m.237/1). Katılan sıfatı, delil sunma, soru sorma ve kararı kanun yoluna götürme imkânı sağlar. Bulunamayan veya zarar görmüş eşyalar ile kırılan kapı, pencere gibi zararlar için ise hukuk mahkemesinde tazminat davası açılabilir; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49/1). Sigorta poliçesi varsa, sigorta şirketine süresi içinde bildirim yapılmalıdır. Mağdur hakları için şikâyet ve mağdur hakları rehberine bakabilirsiniz.
Hırsızlık, Yağma ve Dolandırıcılık Farkı
Malın alınma biçimi, fiilin hangi suçu oluşturduğunu belirler. Malın zilyedin rızası olmadan, gizlice veya fark ettirilmeden alınması hırsızlıktır (TCK m.141). Malın alınması için kişiye cebir veya tehdit uygulanmışsa, fiil yağma suçunu oluşturur ve çok daha ağır cezayı gerektirir; bu nedenle ev veya iş yerine giren failin evde bulunan kişiyle karşılaşıp onu tehdit ederek veya ona güç kullanarak malı alması, hırsızlık değil yağma olarak değerlendirilir. Malın, zilyedin hileli davranışlarla aldatılması sonucu kendi rızasıyla teslim edilmesi ise dolandırıcılık niteliğindedir. Örneğin kendini görevli olarak tanıtıp eve giren ve ev sahibini kandırarak eşya alan kişi bakımından, fiilin hırsızlık mı dolandırıcılık mı olduğu, malın teslim edilip edilmediğine göre belirlenir. Bu ayrımlar, uygulanacak ceza, uzlaştırma ve etkin pişmanlık oranları bakımından sonuç doğurduğundan, şikâyet dilekçesinde olayın nasıl gerçekleştiğinin ayrıntılı olarak anlatılması gerekir.
Şüpheli Yakalandıktan Sonra Mağdurun Rolü
Şüphelinin yakalanması hâlinde mağdurun soruşturmadaki rolü artar. Mağdurun ifadesi alınır, gerekirse şüphelinin teşhisi istenir ve ele geçirilen eşyaların mağdura ait olup olmadığı tespit edilir. Teşhis işlemlerinin kanuna uygun yapılması, ileride delilin geçerliliği bakımından önemlidir; bu nedenle mağdur, teşhis sırasında emin olmadığı konularda kesin beyanda bulunmamalıdır. Basit hırsızlık dosyalarında uzlaştırma teklifi yapılabilir; nitelikli hırsızlıkta ise yargılama genel hükümlere göre yürür. Failin zararı gidermek istemesi hâlinde, mağdurun kısmi iadeye rıza gösterip göstermeyeceğine karar vermesi gerekir (TCK m.168/4). Kovuşturma aşamasında ise mağdurun katılan olarak davaya dâhil olması, yargılamanın seyrini takip etmesini ve kararı kanun yoluna götürebilmesini sağlar (CMK m.237/1).
Örnek Durumlar
| Durum | Değerlendirme | Dayanak |
|---|---|---|
| Açık kalan kapıdan girilip bina içindeki eşya alındı | Bina içinde muhafazalı eşya; 5–10 yıl | TCK m.142/2-h |
| Kilit maymuncukla açıldı, gece | 5–10 yıl + yarı oranında artırım | TCK m.142/2-d, 143 |
| Mağazada tezgâhtan ürün alındı | Açıkta bırakılmış eşya olup olmadığı değerlendirilir | TCK m.141, 142/1-e |
| Yaşlı kişinin çantası çekilip alındı | 5–10 yıl + 1/3’e kadar artırım | TCK m.142/2-b |
| Kardeşin evdeki parası alındı (birlikte yaşıyor) | Ceza verilmez | TCK m.167/1 |
| Fail kovuşturmadan önce eşyayı tamamen iade etti | 2/3’e kadar indirim | TCK m.168/1 |
| Çalıntı telefon ucuza satın alındı | Suç eşyasını satın alma; kast değerlendirilir | TCK m.165 |
| Kasiyer kendisine teslim edilen kasadaki parayı aldı | Nitelikli güveni kötüye kullanma değerlendirilir | TCK m.155/2 |
Sık Yapılan Hatalar
- Olay yerini temizlemek: İzler kaybolur, fail tespit edilemeyebilir.
- Kamera kayıtlarını geç istemek: Kayıtlar sınırlı süre saklanır.
- Seri numarası ve fatura saklamamak: Eşyanın size ait olduğu ispatlanamaz.
- Kırılan kapı için ayrıca şikâyet gerektiğini sanmak: Hırsızlık amacıyla işlenmişse şikâyet aranmaz.
- Kısmi iadeye düşünmeden rıza göstermek: Etkin pişmanlık indirimi mağdurun rızasına bağlıdır.
- Eşyayı ilanda görüp kendiniz müdahale etmek: Kolluğa bildirin.
⚠️ Konut ve iş yeri hırsızlığı çoğu zaman nitelikli hırsızlıktır: Bina içinde muhafazalı eşya veya kilit açılarak işlenen hırsızlıkta ceza 5–10 yıldır ve gece işlenmişse yarı oranında artırılır. Olay yerine dokunmadan kolluğu çağırın, kamera kayıtlarını hemen isteyin, çalınan eşyaların listesini seri numaralarıyla hazırlayın ve ceza davasına katılın.
Hırsızlık şikâyeti, kamu davasına katılma, elkonulan eşyanın iadesi, etkin pişmanlık ve uzlaştırma teklifleri ile tazminat davası için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Şikâyet ve Katılma Dilekçesi Örneği
Sık Sorulan Sorular
Hırsızlığın cezası nedir?
Basit hırsızlık 1–3 yıl (TCK m.141).
Evden hırsızlık hangi suç?
Genellikle bina içinde muhafazalı eşya nedeniyle nitelikli; 5–10 yıl (m.142/2-h).
Kilit kırılarak girilirse?
Kilit açma nitelikli hâl; 5–10 yıl (m.142/2-d).
Gece hırsızlıkta ceza ne kadar artar?
Yarı oranında (m.143; 6545 ile sabit oran).
Gece vakti ne zaman?
Güneş batışından 1 saat sonra – doğuşundan 1 saat önce (m.6/1-e).
Kırılan kapı için ayrı şikâyet gerekir mi?
Hayır; hırsızlık amacıyla işlenmişse şikâyet aranmaz (m.142/4).
Hırsızlık şikâyete bağlı mı?
Hayır; resen soruşturulur.
Hırsızlıkta uzlaştırma var mı?
Yalnız basit hırsızlıkta (CMK m.253/1-b-6).
Fail eşyayı iade ederse?
Kovuşturmadan önce 2/3’e, sonra hükme kadar 1/2’ye kadar indirim (m.168).
Kısmi iade kabul etmek zorunda mıyım?
Hayır; indirim için rızanız aranır (m.168/4).
Aile içinde hırsızlıkta ceza var mı?
Eş, üstsoy, altsoy, birlikte yaşayan kardeşe ceza verilmez (m.167/1).
Çalıntı malı alan sorumlu mu?
Bilerek alan 6 ay–3 yıl (m.165).
Değeri az malda ceza?
İndirim veya ceza vermekten vazgeçme (m.145).
Aracı geçici kullanmak için almak?
Kullanma hırsızlığı; şikâyetle yarıya kadar indirim (m.146).
Eşyamı nasıl geri alırım?
Elkonulan eşyanın iadesini isteyin (CMK m.131/2).
Davaya katılabilir miyim?
Evet; hükme kadar (CMK m.237).
Tazminat isteyebilir miyim?
Evet; hukuk mahkemesinde (TBK m.49).
Fail bulunamazsa ne olur?
Soruşturma zamanaşımı süresince sürebilir; basit hırsızlıkta 8, nitelikli hırsızlıkta 15 yıl (TCK m.66).
Çalışan kasadan para alırsa?
Teslim edilmiş eşyada nitelikli güveni kötüye kullanma değerlendirilir (m.155/2).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
Evim veya iş yerim soyuldu: şikâyet, iade ve tazminat
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK ve TBK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Sahte Fatura Riskine Karşı Tedarikçi Kontrolü 2026: Basiretli Tacir, VUK 3/B, KDVK 29-34, İdarenin Yoklama Ölçütleri (KDV GUT IV/A2-3), Bankadan Ödeme ve 30.000 TL Sınırı, Sevk İrsaliyesi (VUK 230), İsteğe Bağlı Tam Tevkifat (KDV GUT I/C-2.1.2.5), Belge Saklama ve Sözleşme Maddeleri
- ▸ Bahis Reklamı Nedeniyle RTÜK Cezası 2026: Kumarı Özendirme Yasağı (6112 m.8/1-h), Gizli Reklam, Program Desteklemesi, İnternet Yayın Lisansı (m.29/A), Yaptırımlar (m.32) ve 15 Günlük İptal Davası
- ▸ Sahte Fatura ve Kamu İhalesi 2026: Kesinleşmiş Vergi Borcu ve 50.000 TL Sınırı (4734 m.10/4-d, KİGT 17.4), VUK 359 Mahkûmiyeti ve Mesleki Faaliyet (m.10/4-e), Örgütlü Suç (m.11/a), İhalede Sahte Belge ve Yasaklama (4734 m.17, 58, 59; 4735 m.25, 26), Sirayet ve Şikâyet Dilekçesi
- ▸ Bahis Mahkûmiyeti Mesleğe Engel mi? 2026: Avukatlık (Av.K. 5), Mali Müşavirlik (3568 m.4), Memurluk, Şirket Yöneticiliği (TCK 53), Aracı Kurum, Kripto ve Ödeme Kuruluşu Ortaklığı — HAGB, Erteleme ve Memnu Hakların İadesi
Bu konuda hukuki destek almak için


