Eczacı odasından gelen bir “savunma isteme yazısı”, çoğu zaman başka bir dosyanın devamıdır: bir SGK denetimi, il sağlık müdürlüğünün tutanağı, bir hasta şikâyeti ya da meslektaşlar arasındaki bir uyuşmazlık. Ancak 2026 yılında eczacı disiplin hukukunun temeli değişti. Eczacılara verilecek disiplin cezalarını düzenleyen 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanununun 30. maddesi, Anayasa Mahkemesi tarafından ikinci kez iptal edildi ve iptal kararı 10 Eylül 2026’da yürürlüğe girdi. Bu rehber; disiplin cezalarının kanuni dayanağının bugünkü durumunu, soruşturma ve savunma sürecinin nasıl işlediğini, itiraz ve dava yollarını ve farklı aşamalardaki dosyalar için yapılması gerekenleri madde numaralarıyla anlatır.
Eczacı odasından savunma isteme yazısı mı geldi, disiplin cezası mı aldınız? 2026 iptal kararının dosyanıza etkisini birlikte değerlendirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İçindekiler
- 2026’da durum: 30. maddenin kısa tarihçesi
- Anayasa Mahkemesi neden iptal etti?
- İptal edilen maddedeki cezalar ve süreler
- Kim soruşturur, kim karar verir, kim uygular?
- Dosyanız hangi aşamada? Altı senaryo
- Savunma: dayanak itirazı ve esasa ilişkin savunma
- Disiplin dışındaki yaptırımlar etkilenmez
- İtiraz, dava ve yürütmeyi durdurma
- Yeni bir kanun gelirse ne olur?
- Savunma isteme yazısı geldiğinde: adım adım
- Savunma dilekçesi iskeleti
- Örnek dosyalar
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
2026’da Durum: 30. Maddenin Kısa Tarihçesi
6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanununun 30. maddesi, bölge eczacı odası haysiyet divanlarının görev ve yetkilerini ve verebilecekleri disiplin cezalarını düzenler. Bu madde son beş yılda iki kez Anayasa Mahkemesinin önüne gelmiş ve iki kez iptal edilmiştir. Her iki başvuru da Danıştay Sekizinci Dairesinin önündeki davalardan yapılmıştır.
| Tarih | Gelişme | Kaynak |
|---|---|---|
| 22.09.2021 | Anayasa Mahkemesi 30. maddeyi iptal etti (E.2021/16, K.2021/62) | RG 21.10.2021; iptal 21.07.2022’de yürürlüğe girecekti |
| 05.07.2022 | Madde 7417 sayılı Kanunun 63. maddesiyle yeniden düzenlendi | RG 05.07.2022, 31887 |
| 10.12.2024 | Türk Eczacıları Birliği Disiplin Yönetmeliği yayımlandı | RG 32748 |
| 11.12.2025 | Anayasa Mahkemesi yeniden düzenlenen 30. maddeyi de iptal etti (E.2025/189, K.2025/259) | RG 10.03.2026, 33192 |
| 10.09.2026 | İptal kararı, yayımdan altı ay sonra yürürlüğe girdi | Karar; Lexpera güncel metin notu |
| 14.10.2026 | Yerine yeni bir kanun hükmü yürürlüğe girdiğine dair kayda ulaşılamadı | Bu yazının araştırması |
Bu tablo, eczacı disiplin dosyalarında tarihin neden belirleyici olduğunu gösterir. 10 Eylül 2026’ya kadar 30. madde yürürlükteydi ve haysiyet divanları bu maddeye dayanarak karar verebiliyordu. Bu tarihten sonra ise disiplin cezalarının türünü ve süresini gösteren kanun hükmü ortadan kalkmıştır. 2024 tarihli Disiplin Yönetmeliği, Kanunun 30. maddesinin son fıkrasındaki yetkiye dayanılarak çıkarılmıştı; dayanağı olan madde iptal edildiği için Yönetmeliğin bu alandaki hükümlerinin uygulanabilirliği de tartışmalı hâle gelmiştir.
Anayasa Mahkemesi Neden İptal Etti?
İptal edilen 30. maddenin birinci fıkrası şöyle başlıyordu: “Haysiyet Divanı kayıt zorunluluğu bulunmasına rağmen odaya kayıt yaptırmayan veya bu Kanunun öngördüğü diğer yükümlülükleri yerine getirmeyenler ile evrakı kendisine tevdi edilen üyelerin meslek adap ve haysiyetine aykırı olan fiil ve hallerinin niteliğine ve ağırlık derecesine göre, fiil ile ceza arasında adil bir denge gözeterek aşağıdaki disiplin cezalarını verir.” Ardından dört ceza türü sayılıyordu. Ancak hangi fiilin hangi cezayı gerektirdiği Kanunda belirtilmemişti.
Anayasa Mahkemesi 2025 kararında, kuralın hangi disiplin cezasının hangi eyleme uygulanacağını belirlemediğini ve yalnızca fiil ile ceza arasında adil bir denge gözetilmesini öngörmesinin yeterli olmadığını tespit etmiştir. Mahkemeye göre kural “hukuki belirlilik ilkesine aykırılık oluşturmaktadır.” Birinci fıkra Anayasanın 2. maddesine aykırı bulunarak iptal edilmiş, maddenin kalan kısmı da uygulanma imkânı kalmadığı için 6216 sayılı Kanunun 43. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca iptal edilmiştir. Mahkeme, Anayasanın 2. maddesi yönünden iptal kararı verdiği için 7, 38 ve 49. maddeler yönünden ayrıca inceleme yapmamıştır. Karar, 2021 kararına da atıf yapar: Kanun koyucu maddeyi yeniden yazmış, ancak cezaların belirli eylemlere bağlanmaması sorunu devam etmiştir.
| Meslek kuruluşu | İptal edilen hüküm | Karar | Yürürlük |
|---|---|---|---|
| Türk Eczacıları Birliği | 6643 m.30 (ilk metin) | AYM E.2021/16, K.2021/62 | RG 21.10.2021’den itibaren dokuz ay |
| Türk Eczacıları Birliği | 6643 m.30 (7417 s.K. ile değişik) | AYM E.2025/189, K.2025/259 | RG 10.03.2026’dan itibaren altı ay (10.09.2026) |
| Türk Tabipleri Birliği | 6023 m.39 | AYM E.2024/177, K.2025/40 | Hukuk yayınlarında 29.04.2025 tarihiyle aktarılmıştır |
| Noterlik (katipler) | 1512 m.148/1 | AYM E.2026/86, K.2026/76 | RG 06.07.2026’dan itibaren dokuz ay |
Tablo, sorunun yalnızca eczacılara özgü olmadığını gösterir. Anayasa Mahkemesi, meslek kuruluşlarının disiplin hükümlerinde fiil ile ceza arasındaki bağın kanunla kurulmasını istemektedir. Hekimler bakımından benzer süreç için hekim hakkında disiplin şikâyeti rehberimize bakabilirsiniz.
İptal Edilen Maddedeki Cezalar ve Süreler
İptal edilen 30. madde, 10 Eylül 2026’dan önce verilmiş kararlar bakımından hâlâ önemlidir. Bu tarihten önce başlamış dosyalarda hangi cezaların ve sürelerin uygulandığı bu metne göre değerlendirilir. Maddenin 7417 sayılı Kanunla belirlenen içeriği şöyleydi.
| Ceza veya kural | İçerik | Bent / fıkra |
|---|---|---|
| Yazılı ihtar | Eczacılık sanatının icrası sırasında veya kişilerle ilişkilerde daha özenli davranılması gerektiğinin yazıyla bildirilmesi | m.30/1-a |
| Para cezası | Fiilin işlendiği tarihteki oda yıllık aidatının dört katından on beş katına kadar | m.30/1-b |
| Geçici olarak sanat icrasından men | Eczacılık sanatının üç günden yüz seksen güne kadar yasaklanması | m.30/1-c |
| Oda bölgesinde sanat icrasından men | Bir oda bölgesinde en az beş defa geçici men alan veya geçici men cezalarının toplamı yüz seksen gün olan eczacının o oda bölgesinde sürekli men edilmesi | m.30/1-ç |
| Karar süresi | Oda haysiyet divanları dosyaları en geç üç ay içinde karara bağlar | m.30 |
| Soruşturmaya başlama süresi | Fiilin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde soruşturmaya başlanmamışsa disiplin soruşturması yapılamaz ve ceza verilemez | m.30 |
| Ceza zamanaşımı | Fiilin işlendiği tarihten itibaren en geç sekiz yıl içinde ceza verilmezse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar | m.30 |
| Savunma hakkı | Savunma alınmadan ceza verilemez; savunma isteme yazısının tebliğinden itibaren on beş gün içinde geçerli mazereti olmaksızın savunma vermeyen üye savunma hakkından vazgeçmiş sayılır | m.30 |
| Yönetmelik yetkisi | Fiiller ve usul, Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınarak Birlikçe hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir | m.30 son fıkra |
Altı aylık ve sekiz yıllık süreler eczacı lehine güvencelerdir. 10 Eylül 2026’dan önce başlamış bir dosyada bu sürelerin aşılıp aşılmadığı savunmanın ilk konusudur. Fiilin öğrenildiği tarih genellikle şikâyetin veya denetim tutanağının odaya ulaştığı tarihtir. Bu tarih ile soruşturmanın başlatıldığı tarih arasındaki sürenin belgelerle hesaplanması gerekir.
Kim Soruşturur, Kim Karar Verir, Kim Uygular?
Disiplin süreci üç ayrı organın elinden geçer. Hukuk yayınlarında aktarıldığı üzere Disiplin Yönetmeliğine göre soruşturma, eczacı odası yönetim kurulunun sorumluluğunda yürütülür; resen veya şikâyet üzerine başlatılabilir. Karar oda haysiyet divanı tarafından verilir. İtiraz ve onay ise Türk Eczacıları Birliği Yüksek Haysiyet Divanının görevidir.
| Aşama | Organ | Kural | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Soruşturma | Eczacı odası yönetim kurulu | Resen veya şikâyet üzerine | Disiplin Yönetmeliği |
| Karar | Oda haysiyet divanı | Dosyaların üç ay içinde karara bağlanması (iptal edilen m.30) | 6643 m.30 |
| İtiraz | Yüksek Haysiyet Divanı | Tebliğden itibaren on beş gün içinde yazılı itiraz; oda idare heyeti aracılığıyla | 6643 m.31 |
| Kesinleşme | — | İtiraz edilmezse yazılı ihtar ve para cezası kesinleşir ve uygulanır | 6643 m.31 |
| Men cezalarında onay | Yüksek Haysiyet Divanı | Geçici men cezaları itiraz olmasa da Yüksek Haysiyet Divanına gönderilir ve onaydan sonra uygulanır | 6643 m.31 |
| Uygulama | Oda; men cezalarında Sağlık Bakanlığı | Kesinleşen ihtar ve para cezasını oda, sanat icrasından men cezalarını Sağlık Bakanlığı uygular | 6643 m.40 |
| Men cezasının sonucu | — | Men süresince eczacı mesleğini hiçbir şekilde icra edemez ve eczane kapatılır; yerleşim yerindeki tek eczanede kapatma para cezasına çevrilebilir | 6643 m.47 |
Men cezasının eczanenin kapatılmasıyla sonuçlanması, disiplin dosyasının ticari sonucunu ağırlaştırır. Bu sonuç, ruhsat iptalinden farklıdır; ceza süresi bittiğinde eczane yeniden açılır. Ruhsatın sona ermesine yol açan hâller ve bunlara karşı dava yolu için eczane ruhsatı iptal edildi rehberimize bakabilirsiniz.
Dosyanız Hangi Aşamada? Altı Senaryo
İptal kararının bir dosyaya etkisi, dosyanın 10 Eylül 2026’ya göre hangi aşamada olduğuna bağlıdır. Anayasaya göre iptal kararları geriye yürümez (m.153/5). Ancak yürürlüğe giren iptal kararından sonra aynı hükme dayanılarak yeni bir ceza verilmesi de mümkün değildir. Aradaki dosyalarda ise içtihat henüz oturmamıştır. Aşağıdaki tablo, bu belirsizliği gizlemeden pratik bir yol haritası sunar.
| Senaryo | Hukuki durum | Yapılması gereken |
|---|---|---|
| 1. Savunma isteme yazısı 10.09.2026’dan sonra geldi | Cezaların türünü ve süresini belirleyen kanun hükmü iptal edilmiştir; ceza verilmesinin dayanağı tartışmalıdır | Savunmanın başına kanuni dayanak itirazını koymak; esasa ilişkin savunmayı da süresinde vermek |
| 2. Haysiyet divanı kararı 10.09.2026’dan önce verildi, itiraz süresi işliyor | Karar verildiği tarihte hüküm yürürlükteydi; Yüksek Haysiyet Divanının itirazı iptal sonrasında incelemesi söz konusu | On beş gün içinde itiraz; itirazda iptal kararını ve esasa ilişkin itirazları birlikte ileri sürmek |
| 3. Yüksek Haysiyet Divanı kararı verildi, dava süresi işliyor | Karar idari işlem niteliğindedir; dayanağı olan hüküm sonradan iptal edilmiştir | Altmış gün içinde iptal davası; gerekirse yürütmenin durdurulması (özellikle men cezalarında) |
| 4. İptal davası derdest | Mahkemenin, işlemin dayanağının iptal edilmiş olmasını nasıl değerlendireceği tartışmalıdır | İptal kararını dilekçeyle mahkemenin bilgisine sunmak; esasa ilişkin itirazları sürdürmek |
| 5. Ceza kesinleşmiş ve uygulanmış | İptal kararları geriye yürümez (Anayasa m.153/5) | Yeni bir yol ancak somut durumun özelliklerine göre değerlendirilebilir |
| 6. Men cezası kesinleşmiş, ancak henüz uygulanmamış | Uygulamanın iptal kararından sonra yapılması tartışmalıdır | Uygulama işlemine karşı idari başvuru ve dava imkânı değerlendirilmelidir |
Hukuk yayınlarında, iptal kararının yayımlandığı tarih ile yürürlüğe girdiği tarih arasındaki altı aylık dönemde bile bu maddeye dayanan disiplin cezalarının idari yargıda ayakta kalmasının güç olduğu değerlendirilmiştir. Bununla birlikte bu yazı için, 10 Eylül 2026’dan sonra verilmiş bir Danıştay veya idare mahkemesi kararına ulaşamadık. Bu nedenle her dosyada hem iptal kararına dayanan itirazın hem de esasa ilişkin savunmanın birlikte yapılması en güvenli yoldur.
Savunma: Dayanak İtirazı ve Esasa İlişkin Savunma
Savunma hakkı, disiplin hukukunun temel güvencesidir. İptal edilen 30. madde de savunma alınmadan ceza verilemeyeceğini açıkça düzenliyordu. Bugün savunmanın iki katmanı vardır. Birinci katman, cezanın kanuni dayanağına ilişkin itirazdır. İkinci katman ise isnat edilen fiilin gerçekleşmediğine veya disiplin cezası gerektirmediğine ilişkin esas savunmadır. Yalnızca birinci katmana güvenmek risklidir: Yeni bir kanun hükmü çıkarsa veya mahkeme farklı bir yaklaşım benimserse esasa ilişkin savunma yapılmamış olur.
| Savunma başlığı | İçerik | Delil veya dayanak |
|---|---|---|
| Kanuni dayanak yokluğu | Disiplin cezalarını düzenleyen 6643 m.30 iptal edilmiş ve iptal 10.09.2026’da yürürlüğe girmiştir | AYM E.2025/189, K.2025/259; RG 10.03.2026 |
| Belirlilik | İsnat edilen fiilin hangi cezayı gerektirdiği kanunda gösterilmemiştir | Anayasa m.2; AYM kararının gerekçesi |
| Soruşturma süresi | Fiilin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde soruşturmaya başlanmamıştır | Şikâyetin veya tutanağın odaya ulaşma tarihi |
| Zamanaşımı | Fiilin işlenmesinden itibaren sekiz yıl geçmiştir | Fiil tarihi |
| Fiilin ispatı | İsnat somut delillere dayanmamaktadır | Reçete, İTS ve MEDULA kayıtları, kamera kaydı, tanık |
| Başka kurum tespitine dayanma | İsnat, kesinleşmemiş bir SGK veya Bakanlık tespitine dayanmaktadır | İtiraz veya dava belgeleri |
| Ölçülülük | Fiilin ağırlığı ile istenen ceza orantısızdır | Eczacının sicili, fiilin sonuçları |
Disiplin dosyalarının önemli bir kısmı SGK denetimlerinden veya il sağlık müdürlüğü tutanaklarından doğar. Bu tespitler kesinleşmeden disiplin cezasına dayanak yapılırsa, ana dosyadaki itiraz veya dava sonucunda çelişkili kararlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle savunmada, varsa ana dosyadaki itiraz ve dava belgeleri de sunulmalıdır. SGK tarafındaki süreç için eczane SGK sözleşmesi, sahte reçete iddiaları için sahte reçete soruşturmasında eczacının savunması rehberlerimize bakabilirsiniz.
Savunma isteme yazısına, iptal kararını ve esasa ilişkin itirazları birlikte içeren bir savunmayla cevap verelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
Disiplin Dışındaki Yaptırımlar Etkilenmez
Anayasa Mahkemesinin kararı yalnızca meslek kuruluşunun verdiği disiplin cezalarına ilişkindir. Eczacının aynı fiil nedeniyle karşılaşabileceği diğer yaptırımlar ayrı kanunlara dayanır ve bu karardan etkilenmez. Bir disiplin dosyasında rahatlama, diğer dosyaların ihmal edilmesine yol açmamalıdır.
| Yaptırım | Dayanak | Karar veren |
|---|---|---|
| İdari para cezası (genel) | 6197 m.44/1 | Mahallî mülki amir (m.45) |
| Toptan satış, ihale, İTS bildirimi aykırılığı | 6197 m.24/1, m.44 | Mahallî mülki amir |
| Reçete yönlendirme ve iş birliği | 6197 m.24/2 | Mahallî mülki amir |
| Ruhsat iptali ve beş yıllık yasak (muvazaa) | 6197 m.6 | İl sağlık müdürlüğü / valilik |
| Eczanenin kapatılması (mesul müdürsüz ayrılış) | 6197 m.35 | İl sağlık müdürlüğü |
| SGK sözleşmesinde cezai şart ve fesih | Eczane protokolü | SGK |
| Ceza davası | TCK (dolandırıcılık, sahtecilik, TCK m.187 gibi) | Ceza mahkemesi |
Bu yaptırımlar birbirinden bağımsızdır. Örneğin ilacın internetten satışı, hem 6197 m.24/1 ve 1262 m.18 kapsamında idari işlemi hem de ayrı bir ceza soruşturmasını doğurabilir. İlgili rehberler: eczacılık mesleğinin icrası, eczane açma, devir ve muvazaa, sağlık ürünlerinin internetten satışı, steroid ve sporcu ilacı satmak ve yurt dışına ilaç kaçırma suçlaması.
İtiraz, Dava ve Yürütmeyi Durdurma
Oda haysiyet divanının kararına karşı ilk yol Yüksek Haysiyet Divanına itirazdır. 6643 sayılı Kanunun 31. maddesine göre itiraz, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde oda idare heyeti aracılığıyla yazılı olarak yapılır. İtiraz edilmezse yazılı ihtar ve para cezası kesinleşir. Geçici men cezaları ise itiraz edilmese bile Yüksek Haysiyet Divanına gönderilir ve onaylandıktan sonra uygulanır. Bu madde 30. madde ile birlikte iptal edilmemiştir.
| Aşama | Merci | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Haysiyet divanı kararına itiraz | Yüksek Haysiyet Divanı (oda idare heyeti aracılığıyla) | Tebliğden itibaren 15 gün | 6643 m.31 |
| Kesinleşen karara karşı dava | İdare mahkemesi | Tebliğden itibaren 60 gün | İYUK m.7 |
| Yürütmenin durdurulması | İdare mahkemesi | Dava dilekçesiyle veya sonradan | İYUK m.27 |
| Yürütmeyi durdurma kararına itiraz | Bölge idare mahkemesi | Tebliğden itibaren 7 gün | İYUK m.27 |
| Anayasaya aykırılık iddiası (yeni bir kanun hükmü uygulanırsa) | Davaya bakan mahkeme aracılığıyla Anayasa Mahkemesi | Dava sırasında | Anayasa m.152 |
Men cezalarında yürütmeyi durdurma talebi özellikle önemlidir; çünkü ceza uygulanırsa eczane kapanır (6643 m.47). İşlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartları birlikte aranır. 10 Eylül 2026’dan sonra uygulanmak istenen bir men cezasında, dayanağın iptal edilmiş olması açık hukuka aykırılık unsuru bakımından ileri sürülebilir. Dava ve yürütmeyi durdurma usulünün ayrıntıları için TİTCK kararlarına karşı iptal davası rehberimize bakabilirsiniz.
Yeni Bir Kanun Gelirse Ne Olur?
2021 iptalinden sonra kanun koyucu, iptal kararı yürürlüğe girmeden önce maddeyi yeniden düzenlemişti. 2025 iptalinden sonra ise 10 Eylül 2026’ya kadar yeni bir düzenleme yapıldığına dair bir kayda ulaşamadık. Yeni bir kanun hükmü çıkarsa üç soru gündeme gelecektir.
| Soru | Değerlendirme |
|---|---|
| Yeni hüküm geçmiş fiillere uygulanabilir mi? | Cezalarda kanunilik ve geriye yürümezlik ilkeleri gereği, yeni hükmün yürürlüğünden önce işlenmiş fiillere daha ağır bir ceza uygulanması tartışmalı olacaktır (Anayasa m.38). Lehe hüküm ilkesinin disiplin cezalarına uygulanması ayrıca değerlendirilmelidir. |
| Yeni hüküm fiil ile cezayı ilişkilendiriyor mu? | Anayasa Mahkemesi iki kararında da bu bağın kanunda kurulmasını aramıştır. Yeni hüküm de bu bağı kurmuyorsa somut norm denetimi yoluyla yeniden Anayasa Mahkemesine taşınabilir (Anayasa m.152). |
| Disiplin Yönetmeliği yeniden uygulanabilir mi? | Yönetmeliğin yeni kanun hükmüne uygun olup olmadığına ve yeni hükmün yönetmeliğe yetki verip vermediğine bakılacaktır. |
Bu nedenle eczacının bugün yapacağı savunma, ileride yeni bir hüküm çıksa bile işe yarayacak biçimde, esasa ilişkin delilleri de kapsamalıdır. Diğer meslek kuruluşlarında da benzer iptal kararları verildiği için kanun koyucunun meslek kuruluşlarının disiplin hükümlerini topluca yeniden düzenlemesi de ihtimal dahilindedir.
Savunma İsteme Yazısı Geldiğinde: Adım Adım
- Tebliğ tarihini kaydedin. Savunma için verilen süre tebliğden itibaren işler; iptal edilen maddede bu süre on beş gündü.
- İsnadı tam olarak öğrenin. Yazıda hangi fiilin, hangi tarihte, hangi belgeye dayanarak isnat edildiğini belirleyin; eksikse dosya örneğini isteyin.
- Süreleri hesaplayın. Fiilin işlendiği ve odaya bildirildiği tarihleri, soruşturmanın başlatıldığı tarihi tespit edin.
- Ana dosyayı kontrol edin. İsnat bir SGK, il sağlık müdürlüğü veya ceza dosyasından geliyorsa o dosyadaki itiraz ve dava durumunu belgeleyin.
- Delilleri toplayın. Reçete, İTS ve MEDULA kayıtları, kamera kayıtları, personel beyanları ve yazışmalar.
- Kanuni dayanak itirazını yazın. AYM E.2025/189, K.2025/259 sayılı kararı ve 10.09.2026 yürürlük tarihini savunmanın başına koyun.
- Esasa ilişkin savunmayı yapın. Fiilin gerçekleşmediğini, ispatlanmadığını veya disiplin cezası gerektirmediğini delilleriyle açıklayın.
- Sözlü savunma hakkını değerlendirin. Gerekiyorsa yazılı savunmanın yanında sözlü savunma da isteyin.
- Ceza dosyasıyla tutarlılığı sağlayın. Disiplin savunmasındaki ifadeler ceza dosyasında da kullanılabilir.
- Karar tebliğ edilirse itiraz süresini kaçırmayın. Yüksek Haysiyet Divanına itiraz süresi tebliğden itibaren on beş gündür (6643 m.31).
Savunma Dilekçesi İskeleti
Aşağıdaki iskelet bir örnektir; somut olaya göre uyarlanmalı ve deliller eklenmelidir.
Konu: …/…/2026 tarihli, … sayılı savunma isteme yazısına karşı savunmalarımdır.
I. Kanuni dayanağa ilişkin itiraz: Eczacılara verilecek disiplin cezalarını düzenleyen 6643 sayılı Kanunun 30. maddesi, Anayasa Mahkemesinin 11.12.2025 tarihli, E.2025/189, K.2025/259 sayılı kararıyla iptal edilmiş; karar 10.03.2026 tarihli ve 33192 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve iptal 10.09.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten sonra disiplin cezasının türünü ve süresini belirleyen bir kanun hükmü bulunmamaktadır. Bu nedenle hakkımda disiplin cezası verilmesinin kanuni dayanağı yoktur.
II. Usule ilişkin itirazlar: İsnat edilen fiil …/…/… tarihinde odanıza bildirilmiş, soruşturma ise …/…/… tarihinde başlatılmıştır. (Süre aşımı varsa açıklanır.)
III. Esasa ilişkin savunma: 1. İsnat edilen … fiili gerçekleşmemiştir / ispatlanmamıştır. 2. … tarihli reçete kayıtları, İTS bildirimleri ve kamera kayıtları (Ek-1–3) bunu göstermektedir. 3. İsnadın dayandığı … tespiti henüz kesinleşmemiş olup bu tespite karşı … tarihinde itiraz/dava yoluna başvurulmuştur (Ek-4).
IV. Sonuç ve istem: Hakkımda disiplin cezası verilmesine yer olmadığına karar verilmesini, aksi kanaat hâlinde sözlü savunma hakkımın tanınmasını saygıyla talep ederim.
Ekler, tarih, ad soyad, imza
Örnek Dosyalar
Aşağıdaki örnekler, yazıdaki hükümlerin uygulamada nasıl birleştiğini göstermek için kurgulanmıştır. Gerçek bir dosyaya veya karara dayanmaz.
Örnek 1: Eylül sonrası gelen savunma isteme yazısı
Bir eczacıya Ekim 2026’da, Haziran 2026’da yapılan bir SGK denetimindeki tespit nedeniyle savunma isteme yazısı gönderilir. Eczacı savunmasında önce 6643 m.30’un iptal edildiğini ve iptalin 10 Eylül 2026’da yürürlüğe girdiğini belirtir. Ardından SGK tespitine karşı yaptığı itirazın henüz sonuçlanmadığını ve isnat edilen reçete düzensizliğinin İTS kayıtlarıyla çeliştiğini belgeleriyle açıklar. Böylece hem dayanak itirazını hem esasa ilişkin savunmasını dosyaya koymuş olur.
Örnek 2: Ağustosta verilen men cezası
Bir oda haysiyet divanı Ağustos 2026’da bir eczacıya otuz gün geçici olarak sanat icrasından men cezası verir. Eczacı on beş gün içinde Yüksek Haysiyet Divanına itiraz eder. Geçici men cezaları itiraz olmasa da Yüksek Haysiyet Divanına gönderilir ve onaydan sonra uygulanır (6643 m.31). Yüksek Haysiyet Divanı dosyayı 10 Eylül 2026’dan sonra inceler. Eczacı itirazında iptal kararının yürürlüğe girdiğini ve cezanın henüz kesinleşmediğini vurgular. Ceza onaylanırsa altmış gün içinde dava açar ve eczanenin kapanmasını önlemek için yürütmenin durdurulmasını ister.
Örnek 3: Kesinleşmiş ve uygulanmış para cezası
Bir eczacıya 2024 yılında verilen para cezası itiraz edilmediği için kesinleşmiş ve ödenmiştir. Eczacı, iptal kararından sonra cezanın iadesini ister. İptal kararları geriye yürümediği için (Anayasa m.153/5) bu talebin karşılanması beklenmez. Bu örnek, iptal kararının daha önce kesinleşmiş işlemler üzerindeki sınırlı etkisini gösterir.
Sık Yapılan Hatalar
- Savunma isteme yazısını cevapsız bırakmak: “Madde iptal edildi” düşüncesiyle savunma vermemek, yeni bir düzenleme veya farklı bir yargı yaklaşımı karşısında eczacıyı savunmasız bırakır.
- Yalnızca iptal kararına dayanmak: Esasa ilişkin delillerin de dosyaya konulması gerekir.
- İtiraz süresini kaçırmak: Yüksek Haysiyet Divanına itiraz süresi tebliğden itibaren on beş gündür.
- Men cezasında yürütmeyi durdurma istememek: Ceza uygulanırsa eczane kapanır.
- Disiplin dosyasını diğer dosyalardan ayrı düşünmek: SGK, il sağlık müdürlüğü ve ceza dosyalarıyla tutarlılık sağlanmalıdır.
- Süreleri hesaplamamak: Altı aylık soruşturma ve sekiz yıllık zamanaşımı süreleri, 10 Eylül 2026’dan önceki dosyalarda önemli savunma araçlarıdır.
- Diğer yaptırımların da düştüğünü sanmak: 6197 sayılı Kanundaki idari para cezaları, ruhsat işlemleri ve ceza davaları bu karardan etkilenmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Eczacılara disiplin cezası verilmesini düzenleyen madde iptal mi edildi?
Evet. 6643 sayılı Kanunun 30. maddesi Anayasa Mahkemesinin 11.12.2025 tarihli, E.2025/189, K.2025/259 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Karar 10.03.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış ve iptal altı ay sonra, 10 Eylül 2026’da yürürlüğe girmiştir.
Anayasa Mahkemesi neden iptal etti?
Mahkeme, kuralın hangi disiplin cezasının hangi eyleme uygulanacağını belirlemediğini ve yalnızca fiil ile ceza arasında adil bir denge gözetilmesini öngörmesinin yeterli olmadığını, bu nedenle hukuki belirlilik ilkesine aykırı olduğunu belirtmiştir (Anayasa m.2).
Bu madde daha önce de iptal edilmiş miydi?
Evet. Anayasa Mahkemesi aynı maddenin ilk metnini 22.09.2021 tarihli, E.2021/16, K.2021/62 sayılı kararıyla iptal etmişti. Madde 7417 sayılı Kanunla 5 Temmuz 2022’de yeniden düzenlenmiş, ancak 2025’te yeniden iptal edilmiştir.
Yerine yeni bir düzenleme yapıldı mı?
Bu yazının hazırlandığı 14 Ekim 2026 itibarıyla yerine yeni bir kanun hükmü yürürlüğe girdiğine dair bir kayda ulaşamadık. Yeni düzenlemenin takip edilmesi gerekir.
Şu anda eczacıya disiplin cezası verilebilir mi?
10 Eylül 2026’dan sonra disiplin cezalarının türünü ve süresini belirleyen kanun hükmü bulunmadığından, ceza verilmesinin kanuni dayanağı tartışmalıdır. Bu itiraz savunmada mutlaka ileri sürülmelidir.
Savunma isteme yazısı geldi; cevap vermeli miyim?
Evet. Savunmada önce kanuni dayanak itirazı, ardından esasa ilişkin savunma yapılmalıdır. Savunma verilmezse eczacı savunma hakkından vazgeçmiş sayılabilir ve esasa ilişkin delilleri dosyaya girmemiş olur.
Daha önce verilmiş cezalar ne olacak?
İptal kararları geriye yürümez (Anayasa m.153/5). Kesinleşmiş ve uygulanmış cezaların geri alınması beklenmez. İtiraz veya dava aşamasındaki dosyalarda ise iptal kararının etkisi tartışmalıdır ve ileri sürülmelidir.
Haysiyet divanı kararına nasıl itiraz edilir?
Kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde oda idare heyeti aracılığıyla Yüksek Haysiyet Divanına yazılı olarak itiraz edilir (6643 m.31).
İtiraz etmezsem ne olur?
Yazılı ihtar ve para cezası itiraz edilmezse kesinleşir ve uygulanır. Geçici men cezaları ise itiraz edilmese de Yüksek Haysiyet Divanına gönderilir ve onaydan sonra uygulanır (6643 m.31).
Disiplin cezasına karşı dava açılabilir mi?
Kesinleşen karara karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7). Men cezalarında yürütmenin durdurulması da istenmelidir (İYUK m.27).
Men cezası alırsam eczanem ne olur?
Sanat icrasından men süresince eczacı mesleğini hiçbir şekilde icra edemez ve eczane kapatılır. Yerleşim yerindeki tek eczanede kapatmanın para cezasına çevrilmesi mümkündür (6643 m.47).
Men cezasını kim uygular?
Kesinleşen yazılı ihtar ve para cezalarını oda, sanat icrasından men cezalarını Sağlık Bakanlığı uygular (6643 m.40).
Disiplin soruşturmasında zamanaşımı var mıydı?
İptal edilen maddeye göre fiilin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde soruşturmaya başlanmamışsa soruşturma yapılamaz; fiilin işlenmesinden itibaren sekiz yıl içinde ceza verilmezse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. 10 Eylül 2026’dan önceki dosyalarda bu süreler kontrol edilmelidir.
İptal kararı SGK cezalarını ve idari para cezalarını da etkiler mi?
Hayır. Karar yalnızca meslek kuruluşunun verdiği disiplin cezalarına ilişkindir. 6197 sayılı Kanundaki idari para cezaları, ruhsat işlemleri, SGK sözleşmesindeki cezai şartlar ve ceza davaları bu karardan etkilenmez.
TEB Disiplin Yönetmeliği hâlâ geçerli mi?
Yönetmelik, Kanunun 30. maddesinin son fıkrasındaki yetkiye dayanılarak çıkarılmıştı. Dayanak madde iptal edildiği için Yönetmeliğin disiplin cezalarına ilişkin hükümlerinin uygulanabilirliği tartışmalıdır.
Yeni bir kanun çıkarsa geçmiş fiillerim için ceza alabilir miyim?
Yeni hükmün yürürlüğünden önce işlenmiş fiillere daha ağır bir ceza uygulanması, cezaların kanuniliği ve geriye yürümezlik ilkeleri bakımından tartışmalı olacaktır (Anayasa m.38). Yeni hükmün metni ve geçiş hükümleri ayrıca incelenmelidir.
Disiplin savunmamdaki ifadeler ceza dosyasında kullanılabilir mi?
Disiplin dosyasındaki açıklamalar başka dosyalara delil olarak girebilir. Bu nedenle savunma, varsa ceza veya SGK dosyasındaki savunmalarla tutarlı hazırlanmalıdır.
Hekimler ve diğer meslekler için de benzer kararlar var mı?
Evet. Hukuk yayınlarına göre Türk Tabipleri Birliği Kanununun 39. maddesi 2025’te, noter katiplerine ilişkin disiplin hükmü 2026’da benzer gerekçelerle iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesi meslek kuruluşlarının disiplin hükümlerinde fiil ile ceza arasındaki bağın kanunla kurulmasını aramaktadır.
Disiplin, SGK, idari para cezası ve ceza dosyalarınızı birlikte yönetelim; savunma ve itirazlarınızı süresinde hazırlayalım
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İlgili Rehberler
- TİTCK Rehberi — sağlık ürünleri ve eczacılık rehberlerinin tamamı
- Eczane Ruhsatı İptal Edildi — iptal davası ve yürütmeyi durdurma
- Eczacılık Mesleğinin İcrası — tek eczane ve mesul müdürlük
- Eczane Açma, Devir ve Muvazaa — eczacılık hukuku rehberi
- Sahte Reçete Soruşturmasında Eczacının Savunması — ceza ve SGK
- Eczane SGK Sözleşmesi — cezai şart ve fesih
- Eczanede Yanlış İlaç Verilmesi — eczacı ve kalfa sorumluluğu
- Eşdeğer İlaç ve Fiyat Farkı — hasta hakları
- Majistral İlaç — eczanede hazırlama
- Sağlık Ürünlerinin İnternetten Satışı — eczane adına internet sitesi yasağı
- Steroid ve Sporcu İlacı Satmak — ceza dosyaları
- “İlaç Gibi” Satılan Zayıflama Ürünleri — internet satışı
- Yurt Dışına İlaç Kaçırma Suçlaması — eczacının savunması
- Hekim Hakkında Disiplin Şikâyeti — tabip odası süreci
- TİTCK Kararlarına Karşı İptal Davası — yürütmeyi durdurma
- Eczanede Reçetesiz Antibiyotik Satışı — idari para cezası, her satışa ayrı ceza, İTS, TCK ve SGK sonuçları
- Eczane Reklam ve İndirim Yasağı — sosyal medya, kampanya, hediye ve haksız rekabet
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya için hukuki danışmanlık yerine geçmez. Anayasa Mahkemesinin E.2025/189, K.2025/259 sayılı kararı Mahkemenin karar metninden; E.2026/86, K.2026/76 sayılı kararı hukuk yayınlarından; 6643 sayılı Kanunun 30. maddesinin 7417 sayılı Kanunla belirlenen metni yayımlanmış değişiklik metninden; 31, 40 ve 47. maddeleri Lexpera’daki güncel metinden kontrol edilmiştir. Lexpera’daki güncel metin, Kanunda son değişikliğin 10.09.2026 tarihli olduğunu göstermektedir. Türk Eczacıları Birliği Disiplin Yönetmeliğinin yayım bilgisi Birliğin duyurusundan alınmış, metni incelenmemiştir; soruşturmanın yönetim kurulunca yürütülmesine ilişkin bilgi hukuk yayınlarından aktarılmıştır. Türk Tabipleri Birliği Kanununa ilişkin karar bilgisi hukuk yayınlarına dayanır. 10 Eylül 2026’dan sonra verilmiş bir Danıştay veya idare mahkemesi kararına ulaşılamamıştır. Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr’ye erişilemediği için uygulamadan önce güncel resmî metin kontrol edilmelidir. Son güncelleme: 14 Ekim 2026.