JSGA Öğrencilerinde İlişik Kesme, Disiplin Notu ve Yeterlilik Sınavı

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi (JSGA), 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 13/A maddesiyle kurulmuş bir yükseköğretim kurumudur. Akademi öğrencilerinin hukuki durumu, sivil üniversite öğrencilerinden de Polis Akademisi öğrencilerinden de farklı bir mevzuat kümesine tabidir.

Bu sayfa, JSGA öğrencilerinde ilişik kesme sebeplerini, disiplin notu sistemini ve iptal davasında denetlenecek noktaları ele alır.

Mevzuat Çerçevesi: Üç Katman

JSGA öğrenci hukukunu anlamak için üç katmanın birlikte okunması gerekir:

• Kanun: 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 13/A maddesi. Akademinin kuruluşunu ve öğrencilere ilişkin temel esasları belirler.
• Öğrenci disiplini: JSGA Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği. Bu Yönetmelik, 2803 sayılı Kanunun 13/A maddesi ile 23/1/2017 tarihli ve 29957 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 35/1. maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
• Eğitim ve sınav: JSGA Eğitim Merkezi ile yeterlilik sınavına ilişkin yönetmelikler.

Bu üç katmanın ayrı ayrı denetlenmesi gerekir: işlem hangi yönetmeliğe dayanıyor ve o yönetmelik kanunun çizdiği çerçeve içinde mi?

Kimleri Kapsar?

JSGA Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği; Akademiye bağlı veya protokol yapılan eğitim-öğretim kurumlarında eğitim gören öğrenciler ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı adına diğer fakülte ve yüksekokullarda eğitim gören öğrencileri, öğrencilik sıfatları devam ettiği sürece kapsar. Disiplin notunun hesaplanması esasları bakımından kıta kaynağından gelen öğrenciler için ayrı bir düzenleme öngörülmüştür.

Buna karşılık Yeterlilik Sınavı Hakkında Yönetmelik, kapsamını daha dar tutmuştur: bu Yönetmelik, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına diğer yükseköğretim kurumlarında okuyan öğrencileri kapsamaz.

Dolayısıyla dosyada ilk tespit edilmesi gereken şudur: öğrenci hangi kurumda okuyor ve uygulanan yönetmelik onu gerçekten kapsıyor mu? Kapsam dışındaki bir öğrenciye o yönetmelik hükümlerinin uygulanması, dayanak sakatlığı oluşturur.

İlişik Kesme Sebepleri

Akademi mevzuatında ilişik kesme sebepleri gruplar hâlinde sayılmıştır. Yeterlilik Sınavı Hakkında Yönetmeliğin ilgili maddesinde, Akademi öğrencilerinden şunlar sayılır:

• Disiplinsizliği, sağlık durumu, ders başarısızlığı veya devamsızlığı nedeniyle ilgili mevzuat hükümleri gereğince ilişiği kesilenler,
• Eğitim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller veya tespit edilen son disiplinsizlik fiili ile disiplin puanı sebebiyle eğitim kurumundan çıkarılmayı gerektirecek durumda bulunanlar.

2803 sayılı Kanunda ayrıca Bakanlıkça belirlenen devamsızlık süresi sonunda ilişik kesilmesine karar verilenler de sayılmıştır.

Bu sebeplerin her biri farklı bir mevzuata ve farklı bir usule tabidir. Bu nedenle karar metninde hangi sebebe dayanıldığı ve o sebebin dayandığı hüküm açıkça gösterilmelidir.

Karar Süreci ve Onay Zinciri

Akademi eğitim merkezleri bakımından ilişik kesme, tek bir makamın kararıyla gerçekleşmez. İlgili yönetmelik hükmüne göre; sağlık kurulları tarafından verilecek raporlara dayalı olarak öğrenci veya kursiyer olarak devamına imkân kalmadığı belirlenen adaylar ile eğitim-öğretim faaliyetine devam etmesi uygun görülmeyenlerin ilişikleri; Eğitim Merkezi Yönetim Kurulunun kararı, Eğitim Merkezi Komutanının teklifi ve Başkanın onayı ile kesilir ve durum Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığına bildirilir. Kıta kaynaklı öğrencilerin ayrıca birlik veya kurumlarına bildirim yapılır.

Bu üç aşamalı zincir, savunmada doğrudan denetlenir: yönetim kurulu kararı var mı, komutanın teklifi bulunuyor mu, Başkanın onayı alınmış mı? Zincirin bir halkasının eksikliği, işlemi usul yönünden sakatlar.

Disiplinsizlik kaynaklı çıkarmalarda ise JSGA Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği hükümleri uygulanır. Kıta kaynaklı öğrencilerin disiplinsizlik nedeniyle ilişiklerinin kesilmesi gereken hususlarda, bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde Eğitim Merkezi mevzuatına başvurulur.

Disiplin Notu: Yüz Puanla Başlayan Sistem

JSGA öğrenci disiplininin en ayırt edici özelliği, puan düşümüne dayalı olmasıdır. JSGA Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliğindeki tanıma göre disiplin notu; öğrenci ve kursiyerin eğitime başladığında verilen (100) disiplin notundan, ceza puanlarının düşürülmesi sonucunda kalan nottur.

Yani öğrenci eğitime yüz puanla başlar ve aldığı her disiplin cezasının puanı bu nottan düşülür. Belirli bir eşiğin altına inilmesi, eğitim kurumundan çıkarılmayı gerektiren bir sebep hâline gelir.

Bu sistem, tek başına hafif görünen cezaların birikerek ilişik kesme sonucunu doğurabileceği anlamına gelir. Dolayısıyla:

• Her disiplin cezasına zamanında itiraz edilmelidir; bugün itiraz edilmeyen bir ceza, ileride ilişik kesme hesabında yer alır.
• İlişik kesme kararıyla karşılaşıldığında yalnızca son ceza değil, hesaba dâhil edilen tüm cezalar gözden geçirilmelidir. Bir cezanın iptali, kalan disiplin notunu eşiğin üzerine çıkarabilir.
• Dosyada disiplin notu hesap tablosu istenmelidir: hangi ceza, hangi tarihte, kaç puan düşürdü ve kalan not nedir?

Disiplin işlemleri, Akademiye bağlı birimlerdeki eğitim kurumlarında teşkil edilen Öğrenci Disiplin Kurulları tarafından yürütülür. Kurulun usulüne uygun teşekkül edip etmediği ayrıca denetlenir.

Yeterlilik Sınavı ve Tarafsızlık Güvencesi

JSGA mevzuatında, uygulamada çok az bilinen ancak son derece değerli bir tarafsızlık hükmü bulunur.

Yeterlilik Sınavı Hakkında Yönetmeliğe göre; Akademi Yönetim Kurulu, öğrencinin ilişik kesme kararında yer alan üyeler olmadan toplanır. Bu üyeler olmadan toplanan Akademi Yönetim Kurulu, geri kalan üyeleri ile eksiksiz toplanmış kabul edilir.

Bu hüküm, ilişik kesme kararına katılmış bir üyenin aynı öğrenciyle ilgili sonraki değerlendirmeye katılmasını engeller. Kararın alındığı toplantıda ilişik kesme kararında yer almış bir üyenin bulunması, doğrudan bir usul aykırılığı iddiasının konusudur.

Dosyada istenmesi gereken belge nettir: toplantı tutanağı ve üye listesi.

Sınav Evrakının Saklanması: Delil Koruma Hükmü

Aynı Yönetmelikte, dava açan öğrenciler bakımından güçlü bir delil koruma hükmü yer alır. Buna göre; Yeterlilik Sınavı Değerlendirme Formu ve birer nüsha orijinal soru metni ile cevap anahtarları gibi bilgi ve belgeler, son sınav tarihinden itibaren bir yıl süreyle; yeterlilik sınavı dava konusu olmuş öğrencilerin sınav evrakları ise davanın kesin karara bağlanmasına kadar Öğrenci İşleri Daire Başkanlığınca saklanır.

Yani dava açmak, sınav evrakının imha edilmesini önler. Dava açılmadığı takdirde belgeler bir yılın sonunda usulüne uygun olarak imha edilir ve sınavın hukuka uygunluğu sonradan denetlenemez hâle gelir.

Bu nedenle sınav sonucuna dayalı bir ilişik kesme işleminde dava dilekçesinde, sınav evrakının mahkemece celbi açıkça talep edilmelidir.

İlişik Kesme Sonrası: Statüye Dönüş ve Atama

2803 sayılı Kanun, ilişiği kesilen öğrenciler bakımından iki farklı sonuç öngörmüştür ve bu ayrım öğrencinin kaynağına göre değişir.

Meslek içinden öğrenciliğe alınan personel bakımından: Kanunda sayılan belirli bentler kapsamına girenler ile yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar, eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar. Yani daha önce jandarma veya sahil güvenlik personeli iken öğrenciliğe alınmış bir kişi, ilişiği kesildiğinde önceki statüsüne döner.

Ayrıca Kanunda, belirli bir bent kapsamına girenlerin istekleri hâlinde, İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliğin belirleyeceği esaslar uyarınca uygun görülecek İçişleri Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı kadrolarına atanabilecekleri düzenlenmiştir.

Bu hükümler, ilişik kesme kararının tek başına “her şeyin bittiği” anlamına gelmediğini gösterir. Dosyada mutlaka değerlendirilmelidir: öğrenci meslek içinden mi geldi; statüye dönüş hakkı var mı; kadroya atanma talebi yapılabilir mi?

Güvenlik Soruşturması Ayağı

JSGA öğrencileri, güvenlik soruşturması bakımından da ayrı bir düzenlemeye tabidir. 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunuyla 2803 sayılı Kanuna eklenen hüküm uyarınca; Jandarma Genel Komutanlığı nam ve hesabına eğitim-öğrenim görecekler ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ve buna bağlı eğitim-öğretim kurumlarında eğitim-öğrenim görecekler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.

Bu gerekçeyle ilişiği kesilen öğrenciler bakımından ayrıca dikkat edilmesi gereken bir kural vardır: 7588 sayılı Kanunun 7. maddesiyle 2577 sayılı Kanunun 28. maddesine eklenen cümle uyarınca, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrencileri ve adayları hakkında güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirilmesi üzerine açılan davalarda göreve iade sonucunu doğuran kararlar, nihai kararların kesinleşmesinden sonra yerine getirilir.

İptal Davası: Süre, Mahkeme ve Talepler

İlişik kesme kararı ve öğrencilere verilen disiplin cezaları idari işlemdir; iptal davası idare mahkemesinde açılır.

• Süre: Kararın tebliğinden itibaren altmış gün (2577 sayılı Kanunun 7. maddesi).
• Yetkili mahkeme: 2577 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca, özel bir yetki kuralı yoksa işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesidir.

Dilekçede kurulacak talepler: işlemin iptali, yürütmenin durdurulması, disiplin notu hesap tablosunun celbi, yönetim kurulu toplantı tutanağı ve üye listesinin celbi, varsa sınav evrakının celbi ve yoksun kalınan hakların iadesi.

Yürütmenin durdurulması bu dosyalarda kritiktir: eğitim dönemi devam ettiğinden, işlemin uygulanması hâlinde geçen her dönem telafisi güç bir kayıp doğurur. Ayrıca ilişik kesmenin tazminat ve mecburi hizmet bakımından doğurduğu sonuçlar da bu talebin gerekçesinde ortaya konmalıdır.

Ne Yapmalısınız?

İlişik kesme sebebini tespit edin. Disiplinsizlik, sağlık, başarısızlık, devamsızlık veya güvenlik soruşturması — uygulanacak mevzuat ve denetim ölçütleri buna göre değişir.

Kapsamı sorgulayın. Uygulanan yönetmelik sizi gerçekten kapsıyor mu? Yeterlilik Sınavı Yönetmeliği, nam ve hesaba diğer yükseköğretim kurumlarında okuyanları kapsamaz.

Onay zincirini denetleyin. Yönetim kurulu kararı, komutanın teklifi ve Başkanın onayı — üçü de dosyada bulunmalıdır.

Disiplin notu tablosunu isteyin. Hangi ceza kaç puan düşürdü, kalan not nedir? Bir cezanın iptali notu eşiğin üzerine çıkarabilir.

Toplantı tutanağını isteyin. Akademi Yönetim Kurulu, ilişik kesme kararında yer alan üyeler olmadan toplanmalıdır.

Sınav evrakının celbini talep edin. Dava açılması hâlinde evrak, davanın kesin karara bağlanmasına kadar saklanır.

Statüye dönüş hakkınızı araştırın. Meslek içinden öğrenciliğe alınmışsanız eğitim öncesi statünüze dönüş söz konusu olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

JSGA öğrencileri hangi mevzuata tabidir?

Üç katman birlikte uygulanır: 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 13/A maddesi; JSGA Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği (dayanağı 2803 m.13/A ile 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 35/1. maddesi) ve eğitim ile yeterlilik sınavına ilişkin yönetmelikler.

Disiplin notu sistemi nasıl işler?

JSGA Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliğindeki tanıma göre disiplin notu; öğrenci ve kursiyerin eğitime başladığında verilen yüz disiplin notundan, ceza puanlarının düşürülmesi sonucunda kalan nottur. Belirli bir eşiğin altına inilmesi, eğitim kurumundan çıkarılmayı gerektiren sebep hâline gelir.

İlişik kesme kararını kim verir?

Akademi eğitim merkezleri bakımından ilişik kesme; Eğitim Merkezi Yönetim Kurulunun kararı, Eğitim Merkezi Komutanının teklifi ve Başkanın onayı ile gerçekleşir ve durum Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığına bildirilir. Bu üç aşamalı zincirin bir halkasının eksikliği işlemi usul yönünden sakatlar.

Yönetim Kurulunda tarafsızlık güvencesi var mı?

Evet. Yeterlilik Sınavı Hakkında Yönetmeliğe göre Akademi Yönetim Kurulu, öğrencinin ilişik kesme kararında yer alan üyeler olmadan toplanır ve bu üyeler olmadan toplanan kurul geri kalan üyeleri ile eksiksiz toplanmış kabul edilir. Kararda bu üyelerin bulunması usul aykırılığı oluşturur.

Sınav evrakı ne kadar saklanır?

Yeterlilik Sınavı Değerlendirme Formu ile orijinal soru metni ve cevap anahtarları son sınav tarihinden itibaren bir yıl süreyle saklanır. Ancak yeterlilik sınavı dava konusu olmuş öğrencilerin sınav evrakları, davanın kesin karara bağlanmasına kadar Öğrenci İşleri Daire Başkanlığınca saklanır.

İlişiği kesilen öğrenci eski statüsüne döner mi?

2803 sayılı Kanuna göre meslek içinden öğrenciliğe alınan personelden belirli bentler kapsamına girenler ile yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar, eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar. Ayrıca belirli bir bent kapsamındakilerin istekleri hâlinde uygun görülecek kadrolara atanabilecekleri düzenlenmiştir.

Her yönetmelik her JSGA öğrencisini kapsar mı?

Hayır. Örneğin Yeterlilik Sınavı Hakkında Yönetmelik, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına diğer yükseköğretim kurumlarında okuyan öğrencileri kapsamaz. Kapsam dışındaki bir öğrenciye o yönetmeliğin uygulanması dayanak sakatlığı oluşturur.

Güvenlik soruşturması nedeniyle ilişiği kesilenler davayı kazanınca hemen döner mi?

7588 sayılı Kanunun 7. maddesiyle 2577 sayılı Kanunun 28. maddesine eklenen cümle uyarınca; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrencileri ve adayları hakkında güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirilmesi üzerine açılan davalarda göreve iade sonucunu doğuran kararlar, nihai kararların kesinleşmesinden sonra yerine getirilir.