Sahte Fatura Ceza Davasında Savunma Dilekçesi Örneği 2026: VUK 359 Davasında Kast, Zamanaşımı, Mütalaa Şartı, Zincirleme Suç ve Etkin Pişmanlık — Esas Hakkında Savunma (TCK m.7, 21, 43, 66; CMK m.217, 223)

Sahte fatura düzenleme veya kullanma iddiasıyla Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesi uyarınca asliye ceza mahkemesinde yargılanan bir şirket yöneticisi için davanın kaderi çoğu zaman beş soruda belirlenir: kamu davası kanunun aradığı mütalaa ile mi açıldı, fiil 15 Nisan 2022’den önce mi işlendi ve dava zamanaşımı doldu mu, faturayı kullanan kişinin belgenin sahte olduğunu bildiği gösterilebildi mi, vergi inceleme raporu dışında duruşmada tartışılmış bir delil var mı ve birden fazla yıla yayılan fiiller tek bir zincirleme suç mu sayılmalı? Bu rehber, esas hakkında savunmanın bu sorular üzerine nasıl kurulacağını, VUK m.359, m.360 ve m.367 ile TCK m.7, 21, 43, 62 ve 66 ve CMK m.217, 223 ve 231 hükümleri üzerinden anlatır ve beraat eksenli tam metin bir savunma dilekçesi örneği verir.

Esas Hakkında Savunma Nedir, Ne Zaman Verilir?

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 216. maddesine göre delillerin ortaya konulmasından sonra söz sırasıyla katılana, vekiline, Cumhuriyet savcısına, sanık ve müdafiine verilir ve son söz hakkı sanığa aittir. Savcının bu aşamada verdiği “esas hakkında mütalaa”, iddianamedeki suçlamayı duruşmada toplanan delillere göre yeniden değerlendirir; mahkûmiyet, beraat veya başka bir hüküm talep edilebilir. Sanık ve müdafii, mütalaaya karşı esas hakkındaki savunmalarını sözlü olarak yapar ve bu savunmayı yazılı bir dilekçeyle de sunabilir; dosyanın kapsamına göre mahkeme savunmanın hazırlanması için süre verebilir.

VUK m.359 dosyalarında esas hakkında savunmanın özel bir önemi vardır. Bu dosyalar çoğu zaman yüzlerce faturayı, birden fazla vergilendirme dönemini, bir vergi inceleme raporunu, karşıt inceleme tutanaklarını ve bir bilirkişi raporunu içerir. Mütalaa ise genellikle bu belgelerin özetine dayanır. Esas hakkında savunma, mahkemenin hükmünü kurarken önünde bulunacak son ve en ayrıntılı savunma metnidir; bu nedenle her iddiayı hangi delile dayandığıyla birlikte ele almalı ve hukuki meseleleri ayrı başlıklar hâlinde göstermelidir.

Suçlamanın Kanuni Çerçevesi: VUK m.359’daki Fiiller ve Cezalar

VUK m.359 sahte fatura dosyalarında iki ayrı fıkrayla karşınıza çıkar. Birinci grup (a) fıkrasıdır: defter ve kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapmak, defter, kayıt ve belgeleri tahrif etmek veya gizlemek, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlemek veya bu belgeleri kullanmak. İkinci grup (b) fıkrasıdır: defter, kayıt ve belgeleri yok etmek veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenlemek veya bu belgeleri kullanmak. Kanun iki belge türünü de tanımlar: gerçek bir muamele veya durum olmadığı hâlde bunlar varmış gibi düzenlenen belge sahte belge; gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bunu mahiyet veya miktar itibarıyla gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belge muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgedir.

Cezaların üst sınırları 7394 sayılı Kanunla 15 Nisan 2022’den itibaren artırılmıştır. Bu değişiklik, hem verilecek cezayı hem de dava zamanaşımını doğrudan etkiler; fiilin bu tarihten önce mi sonra mı işlendiği, savunmanın ilk kontrol edilmesi gereken noktasıdır.

Tablodaki zamanaşımı süreleri TCK m.66/1’deki ölçüye göre belirlenmiştir: beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda on beş yıl, beş yıldan fazla olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıl. Sahte belge suçunun üst sınırı 7394 sayılı Kanundan önce beş yıl olduğundan, bu tarihten önce işlenen fiiller için sekiz yıllık süre esas alınmalıdır; bunun nedeni aşağıda lehe kanun başlığında açıklanmıştır.

Kanunun 359. maddesine eklenen diğer fıkralar da savunmanın yapısını belirler. 371. maddedeki pişmanlık şartlarına uygun olarak durumu ilgili makamlara bildirenler hakkında 359. madde uygulanmaz. Bu maddede düzenlenen suçların birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi hâlinde TCK m.43’teki zincirleme suç hükümleri uygulanır. Ödeme yapılması hâlinde etkin pişmanlık indirimi öngörülmüştür. Kaçakçılık suçlarını işleyenler hakkında hapis cezasının uygulanması, VUK m.344’teki vergi ziyaı cezasının ayrıca uygulanmasına engel değildir.

Önce Usul: Mütalaa Şartı ve Durma Kararı

VUK m.367’ye göre inceleme sırasında 359. maddede yazılı suçların işlendiğini tespit eden vergi müfettişleri, ilgili rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasıyla durumu doğrudan doğruya Cumhuriyet başsavcılığına bildirmek zorundadır; vergi incelemesine yetkili diğer memurlar bakımından bildirim, rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasıyla vergi dairesi başkanlığı veya defterdarlık tarafından yapılır. 359. maddedeki suçların işlendiğini başka yollarla öğrenen Cumhuriyet başsavcılığı ise ilgili vergi dairesini haberdar ederek inceleme yapılmasını ister. Kanun açıkça kamu davasının açılmasını, inceleme neticesinin Cumhuriyet başsavcılığına bildirilmesine bağlamıştır.

Bu hüküm, kamu davası için bir kovuşturma şartı niteliğindedir ve esas hakkında savunmada ilk kontrol edilmesi gereken husustur. CMK m.223/8’e göre soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hâlinde davanın düşmesine karar verilir; kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa, gerçekleşmesini beklemek üzere durma kararı verilir. Dosyada sanığa yüklenen dönem ve fiil için rapor değerlendirme komisyonunun mütalaası bulunmuyorsa ya da mütalaa iddianamedeki dönemlerin bir kısmını kapsamıyorsa, bu eksiklik savunmanın ilk başlığı olmalıdır.

Kanunun iki istisnası da bilinmelidir. 7318 sayılı Kanunla eklenen fıkraya göre 359. maddenin (ç) ve (d) fıkralarındaki suçlarda, yani ödeme kaydedici cihaz ve elektronik sistemlere müdahale ile 4733 sayılı Kanun piyasalarında özel etiket ve işaret sistemine müdahale suçlarında, incelemenin tamamlanması beklenmeksizin rapor düzenlenir ve kamu davasının açılması için incelemenin tamamlanması şartı aranmaz; mütalaa ise yine gereklidir. 7394 sayılı Kanunla eklenen fıkraya göre de 359. maddedeki suçlara ilişkin yürütülmekte olan soruşturma veya kovuşturmalarda mütalaaya konu fiilin başka bir kişi tarafından veya başka bir kişiyle birlikte gerçekleştirildiğinin ortaya çıkması durumunda, bu kişi bakımından kamu davası açılması için rapor düzenlenmesi ve mütalaa verilmesi şartı aranmaz. Bu istisna, mütalaaya konu olan fiille sınırlıdır; mütalaada yer almayan başka bir dönem veya fiil için kendiliğinden genişletilemez. Mütalaa şartının ayrıntıları vergi suçlarında mütalaa şartı ve ceza yargılaması rehberinde ele alınmıştır.

Zamanaşımı ve Lehe Kanun

TCK m.7/2’ye göre suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olan kanun uygulanır. 7394 sayılı Kanun 15 Nisan 2022’den itibaren VUK m.359/a’daki üst sınırı üç yıldan beş yıla, (b) fıkrasındaki üst sınırı beş yıldan sekiz yıla çıkarmıştır. Bu tarihten önce işlenen fiiller bakımından hem cezanın belirlenmesinde hem de dava zamanaşımının hesabında eski ve lehe olan sınırlar esas alınmalıdır.

Sonucun pratik etkisi büyüktür. Sahte belge kullanma suçunun yeni üst sınırı sekiz yıl olduğundan, 15 Nisan 2022’den sonra işlenen fiillerde dava zamanaşımı TCK m.66/1-d’ye göre on beş yıldır. Aynı suçun bu tarihten önce işlenen hâlinde ise eski üst sınır beş yıl olduğundan TCK m.66/1-e’deki sekiz yıllık süre uygulanır. TCK m.66/6’ya göre zamanaşımı tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden, zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden işlemeye başlar. TCK m.67/2’ye göre şüpheli veya sanıklardan birinin savcı huzurunda ifadesinin alınması veya sorguya çekilmesi, yakalama veya tutuklama kararı verilmesi, iddianame düzenlenmesi ve sanıklardan bir kısmı hakkında da olsa mahkûmiyet kararı verilmesi zamanaşımını keser; ancak kesilme hâlinde zamanaşımı süresi, ilgili suç için kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzar (TCK m.67/4).

Lehe kanun karşılaştırması yalnız üst sınırla sınırlı değildir. 7394 sayılı Kanunla getirilen zincirleme suç hükmü ve etkin pişmanlık indirimi gibi düzenlemeler de fiil tarihinden bağımsız olarak, sanığın lehine olduğu ölçüde değerlendirilmelidir. TCK m.7/2 bu karşılaştırmanın somut olaya her iki kanunun ayrı ayrı uygulanması suretiyle yapılmasını gerektirir; esas hakkında savunmada iki hesabın da gösterilmesi, mahkemenin lehe olanı belirlemesini kolaylaştırır.

Savunmanın Merkezi: Kast

TCK m.21’e göre suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır; kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. VUK m.359’daki suçlar taksirle işlenebilen suçlar değildir. Sahte belge kullanma suçunda bu, sanığın faturanın arkasında gerçek bir muamele bulunmadığını bildiğinin ve buna rağmen belgeyi kayıtlara alarak kullandığının ispatı demektir. Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgede ise sanığın belgede gösterilen miktar veya bedelin gerçeğe aykırı olduğunu bilmesi gerekir.

CMK m.223/2’ye göre beraat kararı; yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması, yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması, yüklenen suç açısından failin kast veya taksirinin bulunmaması, olayda bir hukuka uygunluk nedeninin bulunması veya yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması hâllerinde verilir. Sahte fatura kullanma dosyalarında savunma çoğu zaman bu bentlerden ikisine dayanır: faturaya konu işlemin gerçek olduğu gösterilebiliyorsa belge sahte değildir ve fiil unsuru gerçekleşmemiştir; işlem gerçek olmasa bile sanığın bunu bildiği gösterilemiyorsa kast yoktur.

Son satır, şirket yöneticilerinin yargılandığı dosyalarda özellikle önemlidir. VUK m.333’e göre 359. maddede yazılı fiillerin işlenmesi hâlinde bu fiiller için öngörülen cezalar fiilleri işleyenler hakkında hükmolunur. Cezai sorumluluk şahsidir; bir kişinin yalnızca yönetim kurulu üyesi veya şirket müdürü olması, faturanın kayda alınmasında bilerek ve isteyerek rol aldığını göstermez. Savunmada sanığın şirketteki fiilî görevi, satın alma ve muhasebe süreçlerinin kimler tarafından yürütüldüğü ve uyuşmazlık konusu faturaların hangi süreçle kayda alındığı ayrıca gösterilmelidir. VDK’nın kullanıcının kastına ilişkin değerlendirme kriterleri sahte belgeyi bilerek mi, bilmeyerek mi kullandınız rehberinde anlatılmıştır; bu kriterlerin her biri, ceza dosyasındaki delillerle tek tek karşılanmalıdır.

Vergi İnceleme Raporu Ceza Mahkemesini Bağlar mı?

Bağlamaz. CMK m.217/1’e göre hâkim kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir ve bu deliller hâkimin vicdani kanaatiyle serbestçe takdir edilir; m.217/2’ye göre yüklenen suç hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir. Vergi inceleme raporu ve vergi suçu raporu, idarenin tespit ve değerlendirmelerini içeren belgelerdir; ceza mahkemesi bu raporları diğer delillerle birlikte değerlendirir, ancak raporda varılan sonuçla bağlı değildir.

VUK m.367’nin, ceza mahkemesi kararlarının vergi cezalarını uygulayacak mercileri, bu mercilerin kararlarının da ceza hâkimini bağlamayacağını öngören son fıkrası Anayasa Mahkemesi’nin 4 Kasım 2021 tarihli ve E.2019/4, K.2021/78 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bugün iki yargılama arasında etkileşimi engelleyen bir kanun hükmü yoktur. Bu, savunma bakımından iki yönlüdür: vergi mahkemesinde tarhiyatın kaldırıldığı bir karar ceza dosyasına sunulup değerlendirilmesi istenebilir; buna karşılık vergi mahkemesinde kesinleşen aleyhe bir kararın da ceza dosyasında tartışılacağı hesaba katılmalıdır. Vergi davasının durumu, esas hakkında savunmada mutlaka belirtilmelidir.

Raporun ceza mahkemesindeki değeri, dayandığı tespitlerin niteliğine bağlıdır. Sanığın şirketine ilişkin somut tespitler yerine düzenleyici firma hakkındaki genel tespitlere dayanan, şirketin banka, stok ve satış kayıtlarını incelemeyen bir rapor, kullanma fiilini ve kastı göstermek için yeterli değildir. Esas hakkında savunmada raporun her bir sonucunun hangi belgeye dayandığı sorgulanmalı; dayanaksız sonuçlar ayrı ayrı gösterilmelidir.

Bilirkişi ve uzman mütalaası

CMK m.63’e göre çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir. Sahte fatura dosyalarında defter, stok, banka ve satış kayıtlarının birbirini doğrulayıp doğrulamadığı bu nitelikte bir sorudur. Bilirkişi raporu yalnızca vergi inceleme raporunun tekrarından ibaretse, şirket kayıtlarını incelemiyorsa veya hukuki nitelendirme yapıyorsa, bu eksiklikler esas hakkında savunmada ayrıca belirtilmeli ve ek rapor ya da yeni bir bilirkişi incelemesi istenmelidir. CMK m.67/6 ayrıca sanık ve müdafiine, dosya hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alma imkânı tanır; şirket kayıtlarını inceleyen bağımsız bir mali müşavir veya akademisyen mütalaası, mahkemenin değerlendirmesine sunulabilir.

Soruşturma aşamasında toplanmayan lehe deliller de bu aşamada hatırlatılmalıdır. CMK m.160/2’ye göre Cumhuriyet savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamakla yükümlüdür. Nakliye firmasının kayıtları, satıcının diğer müşterilerine yaptığı gerçek satışlar veya bankaların ödeme kayıtları gibi lehe deliller dosyaya girmemişse, bunların toplanması talebi esas hakkında savunmada yinelenmelidir.

Birden Fazla Yıl: Zincirleme Suç

Sahte fatura dosyaları çoğu zaman birden fazla yılı kapsar. 7394 sayılı Kanunla VUK m.359’a eklenen fıkraya göre bu maddede düzenlenen suçların birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi hâlinde TCK m.43 uygulanır. TCK m.43’e göre bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda bir cezaya hükmolunur; ancak bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır.

Zincirleme suç hükmü, her yıl için ayrı ayrı ceza verilmesine göre sanığın lehinedir. Esas hakkında savunmada bu husus, ana talep olan beraatten sonra ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla ikincil olarak ileri sürülür. Aynı suç işleme kararının varlığı; aynı satıcıyla süregelen ticari ilişki, aynı tür faturalar ve aynı ödeme düzeni gibi olgularla gösterilir. Zincirleme suç kabul edildiğinde zamanaşımının son suçun işlendiği günden başlayacağı da (TCK m.66/6) hesaba katılmalıdır; bu nedenle zamanaşımı savunması ile zincirleme suç talebi birlikte ve dikkatle kurulmalıdır.

Etkin Pişmanlık ve Diğer İndirim İmkânları

Sanık müdafiinin ana talebi her zaman beraattir. Bununla birlikte mahkemenin aksi kanaate varması ihtimaline karşı kanundaki indirim ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi imkânlar, beraat talebini zayıflatmayacak biçimde, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ikincil olarak ileri sürülür. Aşağıdaki tablo bu imkânları kanuni dayanaklarıyla gösterir.

Etkin pişmanlık indirimi için öngörülen “vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi ve kanun yollarına başvurulmaması” şartı Anayasa Mahkemesi’nin 13 Eylül 2023 tarihli ve E.2022/81, K.2023/153 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Sanık, vergi mahkemesindeki davasını sürdürürken ceza dosyasında ödemeyi yapabilir ve indirimden yararlanabilir. Ödemenin zamanlaması kritiktir: kovuşturma evresinde indirim ancak hüküm verilinceye kadar yapılan ödemeye bağlanmıştır; esas hakkında mütalaadan sonra ödeme planı hızla netleştirilmelidir.

Etkin pişmanlık ve takdiri indirim gibi imkânlar, kovuşturmaya konu fiilin kabulü anlamına gelmez; dilekçede bu husus açıkça yazılmalıdır. Sahte belge kullanma suçunun alt sınırı üç yıl olduğundan, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme gibi iki yıllık sınıra bağlı imkânlar ancak etkin pişmanlık ve diğer indirimlerden sonra ortaya çıkan cezaya göre değerlendirilebilir; bu nedenle indirim talepleri sıralı olarak ve gerekçeleriyle birlikte yazılmalıdır.

Esas Hakkında Savunma Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, bir şirketin yönetim kurulu üyesi olan sanığın, şirketin bir tedarikçiden aldığı faturaları birden fazla yıl boyunca bilerek kullandığı iddiasıyla VUK m.359/b uyarınca yargılandığı bir dosya için hazırlanmıştır. Usule ilişkin başlıklar, ancak dosyada karşılığı varsa kullanılmalıdır. Dönemler, tarihler, belge ve tanık bilgileri somut dosyaya göre doldurulmalıdır.

Dilekçenin sonuç bölümünde ana talep beraattir; düşme ve durma talepleri, ilgili dönemlerin ayrıca ele alınmasını sağlar. Dördüncü talepteki zincirleme suç, etkin pişmanlık, takdiri indirim ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması, fiilin kabulü anlamına gelmeyecek biçimde ve yalnızca aksi kanaat ihtimaline karşı ileri sürülmüştür.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

VUK m.359 davaları, vergi hukukunun teknik ayrıntılarıyla ceza muhakemesinin güvencelerinin birlikte kullanılmasını gerektirir. Hukukçular Evi bu dosyalarda iddianamenin ve mütalaanın mütalaa şartı ile zamanaşımı yönünden denetlenmesi, lehe kanun karşılaştırması, vergi inceleme raporu ve bilirkişi raporunun şirket kayıtlarıyla karşılaştırılması, uzman mütalaası ve ek bilirkişi talepleri, etkin pişmanlık ödemesinin zamanlaması, esas hakkında savunma ile istinaf ve temyiz aşamaları ve paralel yürüyen vergi davası işlerini birlikte üstlenir. Kurumsal hizmet kapsamı sahte fatura avukatı sayfasında yer alır. Dosyanızın değerlendirilmesi için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sahte fatura kullanma suçunun cezası nedir?

VUK m.359/b’ye göre belgeleri sahte olarak düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar 15.04.2022’den itibaren üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu tarihten önce işlenen fiillerde üst sınır beş yıldı ve TCK m.7/2 uyarınca lehe olan bu hüküm uygulanır.

Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ile sahte belge arasındaki fark nedir?

Sahte belge gerçek bir muamele olmadan düzenlenen belgedir; yanıltıcı belge ise gerçek bir muameleye dayanır, ancak onu mahiyet veya miktar itibarıyla gerçeğe aykırı yansıtır. Yanıltıcı belge VUK m.359/a kapsamında on sekiz aydan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir.

Sahte fatura suçunda dava zamanaşımı kaç yıldır?

15.04.2022’den sonra işlenen sahte belge suçunda on beş yıl (TCK m.66/1-d), bu tarihten önce işlenenlerde ve yanıltıcı belge suçunda sekiz yıldır (TCK m.66/1-e). Kesilme hâlinde süre en fazla yarısına kadar uzar (TCK m.67/4).

Rapor değerlendirme komisyonunun mütalaası yoksa ne olur?

VUK m.367 kamu davasının açılmasını mütalaalı bildirime bağlamıştır. Mütalaa bulunmuyorsa veya iddianamedeki dönemi kapsamıyorsa CMK m.223/8 uyarınca şartın gerçekleşmesini beklemek üzere durma kararı, şartın gerçekleşmeyeceği anlaşılırsa düşme kararı verilir.

Satıcı hakkında sahte belge raporu olması mahkûmiyet için yeterli mi?

Hayır. Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır (TCK m.21) ve hâkim kararını duruşmada tartışılmış delillere dayandırır (CMK m.217). Satıcı hakkındaki tespitler, sanığın kullandığı faturaların arkasında teslim bulunmadığını ve sanığın bunu bildiğini kendiliğinden göstermez.

Yönetim kurulu üyesi olmak tek başına suç mu?

Hayır. VUK m.333’e göre 359. maddedeki cezalar fiilleri işleyenler hakkında hükmolunur. Sanığın faturaların kayda alınmasında bilerek ve isteyerek rol aldığının ayrıca gösterilmesi gerekir.

Birden fazla yıl için ayrı ayrı ceza verilir mi?

7394 sayılı Kanunla eklenen hükme göre suçların birden fazla takvim yılı veya dönemde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi hâlinde TCK m.43 uygulanır; tek ceza verilir ve bu ceza dörtte birden dörtte üçe kadar artırılır.

Vergi davası devam ederken etkin pişmanlıktan yararlanılabilir mi?

Evet. Etkin pişmanlık için öngörülen dava açmama ve kanun yollarına başvurmama şartı Anayasa Mahkemesi’nin E.2022/81, K.2023/153 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Kovuşturmada indirim, hüküm verilinceye kadar yapılan ödemeye bağlıdır.

Vergi mahkemesinde kazanılan dava ceza davasını etkiler mi?

Kendiliğinden bağlamaz, ancak delil olarak sunulabilir. Ceza ve vergi kararlarının birbirini bağlamayacağını öngören VUK m.367 son fıkrası Anayasa Mahkemesi’nce iptal edildiğinden aralarındaki etkileşimi engelleyen bir hüküm yoktur.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması mümkün mü?

Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az ise ve CMK m.231’deki diğer şartlar gerçekleşmişse mümkündür. Sahte belge suçunun alt sınırı üç yıl olduğundan bu imkân ancak etkin pişmanlık ve diğer indirimlerden sonra ortaya çıkan cezaya göre değerlendirilebilir.

Esas hakkında savunma yazılı mı verilmeli?

CMK m.216 uyarınca mahkeme, delillerin ortaya konulmasından sonra sanık ve müdafiine söz vermek zorundadır ve son söz sanığındır. Savunma sözlü yapılır; yazılı dilekçe ise savunmanın eksiksiz kayda geçmesini sağlar. Çok dönemli ve çok belgeli VUK m.359 dosyalarında usul, zamanaşımı, kast ve delil itirazlarının yazılı olarak ve ayrı başlıklar hâlinde sunulması önerilir.