Orman Köylüsü Odun Satış Gelirinden Pay Alabilir mi? 2026 Dağıtım Yönetmeliği: Hak Sahipliği Şartları, %10 Oranı, Asgari Ücret Tavanı, Orman Suçu Zaptı ve İtiraz Yolu (6292 m.10; 6831 m.34, 40; İYUK m.7, 10, 11)

Orman Genel Müdürlüğünün “Ormancılık Faaliyetlerinde Vahidi Fiyatla Çalışan Orman Köylülerine Yapılacak Ayni veya Nakdi Dağıtımın Uygulamasına Dair Yönetmelik”i 3 Kasım 2026 tarihli ve 33419 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Yönetmeliğin ana hatlarını son dakika haberimizde özetledik. Bu yazı düzenlemenin hukuken ne anlama geldiğini açıklıyor: Orman köylüsü odun satış gelirinden hangi şartlarla pay alır, ikamet süresi ve “vahidi fiyatla çalışma” nasıl ispat edilir, pay nasıl hesaplanır ve hangi tavanla sınırlanır, hakkında orman suçu zaptı düzenlenen kişinin durumu ne olur, ödemeden hangi kesintiler yapılabilir ve listeye alınmayan köylü hangi sürede hangi mercie başvurmalıdır. Yorum içeren tespitler “değerlendirmemize göre” ifadesiyle ayrıca işaretlenmiştir.

Yönetmeliğin Künyesi ve Yetki Dayanağı

Yönetmelik, Orman Genel Müdürlüğünce (OGM) çıkarılmış ve dokuz maddeden oluşan kısa bir metindir. Dayanağı, 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun 10. maddesinin birinci fıkrasıdır (Yönetmelik m.3). Bu fıkranın ilk cümleleri OGM’ye Devlet ormanları içinde ve bitişiğinde oturan köyler halkının geçim seviyesini yükseltmek için gerekli tedbirleri alma görevini verir ve bu amaçla sağlanacak araç, gereç ve girdilerin hibe veya kredi desteğiyle karşılanacağını söyler. 23/3/2023 tarihli ve 7442 sayılı Kanunun 39. maddesiyle aynı fıkraya eklenen cümleler ise şöyledir: Orman köylülerinden ormancılık faaliyetlerinde vahidi fiyatla çalışanlara kendi mülki hudutları içinde istihsali yapılan oduna dayalı orman ürünlerinin satış gelirlerinden üretim giderleri düşüldükten sonra kalan tutarın yüzde onuna kadarı ayni veya nakdi olarak dağıtılır; oranı ve verilme şeklini belirlemeye Tarım ve Orman Bakanı yetkilidir; dağıtıma ilişkin usul ve esaslar OGM’ce hazırlanan yönetmelikle belirlenir.

Anayasanın 124. maddesi bakanlıklara ve kamu tüzelkişilerine, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarma yetkisi tanır. Bu nedenle Yönetmelik, Kanunun çizdiği çerçeveyi daraltan ya da genişleten hükümler içeriyorsa, o hükümler yargısal denetimde kanuna uygunluk yönünden tartışılabilir. Aşağıda özellikle “orman suçu zaptı” şartı ve kişi başı asgari ücret tavanı bu açıdan ayrıca değerlendirilmiştir.

Kanun Hükmü Neden Bir Yönetmelik Bekliyordu?

6292 sayılı Kanunun 10. maddesine eklenen cümle “dağıtılır” ifadesini kullanır; yani hak, kanunda ilke olarak tanınmıştır. Ancak aynı cümle hem oranın hem de verilme şeklinin Bakan tarafından belirlenmesini, usul ve esasların ise yönetmelikle düzenlenmesini öngörmüştür. Kimin “orman köylüsü” sayılacağı, “kendi mülki hudutları” ifadesinin hangi sınırları kapsadığı, satış gelirinin hangi fiyatla hesaplanacağı, üretim giderlerine nelerin gireceği ve tutarın köylüler arasında nasıl bölüştürüleceği kanunda yazmıyordu. Bu belirsizlikler giderilmeden işletme müdürlüklerinin köy bazında hesap yapması ve ödeme listesi çıkarması pratikte mümkün değildi.

Yönetmelik bu boşluğu dört başlıkta dolduruyor: (1) kavramları tanımlıyor (m.4), (2) hak sahipliğini dört şarta bağlıyor (m.5), (3) dağıtımın yapılabilmesi için listenin ve oranın hazır olmasını şart koşuyor (m.6) ve (4) hesap ve ödeme yöntemini belirliyor (m.7). Böylece Kanunun 2023’te koyduğu ilke, değerlendirmemize göre ilk kez her yıl tekrarlanabilir bir idari prosedüre dönüşmüş oluyor.

Temel Kavramlar: Orman Köyü, Mülki Hudut, Vahidi Fiyat, Satış Geliri

Yönetmeliğin uygulanmasında sonucu en çok etkileyecek olan tanımlardır. Bir kişinin hak sahibi olup olmadığı ve köye ne kadar pay ayrılacağı bu tanımların nasıl uygulandığına bağlıdır.

Tanımlardaki iki ayrıntı özellikle önemlidir. Birincisi, “dikili satış dahil” ifadesiyle, ağacın kesilmeden ayakta satıldığı durumlar da köyün satış gelirine dahil edilmiştir (m.4/1-ç). İkincisi, yanık sahalardan elde edilen ürün geliri hem satış geliri tanımında hem de m.7/7’de açıkça dağıtım dışında bırakılmıştır. Değerlendirmemize göre bu tercih, yangın sonrası üretimin köylülere gelir kapısı olarak görülmesini engellemeyi amaçlar; ancak yangının köylülerle hiçbir ilgisi olmayan durumlarda da o yılın yanık saha gelirinin tamamen dışlanması, büyük yangın görmüş köylerde dağıtım tutarını ciddi ölçüde azaltabilir.

Madde Madde Yönetmelik ve Köylü Bakımından Anlamı

Hak Sahipliği Şartları Ayrıntılı

1. İkamet: bir yıl mı, üç yıl mı?

Yönetmelik ikamet şartını nüfus kaydına göre ikiye ayırır. Dağıtıma konu orman köyünün nüfusuna kayıtlı olan kişinin, cari yılın 31 Aralık tarihi itibarıyla o köyde kesintisiz en az bir yıldır ikamet etmesi yeterlidir (m.5/1-a). Başka bir köyün veya yerin nüfusuna kayıtlı olan kişi için aynı tarihte aranan süre kesintisiz en az üç yıldır (m.5/1-b). Her iki durumda da ikamet şartının “Genel Müdürlük bilgi sistemi üzerinden tespit edilmiş olması veya belgelendirilmesi” gerekir. Değerlendirmemize göre bu ifade, idarenin kendi kayıtlarından tespit edemediği hâllerde ispat yükünü köylüye bırakmakla birlikte, köylünün başka belgelerle ikameti kanıtlamasına da imkân tanır. Yerleşim yeri adres kaydı bu bakımdan en güçlü belgedir; adres değişikliklerinin zamanında bildirilmemesi kesintisizlik şartını tartışmalı hâle getirebilir. Adres kayıtlarına ilişkin işlemler için Adres (İkametgâh) Bildirimi ve Nüfus İdari İşlemleri yazımıza bakabilirsiniz.

“Kesintisiz” kelimesi uygulamada en çok uyuşmazlık çıkaracak ifadedir. Yönetmelik, mevsimlik olarak şehirde çalışma, askerlik, tedavi veya eğitim gibi sebeplerle köyden geçici ayrılmanın kesinti sayılıp sayılmayacağını düzenlemiyor. Değerlendirmemize göre, yerleşim yeri adresi köyde kalmaya devam ettiği ve köyle bağ fiilen sürdüğü sürece geçici ayrılmalar kesinti sayılmamalıdır; aksi yorum, Yönetmeliğin “kırsala geri dönüşlerin teşvik edilmesi” amacıyla (m.1) bağdaşmaz. Ancak idare farklı yorumlayabilir; bu nedenle belgelerin önceden hazırlanması önem taşır.

2. O yıl vahidi fiyatla çalışmış olmak

İkinci şart, kişinin dağıtıma konu cari yılda, ikamet ettiği orman köyünün mülki hudutları içindeki ormancılık faaliyetlerinden en az birinde, sözleşmeye veya şartnameye dayalı olarak kendi nam ve hesabına ya da kooperatif ortağı olarak vahidi fiyatla çalıştığının “ilgili kayıtlarda ve ödeme belgelerinde” yer almasıdır (m.5/1-c). Burada üç unsur birlikte aranır: (i) çalışma aynı köyün sınırları içinde olmalı, (ii) iş vahidi fiyat (birim fiyat) usulüyle yapılmış olmalı, (iii) bu durum kayıt ve ödeme belgeleriyle görünmelidir. Komşu köyün sınırındaki bölmede çalışan köylü, kendi köyünün listesine bu çalışmaya dayanarak giremez. Kooperatif aracılığıyla çalışan ortağın adı ödeme belgelerinde ayrıca görünmüyorsa, kooperatifin ortak bazındaki hakediş kayıtları kritik delil olacaktır.

Vahidi fiyat tanımı (m.4/1-ö) işin “hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına” yapılmasını ve 6098 sayılı Borçlar Kanununun eser sözleşmesi hükümlerine dayanmasını öngörür. Bu nedenle orman işletmesinde işçi olarak (hizmet sözleşmesiyle) çalışanlar, değerlendirmemize göre bu dağıtımın hak sahibi değildir; onların hakları iş ve sosyal güvenlik mevzuatından doğar.

3. O yıl orman suçu zaptı bulunmaması

Üçüncü şart, kişi hakkında dağıtıma konu cari yıl içinde orman suçu sebebiyle suç zaptı tanzim edilmemiş olmasıdır (m.5/1-ç). Aynı kural m.7/8’de tekrar edilir: o yıl hakkında zabıt düzenlenenler hak sahibi olarak belirlenemez. 6831 sayılı Orman Kanununun 82. maddesine göre orman memurları, Kanuna aykırı hareket edenlerin kimliklerini ve suçun mahiyetini tespit eden bir zabıt düzenler; zabıtlar amirlerce incelenerek cumhuriyet başsavcılığına gönderilir ve “hilafı ispat olununcaya kadar” muteberdir. Yönetmelik ise mahkûmiyet kararını değil, zabıt düzenlenmiş olmasını yeterli görüyor.

Hesaplama: Köyün Satış Gelirinden Kişinin Payına

Yönetmelik hesabı iki aşamada kurgular. İlk aşamada her orman köyü için ayrı bir “dağıtım miktarı” bulunur; ikinci aşamada bu miktar köyün hak sahipleri listesindeki kişiler arasında paylaştırılır.

Birinci aşama — köyün payı: Cari yılın bilançosu çıkarıldıktan ve Bakan Olur’u alındıktan sonra işletme müdürlüğü her köy için dağıtım miktarını hesaplar (m.7/2). Formül şudur: (köy sınırlarında yanık sahalar hariç üretilen ürün miktarı × ürün bazında işletme satış ortalaması) – aynı ürünlerin üretim giderleri = fark; fark × Bakanın belirlediği dağıtım oranı = köyün dağıtım miktarı (m.4/1-ç, m, n, o).

İkinci aşama — kişinin payı: Köyün dağıtım miktarının yüzde ellisi listedekilere eşit olarak bölünür. Kalan yüzde elli ise her bir hak sahibine, o yıl vahidi fiyatla yaptığı işler karşılığında ödenen hakediş tutarları nispetinde dağıtılır (m.7/3). Kişinin toplam payı, cari yıldaki bir aylık net asgari ücreti geçemez; yıl içinde birden fazla asgari ücret belirlenmişse bunların ortalaması alınır (m.7/6). Ödeme, OGM’nin döner sermaye bütçesinden kanuni kesintiler yapıldıktan sonra banka hesabına yapılır (m.7/4).

Örnekte görüldüğü gibi, hakedişi yüksek olan köylüler bakımından kişi başı tavan belirleyici olabilir. Tavanı aşan kısmın ne olacağı (aynı köydeki diğer hak sahiplerine mi dağıtılacağı, yoksa döner sermayede mi kalacağı) Yönetmelikte düzenlenmemiştir; bu konu aşağıda belirsiz noktalar arasında ayrıca ele alınmıştır.

Ayni mi Nakdi mi? Ödeme, Kanuni Kesintiler ve Haciz

Dağıtımın ayni mi nakdi mi yapılacağına her yıl Bakan Olur’u ile karar verilir (m.7/1). Ayni dağıtımda araç, gereç, ekipman, kişisel koruyucu donanım ile akaryakıt ve benzeri malzeme verilir (m.4/1-a). İhtiyaçlar OGM’nin belirlediği çerçeve içinde işletme müdürlüğünce tespit edilir, mevzuata uygun şekilde satın alınır ve hak sahiplerine dağıtılır; bir hak sahibine verilecek malzemenin toplam bedeli, onun için hesaplanan nakdi dağıtım tutarından fazla olamaz (m.7/5). Değerlendirmemize göre bu kural, ayni dağıtımda da kişi bazında hesap yapılmasını ve köylüye verilen malzemenin bedelinin kendisine bildirilmesini gerektirir; aksi hâlde köylü, kendisine düşen payı alıp almadığını denetleyemez.

Nakdi dağıtımda ödeme, işletme müdürlüğünce “kanuni kesintiler” yapıldıktan sonra hak sahibinin banka hesabına yatırılır (m.7/4). Yönetmeliğin tanımına göre bu kesintiler; vergi mevzuatı gereği zorunlu kesintileri, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesine göre yapılan vergi borcu sorgusunda tebliğde belirtilen sınırın üzerinde borç çıkması hâlinde yapılacak kesintiyi ve hak sahibi adına idareye tebliğ edilmiş icra, temlik veya mahkeme kararı gibi nedenlerle kesilmesi zorunlu tutarları kapsar (m.4/1-h). 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi, kamu idarelerinin ödemelerinde vadesi geçmiş amme borcu bulunmadığına ilişkin belge aranmasına ve borcun ödemeden kesilerek tahsil dairesine aktarılmasına ilişkin usulü belirlemeye yetki verir.

Orman Kanununun 31. maddesi, o madde uyarınca verilen yapacak, enkaz ve yakacak odunun haczedilemeyeceğini öngörür. Ancak bu haczedilemezlik hükmü 31. madde kapsamındaki yapacak ve yakacak emvale ilişkindir; yeni dağıtım için Yönetmelik icra ve temlik kesintisini açıkça öngördüğünden, değerlendirmemize göre bu paylara 31. maddedeki koruma uygulanmaz. Borcu nedeniyle payı kesilen köylünün itirazları, kesintinin dayanağı olan icra veya vergi işlemine karşı ilgili yolda ileri sürülmelidir.

Orman Köylüsünün Vahidi Fiyat İşlerinden Doğan Diğer Hakları: Eski ve Yeni Durum

Yeni dağıtım, orman köylülerinin Orman Kanunundan doğan mevcut haklarının yerine geçmez; onlara eklenir. Aşağıdaki tablo Yönetmelikten önce var olan parasal ve önceliğe dayalı hakları, yeni payla karşılaştırır.

Kimleri Etkiliyor?

Hukuki Nitelik, Tartışmalı ve Belirsiz Noktalar

Yönetmelik kısa olduğu için birçok soruyu cevapsız bırakıyor. Aşağıdaki tespitler değerlendirmemize dayanır; uygulamanın OGM talimatları ve yargı kararlarıyla netleşmesi beklenir.

Hak mı, takdir mi? Kanun “dağıtılır” diyerek dağıtımın kendisini zorunlu kılmış, yalnızca oranı (en fazla yüzde on) ve şekli Bakanın takdirine bırakmıştır. Değerlendirmemize göre bu nedenle, bilanço çıktığı hâlde uzun süre Olur alınmaması veya oranın hiç belirlenmemesi, Kanunun öngördüğü hakkı fiilen ortadan kaldıracağından hukuka aykırılık tartışması doğurabilir. Buna karşılık oranın yüzde onun altında belirlenmesi Kanunun tanıdığı takdir yetkisi içindedir.

Kişi başı tavanın kanuni dayanağı: Kanunda kişi başına bir üst sınır yoktur; bir aylık net asgari ücret tavanı Yönetmelikle getirilmiştir (m.7/6). Kanun usul ve esasların yönetmelikle belirlenmesini öngördüğünden idare bu tavanı bir “esas” olarak savunabilir. Ancak tavanı aşan tutarın ne olacağını düzenlemeyen bir sistemde, köye ayrılan payın bir kısmının hiç dağıtılmaması sonucu doğarsa, bu durum Kanunun köye ayrılan kısmın dağıtılmasını öngören ifadesiyle çelişebilir. Değerlendirmemize göre tavanı aşan kısmın aynı köydeki diğer hak sahiplerine, tavanı aşmayacak şekilde yeniden paylaştırılması Kanunun amacına daha uygundur.

Orman suçu zaptı şartı: Kanun hak sahipliğini yalnızca “orman köylülerinden ormancılık faaliyetlerinde vahidi fiyatla çalışanlar” şeklinde tanımlamıştır. Zabıt şartı Yönetmelikle eklenmiştir ve zabıt, mahkûmiyet anlamına gelmez. Bu şartın kanuni dayanağı ve Anayasanın 38. maddesindeki masumiyet karinesi ile ilişkisi, değerlendirmemize göre Yönetmeliğe karşı açılacak bir iptal davasında ilk tartışılacak konulardan biridir. Ayrıca şart “cari yıl içinde” düzenlenen zabıtla sınırlıdır; önceki yıllardaki zabıtlar hak sahipliğine engel değildir.

Listenin bildirilmesi ve itiraz: Hak sahipleri listesi bir komisyon tarafından hazırlanıp işletme müdürünce onaylanır (m.6/1-b); ancak listenin ilan edileceği, kişilere bildirileceği veya listeye itiraz edilebileceği düzenlenmemiştir. Anayasanın 40. maddesi idarenin işlemlerinde başvurulacak kanun yollarını ve süreleri belirtme yükümlülüğünü öngörür; bu konuda İdari İşlemde Süre ve Başvuru Yolu Gösterilmemişse Ne Olur? yazımız ayrıntılı bilgi verir. Değerlendirmemize göre liste kendisine bildirilmeyen köylü bakımından dava süresi, listeyi ve kendi durumunu öğrendiği tarihe göre tartışılacaktır; en güvenli yol, öğrenir öğrenmez yazılı başvuru yapmaktır.

Hesaplamanın şeffaflığı: Satış ortalaması ve üretim giderleri işletmenin bilançosundan gelir. Köylünün kendi köyü için hesaplanan dağıtım miktarını, ürün miktarlarını ve gider kalemlerini öğrenmesi, payının doğru hesaplanıp hesaplanmadığını denetlemesinin tek yoludur. Yönetmelikte bu bilgilerin açıklanmasına ilişkin bir hüküm yoktur; değerlendirmemize göre hak sahibi, kendi payının hesabına esas bilgileri idareden yazılı olarak isteyebilir.

Mülki hudut uyuşmazlıkları: Hangi orman bölmesindeki üretimin hangi köye yazılacağı, mülki hudut tanımına (m.4/1-ı) göre belirlenir. Köyler arasında sınır uyuşmazlığı bulunan yerlerde, değerlendirmemize göre hudutname, hak sahibi köy raporları ve varsa kesin mahkeme kararları belirleyici olacaktır; sınırın yanlış belirlenmesi, iki köyün dağıtım miktarlarını birlikte etkiler.

Süreler, İtiraz ve Dava Yolları

Yönetmelik kendi içinde bir itiraz mercii veya süresi öngörmediği için genel idari usul ve İdari Yargılama Usulü Kanununun (İYUK) süreleri uygulanır. Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar; sürenin son günü tatile rastlarsa izleyen ilk çalışma gününün bitimine kadar uzar (İYUK m.8). Ayrıntılar için İdari Davalarda Sürelerin Hesaplanması ve Hukuki Süre Hesaplama Aracı sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Liste kararlarına ve hesaplamaya karşı açılacak davalarda dava ehliyeti, kişinin kendi hakkının etkilenmesine dayanır; bu konuda İptal Davasında Menfaat İhlali ve Dava Ehliyeti yazımız yol gösterir. İdareye başvurunun dava süresini nasıl etkilediğini İdareye Başvuru ve Dava Süresinin Durması ve Zımni Ret yazılarımızda; iptal ile tam yargı davasının birlikte açılmasını İptal ve Tam Yargı Davalarının Birlikte Açılması yazımızda; Yönetmeliğe doğrudan dava açmayı ise Düzenleyici İşlemlere Karşı İptal Davası yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Varsayımsal Örnekler

Varsayımsal örnek 1 — üç yıl dolmadan: Başka bir ilçenin nüfusuna kayıtlı olan ve Mart 2024’te orman köyüne yerleşen köylü A, 2026 yılında köy sınırındaki odun üretiminde vahidi fiyatla çalışmıştır. 31 Aralık 2026 itibarıyla köydeki ikameti üç yılı doldurmadığından, nüfusa kayıtlı olmadığı köyde aranan üç yıllık süre şartını taşımaz ve 2026 dağıtımının hak sahibi olamaz. Köylü A nüfus kaydını köye taşırsa, değerlendirmemize göre bir yıllık süre şartına tabi olacaktır; ancak Yönetmelik nüfus kaydının hangi tarihte taşınmış olması gerektiğini ayrıca düzenlemediğinden, kaydın 31 Aralık’tan önce taşınması ve ikametin belgelenmesi önemlidir.

Varsayımsal örnek 2 — zabıt ve beraat: Köylü B hakkında Mayıs 2026’da izinsiz ağaç kesimi iddiasıyla orman suçu zaptı düzenlenmiş, komisyon kendisini listeye almamıştır. Ceza yargılamasında 2027’de beraat kararı verilip kesinleşirse, köylü B işletme müdürlüğüne başvurarak 2026 payının ödenmesini isteyebilir. Değerlendirmemize göre idarenin reddi veya 30 gün içinde cevap vermemesi üzerine 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal ve tam yargı davası açılabilir; Yönetmelikte açık hüküm bulunmadığından sonuç tartışmalıdır.

Varsayımsal örnek 3 — komşu köy sınırında çalışma: Köylü C kendi köyünde oturmakta, ancak 2026’da yalnızca komşu köyün sınırındaki bir bölmede vahidi fiyatla tomruk taşımıştır. Kendi köyünün sınırında vahidi fiyatla çalışmadığından kendi köyünün listesine giremez; komşu köyde de ikamet şartını taşımadığından o köyün listesine de giremez (m.5/1-c). Bu sonuç, Orman Kanununun 40. maddesindeki “işyerinin hangi mülki hudut içinde kaldığına bakılmaksızın” öncelik kuralıyla birlikte düşünüldüğünde, değerlendirmemize göre köylüler arasında eşitsizlik doğurabilecek bir noktadır.

Varsayımsal örnek 4 — ayni dağıtım: Bakan Olur’u ile dağıtımın ayni yapılmasına karar verilmiş ve işletme müdürlüğü köydeki hak sahiplerine kişisel koruyucu donanım ve motorlu testere yedek parçası dağıtmıştır. Hak sahibi köylü D için hesaplanan nakdi tutar 12.000 TL (varsayımsal) iken kendisine verilen malzemenin bedeli 7.000 TL’dir. Yönetmelik malzeme bedelinin nakdi tutarı aşamayacağını söyler, ancak eksik kalan 5.000 TL’nin nakit ödenip ödenmeyeceğini düzenlemez. Değerlendirmemize göre bu fark için idareye yazılı başvuru yapılmalı ve hesap dökümü istenmelidir.

Ne Yapmalı? Adım Adım

Sık Yapılan Hatalar

Yüzde onu kesin oran sanmak: Yüzde on bir üst sınırdır; gerçek oran her yıl Bakan Olur’u ile belirlenir. Beklentiyi bu sınıra göre kurmak hayal kırıklığına yol açabilir.

Kişi başı tavanı göz ardı etmek: Yüksek hakedişli köylüler için bile yıllık toplam pay bir aylık net asgari ücretle sınırlıdır.

Kayıtsız çalışmak: Hak sahipliği, çalışmanın kayıtlarda ve ödeme belgelerinde görünmesine bağlıdır. Başkasının adına veya kayıt dışı yapılan iş, değerlendirmemize göre hak sahipliğine esas alınmayacaktır.

Adres kaydını güncellememek: Fiilen köyde oturduğu hâlde yerleşim yeri adresi başka yerde görünen kişi, ikamet şartını ispatta zorlanır.

Süreyi bekleyerek kaçırmak: Listeye alınmadığını öğrenen köylünün “nasılsa bir sonraki yıl da dağıtım olacak” diyerek beklemesi, o yılın payına ilişkin dava hakkını süre nedeniyle kaybetmesine yol açabilir. İdarenin işlemlerine karşı genel yol haritası için İdari Davalarda Dava Açma Süreleri yazımıza bakabilirsiniz.

Orman köylülerini ilgilendiren diğer düzenlemeler için 2/B Arazileri ve Hak Sahipliği (6292), Orman İçi ve Orman Kenarı Meralar, Orman Arazisinde İzin (6831 m.16–18) ve Hazine Arazisinde Ağaçlandırma yazılarımızı; Tarım ve Orman Bakanlığı birimlerinin kararlarına karşı başvuru yolları için Tarım ve Orman Bakanlığı Kararlarına Karşı Başvuru yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Orman köylülerine odun satış gelirinden pay verilmesi hangi düzenlemeye dayanıyor?

6292 sayılı Kanunun 10. maddesinin birinci fıkrasına 7442 sayılı Kanunla eklenen cümlelere ve bu hükme dayanılarak çıkarılan, 3 Kasım 2026 tarihli ve 33419 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ormancılık Faaliyetlerinde Vahidi Fiyatla Çalışan Orman Köylülerine Yapılacak Ayni veya Nakdi Dağıtımın Uygulamasına Dair Yönetmeliğe dayanıyor.

Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?

Yönetmeliğin 8. maddesine göre yayımı tarihinde, yani 3 Kasım 2026’da yürürlüğe girdi. Geçiş hükmü bulunmuyor.

Pay oranı her yıl yüzde 10 mu olacak?

Hayır. Yüzde on üst sınırdır. Oran ve dağıtımın ayni mi nakdi mi yapılacağı her yıl, o yılın bilançosu çıktıktan sonra Tarım ve Orman Bakanının Olur’u ile belirlenir.

İkamet şartı nasıl hesaplanır?

Cari yılın 31 Aralık tarihi itibarıyla bakılır. Köy nüfusuna kayıtlı olanların köyde kesintisiz en az bir yıl, başka yer nüfusuna kayıtlı olanların en az üç yıl ikamet etmesi ve bunun OGM bilgi sisteminden tespit edilmesi veya belgelenmesi gerekir.

Orman işletmesinde işçi olarak çalışan biri bu paydan yararlanabilir mi?

Değerlendirmemize göre hayır. Yönetmelik vahidi fiyatı, hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına yapılan işlerde birim işe verilen fiyat olarak tanımlıyor; bu nedenle kapsam birim fiyatla iş üstlenen köylüler ve kooperatif ortaklarıdır.

Hakkımda orman suçu zaptı düzenlendi, pay alabilir miyim?

Dağıtıma konu yıl içinde hakkında orman suçu sebebiyle zabıt düzenlenen kişi o yıl için hak sahibi olarak belirlenemez. Önceki yıllardaki zabıtlar engel değildir. Beraat hâlinde ne olacağı Yönetmelikte düzenlenmediği için idareye başvuru ve dava yolu değerlendirilmelidir.

Payım nasıl hesaplanır?

Köy için hesaplanan dağıtım miktarının yarısı listedeki herkese eşit, diğer yarısı o yıl vahidi fiyatla yaptığınız işlerin hakediş tutarı oranında dağıtılır. Toplam payınız bir aylık net asgari ücreti geçemez.

Paydan vergi veya icra kesintisi yapılabilir mi?

Evet. Ödeme, vergi mevzuatından doğan zorunlu kesintiler, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesine göre vergi borcu kesintisi ve idareye tebliğ edilmiş icra, temlik veya mahkeme kararları nedeniyle kesilmesi gereken tutarlar düşüldükten sonra banka hesabına yatırılır.

Dağıtım ayni yapılırsa ne verilir?

Ormancılık faaliyetlerinde kullanılan araç, gereç, ekipman, kişisel koruyucu donanım, akaryakıt ve benzeri malzemeler verilir. Kişiye verilen malzemenin toplam bedeli, onun için hesaplanan nakdi tutarı aşamaz.

Hak sahipleri listesine alınmazsam nereye başvururum?

Önce listeyi onaylayan orman işletme müdürlüğüne veya üst makama yazılı başvuru yapılabilir. Açık red veya 30 gün içinde cevap verilmemesi hâlinde 60 gün içinde, işlemi yapan merciin bulunduğu yer idare mahkemesinde dava açılabilir.

Yönetmeliğe karşı dava açılabilir mi, son gün ne zaman?

Ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlem olarak Yönetmeliğe karşı Danıştay’da iptal davası açılabilir. 60 günlük sürenin son günü 2 Ocak 2027 Cumartesiye rastladığından süre 4 Ocak 2027 Pazartesi günü sona erer. Bu süre geçse bile Yönetmeliğe dayanan uygulama işlemiyle birlikte dava açılabilir.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; orman köylülerinin hak sahipliği başvurularının ve ikamet ile çalışma belgelerinin derlenmesi, orman işletme müdürlüklerine yapılacak yazılı başvuruların hazırlanması, hak sahipleri listesine ve dağıtım hesabına karşı iptal ve tam yargı davaları, düzenleyici işlemlere karşı Danıştay’da açılacak iptal davaları ile orman suçu zaptı düzenlenen kişilerin idari ve cezai süreçlerinde hukuki destek sağlar. İdare hukukuna ilişkin diğer rehberlerimiz İdare Hukuku Rehberi sayfasında yer alır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: Ormancılık Faaliyetlerinde Vahidi Fiyatla Çalışan Orman Köylülerine Yapılacak Ayni veya Nakdi Dağıtımın Uygulamasına Dair Yönetmelik m.1–9 (3/11/2026 tarihli ve 33419 sayılı Resmî Gazete, madde 20261103-1); 6292 sayılı Kanun m.10 (7442 sayılı Kanunun 39. maddesiyle eklenen cümleler); 6831 sayılı Orman Kanunu m.31, 34, 40, 82; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m.22/A; Anayasa m.38, 40, 124; 2575 sayılı Danıştay Kanunu m.24; 2577 sayılı İYUK m.7, 8, 10, 11, 12, 32 (mevzuat.gov.tr güncel metinleri). Örnekler varsayımsaldır; rakamlar yöntemi göstermek içindir ve gerçek oran, satış ortalaması ve asgari ücret tutarlarını yansıtmaz.