Hisse Senedi Serbest Fon Tasfiyesi 2026: %80 Kuralı, Fiili Dolaşım Kademeleri ve 29.08.2026 Geçiş Takvimi — III-52.1 m.6/2 ve m.25/13 ile Rehber 4.3 Kapsamında Yatırımcının Konumu

Tasfiyesine karar verilen fonların büyük çoğunluğu hisse senedi serbest fonlardır ve yatırımcı sayısı bakımından en kalabalık grup budur. Bu fonlar III-52.1 sayılı Tebliğ m.25/13 uyarınca serbest şemsiye fona bağlı hisse senedi yoğun fon olarak ihraç edilir; m.6/2 gereği fon portföy değerinin en az %80’i devamlı olarak BİAŞ’ta işlem gören ihraççı paylarından oluşur. m.25/1 nedeniyle 17 ila 24. maddelerdeki oransal sınırlamalar uygulanmaz; 28.08.2026 tarihli ve 52/1589 sayılı Kurul kararıyla Rehber 4.3/1’e getirilen sınırlar ise 4.3/8’deki geçiş takvimiyle işler — 29.08.2026 itibarıyla aşan pozisyonlar üst limit kabul edilir ve artırılamaz, tam uyum için son tarih 31.12.2026’dır. Yazı bu rejimi madde madde kuruyor: m.6/2’nin son cümlesindeki kurucu ve portföy saklayıcısının müteselsil sorumluluğu, fiili dolaşım oranına göre %8/6/4/2 kademeleri, m.17/2’deki oy hakkı kontrolünün serbest fonlarda da geçerli olması, m.19/1 borsa kanalı zorunluluğu ile Rehber 4.2.9 istisnası ve tasfiyede fiyatın nasıl oluştuğu. Yatırım tavsiyesi değildir.

Önce Net Cevap: Listenin Çoğunluğu Bu Grupta

Sermaye Piyasası Kurulu’nun 17.09.2026 tarihli kararıyla tasfiyesine karar verilen fonların büyük çoğunluğu hisse senedi serbest fonlardır. Pardus, Hedef, Atlas, Bulls, Pusula, A1 Capital ve Tera Portföy’ün listedeki fonlarının önemli kısmı bu gruba girer. Yatırımcı sayısı bakımından da en kalabalık grup budur.

Bu fonların hukuki konumu iki özellikten doğar. Birincisi serbest fon olmalarıdır: III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği m.6/1-d anlamında serbest şemsiye fona bağlıdırlar, katılma payları yalnızca nitelikli yatırımcıya satılır ve m.25/1 uyarınca Tebliğ’in 17 ila 24. maddelerindeki portföy ve işlem sınırlamalarına tabi değildirler. İkincisi portföylerinin ağırlıklı olarak BİAŞ’ta işlem gören paylardan oluşmasıdır: m.6/2 uyarınca hisse senedi yoğun fon niteliği, fon portföy değerinin en az yüzde 80’inin devamlı olarak bu paylardan oluşmasına bağlıdır.

Bu iki özellik birleşince tasfiyede şu tablo ortaya çıkar: portföyde vadesi gelecek bir alacak ve başvurulacak bir borçlu yoktur; nakde dönüş, tasfiyeyi yürüten bankanın piyasa derinliğini ve likidite koşullarını gözeterek vereceği satış talimatlarıyla oluşacak fiyata bağlıdır. Grupların genel karşılaştırması tasfiye edilen fonlarda hangi yatırımcı avantajlı, vadeli alacak portföyüne sahip fonların durumu para piyasası fonu tasfiyesi yazımızda ele alındı.

Hukuki Tanım: m.25/13 ve m.6/2

Tebliğ m.25/13, unvanında “hisse senedi” ibaresi yer alan serbest fonların, m.6’nın ikinci fıkrasındaki hükümler uygulanmak kaydıyla, serbest şemsiye fona bağlı hisse senedi yoğun fon olarak ihraç edilmesinin mümkün olduğunu belirtir. Bu hüküm 23.06.2016 tarihli değişiklikle eklenmiştir.

m.6/2, hisse senedi yoğun fonu tanımlar: fon portföy değerinin en az yüzde 80’i devamlı olarak, menkul kıymet yatırım ortaklıkları payları hariç olmak üzere BİAŞ’ta işlem gören ihraççı paylarından oluşan ve m.6/1-(a)(2) ile m.6/1-(d) bentlerinde belirtilen şemsiye fonlara bağlı olarak ihraç edilen fonlar hisse senedi yoğun fon olarak kabul edilir. Yani bu nitelik, hem hisse senedi şemsiye fonuna hem de serbest şemsiye fona bağlı fonlarda doğabilir.

Aynı fıkra, yüzde 80’lik oranın hesabına nelerin dâhil edileceğini de sayar: hisse senedi yoğun fonların portföylerinde yer alan ihraççı paylarına ve pay endekslerine dayalı vadeli işlem sözleşmelerinin nakit teminatları, ihraççı paylarına ve pay endekslerine dayalı opsiyon sözleşmelerinin primleri, borsada işlem gören ihraççı paylarına ve pay endekslerine dayalı aracı kuruluş varantları ve ihraççı paylarından oluşan endeksleri III-52.2 sayılı Borsa Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği m.5/4-(a) kapsamında takip etmek üzere kurulan borsa yatırım fonlarının katılma payları.

Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’in fon unvanına ilişkin bölümü ise, m.6/2 çerçevesinde hisse senedi yoğun fonların unvanlarının sonunda “(Hisse Senedi Yoğun Fon)” ibaresine yer verileceğini belirtir. Tasfiye listesindeki fonların unvanlarında bu parantez içi ibarenin bulunup bulunmadığı, fonun bu niteliği taşıyıp taşımadığını gösteren ilk işarettir.

m.6/2’nin Son Cümlesi: Müteselsil Sorumluluk

m.6/2’nin, hisse senedi serbest fon yatırımcısı bakımından en önemli kısmı son cümlesidir. Bu cümleye göre, Tebliğ m.24/5 hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bir fonun hisse senedi yoğun fon olarak sınıflandırılabilmesi için günlük olarak gerekli olan şartları sağlamaması hâlinde, sağlanmayan günlere ilişkin olarak fonun, yatırımcıların ve/veya yatırım fonu katılma payı alım satımını yapan kuruluşların tabi olacağı tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesinden kurucu ve portföy saklayıcısı müteselsilen sorumludur.

Hükmün yapısı şöyledir. Hisse senedi yoğun fon niteliği günlük olarak kontrol edilir; yüzde 80 şartı bir gün sağlanmadığında o gün bakımından fon bu niteliği taşımaz. Bu durumda fonun, yatırımcıların ve alım satım yapan kuruluşların tabi olacağı yükümlülükler değişebilir. Tebliğ, bu değişiklikten doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesini kurucu ve portföy saklayıcısının müteselsil sorumluluğuna bağlamıştır.

Saklı tutulan m.24/5 ise pasif ihlalleri düzenler: portföydeki varlıkların değerinin fiyat hareketleri ve temettü dağıtımı gibi yönetici kontrolü dışındaki sebeplerle veya yeni pay alma hakları nedeniyle sınırların ihlal edilmesi hâlinde en geç otuz gün içinde uyumun sağlanması zorunludur; imkânsızlık veya büyük zarar hâlinde süre Kurulca uzatılabilir. Bu nedenle yüzde 80 şartının sağlanmadığı günlerin varlığı tespit edildiğinde, sebebin fiyat hareketi mi yoksa yönetim kararı mı olduğu ayrıca değerlendirilmelidir.

Yatırımcı bakımından bu hüküm iki yerde işe yarar. Birincisi, fonun niteliğine bağlı olarak değişen yükümlülükler bakımından muhatap belirlidir ve sorumluluk müteselsildir. İkincisi, portföy dağılım raporlarından yüzde 80 şartının sağlanmadığı dönemlerin tespiti, serbest fonlarda nadiren bulunan sayısal bir dayanak sunar. Vergiye ilişkin sonuçlar için fon tasfiyesinde vergi yazımıza bakılabilir.

Serbest Fonda Hangi Sınırlar Kalkar, Hangileri Kalır?

m.25/1 uyarınca kalkan şey oranlardır. Rehber’in 28.08.2026 tarihli ve 52/1589 sayılı Kurul kararıyla değişen 4.3/1 numaralı bölümü bunu tekrarladıktan sonra önemli bir sınır koyar: serbest fonlara ilişkin özel esaslar saklı kalmak kaydıyla, Tebliğ ve Rehber’de portföye dâhil edilecek varlık ve işlemler için belirlenen oransal yatırım sınırlaması dışındaki diğer tüm şartlar serbest fonlar için de aranır. Rehber’in verdiği örnek doğrudan payla ilgilidir: bir serbest fon borsa dışında ortaklık payı alım satım işlemi gerçekleştiremez.

Tablodaki ikinci satır özellikle önemlidir. Rehber 4.3/1-(c) bendinin son cümlesi, Tebliğ m.17/2’deki yüzde 20’lik oy hakkı kontrolünde serbest fonların da dikkate alınacağını açıkça belirtir. Bu, m.17’nin serbest fonlar bakımından da uygulanan tek kuralıdır ve aynı kurucunun birden fazla fonu aracılığıyla bir ihraççıda toplu pozisyon oluşturulup oluşturulmadığı incelenirken kullanılır.

Rehber 4.3/1: Serbest Fonlara Getirilen Sayısal Sınırlar ve Fiili Dolaşım Kademeleri

28.08.2026 tarihli ve 52/1589 sayılı Kurul kararı, serbest fonlar için Rehber’de sayısal sınırlar düzenlemiştir. Hisse senedi serbest fonlar bakımından en doğrudan ilgili olanlar fiili dolaşım oranına bağlı kademelerdir.

Rehber bunu bir örnekle açıklar: fiili dolaşım oranı yüzde 10 olan bir ihraççının paylarına, bir serbest fon tarafından ihraççının fiili dolaşımdaki paylarının en fazla yüzde 0,8’ine tekabül eden paylar dâhil edilebilir. Aynı bölüm, bu sınırlamalara uyumun ilgili ihraççı payına yatırım yapıldığı tarih itibarıyla sağlanmasının yeterli olduğunu belirtir.

4.3/1-(ç) bendi ayrı bir sınır getirir: bir serbest fon, fon yatırımcılarının yönetim hâkimiyetine sahip olduğu ihraççının ihraç ettiği ortaklık payının fiili dolaşım oranının yüzde 1’inden fazlasına, aynı yöneticinin yönetimindeki tek bir kurucuya ait serbest fonlar dâhil tüm menkul kıymet yatırım fonları ise toplu olarak yüzde 2’sinden fazlasına sahip olamaz. 4.3/1-(a) bendi portföy değerinin yüzde 5’ini aşan pozisyonların toplamını yüzde 20 ile, (b) bendi yöneticinin veya üst yönetiminin yönetim hâkimiyetindeki ihraççıları yüzde 20 ile, (f) bendi ise aynı grubu yüzde 20 ile sınırlar.

4.3/2-(b) bendi, serbest fonların portföyünde yer alan BIST 30 Endeksi’ne dâhil paylara, unvanında “Endeks” ibaresi yer alan yatırım fonlarına ve borsa yatırım fonlarına yapılan yatırımların bu sınırlamalarda dikkate alınmayacağını belirtir. 4.3/2-(a) bendi kamu ihraçlı araçları kapsam dışında tutar.

Geçiş Takvimi: 29.08.2026 Tarihinin Önemi

Rehber 4.3/8, bu sınırlamalara uyum için bir takvim belirlemiştir. Hâlihazırda Kurulca onaylı izahnamesinde belirli yatırım dönemi bulunan fonlar hariç olmak üzere: 29.08.2026 tarihi itibarıyla 4.3/1’deki sınırlamaları aşan pozisyon tutarları üst limit olarak kabul edilir ve anılan tarihten itibaren artırılamaz. Aşım tutarları 29.08.2026-31.10.2026 döneminde en az üçte bir, 01.11-30.11.2026 döneminde en az üçte iki oranında azaltılarak en geç 31.12.2026 tarihi itibarıyla sınırlamalara uyum sağlanır.

Rehber bunu da örnekle açıklar: 4.3/1-(b) bendindeki yüzde 20 sınırına ilişkin toplam aşım büyüklüğü 90.000.000 TL olan bir serbest fonda, her bir dönemde sırasıyla en az 30.000.000 TL tutarında pozisyon azaltımı yapılması gerekir. Aynı fıkra, 29.08.2026 tarihinden önce ihraç edilen serbest fonlar için, bu tarih itibarıyla ilave alım yapılmamak kaydıyla, portföylerinde yer alan borçlanma araçları ve kira sertifikaları bakımından itfa tarihine kadar uyum şartının aranmayacağını belirtir.

Bu takvimin hukuki sonucu şudur: tasfiye kararının verildiği 17.09.2026 tarihi, ilk azaltım döneminin bitiminden öncedir. Dolayısıyla o tarih itibarıyla tam uyum yükümlülüğünün vadesi gelmemiştir ve 29.08.2026 öncesinde oluşmuş bir yoğunlaşmanın varlığı, tek başına Rehber’in bu bölümüne aykırılık sayılamaz. Buna karşılık 29.08.2026 tarihinden sonra aşım tutarının artırılmış olması, geçiş hükmünün açık ifadesi karşısında ölçülebilir bir aykırılıktır. Bu nedenle hisse senedi serbest fon yatırımcısı için en değerli belgeler, fonun 29.08.2026 öncesi ve sonrası tarihli portföy dağılım raporlarıdır.

Tasfiyede Payların Satışı: Fiyat Nasıl Oluşur?

Tasfiye usul ve esaslarının 5. maddesi, fon portföyünde yer alan finansal varlıkların yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşulları gözetilerek bankanın belirleyeceği sıklıkta fon hesabına verilecek satış talimatlarıyla nakde dönüştürüleceğini düzenler. Banka, varlığın türüne göre fon hesabına doğrudan satış talimatı vermeye veya bir yatırım kuruluşu aracılığıyla talimat iletmeye yetkilidir.

Payların satışı bakımından buna Tebliğ m.19/1-(a) eklenir: borsada işlem gören varlıkların alım satımlarının borsa kanalıyla yapılması zorunludur. Rehber 4.3/1 de serbest fonun borsa dışında ortaklık payı alım satım işlemi gerçekleştiremeyeceğini örnek olarak verir. Dolayısıyla portföydeki payların tasfiyede borsa dışında toplu bir alıcıya devredilmesi kural olarak mümkün değildir; satış, borsanın işlem kuralları içinde yapılır.

Bunun tek istisnası Rehber’in 4.2.9 numaralı bölümüdür: yatırım fonlarının portföylerine ihraççı veya üçüncü kişiler tarafından verilen geri alım taahhüdü içeren ortaklık payı ve benzeri sermaye piyasası araçlarının dâhil edilmiş olması hâlinde, bu taahhüt kapsamında fon portföylerinden yapılacak satım işlemleri, her bir işlem için gerekçeli yönetim kurulu kararı alınması şartıyla borsa dışında gerçekleştirilebilir. Portföyde böyle bir taahhüde konu araç bulunup bulunmadığı, portföy dağılım raporlarından ve KAP açıklamalarından kontrol edilebilir.

Sonuç olarak hisse senedi serbest fonda tasfiye bakiyesi, payların borsada fiilen satıldığı fiyatlara göre oluşur. Bu fiyat, tasfiye kararından önce açıklanmış son birim pay değerinden düşük de yüksek de olabilir ve satış tamamlanana kadar belirsizdir. Değerleme esasları fonun fiyatı nasıl hesaplanır yazımızda anlatıldı.

Son Açıklanan Fiyat Bir Alacak Hakkı Doğurmaz

Tebliğ m.28/2, fon malvarlığının içtüzük ve izahnamedeki ilkelere göre tasfiye edileceğini, tasfiye bakiyesinin katılma payı sahiplerine payları oranında dağıtılacağını ve tasfiye durumunda yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabileceğini düzenler. Yatırımcının hakkı, belirli bir fiyattan ödeme değil, tasfiye bakiyesinden payı oranındaki tutardır.

Serbest fonlarda bu tablo bir de fiyat açıklama sıklığıyla birleşir. m.25/9, serbest fonların pay fiyatlarının en az ayda bir kere hesaplanmasının ve yatırımcılara bildirilmesinin zorunlu olduğunu, birim pay değerinin hesaplanması ve ilan edilmesine ilişkin olarak m.14/4’ün uygulanmayacağını belirtir. Ayrıca Rehber’in 28.08.2026 tarihli kararla eklenen 4.3/7 numaralı fıkrası, serbest fonların likidite riski yönetimi kapsamında katılma payı iade taleplerinin karşılanabilmesi amacıyla sınırlı olarak, birim pay değeri hesaplama sıklığı ve iade esaslarının yeniden belirlenmesine yönelik değişikliklerin m.25/8’deki otuz günlük süre uygulanmaksızın KAP’ta ilan edilebileceğini öngörür; duyuru metninin yayımlandığı gün Kurula yazılı bilgi verilir.

Bu nedenle elde tutulan son fiyat bilgisinin hangi tarihe ait olduğu ve o tarihten sonra fiyat sıklığı ile iade esaslarında değişiklik yapılıp yapılmadığı, fonun KAP sayfasından kontrol edilmelidir. Son fiyat ile tasfiye sonucu arasındaki fark kendiliğinden bir tazminat hakkı doğurmaz; bu fark ancak bir hukuka aykırılıkla bağlantısı kurulabildiği ölçüde talep edilebilir.

Bekleyen İade Talimatı: Fon Türünden Bağımsız Öncelik

Tasfiye usul ve esaslarının 6. maddesi, ihbarlı fonlar için 17.09.2026 tarihinde saat 13.30’dan sonra iletilen iade talimatlarının tasfiye esasları kapsamında olduğunu belirtir. Serbest fonlarda ihbar süresinin dayanağı Tebliğ m.25/11’dir; bu fıkra, serbest fonların KAP sayfasında ilan edilen katılma payı alım satım esaslarında, katılma paylarının fona iadesi için pay fiyatlarının ilan süresinden daha farklı ve uzun süreler belirlenebileceğini düzenler.

Aynı madde, tasfiye kararı verilen fonlardan TEFAS üzerinden satım emri verilip gerçekleştirilmeyen iade talimatları karşılığında oluşan tutarın fon hesabına borç olarak tahakkuk ettirileceğini ve elde edilen nakitle öncelikli olarak bu borçların ödeneceğini belirtir. Bu öncelik hisse senedi serbest fon yatırımcısı için de geçerlidir ve talimatın kanalı ile saatinin belgelenmesine bağlıdır. Ayrıntılar fon satış talimatım gerçekleşmedi ve tasfiye usul ve esasları yazılarımızda yer alıyor. Unvanında ayrıca “para piyasası” veya “kısa vadeli” geçen serbest fonların farkı ise para piyasası serbest fon yazımızda ele alındı.

Sorumluluk Zinciri

Hisse senedi serbest fonda talep, oransal sınırlamaların büyük ölçüde bulunmadığı bir zeminde kurulur. Dayanaklar şunlardır.

Tebliğ m.9/3, kurucu ile katılma payı sahipleri arasındaki ilişkide Kanunda, ilgili mevzuatta ve içtüzükte hüküm bulunmayan hâllerde Türk Borçlar Kanunu’nun vekâlete ilişkin 502 ila 514. maddelerinin kıyasen uygulanacağını belirtir. Bu atıf özen borcu tartışmasını açar; ancak serbest fonlarda özenin ölçüsü, yatırımcının nitelikli yatırımcı sıfatıyla kabul ettiği geniş strateji alanıyla birlikte değerlendirilir. Muhatapların ayrıntılı incelemesi fon tasfiyesinde zararımı kimden alırım, portföy saklayıcısının sorumluluğu ve portföy yönetim şirketinin yükümlülükleri yazılarımızda yapıldı.

Delil Listesi

Bu belgelerin bugün alınması, ileride hangi yola başvurulacağından bağımsız olarak ispat bakımından belirleyicidir. Dosyanızı değerlendirmek için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı hattan ulaşabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, portföydeki yoğunlaşmayı tek başına ihlal saymaktır. m.25/1 uyarınca 17 ila 24. maddelerdeki oransal sınırlamalar bu fonlara uygulanmaz; Rehber 4.3/1’deki sınırlar ise 4.3/8’deki geçiş takvimiyle yürürlüğe girmektedir. Değerlendirme, pozisyonun tarihi ile geçiş kademesi birlikte dikkate alınarak yapılır.

İkinci hata, son açıklanan birim pay değerini alacak saymaktır. m.28/2 uyarınca yatırımcının hakkı, tasfiye bakiyesinden payı oranındaki tutardır ve bu tutar payların fiilen satıldığı fiyatlara göre oluşur.

Üçüncü hata, hisse senedi yoğun fon niteliğini sabit varsaymaktır. m.6/2 bu niteliğin günlük olarak sağlanması gereken şartlara bağlı olduğunu ve sağlanmayan günlere ilişkin yükümlülüklerden kurucu ile portföy saklayıcısının müteselsilen sorumlu olduğunu düzenler.

Dördüncü hata, m.17’nin serbest fonlarda tamamen devre dışı kaldığını düşünmektir. Rehber 4.3/1-(c) bendinin son cümlesi, m.17/2’deki yüzde 20’lik oy hakkı kontrolünde serbest fonların da dikkate alınacağını belirtir.

Beşinci hata, payların tasfiyede borsa dışında toplu olarak devredilebileceğini varsaymaktır. m.19/1-(a) borsa kanalı zorunluluğunu getirir; Rehber 4.2.9’daki geri alım taahhüdü istisnası ise her bir işlem için gerekçeli yönetim kurulu kararı alınması şartına bağlıdır. Serbest fonların genel rejimi yatırım fonu türleri yazımızda da anlatıldı.

Tasfiye sürecinde varlıkların hangi ölçütle satılacağı, rayiç değerin altında satış yasağı ve tasfiye bankasından hesap istenmesi tasfiye bankası fon varlıklarını değerinin altında satarsa yazımızda ayrıca ele alındı.

Sıkça Sorulan Sorular

Hisse senedi serbest fon nedir?

III-52.1 sayılı Tebliğ m.25/13 uyarınca unvanında hisse senedi ibaresi yer alan serbest fonlar, m.6’nın ikinci fıkrasındaki hükümler uygulanmak kaydıyla serbest şemsiye fona bağlı hisse senedi yoğun fon olarak ihraç edilebilir. m.6/2’ye göre hisse senedi yoğun fon, fon portföy değerinin en az %80’i devamlı olarak menkul kıymet yatırım ortaklıkları payları hariç BİAŞ’ta işlem gören ihraççı paylarından oluşan fondur. Rehber uyarınca bu fonların unvanlarının sonunda (Hisse Senedi Yoğun Fon) ibaresine yer verilir.

Portföyün tek bir hissede yoğunlaşması ihlal midir?

m.25/1 uyarınca serbest fonlarda 17 ila 24. maddelerdeki oransal sınırlamalar uygulanmaz. 28.08.2026 tarihli ve 52/1589 sayılı Kurul kararıyla Rehber 4.3/1’e fiili dolaşım oranına göre %8, %6, %4 ve %2 kademeleri ile portföy değerinin %5’ini aşan pozisyonların toplamına %20 gibi sınırlar getirilmiştir. Ancak 4.3/8’deki geçiş takvimi uyarınca 29.08.2026 itibarıyla aşan pozisyonlar üst limit kabul edilir; tam uyum tarihi 31.12.2026’dır. Bu nedenle pozisyonun tarihi ile geçiş kademesi birlikte değerlendirilir.

29.08.2026 tarihi neden önemli?

Rehber 4.3/8, 29.08.2026 tarihi itibarıyla 4.3/1’deki sınırlamaları aşan pozisyon tutarlarının üst limit kabul edileceğini ve bu tarihten itibaren artırılamayacağını düzenler. Aşım tutarları 29.08.2026-31.10.2026 döneminde en az üçte bir, 01.11-30.11.2026 döneminde en az üçte iki oranında azaltılır. Bu nedenle 29.08.2026 sonrasında aşımın artırılıp artırılmadığı, portföy dağılım raporlarından kontrol edilmesi gereken ilk husustur.

Hisse senedi yoğun fon şartı sağlanmazsa ne olur?

m.6/2’nin son cümlesine göre, m.24/5 hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bir fonun hisse senedi yoğun fon olarak sınıflandırılabilmesi için günlük olarak gerekli şartları sağlamaması hâlinde, sağlanmayan günlere ilişkin olarak fonun, yatırımcıların ve/veya katılma payı alım satımını yapan kuruluşların tabi olacağı tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesinden kurucu ve portföy saklayıcısı müteselsilen sorumludur.

Fonun payları tasfiyede borsa dışında toplu olarak satılabilir mi?

Kural olarak hayır. Tebliğ m.19/1-(a), borsada işlem gören varlıkların alım satımlarının borsa kanalıyla yapılmasını zorunlu tutar; Rehber 4.3/1 de serbest fonun borsa dışında ortaklık payı alım satım işlemi gerçekleştiremeyeceğini örnek olarak verir. İstisna Rehber 4.2.9’dadır: geri alım taahhüdü içeren araçların bu taahhüt kapsamındaki satımları, her bir işlem için gerekçeli yönetim kurulu kararı alınması şartıyla borsa dışında gerçekleştirilebilir.

Tasfiyede bana ödenecek tutar neye göre belirlenir?

Tasfiye usul ve esaslarının 5. maddesine göre portföydeki varlıklar, yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşulları gözetilerek bankanın belirleyeceği sıklıkta verilecek satış talimatlarıyla nakde dönüştürülür. Tebliğ m.28/2 uyarınca tasfiye bakiyesi katılma payı sahiplerine payları oranında dağıtılır. Dolayısıyla ödenecek tutar, payların fiilen satıldığı fiyatlara göre oluşur ve satış tamamlanana kadar belirsizdir.

Son açıklanan fon fiyatı üzerinden talepte bulunabilir miyim?

Son açıklanan birim pay değeri bir alacak hakkı doğurmaz. Ayrıca m.25/9 uyarınca serbest fonlarda pay fiyatının en az ayda bir hesaplanması yeterlidir ve m.14/4 uygulanmaz; Rehber 4.3/7 de likidite riski yönetimi kapsamında fiyat hesaplama sıklığının ve iade esaslarının otuz günlük süre beklenmeden değiştirilmesine imkân tanır. Son fiyat ile tasfiye sonucu arasındaki fark, ancak bir hukuka aykırılıkla bağlantısı kurulabildiği ölçüde talep edilebilir.

Serbest fonda Tebliğ m.17’nin hiçbir hükmü uygulanmaz mı?

Bir istisnası vardır. Rehber 4.3/1-(c) bendinin son cümlesi, Tebliğ m.17/2’de yer alan, aynı yöneticinin yönetimindeki tek bir kurucuya ait fonların toplu olarak hiçbir ihraççının sermayesinin ya da tüm oy haklarının %20’sinden fazlasına sahip olamayacağına dair kontrolde serbest fonların da dikkate alınacağını belirtir.

Satış talimatım gerçekleşmediyse önceliğim var mı?

Tasfiye usul ve esaslarının 6. maddesi, tasfiye kararı verilen fonlardan TEFAS üzerinden satım emri verilip gerçekleştirilmeyen iade talimatları karşılığında oluşan tutarın fon hesabına borç olarak tahakkuk ettirileceğini ve elde edilen nakitle öncelikli olarak bu borçların ödeneceğini düzenler. Bu öncelik fon türünden bağımsızdır; talimatın kanalının ve saatinin belgelenmesine bağlıdır. Serbest fonlarda ihbar süresinin dayanağı ise m.25/11’dir.

Bu yazı yatırım tavsiyesi midir?

Hayır. Yazı, hisse senedi serbest fonların tabi olduğu mevzuat hükümlerini ve bunların yatırımcının hukuki konumuna etkisini açıklar; hiçbir fonun veya payın alınması, satılması ya da elde tutulması yönünde öneri içermez. Tek tek fonların portföy içeriği ve tasfiye sonucunda ödenecek tutar, ilgili fonun KAP’ta yayımlanan belgelerinden ve tasfiyeyi yürüten bankanın duyurularından anlaşılır.

İlgili Rehberler

• Tasfiye bankası fon varlıklarını değerinin altında satarsa
• Tasfiye edilen fonlarda hangi yatırımcı avantajlı?
• Para piyasası serbest ve kısa vadeli serbest fon
• Para piyasası fonu tasfiyesi: 184/45 gün kuralı
• Katılım fonu tasfiyesi
• Yatırım fonu türleri: hangi fon neye tabi?
• Yatırım fonu portföy sınırlamaları
• Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber
• Fonun fiyatı nasıl hesaplanır?
• Tasfiye usul ve esasları
• Fon param ne zaman yatar?
• Fon tasfiyesinde zararımı kimden alırım?
• Fon tasfiyesinde vergi