Tasfiye sürecinde yatırımcının elindeki en somut belge, fonun portföy dağılım raporudur; serinin önceki yazılarında anlatılan bütün kurallar sonunda bu raporla karşılaştırılarak sınanır. Dayanağı II-14.2 sayılı Finansal Raporlama Tebliği’dir: m.6/2 fiyat raporlarının günlük, portföy dağılım tablolarının aylık hazırlanmasını; m.10/1 raporların Tebliğ’in 2 numaralı ekindeki formata uygun olmasını; m.10/2 ödünç menkul kıymet verme ve türev araç işlemlerine yer verilmesini zorunlu tutar. m.10/4 ise ay içi alım satım detaylarının yatırımcı nüshasında yer almayabileceğini belirtir — bu da ardışık ayların karşılaştırılmasını zorunlu kılar. Yazı, raporu kalem kalem okumanın yöntemini veriyor: her satırın hangi maddeyle karşılaştırılacağını, fon türüne göre öncelikli kontrolleri, 29.08.2026 ile 31.12.2026 arasındaki uyum takvimini, m.24/5’teki otuz günlük süre nedeniyle pasif ve aktif ihlal ayrımını, raporda görünmeyen bilgilerin hangi KAP açıklamalarında bulunduğunu ve bulgunun hangi muhataba hangi dayanakla yöneltileceğini. Yatırım tavsiyesi değildir.
Portföy raporunuzu okumakta zorlanıyor musunuz?
Hangi satırın hangi maddeyle karşılaştırılacağını ve bulgunun kime yöneltileceğini birlikte belirleyelim. Hukukçular Evi: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppÖnce Net Cevap: Bu Rapor Nedir, Nerede Bulunur?
Tasfiye sürecinde yatırımcının elindeki en somut belge, fonun portföy dağılım raporudur. Bu rapor, fonun parasının hangi varlıklarda durduğunu, bu varlıkların kimlere ait olduğunu ve portföyün hangi oranlarla dağıldığını gösterir. Serinin önceki yazılarında anlatılan bütün kurallar, sonunda bu raporla karşılaştırılarak sınanır.
Hukuki dayanağı II-14.2 sayılı Yatırım Fonlarının Finansal Raporlama Esaslarına İlişkin Tebliğ’dir. Bu Tebliğ m.4, portföy raporlarını fiyat raporları ve portföy dağılım raporları olarak tanımlar. m.6/2, fonların fiyat raporlarını günlük, portföy dağılım tablolarını ise aylık olarak hazırlamakla yükümlü olduklarını düzenler. m.10/1 ise portföy dağılım raporlarının Tebliğ’in 2 numaralı ekinde yer alan formatlara uygun şekilde hazırlanacağını belirtir.
Raporlar fonun Kamuyu Aydınlatma Platformu sayfasında yayımlanır. III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği m.31/4, KAP’ta ilan edilmesi gereken bilgi ve belgelerin eksiksiz olarak yayımlanmasının, doğruluğunun ve güncel tutulmasının kurucunun sorumluluğunda olduğunu düzenler.
Bu yazı, raporun kalem kalem nasıl okunacağını ve her kalemin hangi mevzuat hükmüyle karşılaştırılacağını gösteriyor. Serinin başından itibaren anlatılan kuralların pratik karşılığı burada toplanıyor. Fon gruplarının genel karşılaştırması için tasfiye edilen fonlarda hangi yatırımcı avantajlı yazımıza bakılabilir.
Fiyat Raporu ile Portföy Dağılım Raporu Farkı
İki rapor birbirine karıştırılır. Fiyat raporu, fonun birim pay değerini ve bu değerin nasıl hesaplandığını gösterir; II-14.2 m.6/2 uyarınca günlük hazırlanır. Portföy dağılım raporu ise portföyün bileşimini gösterir ve aynı fıkra uyarınca aylık hazırlanır.
Serbest fonlarda fiyat tarafında bir esneklik vardır. III-52.1 m.25/9, serbest fonların pay fiyatlarının en az ayda bir kere hesaplanmasının ve yatırımcılara bildirilmesinin zorunlu olduğunu, birim pay değerinin hesaplanması ve ilan edilmesine ilişkin olarak m.14/4’ün uygulanmayacağını belirtir. Rehber’in 28.08.2026 tarihli ve 52/1589 sayılı Kurul kararıyla eklenen 4.3/7 numaralı fıkrası ise likidite riski yönetimi kapsamında fiyat hesaplama sıklığının ve iade esaslarının otuz günlük süre beklenmeden değiştirilebilmesine imkân tanır.
Bu nedenle serbest fon yatırımcısı iki şeyi ayrı ayrı kontrol etmelidir: elindeki son fiyat bilgisinin tarihi ve portföy dağılım raporlarının hangi aylara ait olduğu. Değerleme esasları fonun fiyatı nasıl hesaplanır, finansal raporların rejimi fonun finansal raporları ve bağımsız denetim yazımızda anlatıldı.
Fon belgelerinin haritası
| Belge | Sıklık | Ne gösterir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Fiyat raporu | Günlük | Birim pay değeri ve hesaplama esasları | II-14.2 m.6/2, m.8-9 |
| Portföy dağılım raporu | Aylık | Portföyün varlık bazında bileşimi ve oranları | II-14.2 m.6/2, m.10 |
| Yıllık finansal tablolar | Yıllık | Alacak ve borç kalemleri, gelir ve giderler | II-14.2 m.6/1, m.11 |
| İzahname ve yatırımcı bilgi formu | Değişince | Strateji, limitler, valör saati, gider oranları | III-52.1 m.11-13, m.25/14-15 |
| Borsa dışı repo ve vaad açıklamaları | İşlem başına | Karşı taraf, vade, faiz, derecelendirme notu | III-52.1 m.21/3; Rehber 4.2.3 |
| Gider oranı açıklamaları | Üçer aylık | Fon toplam gider oranı ve varsa iade tutarı | III-52.1 m.33/4 |
Raporda Neler Bulunur, Neler Bulunmaz?
II-14.2 m.10, raporun içeriğine ilişkin üç kural getirir. m.10/2, portföy dağılım raporlarında ödünç menkul kıymet verme işlemleri ile türev araç işlemlerine yer verilmesini zorunlu tutar. m.10/3, endeks fonlar için son bir ve üç aylık dönemler itibarıyla hesaplanan korelasyon katsayılarına; borsa yatırım fonları için ise son bir yıllık dönem için hesaplanan takip farkı ve takip hatası ile bunların önemli ölçüde artması durumunda farkın gerekçelerine yer verilmesini ister.
m.10/4 ise bir sınır çizer: ilgili aya ilişkin alım satım detaylarına yatırımcıya sunulacak rapor nüshalarında yer verilmeyebilir. Yani yatırımcıya ulaşan nüsha, ay içinde yapılan her işlemi tek tek göstermeyebilir; gösterdiği şey, ay sonu itibarıyla portföyün bileşimidir.
Buna Rehber’in eklediği bir kalem daha vardır. Rehber 4.2.3/2, vaad sözleşmelerinin kâr payı oranı ve vadesine ilişkin bilgilere portföy dağılım raporunda yer verileceğini belirtir. Katılım fonlarında bu satır özellikle önemlidir; ayrıntısı katılım fonu tasfiyesi yazımızda ele alındı.
Raporun göstermediği bilgiler başka belgelerde aranır. Borsa dışı repo ve ters repo işlemlerinde karşı tarafın kimliği ve derecelendirme notu, III-52.1 m.21/3 uyarınca KAP açıklamalarında bulunur. Kredi kullanımında kredinin tutarı, faizi, alındığı tarih, kredi alınan kuruluş ve geri ödeneceği tarih, m.21/1 uyarınca yine KAP’ta açıklanır ve Kurula bildirilir.
Kalem Kalem Okuma: Hangi Satır Hangi Maddeyle Karşılaştırılır?
Aşağıdaki tablo, raporda görülebilecek başlıca kalemleri ve her biri için sorulacak soruyu gösterir. Serbest fonlarda m.25/1 uyarınca 17 ila 24. maddelerdeki oransal sınırlamalar uygulanmadığından, o fonlarda ölçü sütunundaki oranlar yerine fonun KAP’ta ilan ettiği strateji ve limitler ile Rehber 4.3/1’deki sınırlar esas alınır.
Portföy kalemleri ve karşılaştırma ölçütleri
| Kalem | Sorulacak soru | Ölçüt |
|---|---|---|
| Ortaklık payları | Tek ihraççıdaki pozisyon ne kadar? Fiili dolaşım oranına göre hangi kademeye giriyor? | m.17/1-a (%10); Rehber 4.3/1-c (%8/6/4/2) |
| Ortaklık payları toplamı | Hisse senedi yoğun fonda %80 şartı sağlanmış mı? | m.6/2 |
| Aynı gruptaki araçlar | Aynı grubun araçlarına yapılan toplam yatırım ne kadar? | m.17/1-c (%20); Rehber 4.3/1-f (%20) |
| %5’i aşan pozisyonlar | Bunların toplamı portföyün ne kadarı? | m.17/1-b (%40); Rehber 4.3/1-a (%20) |
| Özel sektör borçlanma araçları | İhraççının yatırım yapılabilir seviyede notu var mı? İtfa tarihi ne? | m.24/2; m.32 |
| Bir ihraççının borçlanma araçları | Tedavüldeki ihraç miktarının ne kadarı portföyde? | m.17/1-ç (%10); Rehber 4.3/1-d |
| Ters repo | Borsa içi mi dışı mı? Teminat hangi varlıktan oluşuyor? | m.21/2-b (%10); Rehber 4.2.3/1-b ve d |
| Takasbank ve organize para piyasası | Toplam tutar portföyün ne kadarı? | m.24/3 (%20) |
| Vadeli mevduat ve katılma hesabı | Hangi bankada, hangi vadeyle? İhraççı kontrolünde birlikte değerlendirildi mi? | Rehber 4.1.4 |
| Kira sertifikası | Fon kullanıcısı kim, notu var mı? | m.24/2; Rehber 1.5 |
| Vaad sözleşmesi | Kâr payı oranı ve vade raporda gösterilmiş mi? Portföyün ne kadarı? | Rehber 4.2.3/2 (%10) |
| Murabaha | Katılma hesabı sınırlamalarına uygun mu? Ters murabaha borçlanma sınırında mı? | Rehber 4.2.10; m.21/1 |
| Ödünç verilen araçlar | Portföydeki araçların piyasa değerinin ne kadarı ödünç verilmiş? | m.22/1 (%50); m.22/2 (%100 özkaynak) |
| Türev araçlar | Açık pozisyon tutarı fon toplam değerini aşıyor mu? | m.24/1-b |
| Diğer fonların katılma payları | Toplam ve tek fon bazında oranlar ne? | m.18; Rehber 4.3/1-e (%15 ve %10) |
| Vade yapısı | Para piyasası fonunda tek araçta 184 gün, portföyde 45 gün aşılmış mı? | m.6/1-b; m.20/2 |
Bu tabloda yer alan oranların tamamı serinin önceki yazılarında ayrı ayrı açıklanmıştır. Sınırlamaların genel çerçevesi yatırım fonu portföy sınırlamaları yazımızda yer alıyor.
Fon Türüne Göre Kısa Kontrol Listesi
Raporu okurken önce fonun hangi türe girdiği belirlenir; çünkü uygulanacak ölçüt türe göre değişir. Fon türü unvandan ve izahnameden tespit edilir.
Türe göre öncelikli kontroller
| Fon türü | İlk bakılacak üç şey |
|---|---|
| Para piyasası (TL) fonu | Vade yapısı (184/45 gün); tek ihraççı ve grup oranları; özel sektör borçlanma araçlarında derecelendirme notu |
| Para piyasası katılım fonu | Vade yapısı; kira sertifikalarında fon kullanıcısı ve notu; katılma hesaplarının bankaları |
| Para piyasası serbest fon | İzahnamedeki vade taahhüdüne uyum; KAP’ta ilan edilen strateji ve limitler; karşı taraf yoğunlaşması |
| Hisse senedi serbest fon | %80 hisse senedi yoğunluğu; fiili dolaşım kademeleri; 29.08.2026 öncesi ve sonrası aşım karşılaştırması |
| Serbest fon (diğer) | İlan edilen strateji ve limitler; Rehber 4.3/1 sınırları; risk limitlerinin KAP’ta ilanı |
| Serbest özel fon | Yatırımcının kontrolündeki ihraççıların payları; doğrudan yapılan bildirimler; nitelikli yatırımcı belgeleri |
| Serbest olmayan hisse senedi fonu | %80 pay oranı; m.17 sınırlamalarının tamamı; oy hakkı sınırı |
Türlerin ayrıntısı yatırım fonu türleri, serbest fonların rejimi hisse senedi serbest fon tasfiyesi ve para piyasası serbest fon yazılarımızda anlatıldı.
Tarihleri Karşılaştırmak: Raporun Asıl Değeri Buradadır
Tek bir ayın raporu, çoğu zaman bir sonuç vermez. Anlamlı olan, ardışık ayların karşılaştırılmasıdır. 2026 yılı bakımından dört tarih belirleyicidir.
Karşılaştırılacak tarihler ve anlamları
| Tarih | Neden önemli | Dayanak |
|---|---|---|
| 28.08.2026 | Rehber’de serbest fonlara ve repo işlemlerine ilişkin kapsamlı değişikliğin yapıldığı Kurul kararı tarihi | 52/1589 sayılı Kurul kararı |
| 29.08.2026 | Sınırları aşan pozisyonların üst limit kabul edildiği ve artırılamayacağı tarih | Rehber 4.3/8; 4.2.3/6 ve 4.2.3/9 |
| 17.09.2026 | Tasfiye kararının verildiği ve fonların TEFAS’ta işleme kapatıldığı tarih | 57/1707 ve 57/1708 sayılı kararlar |
| 31.10.2026 | Aşım tutarlarında ilk azaltım döneminin sonu ve Rehber 4.2.3 için genel uyum tarihi | Rehber 4.3/8; 4.2.3/11 |
| 30.11.2026 | İkinci azaltım döneminin sonu (üçte iki) | Rehber 4.3/8; 4.2.3/9 |
| 31.12.2026 | Sınırlamalara tam uyum; pay repoda dayanak varlık ve vade kesme noktası | Rehber 4.3/8; 4.2.3/3 ve 4.2.3/5 |
Buradan çıkan yöntem şudur: 29.08.2026 tarihinden önceki son raporla, sonraki aylara ait raporlar yan yana konulur. Aşım tutarının artıp artmadığı, azaltım kademelerinin tutturulup tutturulmadığı ancak bu karşılaştırmayla görülür. Tasfiye kararı 17.09.2026’da, yani ilk azaltım döneminin bitiminden önce verildiğinden, o tarih itibarıyla tam uyum yükümlülüğünün vadesi gelmemişti. Bu takvimin ayrıntısı pay repo ve Borsa Para Piyasası alacağı yazımızda ele alındı.
Aşım Görüldüğünde: m.24/5’in Otuz Günü
Raporda bir oranın aşıldığı görülmesi, tek başına sorumluluk sonucunu doğurmaz. III-52.1 m.24/5, portföydeki varlıkların değerinin fiyat hareketleri ve temettü dağıtımı gibi yönetici kontrolü dışındaki sebeplerle veya yeni pay alma hakları nedeniyle sınırların ihlal edilmesi hâlinde, en geç otuz gün içinde söz konusu sınırlara uyumun sağlanmasının zorunlu olduğunu düzenler. Belirtilen süre içinde uyumun sağlanmasının imkânsız olması veya büyük zarar doğuracağının belirlenmesi hâlinde süre Kurul tarafından uzatılabilir. Bu süre sonunda Kurula başvurmayan veya süre verilmesi uygun görülmeyen fonların dönüşümü veya tasfiyesi Kurul tarafından istenebilir.
Bu hüküm iki durumu ayırır. Pasif ihlalde yatırım kurallara uygun yapılmış, sonradan fiyat hareketi nedeniyle oran aşılmıştır; burada otuz günlük süre işler. Aktif ihlalde ise yatırım baştan sınırı aşacak şekilde yapılmış veya aşım sürerken pozisyon artırılmıştır; bu hâlde m.24/5’in tanıdığı süreden söz edilemez.
Raporlar bu ayrımı yapmaya imkân verir: aşımın hangi ayda doğduğu, izleyen aylarda azalıp azalmadığı ve pozisyonun artırılıp artırılmadığı ardışık raporlardan okunur. Hisse senedi yoğun fonlarda ayrıca m.6/2’nin son cümlesi devreye girer: yüzde 80 şartının günlük olarak sağlanamadığı günlere ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmesinden kurucu ve portföy saklayıcısı müteselsilen sorumludur.
Raporda Görünmeyenler Nerede Aranır?
Portföy dağılım raporu bir fotoğraftır; ay sonundaki durumu gösterir. Bazı bilgiler ise başka belgelerde bulunur.
Raporda olmayan bilgiler ve kaynakları
| Bilgi | Nerede | Dayanak |
|---|---|---|
| Borsa dışı repo ve ters repoda karşı taraf ve notu | KAP açıklaması (sözleşme tarihini izleyen iş günü) | III-52.1 m.21/3 |
| Vaad sözleşmelerinde karşı taraf, işlem büyüklüğü, getiri oranı | KAP açıklaması | Rehber 4.2.3/2 |
| Kredi kullanımı | KAP açıklaması ve Kurula bildirim | III-52.1 m.21/1 |
| Risk limitleri ve limit aşımı | Fonun KAP sayfası | III-52.1 m.25/7 |
| Strateji, limitler ve yönetim ücreti (serbest fonlarda) | Fonun KAP sayfası | III-52.1 m.25/14-15 |
| Gider oranı ve varsa iade tutarı | Dönem bitimini takip eden altı iş günü içinde KAP | III-52.1 m.33/4 |
| Katılım fonlarında arındırma tutarı | Dönemi takip eden beş iş günü içinde KAP | Rehber 1.6 |
| İlişkili taraf bilgileri | Kurucu ve yöneticinin saklayıcıya bildirimi; her yıl Ocak ayında ve değişiklikte altı iş günü içinde | III-52.1 m.31/1 |
| Ay içi alım satım detayları | Yatırımcı nüshasında yer almayabilir | II-14.2 m.10/4 |
Son satır özellikle önemlidir. II-14.2 m.10/4, ilgili aya ilişkin alım satım detaylarına yatırımcıya sunulacak rapor nüshalarında yer verilmeyebileceğini belirtir. Yani ay içinde yapılan bir işlem, ay sonunda portföyden çıkmışsa yatırımcı nüshasında görünmeyebilir. Bu, ardışık ayların karşılaştırılmasını daha da önemli kılar.
III-52.1 m.31/1 de ayrı bir kaynağa işaret eder: kurucu ve yönetici, m.17/3’te sayılan kişi ve ihraççıların unvanlarını, adreslerini ve iştirak oranlarını, portföy saklayıcısının Kanun kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi için gerekli diğer bilgilerle birlikte her yılın Ocak ayında ve bunlardaki değişikliklerin meydana geldiği tarihten itibaren altı iş günü içinde portföy saklayıcısına yazılı olarak bildirir. Bu bildirimler, ilişkili taraf iddialarında saklayıcının neyi bildiği sorusunun cevabını oluşturur.
Tasfiye Döneminde Raporlar Ne Olur?
Tasfiye kararı, raporlama yükümlülüklerini sona erdirmez. Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’in 11. bölümü, tasfiye olan veya yatırım dönemi sonunda itfa edilen fonlar için iki kural içerir. Birincisi, toplam gider oranının tasfiyeye veya itfaya denk gelen üç aylık dönemde aşılması hâlinde fona iade edilecek tutarın, tasfiyeye esas birim pay değerinin hesaplanmasına dâhil edileceği ve ilgili üç aylık dönemin bitimi beklenmeden muhasebeleştirileceğidir. İkincisi, hesaplanan toplam gider oranının ve varsa iade tutarının tasfiyenin bitimini takip eden altı iş günü içinde KAP’ta ilan edileceğidir.
Aynı bölüm, fonların tasfiye tarihi itibarıyla, yani fon fiyatının açıklandığı son değerleme tarihi itibarıyla finansal tablolarının özel bağımsız denetime tabi tutulmasını ve bu raporların Kurula iletilmesini öngörür.
Burada bir ayrım hatırlanmalıdır: gider oranı üst sınırına ilişkin III-52.1 m.33, m.25/6 uyarınca serbest fonlar için uygulanmaz. Dolayısıyla Rehber’in 11. bölümündeki iade mekanizması, gider oranı sınırına tabi fonlar bakımından işler. Serbest fonlarda ölçü, fonun KAP sayfasında ilan ettiği yönetim ücreti ve gider bilgileridir.
Tasfiye usul ve esaslarının 4. maddesi de bu tabloyu tamamlar: fonların saklama hesabının bankalara devir tarihi itibarıyla mevcut fon yönetim ücreti, tasfiyeyi gerçekleştiren banka adına ve bankanın belirleyeceği dönemlerde fona tahakkuk ettirilir; fona ilişkin diğer gider kalemleri ise fon izahnamesine uygun olarak tahakkuk ettirilmeye devam eder. Sürecin tamamı tasfiye usul ve esasları yazımızda anlatıldı.
Adım Adım Bir İnceleme Nasıl Yapılır?
Aşağıdaki sıra, yatırımcının kendi dosyası için izleyebileceği yöntemi gösterir.
İnceleme sırası
| Adım | Yapılacak iş | Neye bakılır |
|---|---|---|
| 1 | Fonun türünü belirle | Unvandaki ibareler; izahname; serbest fon mu, özel fon mu, hisse senedi yoğun fon mu |
| 2 | İlan edilen çerçeveyi indir | KAP’taki strateji, limitler, yönetim ücreti; izahname ve varsa değişiklik duyuruları |
| 3 | Ardışık portföy raporlarını topla | En az 29.08.2026 öncesi son rapor ve sonraki aylar |
| 4 | Oranları hesapla ve ölçütle karşılaştır | Yukarıdaki kalem tablosundaki ölçütler |
| 5 | Aşım varsa tarihini ve seyrini çıkar | Aşım hangi ayda doğdu, arttı mı, azaldı mı |
| 6 | KAP açıklamalarıyla eşleştir | Borsa dışı repo, vaad, kredi, risk limiti ve gider oranı açıklamaları |
| 7 | Kendi belgelerini ekle | Alım dekontları, hesap dökümü, iade talimatı kaydı, nitelikli yatırımcı belgeleri |
| 8 | Talimat durumunu netleştir | Kesim saatinden önce verilip gerçekleşmemiş bir talimat var mı |
Sekizinci adım, fon türünden bağımsız olarak en somut sonucu doğurandır. Tasfiye usul ve esaslarının 6. maddesi, tasfiye kararı verilen fonlardan TEFAS üzerinden satım emri verilip gerçekleştirilmeyen iade talimatları karşılığında oluşan tutarın fon hesabına borç olarak tahakkuk ettirileceğini ve elde edilen nakitle öncelikli olarak bu borçların ödeneceğini düzenler. Aynı usul ve esasların 2. maddesi de mutabakatın gerçekleşmemiş emirleri kapsayacağını belirtir. Ayrıntılar fon satış talimatım gerçekleşmedi yazımızda yer alıyor.
Tespitten Sonra: Kime, Neye Dayanarak?
Raporlardan çıkan bulgu, tek başına bir sonuç değil bir dayanaktır. Muhataplar ve hukuki temeller şöyledir.
Bulgu ve muhatap eşleşmesi
| Bulgu | Muhatap | Dayanak |
|---|---|---|
| Sayısal sınırın aşılması (serbest olmayan fonda) | Kurucu ve portföy saklayıcısı | III-52.1 m.9/1; 6362 s.K. m.56/1-f ve m.56/2 |
| İlan edilen strateji ve limitlerin dışına çıkılması | Kurucu | III-52.1 m.25/1 ve m.25/14 |
| %80 şartının sağlanmadığı günler | Kurucu ve saklayıcı (müteselsil) | III-52.1 m.6/2 son cümle |
| Borsa dışı sözleşme şartlarına aykırılık | Kurucu ve portföy saklayıcısı | Rehber 4.2.3/1-a; III-52.1 m.19/3 |
| Derecelendirme şartının sağlanmaması | Kurucu ve saklayıcı | III-52.1 m.24/2 ve m.32 |
| İlişkili tarafla yasak işlem | Kurucu | Rehber 4.2.3/10; 6362 s.K. m.21 |
| Satış aşamasındaki belge eksikliği | Satışı yapan kuruluş | III-52.1 m.25/4 |
6362 sayılı Kanun m.21/4, örtülü kazanç aktarımının Kurulca tespiti hâlinde kolektif yatırım kuruluşlarının, kendilerine kazanç aktarımı yapılan taraflardan aktarılan tutarın kanuni faiziyle iadesini talep edeceğini ve bu tarafların iade etmek zorunda olduğunu düzenler. m.21/3 ise ilişkili taraf işlemlerinin emsallerine uygunluğunu tevsik edici bilgi ve belgelerin en az sekiz yıl saklanmasını zorunlu kılar. Muhatapların ayrıntılı incelemesi fon tasfiyesinde zararımı kimden alırım, saklayıcının konumu portföy saklayıcısının sorumluluğu yazımızda yapıldı.
Sık Yapılan Hatalar
Birinci hata, tek bir ayın raporuna bakıp sonuca varmaktır. Raporun değeri karşılaştırmadadır; aşımın tarihi, seyri ve sebebi ancak ardışık raporlarla anlaşılır.
İkinci hata, serbest fonda m.17’deki oranları ölçüt almaktır. m.25/1 uyarınca bu fonlarda 17 ila 24. maddelerdeki oransal sınırlamalar uygulanmaz; ölçüt, fonun KAP’ta ilan ettiği strateji ve limitler ile Rehber 4.3/1’deki sınırlardır.
Üçüncü hata, raporda görünmeyeni yok saymaktır. II-14.2 m.10/4 uyarınca ay içi alım satım detayları yatırımcı nüshasında yer almayabilir; borsa dışı repo ve vaad sözleşmelerinin karşı tarafı ise m.21/3 ve Rehber 4.2.3 uyarınca ayrı KAP açıklamalarında bulunur.
Dördüncü hata, her aşımı ihlal saymaktır. m.24/5, yönetici kontrolü dışındaki sebeplerle doğan ihlallerde otuz günlük uyum süresi tanır ve bu sürenin Kurulca uzatılabileceğini öngörür.
Beşinci hata, raporları geç toplamaktır. KAP’taki belgelere erişim zamanla güçleşebilir; tasfiyenin sona ermesiyle birlikte fon izahnamesinin ticaret sicilinden terkin edileceği de tasfiye usul ve esaslarının 8. maddesinde öngörülmüştür. Bugün alınan bir döküm, ileride ispat bakımından belirleyici olur. Dosyanızı değerlendirmek için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı hattan ulaşabilirsiniz.
Seride Ele Alınan Konular
Bu yazı, fon tasfiyesinde hukuki konum serisinin son bölümüdür. Seride sırasıyla şu konular işlendi: fon gruplarına göre yatırımcının hukuki konumu, para piyasası fonlarında vade kuralları ve temerrüt, katılım fonlarında kira sertifikası ve katılma hesabı, unvanında hem para piyasası hem serbest ibaresi taşıyan fonların rejimi, hisse senedi serbest fonlarda yüzde 80 kuralı ve geçiş takvimi, hisseye bağlı olan ve olmayan portföylerin farkı, nitelikli yatırımcı beyanı ve eşik değişikliği, pay repo ile Borsa Para Piyasası alacakları, özel (tahsisli) fonlar ve son olarak portföy dağılım raporunun okunması.
Serinin tamamında ortak olan üç sonuç şudur. Birincisi, tasfiyede ödenecek tutar fon türüne göre değişmez; Tebliğ m.28/2 uyarınca tasfiye bakiyesi pay oranına göre dağıtılır. İkincisi, en somut avantaj fon türünden değil, kesim saatinden önce verilmiş ve gerçekleşmemiş bir iade talimatından doğar. Üçüncüsü, talep zemini her grupta farklı bir belgeye dayanır: serbest olmayan fonlarda sayısal oranlara, serbest fonlarda ilan edilen strateji ve limitlere, özel fonlarda doğrudan yapılan bildirimlere.
Sıkça Sorulan Sorular
Portföy dağılım raporu ne sıklıkta yayımlanır?
II-14.2 sayılı Yatırım Fonlarının Finansal Raporlama Esaslarına İlişkin Tebliğ m.6/2, fonların fiyat raporlarını günlük, portföy dağılım tablolarını ise aylık olarak hazırlamakla yükümlü olduklarını düzenler. m.10/1 uyarınca portföy dağılım raporları Tebliğ’in 2 numaralı ekindeki formatlara uygun şekilde hazırlanır. Raporlar fonun KAP sayfasında yayımlanır.
Raporda ay içindeki bütün işlemler görünür mü?
Hayır. II-14.2 m.10/4, ilgili aya ilişkin alım satım detaylarına yatırımcıya sunulacak rapor nüshalarında yer verilmeyebileceğini belirtir. Rapor, ay sonu itibarıyla portföyün bileşimini gösterir. Bu nedenle ay içinde girip çıkan bir pozisyonun görülebilmesi için ardışık ayların raporları karşılaştırılmalıdır.
Raporda mutlaka bulunması gereken kalemler nelerdir?
II-14.2 m.10/2, portföy dağılım raporlarında ödünç menkul kıymet verme işlemleri ile türev araç işlemlerine yer verilmesini zorunlu tutar. m.10/3, endeks fonlar için son bir ve üç aylık dönemler itibarıyla hesaplanan korelasyon katsayılarına; borsa yatırım fonları için son bir yıllık dönemde hesaplanan takip farkı ve takip hatasına yer verilmesini ister. Rehber 4.2.3/2 ayrıca vaad sözleşmelerinin kâr payı oranı ve vadesine portföy dağılım raporunda yer verilmesini öngörür.
Serbest fonda hangi oranlarla karşılaştırma yapılır?
III-52.1 m.25/1 uyarınca serbest fonlarda Tebliğ’in 17 ila 24. maddelerindeki oransal sınırlamalar uygulanmaz. Bu fonlarda ölçüt, fonun KAP sayfasında ilan ettiği yatırım stratejisi ve limitleri ile Rehber 4.3/1’deki sınırlardır. Rehber 4.3/1, portföy değerinin %5’ini aşan pozisyonların toplamına %20, aynı gruba %20 ve fiili dolaşım oranına göre %8, %6, %4 ve %2 kademeleri öngörür.
29.08.2026 tarihli raporun önemi nedir?
Rehber 4.3/8, 29.08.2026 tarihi itibarıyla 4.3/1’deki sınırlamaları aşan pozisyon tutarlarının üst limit kabul edileceğini ve bu tarihten itibaren artırılamayacağını; aşım tutarlarının 31.10.2026’ya kadar en az üçte bir, 30.11.2026’ya kadar en az üçte iki oranında azaltılarak en geç 31.12.2026 itibarıyla tam uyum sağlanacağını düzenler. Bu nedenle 29.08.2026 öncesi son rapor ile sonraki aylara ait raporların karşılaştırılması gerekir.
Raporda bir oranın aşıldığını görürsem bu ihlal midir?
Tek başına sonuç vermez. III-52.1 m.24/5, portföydeki varlıkların değerinin fiyat hareketleri ve temettü dağıtımı gibi yönetici kontrolü dışındaki sebeplerle veya yeni pay alma hakları nedeniyle sınırların ihlal edilmesi hâlinde en geç otuz gün içinde uyumun sağlanmasını zorunlu tutar; imkânsızlık veya büyük zarar hâlinde süre Kurulca uzatılabilir. Aşımın tarihi, sebebi ve sonraki aylardaki seyri incelenmelidir.
Ters reponun karşı tarafını raporda görebilir miyim?
Portföy dağılım raporu kalemin tutarını gösterir; karşı tarafın kimliği ayrı bir belgede bulunur. III-52.1 m.21/3, borsa dışında taraf olunan repo ve ters repo sözleşmelerinde vadenin, faiz oranının, karşı tarafın ve karşı tarafın derecelendirme notunun en geç sözleşme tarihini izleyen iş günü içinde KAP’ta açıklanmasını zorunlu tutar. Rehber 4.2.3/1-(e) bendi ayrıca işlem büyüklüğü ve nominal değer bilgilerini ister.
Hisse senedi yoğun fon şartını raporlardan nasıl kontrol ederim?
III-52.1 m.6/2, hisse senedi yoğun fonu, fon portföy değerinin en az %80’i devamlı olarak menkul kıymet yatırım ortaklıkları payları hariç BİAŞ’ta işlem gören ihraççı paylarından oluşan fon olarak tanımlar. Aynı fıkra, %80’lik oranın hesabına vadeli işlem nakit teminatlarının, opsiyon primlerinin, aracı kuruluş varantlarının ve belirli borsa yatırım fonu katılma paylarının da dâhil edileceğini belirtir. Şartın sağlanmadığı günlere ilişkin yükümlülüklerden kurucu ve portföy saklayıcısı müteselsilen sorumludur.
Tasfiye döneminde rapor yayımlanmaya devam eder mi?
Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’in 11. bölümü, tasfiye olan fonlarda toplam gider oranının tasfiyeye denk gelen üç aylık dönemde aşılması hâlinde fona iade edilecek tutarın tasfiyeye esas birim pay değerinin hesabına dâhil edileceğini ve ilgili dönemin bitimi beklenmeden muhasebeleştirileceğini; hesaplanan oran ile varsa iade tutarının tasfiyenin bitimini takip eden altı iş günü içinde KAP’ta ilan edileceğini belirtir. Aynı bölüm, tasfiye tarihi itibarıyla finansal tabloların özel bağımsız denetime tabi tutulmasını öngörür.
Bu yazı yatırım tavsiyesi midir?
Hayır. Yazı, portföy dağılım raporunun mevzuat hükümleriyle nasıl karşılaştırılacağını anlatır; hiçbir fonun veya payın alınması, satılması ya da elde tutulması yönünde öneri içermez. Raporda görülen bir oranın aykırılık oluşturup oluşturmadığı, işlemin tarihi, sebebi ve ilgili geçiş hükümleriyle birlikte değerlendirilir.
İlgili Rehberler
- Tasfiye edilen fonlarda hangi yatırımcı avantajlı?
- Para piyasası fonu tasfiyesi: 184/45 gün kuralı
- Katılım fonu tasfiyesi
- Para piyasası serbest ve kısa vadeli serbest fon
- Hisse senedi serbest fon tasfiyesi
- Hisseye bağlı olan ve olmayan fonlar
- Nitelikli yatırımcı beyanı ve fon tasfiyesi
- Pay repo ve Borsa Para Piyasası alacağı
- Özel (tahsisli) fon tasfiyesi
- Fonun fiyatı nasıl hesaplanır?
- Fonun finansal raporları ve bağımsız denetim
- Yatırım fonu portföy sınırlamaları
Ardışık raporları bugün indirin
Tek ayın raporu sonuç vermez; karşılaştırma için 29.08.2026 öncesi ve sonrası nüshalar gerekir. Değerlendirme için: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Ardışık portföy raporlarınızı ve KAP açıklamalarını birlikte inceleyip bulguları eşleştirelim. Telefon: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik Sermaye Piyasası Hukuku alanındadır.
Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi · SPK Hukuk Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları


