Fon Kapanmadan Önce Kimler Çıktı? 2026 — İçeriden Bilgiyle Erken Çıkış ve Bilgi Suistimali (SPKn m.106), Fon Fiyatının Belirlenmesi ve Kademeli Karşılık Kuralı (Rehber 5.1.1), Hatalı Fiyatta Kurucunun Sorumluluğu ve Kalan Yatırımcıların Hakları (SPK İhbar Dilekçesiyle)

Fon kapanmadan önce çıkan herkes sorumlu değildir: III-52.1 m.14 uyarınca birim pay değeri alım satıma esas fiyattır ve bu fiyattan çıkan sıradan yatırımcıya karşı kural olarak talep yoktur. Ancak SPKn m.3 yatırım fonlarını ihraççı sayar; m.106 kamuya açıklanmamış ve yatırımcı kararlarını etkileyebilecek bilgiye dayanarak emir verip menfaat sağlayanları üç yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırır. Kalan yatırımcıların zararının asıl kaynağı çoğu zaman gerçeği yansıtmayan fiyattır ve bunun muhatabı kurucudur (III-52.1 m.9). Soruşturma SPK’nın başvurusuna bağlıdır (m.115); Kurul makul şüphede tedbir alabilir (m.101).

Bu Soru Neden Önemli?

Fon işleme kapatıldığında yatırımcılar ilk olarak şunu merak eder: fon kapanmadan önce kimler payını sattı ve bu kişiler bir şey biliyor muydu? Bu soru yalnızca bir öfke ifadesi değildir; hukuki bir karşılığı vardır. Bir fondan çıkan yatırımcı, parasını fonun o günkü birim pay değeri üzerinden alır. Bu değer fonun gerçek değerinden yüksekse, çıkan yatırımcı fazla almış, fonda kalanlar ise bu farkı taşımış olur.

Bu durum iki farklı hukuki soruyu gündeme getirir. Birincisi, fonun fiyatı doğru hesaplanmış mıdır? İkincisi, fondan çıkanlar arasında, fonun kapatılacağını veya değerinin düşeceğini kamuya açıklanmadan önce bilerek çıkan kişiler var mıdır? Bu yazı her iki soruyu, yatırımcının hangi durumda kime karşı ne isteyebileceğini ve bu şüpheyi nasıl hukuki bir sürece dönüştürebileceğini ele alır.

Fonun Fiyatı Nasıl Belirlenir?

Erken çıkışın etkisini anlamak için önce fonun fiyatının nasıl hesaplandığını bilmek gerekir.

III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği m.14/2, fon birim pay değerinin fon toplam değerinin katılma paylarının sayısına bölünmesiyle elde edileceğini düzenler. m.14/3 bu değerin katılma paylarının alım satımına esas teşkil eden fiyat olduğunu, m.14/4 ise fonların birim pay değerinin günlük olarak hesaplanması ve ilan edilmesinin esas olduğunu belirtir.

Yatırımcı çoğu zaman satış talimatını verdiği anda hangi fiyattan işlem göreceğini bilmez. SPK’nın Yatırım Fonlarına İlişkin Rehberinin 8.6 maddesi, pay alım satım talimatlarının ileri fiyat uygulanan fonlarda talimatın verilmesini takip eden ilk iş gününde, geri fiyat uygulanan fonlarda ise talimatın verildiği iş günü fon toplam değer tablosu ve pay sayısı ile ilişkilendirileceğini düzenler.

Bu yapının sonucu şudur: fon toplam değeri doğru hesaplandığı sürece, çıkan yatırımcı payının gerçek karşılığını alır ve kalanlar zarar görmez. Sorun, fon toplam değerinin gerçeği yansıtmadığı durumlarda ortaya çıkar: örneğin portföydeki bir varlık, değeri düştüğü hâlde eski fiyatından değerlenmeye devam ediyorsa, fiyat gerçek değerin üzerinde kalır ve bu fiyattan çıkanlar fazla almış olur.

Fiyat Nasıl Gerçeğin Üzerinde Kalabilir? Kademeli Karşılık Kuralı

Fon fiyatının gerçeğin üzerinde kalmasının her zaman bir usulsüzlükten kaynaklanması gerekmez. Mevzuatın kendisi, bazı durumlarda değeri düşen bir varlığın fon fiyatına kademeli olarak yansıtılmasını öngörür. Bu kademeli yansıtma süresi, erken çıkışın kalanlara zarar verebileceği bir pencere yaratır.

III-52.1 m.35/1, fonların değerleme ve finansal raporlama esaslarına ilişkin olarak Kurulun ilgili düzenlemelerine uyulacağını düzenler. SPK’nın 28.08.2026 tarihli değişiklikleri de içeren Yatırım Fonlarına İlişkin Rehberinin 5.1.1 maddesi, işlem sırası kapatılan ortaklık paylarının nasıl değerleneceğini belirler: kapatılmayı izleyen ilk beş işlem gününde paylar Finansal Raporlama Tebliğinde öngörülen şekilde değerlenir; kapalılık altıncı ve izleyen iş günlerinde de devam ederse, payın portföydeki değerinin fon toplam değerine oranına göre belirlenen süre içinde günlük eşit tutarlarda karşılık ayrılarak payın portföydeki değeri sıfıra indirilir.

Bu kuralın sonucu şudur: portföyünde işlem sırası kapatılmış ve ağırlığı yüksek bir pay bulunan fonda, karşılığın tamamlanmasına kadar geçen otuz veya doksan günlük süre boyunca fon fiyatı, sonunda sıfırlanacak varlığın bir kısmını hâlâ içerir. Bu süre içinde çıkan yatırımcı, varlığın tamamen sıfırlanmış olacağı fiyattan daha yüksek bir fiyat alır; fark, fonda kalanlara yüklenir.

Bu kural iki açıdan önemlidir. Birincisi, kuralın uygulanmaması veya karşılık süresinin gerektiğinden uzun tutulması, fiyatın hatalı hesaplandığının ve kurucunun sorumluluğunun dayanağı olabilir. İkincisi, kuralın işlediği pencerede fondan çıkan kişilerin bu durumu kamuya açıklanmamış bir bilgiye dayanarak bilip bilmediği, bilgi suistimali incelemesinde önem taşır. Rehber, ihraççısı temerrüde düşen veya borsada işlem görmekten men edilen borçlanma araçları için de 5.1.2 maddesinde ayrı değerleme esasları öngörür.

Sıradan Erken Çıkanlar: Hukuka Uygun Davranış

Fon kapanmadan önce paylarını satan yatırımcıların büyük çoğunluğu, herhangi bir özel bilgiye sahip olmadan, kendi değerlendirmeleriyle veya piyasadaki genel endişelerle hareket etmiştir. Bu yatırımcılar, fonun ilan edilen resmî fiyatından işlem yapmıştır.

Bu kişilere karşı kalan yatırımcıların bir talebi kural olarak yoktur. Satış işlemi geçerli bir hukuki sebebe dayanır ve fiyat, mevzuata göre ilan edilen birim pay değeridir. Kamuya açıklanmış bilgiler veya genel piyasa koşulları üzerine hareket etmek hukuka aykırı değildir; aksine yatırımcının olağan hakkıdır.

Bu ayrım önemlidir, çünkü tasfiye sürecinde yatırımcılar arasında “erken çıkanlar kazandı, biz kaybettik” duygusu yaygındır. Hukuki talep ise çıkan herkese değil, yalnızca belirli koşulların bulunduğu kişilere karşı yöneltilebilir.

İçeriden Bilgiyle Çıkış: Bilgi Suistimali Suçu

Fon kapanmadan önce çıkanlar arasında, fonun durumu hakkında kamuya açıklanmamış bilgilere sahip olan kişiler bulunuyorsa durum değişir. Sermaye Piyasası Kanunu bu davranışı bilgi suistimali olarak suç sayar.

Önce suçun fon paylarına uygulanıp uygulanmadığı sorusunu cevaplamak gerekir. SPKn m.3, ihraççıyı sermaye piyasası araçlarını ihraç eden tüzel kişileri ve bu Kanuna tabi yatırım fonlarını kapsayacak biçimde tanımlar. Yatırım fonu bir ihraççı olduğuna göre, fonun katılma payları da bilgi suistimali suçunun konusu olabilir.

SPKn m.106/1, doğrudan ya da dolaylı olarak sermaye piyasası araçları ya da ihraççılar hakkında, ilgili araçların fiyatlarını, değerlerini veya yatırımcıların kararlarını etkileyebilecek nitelikteki ve henüz kamuya duyurulmamış bilgilere dayalı olarak ilgili araçlar için alım ya da satım emri veren veya verdiği emri değiştiren veya iptal eden ve bu suretle kendisine veya bir başkasına menfaat temin eden kişileri cezalandırır. Ceza üç yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; adli para cezasına hükmedilmesi hâlinde ceza elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Kimler Bu Kapsamda Olabilir?

SPKn m.106/1, suçu işleyebilecek kişileri beş bent hâlinde sayar. Bu bentler, fon bağlamında kimlerin kamuya açıklanmamış bilgiye erişebileceğini göstermesi bakımından önemlidir.

(d) bendi özellikle geniştir: bilgiyi kendisi edinmemiş olsa bile, kendisine aktarılan bilginin kamuya açıklanmamış ve fiyatı etkileyebilecek nitelikte olduğunu bilen veya bilmesi gereken kişiler de kapsamdadır. Bu bent, yöneticilerin yakınlarına veya çevrelerine bilgi aktarması hâlinde bu kişilerin de sorumlu olabileceğini gösterir.

Ancak şunu tekrar vurgulamak gerekir: bir kişinin bu kategorilerden birinde bulunması ve fondan çıkmış olması, tek başına suçun varlığını göstermez. Çıkışın kamuya açıklanmamış bir bilgiye dayandığının ortaya konulması gerekir. Bu, çoğu zaman yalnızca yetkili mercilerin erişebileceği kayıtların incelenmesiyle mümkündür.

Fiyat Yanlış Hesaplandıysa: Kurucunun Sorumluluğu

Erken çıkışın kalan yatırımcılara zarar vermesinin asıl nedeni çoğu zaman fiyatın gerçek değeri yansıtmamasıdır. Portföydeki varlıklar değerlerinin üzerinde gösterilmişse, bu fiyattan çıkan herkes, içeriden bilgisi olsun ya da olmasın, fazla almış olur.

Bu durumda muhatap, çıkan yatırımcılar değil, fiyatı hesaplayan ve fonu yöneten kurucudur. III-52.1 m.9/1, kurucunun fonun katılma payı sahiplerinin haklarını koruyacak şekilde temsili, yönetimi, yönetiminin denetlenmesi ile faaliyetlerinin içtüzük ve izahname hükümlerine uygun olarak yürütülmesinden sorumlu olduğunu düzenler; m.9/3 ise kurucu ile yatırımcılar arasındaki ilişkiye vekâlet hükümlerini kıyasen uygular. Fon toplam değerinin hatalı hesaplanması, kurucunun bu yükümlülüklerine aykırılık olarak ileri sürülebilir.

Fon portföyündeki varlıkların ve değerlemenin izini sürmek için fonun KAP’ta yayımlanan portföy dağılım raporları incelenebilir; ayrıntılar KAP portföy dağılım raporu nasıl okunur yazımızda ele alındı. Kurucunun ve portföy yöneticisinin sorumluluğu ise portföy yöneticisinin kişisel sorumluluğu yazımızda anlatıldı.

SPK Ne Yapabilir?

Bilgi suistimali şüphesinin incelenmesi, esas olarak SPK’nın görevidir. Kurul, yatırımcıların erişemeyeceği kayıtlara erişebilir ve geniş tedbir yetkilerine sahiptir.

SPKn m.101/1, Kurulun 106. ve 107. maddelerde sayılan fiilleri işlediğine dair makul şüphe bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişilerin yetkilileri hakkında, ilgili sermaye piyasası araçlarına ilişkin olarak borsalarda geçici veya sürekli işlem yasağı, işlem veya pozisyon limiti dâhil piyasanın etkin ve sağlıklı işleyişini teminen gerekli her türlü tedbiri almaya yetkili olduğunu düzenler.

Suç oluşturmayan ama piyasanın güvenini bozan davranışlar için idari yaptırım da öngörülmüştür. SPKn m.104, makul bir ekonomik veya finansal gerekçeyle açıklanamayan ve piyasaların güven, açıklık ve istikrar içinde çalışmasını bozacak nitelikteki eylem ve işlemleri, bir suç oluşturmadığı takdirde piyasa bozucu eylem sayar ve bunlar için idari para cezası öngörür; menfaat temin edilmişse cezanın bu menfaatin iki katından az olamayacağını düzenler.

Ceza soruşturmasının başlaması ise Kurulun iradesine bağlıdır. SPKn m.115, bu Kanunda tanımlanan suçlardan dolayı soruşturma yapılmasının Kurulun Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlı olduğunu ve bu başvurunun muhakeme şartı niteliğinde olduğunu düzenler. Yatırımcının doğrudan savcılığa yaptığı suç duyurusu da bu şart nedeniyle Kurulun değerlendirmesine bağlı kalır.

Yatırımcı Ne Yapabilir?

Yatırımcının elinde, bir kişinin kamuya açıklanmamış bilgiyle çıktığını ispatlayacak kayıtlar çoğu zaman bulunmaz. Ancak yatırımcı, gözlemlerini somut biçimde SPK’ya ileterek incelemenin başlamasına katkı sağlayabilir ve tazminat haklarını koruyabilir.

İlk adım SPK’ya ihbardır. SPK, şikâyet ve ihbar başvurularında işlemlerin tarihi, ilgili sermaye piyasası aracı ve yatırım kuruluşu ile ihlal edilen hakkın somut bilgi ve belgelerle iletilmesini bekler. Başvuru e-Devlet üzerindeki “SPK Şikâyet ve İhbar” hizmetiyle yapılabilir; ayrıntılar SPK’ya şikâyet başvurusu nasıl yapılır yazımızda ele alındı.

İkinci adım, soruşturma başlarsa sürece katılmaktır. Mağdur, ceza soruşturmasında ve kovuşturmasında haklarını kullanabilir; ayrıntılar katılan ve mağdur hakları yazımızda ele alındı.

Üçüncü adım tazminattır. Bilgi suistimali, yatırımcıları korumaya yönelik bir suçtur; bu suçu işleyerek kalan yatırımcıların zararına sebep olan kişi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49 uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı fiilinden doğan zararı gidermekle yükümlü olabilir. Ancak kalan yatırımcının zararı ile belirli bir kişinin çıkışı arasındaki illiyet bağının kurulması ve zararın hesaplanması güç olabilir. Fiyatın hatalı hesaplanmasından doğan zarar bakımından ise kurucuya karşı talep genellikle daha elverişlidir. Birden çok kişi aynı zarardan sorumluysa TBK m.61 uyarınca müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır.

Hangi Veriler Şüpheyi Somutlaştırabilir?

Yatırımcının SPK’ya ileteceği ihbarın değeri, gözlemlerinin somutluğuna bağlıdır. Kamuya açık veriler, bu gözlemleri kurmak için bir başlangıç noktası sağlar.

TEFAS’ta fonların günlük fiyatı, toplam değeri ve yatırımcı sayısı gibi veriler yayımlanır. Kapatma kararından önceki günlerde fon toplam değerinde veya yatırımcı sayısında olağan dışı düşüşler varsa, bu durum incelenmesi gereken bir gözlem olarak ihbara yazılabilir. KAP’ta yayımlanan portföy dağılım raporları ve özel durum açıklamaları ise fonun portföyündeki değişikliklerin ve açıklamaların zamanlamasını gösterir.

Bu veriler bir suçun varlığını kanıtlamaz; yalnızca incelemenin yönlendirilmesine yardımcı olur. Kimin, hangi tarihte, hangi bilgiye dayanarak işlem yaptığı ise MKK ve kuruluş kayıtlarından ancak yetkili mercilerce tespit edilebilir.

Kendi Satış Talimatınız Gerçekleşmediyse

Bazı yatırımcılar, fon kapanmadan önce satış talimatı verdiği hâlde işleminin gerçekleşmediğini, başkalarının ise çıkabildiğini anlatır. Bu durum, erken çıkış sorusunun diğer yüzüdür ve ayrı bir hukuki değerlendirme gerektirir.

Talimatın hangi tarihte verildiği, Rehber 8.6’daki ileri veya geri fiyat kuralına göre hangi fiyattan gerçekleşmesi gerektiği ve talimatın gerçekleşmemesinin kapatma kararından mı yoksa dağıtıcı kuruluşun bir aksaklığından mı kaynaklandığı belirleyicidir. Talimat, kapatma kararından önce ve süresinde verildiği hâlde kuruluşun kusuruyla iletilmemişse, bu durum kuruluşun sorumluluğunu doğurabilir. Ayrıntılar fon satış talimatım iptal edildi, gerçekleşmedi yazımızda ele alındı.

Süreler ve Zamanlama

Bilgi suistimali iddiasına dayanan tazminat talebi, haksız fiil zamanaşımına tabidir. TBK m.72, tazminat isteminin zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağını; ancak tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa o zamanaşımının uygulanacağını düzenler.

Bu davalarda tazminat yükümlüsünün kim olduğu, çoğu zaman SPK incelemesi veya ceza soruşturması sonucunda öğrenilir. Ancak kurucuya karşı talepler için süre, zararın ve kurucunun öğrenilmesiyle işlemeye başlamış olabilir. Bu nedenle bilgi suistimali incelemesinin sonucu beklenirken kurucuya karşı süreler ayrıca korunmalıdır. Süreler fon uyuşmazlığı süre hesaplama aracı ile hesaplanabilir.

Tasfiyede Kalan Yatırımcılar Arasında Paylaşım

Fon işleme kapatıldıktan sonra artık kimse fondan çıkamaz; tasfiye nakdi, kalan bütün yatırımcılar arasında paylaştırılır. SPKn m.53/3, fon malvarlığının tasfiyesi durumunda yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabileceğini düzenler.

Bu nedenle kapatma sonrasında yatırımcılar arasında bir “erken çıkış” avantajı söz konusu değildir. Erken çıkış sorunu, yalnızca kapatma kararından önceki döneme ilişkindir. Tasfiye ödemelerinin takvimi fon param ne zaman yatar, ödemenin eksik gelmesi hâli tasfiyede param eksik geldi yazılarımızda ele alındı.

SPK’ya Bilgi Suistimali Şüphesi Hakkında İhbar Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin, fonu tasfiyeye alınan bir yatırımcı adına, kapatma kararından önceki dönemde fondan yapılan çıkışların bilgi suistimali bakımından incelenmesini talep etmek için hazırlanmış bir çerçevedir. Herhangi bir kişiye suç isnadı içermez; gözlemleri ve inceleme talebini içerir. Köşeli parantezli kısımlar dosyaya göre doldurulmalıdır.

İhbar dilekçesinde yer alan her gözlem kamuya açık bir kaynağa dayanmalı ve kaynağı belirtilmelidir. Somut bir kişi hakkında bilgi varsa, bu bilginin nasıl edinildiği ve dayanağı ayrıca açıklanmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, fon kapanmadan önce çıkan herkesi suçlu saymaktır. Resmî fiyattan yapılan olağan çıkışlar hukuka uygundur.

İkinci hata, erken çıkanlardan para geri istemeye çalışmaktır. Hukuki talep, yalnızca kamuya açıklanmamış bilgiyle çıkanlara ve fiyatı hatalı hesaplayanlara karşı söz konusu olabilir.

Üçüncü hata, bilgi suistimali suçunun fon paylarına uygulanmadığını düşünmektir. SPKn m.3 yatırım fonlarını ihraççı olarak tanımlar.

Dördüncü hata, doğrudan savcılığa başvurunun yeterli olduğunu sanmaktır. SPKn m.115 soruşturmayı Kurulun başvurusuna bağlar.

Beşinci hata, somut veriye dayanmadan kişilere suç isnadında bulunmaktır.

Altıncı hata, fiyatın doğruluğu sorusunu gözden kaçırmaktır. Kalan yatırımcıların zararının asıl kaynağı çoğu zaman hatalı fiyattır ve bunun muhatabı kurucudur. Rehber 5.1’deki değerleme kurallarının uygulanıp uygulanmadığı bu nedenle incelenmelidir.

Yedinci hata, TEFAS ve KAP verilerini kaydetmemektir. Veriler sonradan değişebilir veya erişim zorlaşabilir.

Sekizinci hata, bilgi suistimali incelemesinin sonucunu beklerken kurucuya karşı süreleri kaçırmaktır.

Dokuzuncu hata, tasfiye sonrasında da erken çıkış avantajı olduğunu sanmaktır. Kapatmadan sonra tasfiye nakdi yalnızca katılma payı sahipleri arasında paylaştırılır.

Onuncu hata, SPK’ya ihbarı tazminat talebi olarak kurmaktır. SPK tazminata karar vermez; tazminat için ayrı yol izlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Fon kapanmadan önce çıkanlar bir suç mu işledi?

Tek başına hayır. Resmî fiyattan yapılan olağan çıkışlar hukuka uygundur; suç ancak kamuya açıklanmamış ve fiyatı etkileyebilecek bilgiye dayanılarak menfaat sağlanmışsa SPKn m.106 kapsamında söz konusu olabilir.

Erken çıkanlardan para geri isteyebilir miyiz?

Sıradan erken çıkanlardan kural olarak hayır. Talep, yalnızca kamuya açıklanmamış bilgiyle çıkanlara ve fiyatı hatalı hesaplayanlara karşı söz konusu olabilir.

Bilgi suistimali suçu fon paylarına uygulanır mı?

Evet. SPKn m.3 yatırım fonlarını ihraççı olarak tanımlar; m.106 ihraççılar hakkında kamuya açıklanmamış bilgiye dayalı işlemleri cezalandırır.

Bilgi suistimalinin cezası nedir?

SPKn m.106 uyarınca üç yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezası; adli para cezası elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Kimler bilgi suistimali yapabilir?

SPKn m.106/1 ihraççıların yöneticilerini, pay sahipliği veya görevleri nedeniyle bilgiye sahip olanları, bilgiyi suç işleyerek elde edenleri ve bilginin niteliğini bilen veya bilmesi gereken kişileri sayar.

Yöneticinin yakınları da sorumlu olabilir mi?

SPKn m.106/1-(d), kendisine aktarılan bilginin kamuya açıklanmamış ve fiyatı etkileyebilecek nitelikte olduğunu bilen veya bilmesi gereken kişileri de kapsar.

Fon fiyatı nasıl hesaplanır?

III-52.1 m.14/2 uyarınca birim pay değeri fon toplam değerinin pay sayısına bölünmesiyle bulunur; m.14/3-4 uyarınca bu değer alım satıma esas fiyattır ve günlük hesaplanıp ilan edilir.

Satış talimatı hangi fiyattan gerçekleşir?

Rehber 8.6 uyarınca ileri fiyat uygulanan fonlarda talimatı izleyen ilk iş gününün, geri fiyat uygulanan fonlarda talimatın verildiği iş gününün fiyatıyla gerçekleşir.

Erken çıkış kalan yatırımcılara nasıl zarar verir?

Fon toplam değeri gerçeği yansıtmıyorsa, örneğin değeri düşen bir varlık eski fiyatından değerleniyorsa, bu fiyattan çıkanlar fazla alır ve fark fonda kalanlara yüklenir.

Değeri düşen bir varlık fon fiyatına ne zaman yansır?

Rehber 5.1.1 uyarınca işlem sırası kapatılan pay ilk beş işlem günü olağan esaslara göre değerlenir; kapalılık sürerse fondaki ağırlığına göre bir, otuz veya doksan gün içinde günlük eşit karşılıkla sıfıra indirilir. Bu süre içinde çıkanlar daha yüksek fiyat alabilir.

Satış talimatım gerçekleşmedi, başkaları çıktı; ne yapabilirim?

Talimatın tarihi, Rehber 8.6’daki fiyat kuralı ve gerçekleşmemenin sebebi belirleyicidir; kuruluşun kusuru varsa kuruluşun sorumluluğu doğabilir.

Fiyat yanlış hesaplandıysa kimden istenir?

Kurucudan. III-52.1 m.9/1 uyarınca kurucu, fonun katılma payı sahiplerinin haklarını koruyacak şekilde yönetiminden sorumludur; m.9/3 vekâlet hükümlerini kıyasen uygular.

SPK bu konuda ne yapabilir?

SPKn m.101 uyarınca makul şüphe bulunan kişilere işlem yasağı dâhil tedbirler uygulayabilir, m.104 uyarınca piyasa bozucu eylemlere idari para cezası verebilir ve m.115 uyarınca savcılığa başvurabilir.

Doğrudan savcılığa suç duyurusu yapabilir miyim?

Yapabilirsiniz; ancak SPKn m.115 uyarınca bu suçtan soruşturma Kurulun yazılı başvurusuna bağlıdır ve bu bir muhakeme şartıdır. Bu nedenle SPK’ya ihbar en etkili yoldur.

Kimlerin çıktığını nasıl öğrenebilirim?

Kimin çıktığı MKK ve kuruluş kayıtlarında yer alır ve ancak yetkili mercilerce tespit edilebilir; yatırımcı TEFAS ve KAP verileriyle gözlemlerini SPK’ya iletebilir.

TEFAS verileri ne gösterir?

TEFAS’ta fonların günlük fiyatı, toplam değeri ve yatırımcı sayısı gibi veriler yayımlanır; kapatma öncesindeki olağan dışı düşüşler incelenmesi gereken bir gözlem olabilir.

Bilgi suistimali yapanlardan tazminat istenebilir mi?

TBK m.49 uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı fiilden doğan zarar istenebilir; ancak zarar ile belirli bir kişinin çıkışı arasındaki illiyet bağının kurulması güç olabilir.

Kurucu ile bilgiyi kullananlar birlikte sorumlu olur mu?

Aynı zarardan sorumlu olmaları hâlinde TBK m.61 uyarınca müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır.

Tazminat için süre nedir?

TBK m.72 uyarınca öğrenmeden itibaren iki yıl ve fiilden itibaren on yıl; fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir.

SPK incelemesinin sonucunu beklerken nelere dikkat etmeliyim?

Kurucuya karşı süreler zarar ve kurucunun öğrenilmesiyle işlemeye başlamış olabilir; bu süreler ayrıca korunmalıdır.

Kapatma sonrasında da erken çıkış avantajı var mı?

Hayır. Kapatmadan sonra kimse çıkamaz; SPKn m.53/3 uyarınca tasfiye nakdi yalnızca katılma payı sahiplerine ödenir.

İhbar dilekçesinde nelere dikkat etmeliyim?

Her gözlemi kamuya açık bir kaynağa dayandırın, kaynağı belirtin ve somut delil olmadan belirli kişilere suç isnadında bulunmayın.

İlgili Rehberler

• Sermaye piyasası suçları ve suç duyurusu
• SPK’ya şikâyet başvurusu nasıl yapılır
• Portföy yöneticisinin kişisel sorumluluğu
• KAP portföy dağılım raporu nasıl okunur
• Katılan ve mağdur hakları
• Fon satış talimatım gerçekleşmedi
• Durumunuza göre hukuki yol haritası
• Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi