Aynı Kabahat Birden Fazla İşlenirse Her Birine Ayrı İdari Para Cezası mı Verilir? 2026 — Kabahatler Kanunu m.15/2, Kesintisiz Fiil, Tekerrür ve Zincirleme Suç (TCK m.43) Savunması
19 Kasım 2026

Aynı Kabahat Birden Fazla İşlenirse Her Birine Ayrı İdari Para Cezası mı Verilir? 2026 — Kabahatler Kanunu m.15/2, Kesintisiz Fiil, Tekerrür ve Zincirleme Suç (TCK m.43) Savunması

Aynı kabahat birden fazla işlenirse kural olarak her biri için ayrı idari para cezası verilir. Kabahatler Kanunu m.15/2 bunu açıkça söyler; ceza hukukundaki zincirleme suç indirimi (TCK m.43) kabahatlerde yer almaz. Bu nedenle on işlemde aynı eksikliği tespit edilen işletmeye bir değil on ceza kesilebilir. Kuralın kanundaki tek istisnası kesintisiz fiildir: lisanssız faaliyet ya da izinsiz depolama gibi süregelen bir aykırılık, idari yaptırım kararı verilinceye kadar tek fiil sayılır. Asıl tartışma bu yüzden cezanın tutarında değil, fiilin kaç tane sayılacağındadır: sayım birimi işlem mi, sözleşme mi, işçi mi, dönem mi, tespit mi? Bu yazı kuralı, istisnayı, özel kanunlardaki sayım birimlerini, tekerrürle farkı, 2024–2026 tarihli Danıştay ve Yargıtay kararlarını ve savunmada ileri sürülebilecek itirazları madde numaralarıyla anlatır.

Aynı fiilden birden fazla ceza mı geldi?

Kararı, tutanağı ve fiil sayısını birlikte inceleyelim; süre kaçmadan hangi yola başvurulacağını netleştirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp
Kapsam notu. Bu yazı 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3, 4, 5, 7, 9, 15, 17, 20, 21 ve 27. maddelerine; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 43 ve 44. maddelerine; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 335, 336, 337 ve 339. maddelerine; 5549 sayılı Kanun’un 13. maddesine; 6502 sayılı Kanun’un 77. maddesine; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 98 ve 100. maddelerine ve Anayasa’nın 13 ve 38. maddelerine dayanır. Kanun metinleri 19.11.2026 tarihinde mevzuat.gov.tr’deki güncel hâllerinden, kararlar aynı gün Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat ve İçtihat Programı’ndaki tam metinlerinden kontrol edilmiştir. Kanun metinlerinde yazan ceza tutarları, her yıl yeniden değerleme oranında arttığı için (Kabahatler Kanunu m.17/7) güncel tutarlar değildir. Değerlendirmelerimiz “görüşümüze göre” ibaresiyle belirtilmiştir ve hiçbir dosya için sonuç garantisi anlamına gelmez.

Kural Nedir? Kabahatler Kanunu m.15’in Üç Fıkrası

5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “İçtima” başlıklı 15. maddesi, bir kişinin birden fazla kabahat işlemesi hâlinde cezanın nasıl belirleneceğini üç fıkrada düzenler. Bu yazının konusu ikinci fıkradır: “Aynı kabahatin birden fazla işlenmesi halinde her bir kabahatle ilgili olarak ayrı ayrı idarî para cezası verilir. Kesintisiz fiille işlenebilen kabahatlerde, bu nedenle idarî yaptırım kararı verilinceye kadar fiil tek sayılır.” İlk cümle kuralı, ikinci cümle istisnayı koyar. Kural serttir: kabahat kaç kez işlenmişse o kadar ceza verilir ve cezalar toplanır.

Kabahatler Kanunu m.15: üç fıkra, dört kural

HükümDurumSonuçCeza hukukundaki benzeri
m.15/1Bir fiille birden fazla kabahat işlenmesiYalnızca en ağır idari para cezası verilir; para cezası dışındaki idari yaptırımların her biri ayrıca uygulanırFikri içtima (TCK m.44)
m.15/2, ilk cümleAynı kabahatin birden fazla işlenmesiHer bir kabahat için ayrı ayrı idari para cezasıGerçek içtima; zincirleme suçun (TCK m.43) karşılığı yoktur
m.15/2, ikinci cümleKesintisiz fiille işlenebilen kabahatİdari yaptırım kararı verilinceye kadar fiil tek sayılırKesintisiz suç
m.15/3Fiilin hem kabahat hem suç olmasıYalnızca suçtan dolayı yaptırım; suçtan yaptırım uygulanamıyorsa kabahatten—

Bu hükümler yalnız Kabahatler Kanunu’nda sayılan kabahatler için değildir. Kanun’un 3. maddesi uyarınca genel hükümler, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanır. Trafik, çevre, tüketici, iş, enerji, telekomünikasyon ya da MASAK mevzuatından doğan idari para cezaları da bu kurala tabidir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 26.05.2025 tarihli kararında (E.2024/3041, K.2025/1161) bir düzenleyici kurumun verdiği cezayı incelerken, özel kanunda aksine hüküm bulunmadığı için Kabahatler Kanunu’nun genel hükümlerindeki kural ve ilkelerin de dikkate alınması gerektiğini açıkça belirtmiştir.

Dördüncü kural, yani aynı fiilin hem suç hem kabahat oluşturması, ayrı bir konudur ve aynı fiile hem idari para cezası hem hapis verilip verilemeyeceğini anlatan ne bis in idem yazımızda ele alınmıştır. Bu yazı ilk üç kurala, özellikle de “her işleme ayrı ceza” sonucunu doğuran ikinci fıkraya odaklanır.

“Aynı Kabahatin Birden Fazla İşlenmesi” Ne Demek? Fiil Nasıl Sayılır?

Kabahat, kanunun karşılığında idari yaptırım öngördüğü haksızlıktır. “Birden fazla işlenme”, kanundaki tanıma uyan davranışın birden fazla kez gerçekleşmesi demektir. Zorluk şuradadır: Kabahatler Kanunu fiilin nasıl sayılacağını söylemez. Bir işletmenin bir yıl boyunca aynı eksiklikle yaptığı işlemler tek bir ihmal midir, yoksa işlem sayısı kadar kabahat mi? Cevap çoğu zaman cezayı öngören özel kanunun kullandığı sözcüklerdedir. Kanun koyucu birçok yerde sayım birimini açıkça yazmıştır.

Özel kanunlarda sayım birimi örnekleri (mevzuat.gov.tr, 19.11.2026)

Kanun ve maddeKanundaki ifadeSayım birimi
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.77/1-a, m.77/3“aykırılığı tespit edilen her bir işlem veya sözleşme için”İşlem veya sözleşme
6502 s.K. m.77/6“piyasaya arz edilen; … tüketiciye satışı yapılan her bir mal için”Mal
4857 sayılı İş Kanunu m.98“çalıştırılan her işçi için”İşçi
4857 s.K. m.100“işten çıkardığı her işçi için”İşçi
5549 sayılı Kanun m.13/4 (elektronik tebligat yükümlülüğü)“her bir tespit için”; bir yıl içindeki toplam ceza için ayrıca üst sınırTespit
5549 s.K. m.13/1 (kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi)“yükümlülüklerden herhangi birini ihlâl eden yükümlülere”; sayım birimi yazılmamıştırUygulamada her işlem; yıllık üst sınır m.13/5’te
213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.337“Ayrı ayrı yapılmış olan vergi ziyaı veya usulsüzlükten dolayı ayrı ayrı ceza kesilir”Fiil; m.352’deki usulsüzlüklerde aynı takvim yılında aynı neviden birden fazla yapılanların her biri için birincisine ait cezanın dörtte biri

Sayım birimi kanunda yazılıysa tartışma büyük ölçüde biter: idare her işlem, her sözleşme ya da her işçi için ayrı ceza keser ve m.15/2 bunu destekler. Birim yazılmamışsa iki soru önem kazanır. Birincisi, idarenin esas aldığı birimin kanundan çıkıp çıkmadığıdır; çünkü Kabahatler Kanunu m.4/2 uyarınca kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarı ancak kanunla belirlenebilir. İkincisi, fiilin kesintisiz olup olmadığıdır. 5549 sayılı Kanun bunun güncel örneğidir: aynı maddenin dördüncü fıkrası “her bir tespit için” derken birinci fıkrası bir birim göstermez; bu fark MASAK idari para cezasına karşı iptal davası rehberimizde lafız argümanı olarak işlenmiştir.

Dönemsel yükümlülüklerde birim “dönem” olabilir. Danıştay 13. Dairesi, 14.10.2024 tarihli kararında (E.2022/2004, K.2024/3937) bir işletmeciye beş ayrı bildirim dönemi için beş ayrı ceza verilmesini hukuka uygun bulmuş, “tek ve kesintisiz fiil var” savunmasını kabul etmemiştir. Aynı karar, tek fiilin doğal anlamda değil hukuki anlamda değerlendirileceğini, yani birden fazla hareketin hukuken tek fiil sayılabileceğini de kabul eder. Bu ikinci tespit, aynı işlemin ortak tarafları gibi durumlarda fiil sayısının düşürülmesi için kullanılabilir.

Kesintisiz Fiil İstisnası: Karar Verilinceye Kadar Tek Fiil

Kanun kesintisiz fiili tanımlamaz. Ceza hukukundaki kesintisiz suç kavramından hareketle, hukuka aykırı durumun bir süre devam ettiği ve bu süre boyunca kabahatin işlenmeyi sürdürdüğü fiiller anlaşılır: izin veya lisans alınmadan sürdürülen faaliyet, izinsiz depolama, bir yerin izinsiz işgali bunun tipik örnekleridir. Bu fiillerde her gün ayrı bir kabahat sayılsaydı ceza sınırsız büyürdü. m.15/2’nin ikinci cümlesi bunu önler: idari yaptırım kararı verilinceye kadar fiil tektir ve tek ceza verilir.

Hükmün iki sınırı vardır. İlki, “karar verilinceye kadar” ibaresidir. İdari yaptırım kararı hukuki bir kesinti oluşturur; karardan sonra aykırılık sürerse artık yeni bir fiilden söz edilir. İkincisi, kabahatin “kesintisiz fiille işlenebilen” türden olmasıdır; her seferinde yeni bir hareketle işlenen kabahatler, art arda ve aynı gün işlenmiş olsalar da bu cümleden yararlanamaz.

Cezadan sonra aykırılık sürerse: Danıştay İDDK, 16.10.2025

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 16.10.2025 tarihli kararı (E.2025/1799, K.2025/1946) ilk sınırı somutlaştırır. Bir şirket, çevre izin ve lisans belgesi olmadan cüruf atığını açık alanda depoladığı için 2872 sayılı Çevre Kanunu m.20/1-r uyarınca iki kez 367.740’ar TL idari para cezası almış, bu cezalara dava açmamıştır. Üçüncü denetimde aynı durum tespit edilince tekerrür hükümleri uygulanarak 735.480 TL ceza verilmiştir. Danıştay 4. Dairesi (26.12.2024, E.2024/582, K.2024/7954), yığına yeni atık eklendiğine dair somut bir tespit bulunmadığı, dolayısıyla yeni bir fiilin tereddüde yer bırakmayacak biçimde ortaya konulmadığı gerekçesiyle cezayı hukuka aykırı bulmuştur. Bölge idare mahkemesi kararında ısrar etmiş, Kurul da ısrar kararını oyçokluğuyla onamıştır. Kurul’a göre atığa ilave yapılıp yapılmadığı belirsiz olsa da lisanssız depolama sürmekte ve verilen cezaya rağmen atık bertaraf edilmemektedir; bu eylem bakımından yapılan her bir tespit yeni bir fiil sayılır.

Karardan çıkan pratik sonuç şudur: kesintisiz fiilde ilk ceza, aykırılığı gidermek için tanınmış son fırsattır. Aykırılık sürdükçe her yeni denetim yeni bir ceza, özel kanunda tekerrür hükmü varsa artırılmış ceza getirebilir. Kararın oyçokluğuyla verildiği ve bir karşı oyun 4. Daire’nin gerekçesini benimsediği de not edilmelidir; “yeni fiil” tespitinin somut olması gerektiği yolundaki itiraz, görüşümüze göre, hâlâ ileri sürülebilir.

Tek tutanak, tek ceza demek değildir: Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 29.06.2026

İkinci sınırı Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 29.06.2026 tarihli kararı (E.2023/17032, K.2026/7675) gösterir. Bir ecza deposundaki denetimde karekod sorgusuyla 46 kutu ilacın bir eczaneden reçetesiz satıldığı belirlenmiş, 1262 sayılı Kanun uyarınca her kutu için 860 TL olmak üzere toplam 39.560 TL idari para cezası verilmiştir. Kanun yararına bozma isteminde, tek tutanak düzenlenip tek karar verildiği için bütün satışın tek fiil sayılması gerektiği ileri sürülmüştür. Daire istemi oybirliğiyle reddetmiştir: m.15/2’nin ikinci cümlesi yalnız kesintisiz fiille işlenebilen kabahatler içindir; 46 kutunun perakende olarak farklı zamanlarda ve farklı işlemlerle satılması kesintisiz fiil değildir. Dolayısıyla ihlallerin tek denetimde, tek tutanakla ve tek kararla tespit edilmiş olması fiili teke indirmez.

Kesintisiz fiil mi, tekrar eden fiil mi?

ÖlçütKesintisiz fiilTekrar eden fiil
Aykırılığın yapısıTek bir hukuka aykırı durum zaman içinde sürerHer seferinde yeni bir hareket veya işlem yapılır
Tipik örnekLisanssız faaliyet, izinsiz depolama, izinsiz işgalAyrı ayrı satışlar, ayrı sözleşmeler, ayrı işlemlerde aynı eksiklik
Ceza sayısıİdari yaptırım kararı verilinceye kadar tek cezaFiil sayısı kadar ceza
Karardan sonraAykırılık sürerse yeni tespit yeni fiil sayılabilir (İDDK, K.2025/1946)Her yeni işlem zaten ayrı fiildir
Yargı kararıDanıştay İDDK, 16.10.2025Yargıtay 7. CD, 29.06.2026; Danıştay 13. D., 14.10.2024

Birkaç dakika içinde aynı davranışa iki tutanak düzenlenmesi ise ayrı bir sorundur. Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 02.03.2026 tarihli kararına (E.2026/302, K.2026/2225) konu olayda aynı araca, aynı gün dakikalar içinde ardı ardına şerit değiştirme nedeniyle iki ayrı trafik cezası kesilmiş; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı fiilin kesintisiz gerçekleştiğini ve cezaların mükerrer olduğunu ileri sürmüştür. Daire kararı başka bir usul eksikliğinden, sulh ceza hâkimliğinin başvuruyu ilgili kuruma tebliğ etmeden sonuçlandırmasından (Kabahatler Kanunu m.28) bozmuş ve bu nedenle içtima itirazını ayrıca incelememiştir. Karar bu itirazın kabul edildiğini göstermez; ancak aynı olayın parçası olan davranışlara birden fazla tutanak düzenlenen dosyalarda m.15/2’nin ileri sürülebildiğini gösterir.

Zincirleme Suç (TCK m.43) Kabahatlerde Uygulanır mı?

Birden fazla ceza alan kişinin ilk sorusu genellikle budur. Türk Ceza Kanunu m.43 uyarınca bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suç birden fazla işlenirse tek cezaya hükmedilir ve bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Hüküm, on ayrı fiili on ceza yerine artırılmış tek cezayla karşılar. Kabahatler Kanunu’nda ise bu kurumun karşılığı yoktur; Kanun metninde “zincirleme” sözcüğü hiç geçmez.

Türk Ceza Kanunu’na yapılan yollama da bu boşluğu doldurmaz. Kabahatler Kanunu m.5, yalnızca zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerin kabahatlerde de uygulanacağını söyler; içtima bakımından böyle bir yollama yapılmamış, konu m.15’te ayrıca ve farklı biçimde düzenlenmiştir. m.15/2’nin “ayrı ayrı idarî para cezası verilir” ifadesi açık olduğu için, zincirleme suç hükmünün kıyas yoluyla kabahatlere taşınması, görüşümüze göre, tek başına sonuç alınabilecek bir savunma değildir. Yukarıda aktarılan Yargıtay ve Danıştay kararları da aynı yöndedir: mahkemeler fiilleri “bir kararın icrası” altında birleştirmemekte, kesintisiz fiil dışında her fiili ayrı saymaktadır.

Suçlarda ve kabahatlerde içtima: dört durum

DurumSuçlarda (TCK)Kabahatlerde (Kabahatler Kanunu)
Aynı fiilin değişik zamanlarda birden fazla işlenmesiZincirleme suç: tek ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırım (m.43)Her biri için ayrı idari para cezası (m.15/2)
Tek fiille birden fazla farklı ihlalEn ağır cezayı gerektiren suçtan ceza (m.44)En ağır idari para cezası; diğer idari yaptırımlar ayrıca (m.15/1)
Süren hukuka aykırı durumKesintisiz suç: tek suçKarar verilinceye kadar tek fiil (m.15/2)
Fiilin hem suç hem kabahat olmasıSuçtan yaptırım uygulanırKabahatten ayrıca ceza verilmez; suçtan yaptırım uygulanamıyorsa verilir (m.15/3)

Bu, zincirleme suç düşüncesinin hiç işe yaramadığı anlamına gelmez. Tek bir kayıt düzeni eksikliğinden doğan çok sayıda ihlalde, “fiiller aynı ihmalin sonucudur” anlatımı; fiil sayısına, kesintisiz fiil nitelendirmesine ve ölçülülüğe ilişkin asıl itirazları destekleyen yardımcı bir gerekçe olarak kullanılabilir. Dilekçenin ana dayanağı ise m.15/2’nin kendisi, yani fiilin doğru sayılıp sayılmadığı olmalıdır. Ceza hukukundaki kurumların ayrıntısı için zincirleme suç (TCK m.43) ve fikri içtima (TCK m.44) yazılarımıza bakılabilir.

Tek Fiille Birden Fazla Kabahat: En Ağır Ceza Kuralı (m.15/1)

Madalyonun diğer yüzü birinci fıkradır. Bir fiil ile birden fazla kabahat işlenmişse ve bu kabahatlerin tanımlarında yalnızca idari para cezası öngörülmüşse, en ağır idari para cezası verilir. Kanunda para cezasından başka idari yaptırımlar da (faaliyetin durdurulması, mülkiyetin kamuya geçirilmesi gibi) öngörülmüşse bunların her biri ayrıca uygulanır. Bu kural, idarenin tek bir davranışı iki ayrı madde altında iki kez cezalandırmasını engeller.

Uygulamadaki sorun, “tek fiil” ile “aynı olaydaki ayrı fiiller” arasındaki sınırdır. Aynı tutanakta iki ayrı yükümlülüğün ihlali tespit edilmişse, bunların tek bir hareketle mi yoksa ayrı hareketlerle mi gerçekleştiğine bakılır. Tek bir işlemde hem bilgi eksikliği hem belge eksikliği gibi iç içe geçmiş ihlaller varsa m.15/1 ileri sürülmelidir. Vergi cezalarında benzer bir ayrım Vergi Usul Kanunu’nda yapılmıştır: tek bir fiille vergi ziyaı ve usulsüzlük birlikte işlenmişse yalnızca miktar itibarıyla en ağır ceza kesilir (m.336); buna karşılık tek fiille başka neviden birkaç vergi ziyaa uğramışsa her vergi bakımından ayrı ceza kesilir (m.335). Aynı fiile iki ayrı kurumun ceza vermesi ise ayrı bir tartışmadır ve aynı reklama Reklam Kurulu ile TİTCK’nın birlikte ceza vermesini anlatan yazımızda örnek üzerinden incelenmiştir.

Tekerrür ile İçtima Aynı Şey Değildir

İçtima, henüz cezalandırılmamış birden fazla fiilin birlikte nasıl cezalandırılacağı sorusudur. Tekerrür ise daha önce ceza almış kişinin aynı fiili yeniden işlemesi hâlinde yeni cezanın artırılmasıdır. Kabahatler Kanunu’nda genel bir tekerrür hükmü yoktur; Kanun metninde “tekerrür” sözcüğü geçmez. Bu nedenle bir idari para cezası ancak ilgili özel kanun açıkça öngörüyorsa tekerrür nedeniyle artırılabilir.

İçtima ve tekerrür karşılaştırması

İçtima (m.15)Tekerrür
Sorduğu soruBirden fazla fiile kaç ceza verilir?Daha önce ceza alan kişiye yeni ceza artırılır mı?
DayanakKabahatler Kanunu m.15; bütün idari para cezalarında geçerli genel hükümYalnızca özel kanunda hüküm varsa
Örnek hükümHer bir kabahat için ayrı ceza; kesintisiz fiilde tek cezaVergi Usul Kanunu m.339: cezası kesinleşenlere yeniden ceza kesilirse vergi ziyaı cezası yüzde elli, usulsüzlük cezası yüzde yirmi beş artırılır
Önceki ceza şartıAranmazAranır; kanuna göre süre ve çoğu zaman kesinleşme koşulu vardır
Savunmada bakılacak yerFiil sayısı, kesintisiz fiil, tek fiilÖzel kanundaki süre, “aynı fiil” ölçütü, önceki cezanın durumu, hangi tarihteki mevzuatın uygulanacağı

Tekerrür hükümleri kanundan kanuna değişir. Vergi Usul Kanunu m.339, vergi ziyaı cezasında beş, usulsüzlükte iki yıllık süre öngörür ve artırım tutarının kesinleşen cezadan fazla olamayacağını belirtir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun yukarıda aktarılan 16.10.2025 tarihli kararında, Çevre Kanunu m.23’ün fiilin üç yıl içinde bir kez tekrarında cezanın bir kat, birden çok tekrarında iki kat artırılmasını öngördüğü ve tekerrürlü cezaların yargısal denetiminin iki aşamalı yapılacağı belirtilmiştir: önce fiilin işlenip işlenmediği, sonra tekerrür şartlarının oluşup oluşmadığı incelenir. 5549 sayılı Kanun m.13/5 ise farklı bir yol izler: üst tutardan ceza uygulanan yükümlü, takip eden yılda aynı neviden bir ihlalde bulunursa yıllık üst sınırlar iki kat uygulanır. Ürün güvenliği mevzuatındaki iki yıllık tekerrür kuralı ürün güvenliği cezasında tekerrür yazımızda, çevre cezaları Çevre Kanunu idari para cezaları rehberimizde anlatılmıştır.

Tekerrürde sık atlanan nokta zaman bakımından uygulamadır. Kurul’un 26.05.2025 tarihli kararına (E.2024/3041, K.2025/1161) konu olayda ilk derece mahkemesi, tekerrüre esas alınan önceki cezanın eski yönetmelik döneminde verildiği gerekçesiyle cezayı iptal etmiş; Kurul ise altışar aylık hesaplama dönemlerinde her dönemin sonunun fiilin gerçekleştiği zaman sayılacağını ve fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan düzenlemedeki tekerrür hükmünün uygulanabileceğini kabul etmiştir. Tekerrürlü bir cezayla karşılaşan kişi, hem önceki cezanın hem yeni fiilin tarihini, o tarihlerde yürürlükte olan metinle birlikte kontrol etmelidir.

Toplam Ceza Çok Yükselirse: Üst Sınırlar ve Ölçülülük

m.15/2’nin doğal sonucu çarpımdır: fiil sayısı çarpı ceza tutarı. Kanun koyucu bazı alanlarda bu çarpıma tavan koymuştur. 5549 sayılı Kanun m.13/5, kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi ihlallerinde her bir yükümlülük için ihlalin yapıldığı yıl itibarıyla uygulanacak toplam cezaya üst sınır getirir; MASAK’ın ilan ettiği tabloya göre bu sınır 2026’da finansal olmayan yükümlüler için 37.927.145 TL’dir. Aynı maddenin dördüncü fıkrası elektronik tebligat ihlallerinde bir yıl içinde uygulanacak toplam cezayı ayrıca sınırlar. 6502 sayılı Kanun m.77/4-a, devre tatil yükümlülüklerinde cezayı bir takvim yılında proje başına bir üst sınıra bağlar.

Üst sınır öngörülmemişse idarenin toplamı kendiliğinden indirme yetkisi yoktur. Kabahatler Kanunu m.17/2, kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumunun dikkate alınmasını yalnızca cezanın alt ve üst sınır gösterilerek belirlendiği hâller için öngörür; maktu cezada böyle bir takdir alanı bulunmaz. Bu durumda geriye, Anayasa m.13’teki ölçülülük ilkesine dayanan itiraz kalır. Bu itiraz tek başına iptal sonucunu nadiren doğurur; fiil sayısına ve gerekçeye ilişkin somut itirazlarla birlikte ileri sürüldüğünde anlam kazanır.

Varsayımsal hesap. Finansal olmayan bir yükümlünün 2026 yılında on iki ayrı işlemde kimlik tespitini eksik yaptığı tespit edilsin. İşlem başına ceza 284.449 TL olduğundan toplam 12 × 284.449 = 3.413.388 TL eder. Karar süresinde ödenirse yüzde 25 indirimle 2.560.041 TL ödenir (Kabahatler Kanunu m.17/6). Fiil sayısı on bire indirilebilirse ceza 284.449 TL azalır. Bu yüzden savunmanın ilk işi, cezaya esas alınan her bir fiili tek tek kontrol etmektir.

Danıştay ve Yargıtay Kararları (2024–2026)

Aşağıdaki kararların tam metinleri 19.11.2026 tarihinde UYAP Mevzuat ve İçtihat Programı’ndan okunmuştur. Özetler kararların ilgili bölümlerine dayanır; her dosya kendi olayına göre değerlendirilir.

m.15 uygulamasına ilişkin beş karar

KararOlaySonuç
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 29.06.2026, E.2023/17032, K.2026/7675Eczaneden 46 kutu ilacın reçetesiz satışı; her kutu için 860 TL, toplam 39.560 TLFarklı zamanlarda ve farklı işlemlerle yapılan satışlar kesintisiz fiil değildir; her biri için ayrı ceza hukuka uygundur (oybirliği)
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 16.10.2025, E.2025/1799, K.2025/1946Lisanssız cüruf depolama; iki cezadan sonra üçüncü tespitte tekerrürle 735.480 TLCezaya rağmen aykırılık giderilmemişse her yeni tespit yeni fiildir; ısrar kararı onanmıştır (oyçokluğu)
Danıştay 4. Dairesi, 26.12.2024, E.2024/582, K.2024/7954Aynı dosyanın daire aşamasıYeni fiilin tereddüde yer bırakmayacak biçimde tespit edilmediği gerekçesiyle bozma; Kurul bu görüşü benimsememiştir
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 26.05.2025, E.2024/3041, K.2025/1161Altışar aylık üç dönem için 679.675,86 TL ceza ve tekerrür uygulamasıKabahatler Kanunu’nun genel hükümleri kurum cezalarında da gözetilir; her dönemin sonu fiilin gerçekleştiği zamandır; tekerrür uygulanabilir (oyçokluğu)
Danıştay 13. Dairesi, 14.10.2024, E.2022/2004, K.2024/3937Beş ayrı bildirim dönemi için beş ayrı cezaHer dönem ayrı fiildir; tek fiil hukuki anlamda değerlendirilir (oybirliği)

Kararların ortak çizgisi açıktır. Yargı, kesintisiz fiil istisnasını dar yorumlamakta; ayrı işlem, ayrı satış ve ayrı dönemleri ayrı fiil saymaktadır. İdarenin lehine olan bu çizgiye karşı sonuç alınabilecek alan, fiilin hiç gerçekleşmediği, yanlış sayıldığı ya da yeni fiilin somut olarak ortaya konulmadığı dosyalardır. 4. Daire’nin kararı ve Kurul kararındaki karşı oy, son itirazın ciddiye alındığını gösterir.

Savunmada İleri Sürülebilecek Yedi İtiraz

Birden fazla ceza içeren bir kararla karşılaşan kişi, cezanın bütününe değil her bir fiile ayrı ayrı bakmalıdır. Aşağıdaki itirazlar hem idareye sunulacak savunmada hem yargı yolunda kullanılabilir.

  1. Fiil sayısı doğru mu? Kararda yazan sayı ile tutanaktaki, ekli listedeki kayıtlar tek tek karşılaştırılır. Eksiği bulunmayan, iki kez sayılan ya da kişinin kendi adına yaptığı işlemlerin listeye girdiği dosyalar az değildir. Her fazla sayım, bir ceza tutarı kadar iptal demektir.
  2. Sayım birimi kanunda yazıyor mu? Kanun “her bir işlem”, “her işçi” ya da “her bir tespit” diyorsa birim bellidir. Demiyorsa idarenin seçtiği birimin kanuni dayanağı sorgulanır (Kabahatler Kanunu m.4/2; Anayasa m.38).
  3. Fiil kesintisiz mi? Süren tek bir aykırılık söz konusuysa ve daha önce verilmiş bir idari yaptırım kararı yoksa m.15/2’nin ikinci cümlesi uyarınca tek ceza verilebilir.
  4. Önceki karardan sonra yeni bir fiil var mı? Kesintisiz fiilde ikinci ceza için yeni tespitin tarihi, içeriği ve önceki kararın tebliğ tarihi incelenir. Danıştay 4. Dairesi’nin yeni fiilin somut olarak tespit edilmesi gerektiği yolundaki gerekçesi bu itirazın dayanağıdır; Kurul’un aksi yöndeki kararı da dilekçede karşılanmalıdır.
  5. Tek fiil iki kez mi cezalandırıldı? Aynı hareket iki ayrı kabahat olarak nitelendirilmişse yalnızca en ağır ceza verilebilir (m.15/1). Aynı işlemin birden fazla tarafı bulunması hâlinde bunun tek fiil sayılıp sayılmayacağı da tartışılabilir.
  6. Tekerrür şartları oluştu mu? Özel kanunda hüküm var mı, süre içinde mi, önceki ceza kesinleşmiş mi, fiiller “aynı” mı, hangi tarihteki metin uygulanmış? Kabahatler Kanunu m.5 uyarınca zaman bakımından uygulamada Türk Ceza Kanunu’nun kuralları geçerlidir.
  7. Her fiil için zamanaşımı, kusur ve gerekçe. Fiiller ayrı sayıldığına göre soruşturma zamanaşımı da her fiil için ayrı hesaplanır (m.20). Karar, hangi fiilin hangi eksiklik nedeniyle cezalandırıldığını göstermelidir; toplu ve gerekçesiz bir çarpım, savunma hakkı bakımından başlı başına bir iptal nedeni olarak ileri sürülebilir. Kabahatler kasten de taksirle de işlenebildiği için (m.9) kusur itirazı dar bir alanda kalır.

Bu itirazların MASAK cezalarına uyarlanmış, doldurulmaya hazır hâli MASAK idari para cezasına karşı dava dilekçesi örneğimizde yer alır. Düzenleyici kurum cezalarındaki savunma süreci için EPDK idari para cezaları ve iptal davası rehberimize bakılabilir.

Zamanaşımı: Her Fiil İçin Ayrı İşler

Kabahatler Kanunu m.20 uyarınca soruşturma zamanaşımı dolduktan sonra kabahatten dolayı idari para cezasına karar verilemez. Süre, kabahate ilişkin tanımdaki fiilin işlenmesiyle veya neticenin gerçekleşmesiyle işlemeye başlar (m.20/4). Aynı kabahatin birden fazla işlendiği dosyalarda bunun anlamı şudur: her fiilin zamanaşımı kendi tarihinden başlar; bir denetimde tespit edilen fiillerin en eskileri zamanaşımına uğramış olabilir. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa suça ilişkin dava zamanaşımı hükümleri uygulanır (m.20/5).

Kabahatler Kanunu’nda zamanaşımı süreleri (m.20 ve m.21)

TürÖlçütSüre
Soruşturma zamanaşımı (m.20/2-a)Yüz bin Türk lirası veya daha fazla idari para cezasını gerektiren kabahat5 yıl
Soruşturma zamanaşımı (m.20/2-b)Elli bin Türk lirası veya daha fazla4 yıl
Soruşturma zamanaşımı (m.20/2-c)Elli bin Türk lirasından az3 yıl
Soruşturma zamanaşımı (m.20/3)Nispi idari para cezasını gerektiren kabahat8 yıl
Trafik ve m.20/2’de sayılan diğer kanunlarFiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son gününe kadar ceza verilip tebliğ edilmemesiKarar verilemez; verilmiş olan düşer
Yerine getirme zamanaşımı (m.21/2)Karar verilen cezanın tutarına göre dört kademe3, 4, 5 veya 7 yıl; kararın kesinleştiği yılı izleyen takvim yılı başından işler

Özel kanunlar farklı süreler öngörebilir; örneğin 5549 sayılı Kanun m.13/6 uyarınca yükümlülüğün ihlal edildiği tarihten itibaren sekiz yıl geçtikten sonra idari para cezası verilemez. Kesintisiz fiillerde sürenin hangi tarihten başlayacağı Kabahatler Kanunu’nda ayrıca düzenlenmemiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 26.05.2025 tarihli kararında süregelen fiil bakımından “kesintinin gerçekleştiği tarih”i esas almış ve o tarihte yürürlükte olan mevzuatın uygulanmasını hukuka uygun bulmuştur; bu yaklaşım, süregelen bir aykırılıkta zamanaşımı savunmasının aykırılık sona ermeden ileri sürülmesini güçleştirir.

Hangi Mahkeme, Hangi Süre?

Genel kural Kabahatler Kanunu m.27/1’dedir: idari para cezasına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kanun metninde merci “sulh ceza mahkemesi” olarak geçer). Bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir. Kanun yoluna ilişkin bu hükümler, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması hâlinde uygulanır (m.3). Özel kanun idari yargıyı gösteriyorsa dava idare mahkemesinde açılır; örneğin 5549 sayılı Kanun m.13/7 uyarınca MASAK idari para cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulur ve genel dava açma süresi altmış gündür (İYUK m.7). Ayrıca m.27/8 uyarınca, idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişiyle ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararlar da verilmişse, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargıda görülür.

Birden fazla ceza bakımından usul şöyle işler: cezalar tek bir kararda toplanmışsa tek başvuru veya tek dava yeterlidir ve dilekçede her fiil ayrı başlık altında tartışılır. Cezalar ayrı kararlarla ve ayrı tarihlerde tebliğ edilmişse her karar için süre ayrı işler; birini kaçırmak, o cezanın kesinleşmesi ve ileride tekerrüre esas alınması sonucunu doğurabilir. Yukarıdaki çevre dosyasında ilk iki cezaya dava açılmamış olması, üçüncü cezanın tekerrürle iki katına çıkmasının zeminini hazırlamıştır. Görevli yargı yolunun nasıl belirleneceği adli yargı mı idari yargı mı yazımızda, başvuru usulü idari para cezalarına itiraz rehberimizde ve sulh ceza hâkimliğine itiraz dilekçesi örneğimizde anlatılmıştır.

Ödeme, İndirim ve Taksit

Kabahatler Kanunu m.17/6 uyarınca kanunlarında ödeme süresi düzenlenmemiş idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir; ceza ödeme süresi içinde ödenirse yüzde 25 indirim yapılır ve ödeme, kişinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. Birden fazla cezada bu kural önemli bir imkân verir: cezalar indirimli ödenip aynı anda fiil sayısına itiraz edilebilir. Kişinin ekonomik durumu elverişli değilse, ilk taksitin peşin ödenmesi koşuluyla cezanın bir yıl içinde dört eşit taksitte ödenmesine karar verilebilir (m.17/3). İndirim ile itiraz arasındaki tercih idari para cezasında peşin ödeme indirimi yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Dört Örnek Durum

1. Ayrı ayrı satışlar: fiil sayısı kadar ceza

Bir işletmenin farklı günlerde yaptığı kırk altı satışta aynı kurala aykırılık tespit edilmiştir. Satışlar farklı zamanlarda ve farklı işlemlerle yapıldığı için kesintisiz fiil değildir; tek tutanak düzenlenmiş olması sonucu değiştirmez. Savunma, her satışın gerçekten kurala aykırı olup olmadığına ve sayının doğruluğuna yoğunlaşmalıdır.

2. Süren aykırılık: ilk karara kadar tek ceza

Lisans alınmadan sürdürülen bir depolama faaliyeti aylarca devam etmiştir. İlk idari yaptırım kararına kadar fiil tektir ve tek ceza verilir. Karardan sonra aykırılık giderilmezse yeni denetimde yeni ceza gelebilir; özel kanunda tekerrür hükmü varsa ceza artar. İlk cezaya karşı süresinde yargı yoluna başvurulup başvurulmayacağı bu nedenle baştan düşünülmelidir.

3. Dönemsel yükümlülük: her dönem ayrı fiil

Altışar aylık dönemler hâlinde ölçülen bir yükümlülük üç dönem üst üste ihlal edilmiştir. Danıştay kararlarına göre her dönemin sonu fiilin gerçekleştiği zamandır ve her dönem için ayrı ceza verilebilir. Savunmada her dönemin verisi, denetimin o dönemi kapsayıp kapsamadığı ve o dönem için savunma alınıp alınmadığı ayrı ayrı incelenir.

4. Sayım birimi yazılmamış kanun: lafız tartışması

Kanun yalnızca “yükümlülüğü ihlal edene” ceza verileceğini söylemekte, işlem başına ceza öngördüğünü açıkça yazmamaktadır; idare ise her işlem için ayrı ceza kesmiştir. Burada m.15/2 idarenin, kanunilik ilkesi ve aynı kanunun başka fıkralarındaki “her bir tespit için” ifadesi ise ilgilinin dayanağıdır. Kanundaki yıllık üst sınır hükmü, yıl içinde birden fazla ceza verilebileceğini varsaydığı için idarenin yorumunu güçlendirir. Görüşümüze göre bu tartışma tek başına değil, fiil sayısına ilişkin somut itirazlarla birlikte yürütülmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

  • Cezayı tek kalem görmek. Toplam tutara itiraz edilir, fiiller tek tek incelenmez; oysa iptal çoğu zaman fiil bazında kazanılır.
  • Yalnızca zincirleme suça dayanmak. TCK m.43 kabahatlerde uygulanmaz; dilekçe bu teze kurulursa asıl itirazlar gölgede kalır.
  • “Tek tutanak var” savunması. Tutanağın veya kararın tek olması fiili tek yapmaz.
  • İlk cezayı önemsememek. Dava açılmayan ilk ceza kesinleşir; aykırılık sürerse sonraki ceza tekerrürle artabilir.
  • Yargı yolunu ve süreyi karıştırmak. On beş günlük sulh ceza başvurusu ile altmış günlük idari dava birbirinin yerine geçmez; özel kanun hangi yolu gösteriyorsa o izlenir.
  • İndirimli ödemeyi kabul sanmak. Süresinde ödeme dava hakkını ortadan kaldırmaz; indirim kaçırılırsa kayıp kesindir.

Sıkça Sorulan Sorular

Aynı kabahati on kez işleyen kişiye on ayrı ceza mı verilir?

Kural olarak evet. Kabahatler Kanunu m.15/2 uyarınca aynı kabahatin birden fazla işlenmesi hâlinde her bir kabahat için ayrı ayrı idari para cezası verilir. Tek istisna kesintisiz fiille işlenebilen kabahatlerdir; bunlarda idari yaptırım kararı verilinceye kadar fiil tek sayılır.

Kesintisiz fiil ne demektir?

Hukuka aykırı durumun bir süre devam ettiği fiillerdir; lisanssız faaliyet veya izinsiz depolama gibi. Bu fiillerde ilk idari yaptırım kararına kadar tek ceza verilir. Farklı zamanlarda ayrı işlemlerle tekrarlanan davranışlar kesintisiz fiil sayılmaz.

Tek tutanak düzenlendiyse tek ceza mı verilir?

Hayır. Yargıtay 7. Ceza Dairesi 29.06.2026 tarihli kararında (E.2023/17032, K.2026/7675) tek tutanak ve tek kararla tespit edilen 46 ayrı satış için 46 ayrı ceza verilmesini hukuka uygun bulmuştur; belirleyici olan tutanağın değil fiilin sayısıdır.

Zincirleme suç hükümleri idari para cezalarında uygulanır mı?

Hayır. Zincirleme suç Türk Ceza Kanunu m.43’te düzenlenmiştir; Kabahatler Kanunu’nda karşılığı yoktur ve m.15/2 açıkça ayrı ayrı ceza verilmesini öngörür. Bu düşünce savunmada ancak ölçülülük ve fiil sayısı itirazlarını destekleyen yardımcı gerekçe olarak kullanılabilir.

Ceza aldıktan sonra aykırılığı gidermezsem yeniden ceza verilir mi?

Verilebilir. Kesintisiz fiil ancak idari yaptırım kararı verilinceye kadar tek sayılır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 16.10.2025 tarihli kararında (E.2025/1799, K.2025/1946) cezaya rağmen süren aykırılıkta her yeni tespitin yeni fiil sayılacağını kabul etmiştir.

Tekerrür her idari para cezasında uygulanır mı?

Hayır. Kabahatler Kanunu’nda genel bir tekerrür hükmü yoktur. Ceza ancak ilgili özel kanun açıkça öngörüyorsa tekerrür nedeniyle artırılabilir; süre ve kesinleşme gibi şartlar o kanuna göre belirlenir.

Tek bir davranışla iki ayrı kuralı ihlal ettiysem iki ceza mı alırım?

Kabahatlerin tanımında yalnızca idari para cezası öngörülmüşse hayır; Kabahatler Kanunu m.15/1 uyarınca en ağır idari para cezası verilir. Para cezası dışındaki idari yaptırımlar ise ayrıca uygulanır.

Toplam cezanın bir üst sınırı var mı?

Genel bir üst sınır yoktur. Bazı özel kanunlar yıllık toplam cezaya sınır koyar; örneğin 5549 sayılı Kanun m.13/5 uyarınca finansal olmayan yükümlüler için 2026 üst sınırı 37.927.145 TL’dir. Sınır yoksa fiil sayısı kadar ceza toplanır.

Birden fazla ceza için ayrı ayrı mı dava açılır?

Cezalar tek kararda toplanmışsa tek başvuru veya tek dava yeterlidir. Ayrı kararlarla ve ayrı tarihlerde tebliğ edilmişlerse her karar için süre ayrı işler ve her birine ayrıca başvurulması gerekir.

Cezaların hepsini indirimli ödersem itiraz hakkım kalır mı?

Evet. Kabahatler Kanunu m.17/6 uyarınca ödeme süresi içinde ödenen cezadan yüzde 25 indirim yapılır ve ödeme, karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.

Zamanaşımı toplu mu hesaplanır?

Hayır. Soruşturma zamanaşımı fiilin işlenmesiyle başlar (Kabahatler Kanunu m.20/4); fiiller ayrı sayıldığı için her biri kendi tarihinden itibaren ayrı hesaplanır. Özel kanunlarda farklı süreler öngörülmüş olabilir.

Ceza kararını fiil fiil inceleyelim

Kararı, tutanağı ve tebliğ tarihini iletin; fiil sayısına, kesintisiz fiile ve tekerrüre ilişkin itirazları ve başvuru süresini birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Bu içerik İdare Hukuku alanındadır.

İdare Hukuku Rehberi  ·  Bu alandaki tüm rehberler  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk