Kesinleşmiş bir mahkeme kararı kural olarak değiştirilemez. Ancak sonradan ortaya çıkan istisnai durumlar, bu kuralın aşılmasına izin verir.
Olağanüstü Bir Kanun Yolu
Yargılamanın yenilenmesi (İYUK m. 53), Danıştay, bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinin kesinleşmiş kararlarının, kanunda belirtilen nedenlerle aynı mahkemece yeniden incelenip değiştirilmesini sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur.
Tahdidi (Sınırlı) Sebepler
Sebepler kanunda sayma yoluyla belirlenmiştir ve kıyasla genişletilemez. Başlıcaları: sonradan ele geçen belge, karara esas belgenin sahteliği, karara esas ilamın bozulması, bilirkişinin kasıtlı beyanı, hile, birbirine aykırı (çelişkili) kararlar ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi ihlal kararı.
Başvuru Süreleri
Süre kural olarak 60 gündür. Ancak çelişkili kararlar sebebi için 10 yıl, İHAM kararına dayanılması hâlinde ise kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıldır. Süreler, sebebin ilgili yönünden gerçekleştiği günü izleyen tarihten işler.
Görevli Mahkeme
İstem, kararı veren mahkemeye yapılır. Çelişkili kararlardan biri Danıştay tarafından verilmişse, istemi Danıştay karara bağlar.
Sonuç
İstem kabul edilirse yeniden yargılama yapılır; mahkeme ya eski kararını yineler ya da değiştirir. Değiştirilirse yeni karar eskisinin yerini alır. Aynı sebebe dayanarak ikinci kez başvurulamaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Karar kesinleşmeden başvurulur mu? Hayır; bu yol yalnızca kesinleşmiş kararlar için öngörülmüştür.
Her gerekçe yenileme sebebi olur mu? Hayır; yalnızca kanunda sayılan sebepler geçerlidir.
İHAM kararı tek başına yeterli mi? İhlal tespiti, süresinde başvuruyla birlikte yenileme sebebidir.
Yenileme sebepleri ve süreler teknik bir değerlendirme gerektirir. Profesyonel hukuki destek almak yerinde olur.
