Sözleşmeli olarak göreve başlayıp üç yılını dolduran ve memur kadrosuna geçen kamu görevlisinin en çok sorduğu soru şudur: “Tayin hakkım ne zaman doğuyor?” 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesine 7433 sayılı Kanunla eklenen dördüncü paragraf da, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın din görevlilerini düzenleyen 633 sayılı Kanun’un 10/A maddesi de aynı kuralı koyar: Üç yıl sözleşmeli çalışan, talep ederse bulunduğu yerde memur kadrosuna atanır ve memur kadrosuna atananlar aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar. Kanun bu “bir yıl”ın hangi günden sayılacağını açıkça söylemez. Uygulamada sorun, idarenin kadroya geçiş talebini haftalarca, bazen aylarca bekletmesiyle büyür: Üç yılı Aralık’ta dolan, ama kadroya Şubat’ta atanan bir imam hatip için bir yıl Aralık’ta mı, Şubat’ta mı biter? Bu yazı soruyu madde madde inceliyor; idarenin dayanacağı gerekçeleri, personel lehine ileri sürülebilecek gerekçeleri, iki aylık farkın hangi tayin türlerinde gerçekten hak kaybına dönüştüğünü, Diyanet’te cami görevlilerinin nakil usulünü, 14 Kasım 2026’da yürürlüğe giren 11982 sayılı Kararın getirdiği yer değişikliği sınırını ve başvurulabilecek hukuki yolları süreleriyle birlikte anlatıyor.
Kısa cevap: 657 m.4/B ve 633 m.10/A’daki “aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar” hükmü, kanunun lafzına göre memur kadrosuna atanan kişiyi bağlar. İdare bu bir yılı büyük ihtimalle atama işleminin yapıldığı tarihten başlatır; kadroya Şubat 2026’da atanan kişinin süresi bu hesapla Şubat 2027’de dolar. Gecikme kişiden kaynaklanmıyorsa sürenin üç yılın dolduğu tarihten sayılması gerektiği idareye yazılı başvuruyla ve gerekirse davada ileri sürülebilir; ancak bu konuda yerleşik bir Danıştay kararı bulunmadığından sonuç garanti değildir. Farkın önemi tayin yoluna göre değişir: Diyanet’in her yıl Mart ayında başvuru aldığı genel nakil duyurusu vaiz, müftü yardımcısı, şube müdürü gibi unvanları kapsar; imam hatip, müezzin kayyım ve Kur’an kursu öğreticisi bu listede yer almaz. Cami görevlilerinin isteğe bağlı il dışı atamaları, il müftülüklerinin yıl içinde ilan ettiği münhal kadrolara Sınav Yönetmeliği’ne göre yapılır. Bu nedenle bir yılın Aralık’ta mı Şubat’ta mı dolduğu, o aralıkta ilan edilen bir kadroya başvurabilmeyi doğrudan etkileyebilir. Aile birliği, sağlık ve can güvenliği mazeretleri ise ayrı kurallara tabidir. Durumunuzu belgeleriyle değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Kadroya geç mi atandınız, tayin talebiniz mi reddedildi?
Atama onayınızdaki tarih, idari başvuru ve 60 günlük dava süresi bakımından dosyanızı birlikte değerlendirelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
“3+1” Sistemi: Üç Ayrı Kanun Hükmü
Kamuda sözleşmeliden kadroya geçiş tek bir maddeyle düzenlenmez. Kişinin hangi tarihte ve hangi kurumda işe başladığına göre üç farklı hüküm uygulanır. Tayin hakkının ne zaman doğduğu sorusuna cevap vermeden önce hangi hükme tabi olduğunuzu belirlemek gerekir; bunu hizmet sözleşmenizden ve kadroya atama onayınızdan görebilirsiniz.
Sözleşmeliden kadroya geçişi düzenleyen hükümler
| Hüküm | Kimleri kapsar | Kadroya geçiş | Kadrodan sonra yer değiştirme |
|---|---|---|---|
| 657 m.4/B dördüncü paragraf (7433 s.K. m.2, RG 26.01.2023) | Cumhurbaşkanınca belirlenen pozisyon unvanlarında, 29.11.2022 ve sonrasında istihdam edilen sözleşmeli personel | Aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamlayan, sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde talep ederse bulunduğu yerde aynı unvanlı memur kadrosuna atanır | “Memur kadrolarına atananlar, aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar.” |
| 633 m.10/A (703 s. KHK ile 2018’de eklendi; 7383 s.K. ile 2022’de yeniden düzenlendi) | Diyanet İşleri Başkanlığı’nın din hizmetleri sınıfındaki sözleşmeli personeli: imam hatip, müezzin kayyım, Kur’an kursu öğreticisi, vaiz | Üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar talepleri hâlinde bulundukları yerde pozisyonlarıyla aynı unvanlı memur kadrolarına atanır | “Bu şekilde atananlar, aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar”; haklarında aday memur hükümleri uygulanmaz |
| 657 geçici m.48 (7433 s.K. m.3) | 28.11.2022 tarihinde sözleşmeli olarak görevde bulunanlar | Kanunda öngörülen süre içinde başvuranlar memur kadrolarına geçirildi; süreç tamamlandı | Sözleşmeli pozisyonda geçen süreler dâhil dört hizmet yılı dolmadan başka yere atanamaz |
Bu tablodaki ayrım önemlidir. 28 Kasım 2022’de görevde olanlar için kanun koyucu süreyi açıkça toplam olarak kurmuştur: sözleşmeli dönem dâhil dört yıl. 29 Kasım 2022 ve sonrasında işe girenler için ise süre ikiye bölünmüştür: üç yıl sözleşmeli, ardından memur kadrosunda bir yıl. Bu ikinci yapı, aradaki geçiş günü idare tarafından geciktirildiğinde sorun üretir. Örneğin 15 Aralık 2022’de göreve başlayan bir sözleşmeli imam hatip, geçici 48’in kapsamına girmez; ya 657 m.4/B dördüncü paragraf ya da 633 m.10/A hükmüne tabidir. İki hükümde de bir yıllık sürenin başlangıcı aynı tartışmayı doğurur.
657 m.4/B dördüncü paragraf ayrıca, sözleşmeli personelin can güvenliği ve sağlık sebepleri hariç üç yıl süreyle başka bir yere atanamayacağını öngörür. Kadroya atananların sözleşmeli pozisyonlarda geçirdikleri hizmet süreleri, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir. Kadrolar ise atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilmiş sayılır ve atama tarihinden itibaren iki ay içinde Kamu Personel Bilgi Sistemine bildirilir. Bu son kural, aşağıda göreceğimiz gibi idarenin süre hesabındaki en güçlü dayanağıdır.
Bir Yıllık Süre Hangi Tarihten Başlar?
Sorunun cevabı kanun metninde açıkça yazmadığı için iki yorum ortaya çıkar. Birinci yorum, sürenin memur kadrosuna atama işleminin yapıldığı tarihten başladığıdır. İkinci yorum, sürenin üç yıllık sözleşmeli çalışma süresinin dolduğu tarihten başlaması gerektiğidir. Aradaki fark, idarenin kadroya geçiş işlemini ne kadar beklettiğine göre birkaç haftadan birkaç aya kadar uzayabilir.
İdarenin dayanacağı gerekçeler
1- 657 m.4/B dördüncü paragraf ve 633 m.10/A’nın lafzı bakımından: Hükmün öznesi “memur kadrolarına atananlar” veya “bu şekilde atananlar”dır. Yükümlülük atamayla doğar; atamadan önce kişi memur değildir ve memur kadrosunda “görev yapması” söz konusu olamaz. Bu yorum, kanunun kelimelerine en yakın olanıdır ve idarenin ilk başvuracağı gerekçedir.
2- Kadro ihdas hükmü bakımından: 657 m.4/B’ye göre kadrolar “atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla” ihdas edilmiş sayılır; 633 m.10/A da kadroların atama tarihinde ihdas edileceğini öngörür. Atama tarihinden önce hukuken bir memur kadrosu bulunmadığından, memuriyetin geçmiş bir tarihe çekilmesi bu hükümlerle bağdaşmaz.
3- Kanunun idareye süre vermemesi bakımından: 657 m.4/B kişiye talep için otuz günlük bir süre tanımış, ama idarenin atamayı kaç gün içinde yapacağına dair bir süre koymamıştır. İdare bu sessizliği, kanun koyucunun üç yılın dolması ile atama arasında bir aralık olacağını baştan kabul ettiği şeklinde yorumlayacaktır.
4- Makul süre bakımından: Talebin Aralık sonunda veya Ocak başında verildiği bir dosyada Şubat’ta yapılan atamanın, evrakın müftülük, il müftülüğü ve Başkanlık arasında dolaşması dikkate alındığında makul süre içinde kaldığı savunulabilir. Tek başına “idare iki ay bekletti” iddiası, hizmet kusuru olarak kabul edilmeyebilir.
Personel lehine ileri sürülebilecek gerekçeler
1- “Daha” kelimesi bakımından: Kanun “bir yıl” değil, “bir yıl daha” der. Bu ifade, bir yılın üç yıla eklenen bir süre olduğunu gösterir. Kanun koyucunun kurduğu yapı toplam dört yıllık bir bağlılık süresidir (3+1). İdarenin kendi iç işleyişinden kaynaklanan bir bekleme, kanunun öngördüğü toplam süreyi kişi aleyhine uzatmamalıdır. İdarenin “atama tarihi” yorumunda ise toplam süre idarenin işlem hızına göre dört yılı aşar; bu sonuç kanunun amacıyla bağdaşmaz.
2- Sistematik yorum bakımından: Aynı 7433 sayılı Kanunla getirilen geçici 48. maddede kanun koyucu, yer değiştirme yasağını açıkça “sözleşmeli pozisyonda geçirilen süreler dâhil” dört hizmet yılı olarak düzenlemiştir. Aynı kanunun kalıcı hükmünün, geçiş hükmünden daha ağır sonuç doğuracak şekilde yorumlanması için makul bir sebep yoktur. İki hükmün amacı aynıdır: yeni atanan personelin bir süre aynı yerde tutulması.
3- Anayasa m.10 eşitlik ilkesi bakımından: Aynı gün göreve başlayan iki din görevlisinden biri, bağlı olduğu müftülüğün evrakı hızlı yürütmesi sayesinde Aralık’ta, diğeri Şubat’ta kadroya geçerse, tayin hakları farklı tarihlerde doğar. Bu durumda tayin hakkının ölçütü kişinin hizmet süresi değil, idarenin evrak hızı olur. Aynı hukuki durumdaki kişiler arasında idarenin iradesine bağlı bir farklılık yaratılması eşitlik ilkesiyle bağdaşmaz.
4- Hukuki belirlilik ve iyi idare ilkesi bakımından: Kişi kendisine düşen yükümlülüğü, yani üç yılı doldurma ve süresi içinde talepte bulunma yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Kanunda öngörülen hakkın kullanılması idarenin işlem yapmasına bağlı olduğunda, idarenin gecikmesinin sonuçlarına kişi katlanmamalıdır. Bu ilke, idari yargı kararlarında idarenin kendi kusurundan yararlanamayacağı şeklinde de ifade edilir.
5- Atama onayındaki geçerlilik tarihi bakımından: Bazı atama onaylarında işlemin hangi tarihten itibaren geçerli olduğu ayrıca yazılır. Onayda üç yılın dolduğu güne atıf yapılmışsa ya da kadroya geçişin o tarihten geçerli olduğu belirtilmişse, tartışma kendiliğinden kişi lehine sonuçlanır. Bu nedenle değerlendirme, onay belgesi görülmeden kesinleştirilmemelidir.
Değerlendirme
İdarenin “atama tarihi” yorumu kanunun lafzına daha yakın, personelin “üç yılın bitimi” yorumu ise kanunun amacına ve eşitlik ilkesine daha yakındır. Mahkemelerde lafzın ağır basma ihtimali yüksektir; çünkü hem kadro ihdas hükmü hem de hükmün öznesi atama işlemine bağlanmıştır. Bu nedenle personel lehine yorumun yargıda kabul edilme ihtimalini orta ile zayıf arasında değerlendiriyoruz. Tartışmanın pratik önemi ise kişinin hangi tayin yoluna başvuracağına göre değişir; bunu aşağıdaki takvimle görebilirsiniz.
Kadroya Geç Geçirilme: Örnek Takvim
Aşağıdaki takvim varsayımsal bir örnektir: 15 Aralık 2022’de sözleşmeli imam hatip olarak göreve başlayan, üç yılı 15 Aralık 2025’te dolan, kadroya geçiş talebini süresinde imzalayan, ancak memur kadrosuna ataması Şubat 2026’da yapılan bir din görevlisi.
Varsayımsal örnek: iki hesaba göre bir yıllık sürenin bitişi
| Olay | Tarih | Açıklama |
|---|---|---|
| Sözleşmeli göreve başlama | 15.12.2022 | 29.11.2022’den sonra başladığı için geçici 48 kapsamı dışında |
| Üç yıllık sürenin dolması | 15.12.2025 | Kadroya geçiş hakkının doğduğu gün |
| Kadroya geçiş talebi | Aralık 2025 – Ocak 2026 | 657 m.4/B kapsamındaysa üç yılın bitiminden itibaren otuz gün içinde verilmeli |
| Memur kadrosuna atama | Şubat 2026 | Kadro bu tarih itibarıyla ihdas edilmiş sayılır |
| Bir yılın bitişi (personel lehine yorum) | 15.12.2026 | Süre üç yılın bitiminden sayılırsa |
| Bir yılın bitişi (idarenin muhtemel hesabı) | Şubat 2027 | Süre atama tarihinden sayılırsa; kesin gün atama onayından |
| Münhal cami kadrosu ilanları | Yıl içinde | İl müftülükleri münhal cami görevlisi kadrolarını yıl içinde ilan eder; Aralık 2026 – Şubat 2027 arasındaki ilanlarda iki hesap farklı sonuç verir |
Bu örnekte iki hesap arasındaki fark yaklaşık iki aydır. Cami görevlileri Mart ayındaki genel nakil duyurusuna değil, il müftülüklerinin yıl içinde ilan ettiği münhal kadrolara başvurduğu için, bu iki ay içinde ilan edilen bir kadro personel lehine yorumda başvurulabilir, idarenin hesabında ise başvurulamaz bir kadro olur. Fark, bu aralıkta gerçekten istenen bir yerde ilan çıkarsa somut bir hak kaybına dönüşür. Diğer kurumlarda 657 m.4/B kapsamında çalışanlar için ise kurumun kendi yer değiştirme takvimine bakılmalıdır.
İki Aylık Fark Ne Zaman Gerçek Bir Hak Kaybına Dönüşür?
Farkın önem kazandığı durumlar, bir yıllık sürenin dolduğu tarih ile idarenin başvuru aldığı tarihin tam bu birkaç aylık aralıkta çakıştığı durumlardır. Tayin talebinizin türü, tartışmanın sizin için ne kadar önemli olduğunu belirler.
Tayin türüne göre bir yıllık süre tartışmasının etkisi
| Talep türü | Başvuru zamanı | Farkın etkisi |
|---|---|---|
| Cami görevlisinin il dışı atanması (münhal kadro ilanı) | Yıl içinde, il müftülüklerinin ilanıyla; Sınav Yönetmeliği m.18/A | Aralık – Şubat arasında istenen yerde ilan çıkarsa doğrudan etkili |
| Genel yıllık nakil duyurusu (vaiz, müftü yardımcısı, şube müdürü vb.) | 2026’da 1–31 Mart; hizmet süresi 1 Haziran itibarıyla | Cami görevlilerini kapsamaz; kapsamdaki unvanlarda hesap tarihine göre çoğu zaman etkisiz |
| İl içi yer değiştirme | Yönetmelik ve il müftülüğü uygulamasına göre | Aralık – Şubat arasında yapılacak bir değerlendirmede etkili olabilir |
| Becayiş (karşılıklı yer değiştirme) | Yıl içinde, iki personelin talebiyle | Uygun bir becayiş eşi bu aralıkta çıkarsa etkili olabilir |
| Kurum içi naklen giriş sınavları | Başkanlık ilanıyla | 2024 kurum içi sınav duyurusunda “bir yıl daha görev yapar” hükmüne tabi olanların başvuramayacağı yazıldı; ilan bu aralıkta çıkarsa doğrudan etkili |
| Aile birliği mazereti | Mazeret doğduğunda, belgeye dayalı | Başkanlığın 2023 yazısına göre ayrı kurala tabi; aşağıda açıklandı |
| Sağlık ve can güvenliği mazereti | Mazeret doğduğunda | Kanun bu mazeretleri yer değiştirme yasağının dışında tutar |
Bu nedenle ilk soru “Hangi tayini, nereye ve en geç ne zaman istiyorsunuz?” sorusudur. Hedeflediğiniz yerde Aralık – Şubat aralığında bir münhal kadro ilanı, becayiş imkânı veya sınav ilanı yoksa, dava açmak yerine bir yılın dolmasını beklemek çoğu zaman daha az masraflıdır. Bu aralıkta somut bir ilan veya fırsat varsa, yazılı idari başvuru ve gerekirse yürütmenin durdurulması talepli dava gündeme gelir.
Diyanet Din Görevlileri İçin Özel Durum
Diyanet İşleri Başkanlığı’nda imam hatip, müezzin kayyım, Kur’an kursu öğreticisi ve vaiz unvanlarındaki sözleşmeli personel, 2018’den bu yana 633 sayılı Kanun’un 10/A maddesine göre istihdam edilir. Madde 2022’de 7383 sayılı Kanunla Diyanet Akademisi ve aday din görevlisi sistemine göre yeniden düzenlendi. Başkanlığın 2026 yılı aday din görevlisi alım ilanında da aynı kurallar tekrarlandı: Sözleşmeli personel olarak atananlar üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz; aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmelerde eş bu personele tabi olur; üç yılı tamamlayanlar talepleri hâlinde bulundukları yerde aynı unvanlı memur kadrolarına atanır ve aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar.
Diyanet’in ilanlarında aktarılan 10/A metninde, 657 m.4/B’deki gibi “otuz gün içinde” ibaresi yer almaz. Yine de kadroya geçiş talebinin üç yıl dolar dolmaz yazılı olarak verilmesi ve evrak kayıt numarasıyla birlikte bir örneğinin saklanması en güvenli yoldur. Bu belge, ileride gecikmenin kimden kaynaklandığını ispat etmenin temel aracıdır.
Aile birliği mazereti
Diyanet-Sen’in 6 Eylül 2023’te duyurduğu Başkanlık yazısına göre, vaiz, Kur’an kursu öğreticisi, imam hatip ve müezzin kayyım olarak sözleşmeli görev yaparken 7433 sayılı Kanun’un 3. maddesi (657 geçici m.48) uyarınca kadroya geçenler ile 633 m.10/A kapsamında istihdam edilenlerden fiilen üç yılını doldurup kadroya geçenlerin aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği taleplerinde, emsali kadrolu personele uygulanan Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 38/1-b maddesi hükümleri uygulanır. Yazıda, kadroya geçtikten sonra ayrıca bir yıl beklenmesi gerektiğine dair bir ifade yer almıyor. Eşinizin görev yeri nedeniyle tayin istiyorsanız, bir yıllık süre tartışmasına girmeden önce bu yolu değerlendirmek gerekir. Yazının hâlen uygulanıp uygulanmadığı bağlı olduğunuz müftülükten yazılı olarak teyit edilmelidir.
Cami görevlileri hangi yolla tayin olur?
Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.20/1’e göre atandığı il veya ilçede altı ayı tamamlayan il içi, iki yılı tamamlayan il dışı yer değiştirme isteğinde bulunabilir. Ancak cami görevlilerinin mazeret, süre ve karşılıklı yer değiştirme dışındaki isteğe bağlı atamaları m.35/1 uyarınca Sınav Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır: il müftülükleri münhal cami görevlisi kadrolarını yıl içinde ilan eder, başvuranlar MBSTS, yarışma sınavı ve müktesep/nitelik puanlarına göre sıralanır ve en az 70 puan alanlar arasından atama yapılır (Sınav Yönetmeliği m.18/A). Bu usulün tamamını Diyanet’te imam hatip ve din görevlisi tayini rehberimizde anlattık.
Başkanlığın her yıl yayımladığı genel atama ve nakil duyurusu ise farklı unvanlara yöneliktir. 2026 duyurusu Yönetmelik m.41/1’e dayanarak 1–31 Mart 2026 arasında başvuru aldı ve hizmet sürelerini 1 Haziran 2026 itibarıyla hesapladı; kapsadığı unvanlar dini yüksek ihtisas merkezi müdürü, il müftü yardımcısı, ilçe müftüsü, vaiz, şube müdürü, murakıp ve benzeri unvanlardı. İmam hatip, müezzin kayyım ve Kur’an kursu öğreticisi bu listede yer almadı; kadrolu Kur’an kursu öğreticileri için Başkanlık ayrı bir nakil duyurusu yayımlamaktadır. Dolayısıyla bir imam hatibin Mart dönemini beklemesi gerekmez; bir yıllık süre dolduktan sonra yıl içinde ilan edilen münhal kadrolara başvurabilir.
Kadroya Geçmeden Önce: İlk Üç Yılda Yer Değişikliği ve 11982 Sayılı Karar
14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11982 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 3. maddesine yeni bir fıkra ekledi. Buna göre 657 m.4/B dördüncü paragraf kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personelin, işe başladığı tarihten itibaren aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamlayıncaya kadar kurum içi yer değişikliği, ek 3’ün ikinci fıkrasının (c) ve (d) bentlerindeki usul ve esaslarla yapılabilir. Bu düzenleme kadroya geçmeden önceki üç yılı ilgilendirir; kadroya geçmiş personelin bir yıllık süresine doğrudan uygulanmaz. Değişikliğin tamamını 11982 sayılı Karar rehberimizde madde madde açıkladık.
Aynı Kararla, 4/B dördüncü paragraf kapsamında memur kadrolarına atananların boşalan sözleşmeli pozisyonlarının başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılacağı (ek 15) ve bu şekilde memur kadrosuna atananlara iş sonu tazminatı ödenmeyeceği (Esaslar m.7) hükme bağlandı. Kararla getirilen temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj şartı (ek 14) ise geçici 32. madde uyarınca 14 Kasım 2026’dan önce istihdam edilenlere uygulanmaz.
Kadroya Geçince Hangi Haklar Değişir?
Kadroya geçişle kişi 657 sayılı Kanun’a tabi memur statüsüne girer. Tayin hakkı dışındaki sonuçlar da süre tartışmasını değerlendirirken göz önünde tutulmalıdır.
Kadroya geçişin özlük haklarına etkisi
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Derece ve kademe | Sözleşmeli pozisyonda geçen hizmet, öğrenim durumuna göre yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin tespitinde değerlendirilir | 657 m.4/B dördüncü paragraf; 633 m.10/A |
| Adaylık | 10/A kapsamında kadroya atananlar hakkında aday memur hükümleri uygulanmaz | 633 m.10/A |
| Kadro ihdası | Kadro, atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilmiş sayılır; sözleşmeli pozisyon iptal edilmiş sayılır | 657 m.4/B; 633 m.10/A; Esaslar ek 15 |
| İş sonu tazminatı | 4/B dördüncü paragraf kapsamında memur kadrosuna atananlara ödenmez | Esaslar m.7 (11982 s. Karar m.1) |
| Yer değiştirme | Aynı yerde en az bir yıl daha görev; can güvenliği ve sağlık mazeretleri ayrıca değerlendirilir | 657 m.4/B; 633 m.10/A |
| Aylık farkı | Gecikilen dönemde sözleşmeli ücret ile memur aylığı arasında fark varsa tam yargı konusu olabilir | İYUK m.2/1-b, m.12, m.13 |
Sözleşmeli süreler derece ve kademede zaten değerlendirildiği için, kadroya birkaç ay geç geçmek kural olarak kıdem kaybına yol açmaz. Parasal bir kayıp olup olmadığı ise ancak gecikilen aylara ait bordrolar karşılaştırılarak anlaşılabilir.
Başvurulabilecek Hukuki Yollar
Bir yıllık süre tartışmasında izlenecek yol, kişinin hedefine ve elindeki belgelere göre değişir. Somut bir ret işlemi olmadan doğrudan dava açmak çoğu zaman doğru değildir; idari yargı, soyut bir görüş ayrılığını değil, kişinin hakkını etkileyen kesin ve yürütülmesi gereken işlemleri denetler. Kadroya geçiş talebi hiç karşılanmamış veya reddedilmişse kullanılacak başvuru ve dava dilekçelerini kadroya geçiş talebinin reddi dilekçe örneğimizde verdik.
Hukuki yollar, süreler ve değerlendirme
| Yol | Ne istenir | Süre ve usul | Değerlendirme |
|---|---|---|---|
| 1. Belge ve kayıt incelemesi | Atama onayındaki geçerlilik tarihi, tebliğ tarihi ve DİBBYS hizmet kaydı | Hemen | Zorunlu ilk adım; onayda geriye dönük geçerlilik tarihi varsa sorun kendiliğinden çözülür |
| 2. Yazılı idari başvuru | Bir yıllık sürenin üç yılın dolduğu tarihten hesaplanması ve buna göre yer değiştirme talebinin işleme alınması | İYUK m.10: otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ardından dava açma süresi işler | Masrafsız; idarenin görüşünü yazılı hâle getirir; olumlu cevap gelirse iş biter |
| 3. Ret üzerine iptal davası | Yer değiştirme veya becayiş talebinin “bir yıl dolmadı” gerekçesiyle reddinin iptali ve yürütmenin durdurulması | Tebliğden itibaren 60 gün (İYUK m.7); yürütmenin durdurulması İYUK m.27; yetkili mahkeme yeni veya eski görev yeri idare mahkemesi (İYUK m.33/1) | Dava açılacaksa en sağlam kurgu budur; ancak karar çıkmadan süre dolarsa dava konusuz kalabilir |
| 4. Atama işleminin tarihine karşı dava | Kadroya atamanın üç yılın dolduğu tarihten geçerli sayılması | Atama onayının tebliğinden itibaren 60 gün | Süre geçmişse süre aşımından ret riski yüksek; süresi geçmiş işleme karşı yeni başvuruyla dava hakkı kural olarak canlanmaz |
| 5. Tam yargı davası | Gecikilen dönemin sözleşmeli ücret – memur aylığı farkı | İYUK m.12 ve m.13 kapsamında; yetkili mahkeme görevli bulunulan yer idare mahkemesi (İYUK m.33/3) | Yalnız bordrolarda fark varsa ve tutar dava masrafını karşılıyorsa anlamlı |
| 6. Mazerete bağlı yer değiştirme | Aile birliği, sağlık veya can güvenliği mazeretiyle tayin | Belgeye dayalı başvuru | Mazeret varsa çoğu zaman en hızlı yol; süre tartışmasından bağımsız değerlendirilir |
Dava açmadan önce bilinmesi gereken üç risk
1- Konusuz kalma riski: İdari davalarda ilk derece kararı genellikle birkaç ay içinde çıkmaz. Yürütmenin durdurulması kararı verilmezse ve idarenin hesabına göre bir yıllık süre dava sürerken dolarsa, mahkeme konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedebilir. Bu yüzden dava, ancak kaçırılacak somut bir fırsat varsa ve yürütmenin durdurulması talebiyle birlikte açılmalıdır.
2- Süre riski: Kadroya atama işlemi tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde dava konusu edilmemişse, o işleme doğrudan dava açma süresi geçmiştir. Dava ancak yeni bir ret işlemi üzerine kurulabilir; bu nedenle idari başvuruda somut bir yer değiştirme talebi de yer almalıdır.
3- Masraf – fayda riski: Kazanılabilecek azami süre çoğu dosyada birkaç aydır. Harç, posta ve bilirkişi giderleri ile vekâlet ücreti bu kazanımla karşılaştırılmalı; dava kaybedilirse karşı taraf vekâlet ücretine hükmedilebileceği de hesaba katılmalıdır.
Danıştay İçtihadı Ne Diyor?
Bir yıllık sürenin başlangıcını doğrudan çözen, yayımlanmış bir Danıştay kararı taramamızda bulunamadı. Konuya en yakın karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 27.03.2023 tarihli, E.2023/2, K.2023/10 sayılı kararıdır. Uyuşmazlık, Sağlık Bakanlığı’nda 663 sayılı KHK’nın 45/A maddesi kapsamında sözleşmeli çalışan personelin, kadroya geçiş taleplerinin reddine karşı açtıkları davalarda verilen iptal kararlarının uygulanması sırasında, atamalarının geçmişe yürür şekilde yapılmadığı iddiasıyla açılan davalara ilişkindi. Kurul, dayanak alınan iptal kararları kanun yolunda kaldırıldığı için uygulanması gereken bir yargı kararı kalmadığını belirterek aykırılığı davaların reddi yönünde giderdi.
Kararın gerekçesinde idari işlemlerin iptalinin geçmişe etkili olduğu ve idarenin iptal kararı üzerine işlemin yapıldığı tarihten önceki hukuki durumu sağlamasının anayasal bir zorunluluk olduğu vurgulanmıştır (Anayasa m.138, İYUK m.28). Ancak Kurul, kadroya atamanın üç yılın dolduğu tarihe çekilip çekilemeyeceğini esastan karara bağlamamıştır. Bu nedenle karar, bir yıllık sürenin başlangıcı konusunda personel lehine emsal olarak gösterilemez; yalnızca bir iptal kararı elde edilirse idarenin hukuki durumu geriye dönük olarak düzeltmekle yükümlü olacağını hatırlatır.
Aynı “üç yıl sözleşmeli, ardından memur kadrosunda bir yıl” kalıbı Sağlık Bakanlığı’nın 45/A personelinde ve diğer kurumlarda da bulunduğundan, dava açılmadan önce idare mahkemesi ve bölge idare mahkemesi kararlarının güncel olarak taranması gerekir.
İdari Başvuru Dilekçesinde Kullanılabilecek Talep Kalıbı
Aşağıdaki metin, kişinin kendi bilgileriyle doldurabileceği bir örnektir. Başvurunun, bağlı olunan ilçe veya il müftülüğü aracılığıyla Başkanlık İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğüne hitaben verilmesi ve evrak kayıt numarası alınması önerilir.
(…… İl/İlçe Müftülüğü aracılığıyla)
Başvuran: Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Unvan, Görev Yeri, İletişim Adresi
Konu: 633 sayılı Kanun m.10/A (veya 657 sayılı Kanun m.4/B dördüncü paragraf) uyarınca aynı yerde bir yıl daha görev süresinin başlangıç tarihinin tespiti ve yer değiştirme talebimin bu tarihe göre değerlendirilmesi talebidir.
Açıklamalar:
1- ../../…. tarihinde sözleşmeli …… olarak göreve başladım. Üç yıllık çalışma süremi ../../…. tarihinde tamamladım.
2- Kadroya geçiş talebimi ../../…. tarihinde, …… sayılı evrakla süresi içinde verdim.
3- Memur kadrosuna atamam ise ../../…. tarihli onayla, talebimden yaklaşık …… ay sonra yapıldı. Bu gecikme benden kaynaklanmamaktadır.
4- 633 sayılı Kanun m.10/A’da öngörülen “bir yıl daha” görev süresi, kanunun lafzı ve amacı gereği üç yıllık süreye eklenen bir süredir. Aynı Kanunla düzenlenen 657 sayılı Kanun geçici m.48’de bu süre açıkça sözleşmeli dönem dâhil dört yıl olarak belirlenmiştir. İdarenin işlem süresinin bu toplam süreyi uzatması, Anayasa m.10’daki eşitlik ilkesine ve hukuki belirlilik ilkesine aykırıdır.
Talep: Bir yıllık görev süremin üç yıllık sürenin dolduğu ../../…. tarihinden itibaren hesaplanmasına, bu tarihten sonra yapacağım …… yer değiştirme talebimin süre engeli bulunmaksızın değerlendirilmesine karar verilmesini ve sonucun tarafıma yazılı olarak bildirilmesini saygılarımla arz ederim. ../../….
Ekler: Göreve başlama yazısı, kadroya geçiş talep dilekçesi, atama onayı, hizmet belgesi
İmza
Hazırlanması Gereken Belgeler
- Memur kadrosuna atama onayı veya kararnamesi; onay tarihi, varsa geçerlilik tarihi ve tebliğ tarihi
- Sözleşmeli göreve başlama yazısı ve hizmet sözleşmesi (hangi kanun maddesine göre istihdam edildiğini gösterir)
- Kadroya geçiş talep dilekçesi ve evrak kayıt numarası
- Kadroda göreve başlama yazısı
- Hizmet belgesi: DİBBYS ekran görüntüsü ve e-Devlet hizmet dökümü
- Gecikilen aylara ve kadroya geçişten sonraki ilk aylara ait maaş bordroları
- Varsa daha önce verilen tayin dilekçeleri ve idarenin cevapları
- Varsa mazeret belgeleri: eşin görev belgesi, sağlık kurulu raporu ve benzerleri
Adım Adım Ne Yapmalı?
- Atama onayınızı bulun ve üç tarihi not edin: onay tarihi, varsa geçerlilik tarihi ve size tebliğ edildiği tarih.
- Hangi tayini istediğinizi netleştirin: yıllık il dışı nakil mi, il içi yer değiştirme mi, becayiş mi, mazeret tayini mi? Hedef tarihinizi belirleyin.
- Mazeretiniz varsa önce mazeret yolunu değerlendirin; aile birliği talebinde Başkanlığın 2023 yazısını müftülükten teyit ettirin.
- Cami görevlisiyseniz istediğiniz il ve ilçelerdeki münhal kadro ilanlarını İKYS üzerinden izleyin ve MBSTS puanınızın geçerliliğini kontrol edin; diğer kurumlarda kurumunuzun yer değiştirme duyurusuna bakın.
- Bir yıllık sürenin dolduğu aralıkta kaçıracağınız somut bir fırsat varsa, yazılı idari başvuruyu derhâl verin ve başvuruya somut yer değiştirme talebinizi de yazın.
- Başvuru reddedilirse veya otuz gün içinde cevap gelmezse, 60 günlük dava süresini kaçırmadan yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açıp açmayacağınıza karar verin.
- Dava kararını vermeden önce kazanılacak süre, masraf ve konusuz kalma riskini birlikte değerlendirin.
Sözleşmeliden kadroya geçiş ve tayin uyuşmazlığınızı birlikte değerlendirelim
Atama onayınız, tayin hedefiniz ve süreleriniz üzerinden izlenecek yolu netleştirelim. İdari başvuru ve dava süreleri kısadır; tebliğ tarihinizle birlikte bizi arayın: 0554 648 37 15.
Sık Yapılan Hatalar
Kadroya geçiş talebini sözlü olarak bildirip yazılı dilekçe vermemek veya dilekçenin kayıt numarasını saklamamak, ileride gecikmenin kimden kaynaklandığını ispatlamayı zorlaştırır. Atama onayını tebliğ alırken tarihini kontrol etmemek, 60 günlük dava süresinin farkına varmadan geçmesine yol açar. Yalnızca il dışı nakil hedeflenirken masraflı bir davaya girmek, dava sonuçlanmadan bir yıllık süre dolduğu için çoğu zaman sonuçsuz kalır. Aile birliği mazereti varken bunu bildirmeyip bir yıllık sürenin dolmasını beklemek, gereksiz zaman kaybıdır. Son olarak, cami görevlilerinin Mart ayındaki genel nakil duyurusunu beklemesi de sık yapılan bir hatadır; bu duyuru imam hatip, müezzin kayyım ve Kur’an kursu öğreticilerini kapsamaz, cami görevlisi kadroları yıl içinde ilan edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sözleşmeliden kadroya geçince tayin hakkı ne zaman doğar?
657 m.4/B dördüncü paragraf ve 633 m.10/A’ya göre memur kadrosuna atananlar aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar. İsteğe bağlı yer değiştirme hakkı bu sürenin dolmasıyla doğar; aile birliği, sağlık ve can güvenliği mazeretleri ayrı kurallara tabidir.
Bir yıllık süre kadroya atandığım tarihten mi başlar?
Kanunun lafzı ve kadroların atama tarihinde ihdas edilmiş sayılması nedeniyle idare süreyi büyük ihtimalle atama tarihinden başlatır. Gecikme sizden kaynaklanmıyorsa sürenin üç yılın dolduğu tarihten sayılması gerektiği ileri sürülebilir; ancak bu konuda yerleşik bir Danıştay kararı yoktur.
Üç yılım Aralık’ta doldu, kadroya Şubat’ta atandım. Hak kaybım var mı?
Fark, Aralık 2026 – Şubat 2027 arasında istediğiniz yerde bir münhal cami kadrosu ilanı, becayiş imkânı veya sınav ilanı çıkarsa somut sonuç doğurur. Böyle bir fırsat yoksa bir yılın dolmasını beklemek çoğu zaman daha az masraflıdır.
Kadroya geçiş talebini ne zaman vermeliyim?
657 m.4/B kapsamındaysanız üç yılın bitiminden itibaren otuz gün içinde talepte bulunmalısınız. Diyanet’in ilanlarında aktarılan 10/A metninde bu ibare yer almasa da talebi üç yıl dolar dolmaz yazılı olarak vermek ve kayıt numarasını saklamak en güvenli yoldur.
İdare kadroya geçiş işlemini geciktirirse ne yapabilirim?
Önce yazılı başvuruyla işlemin yapılmasını isteyebilirsiniz. İYUK m.10’a göre otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve bu tarihten itibaren dava açma süresi işler.
Diyanet’te kadroya geçen imam hatip eş durumu tayini isteyebilir mi?
Diyanet-Sen’in 2023’te duyurduğu Başkanlık yazısına göre fiilen üç yılını doldurup kadroya geçen din görevlilerinin aile birliği taleplerinde, kadrolu personele uygulanan Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.38/1-b uygulanır. Yazının güncelliği müftülükten teyit edilmelidir.
Sağlık veya can güvenliği nedeniyle bir yıl dolmadan tayin olabilir miyim?
657 m.4/B dördüncü paragraf, can güvenliği ve sağlık sebeplerini yer değiştirme yasağının dışında tutar. Bu talepler sağlık kurulu raporu veya can güvenliğini gösteren belgelerle yapılır.
İmam hatipler Diyanet’in Mart ayındaki nakil duyurusuna başvurabilir mi?
Hayır. 2026 duyurusu vaiz, müftü yardımcısı, ilçe müftüsü, şube müdürü gibi unvanları kapsadı; imam hatip, müezzin kayyım ve Kur’an kursu öğreticisi listede yer almadı. Cami görevlilerinin isteğe bağlı atamaları münhal kadro ilanlarıyla, Sınav Yönetmeliği m.18/A’ya göre yapılır.
11982 sayılı Karar kadroya geçmiş personelin tayinini etkiliyor mu?
Kararın ek 3’e eklediği yer değişikliği sınırı, 657 m.4/B dördüncü paragraf kapsamındaki personelin kadroya geçmeden önceki üç yılını düzenler. Kadroya geçtikten sonraki bir yıllık süreye doğrudan uygulanmaz.
Kadroya geç geçtiğim için maaş farkı alabilir miyim?
Gecikilen dönemde sözleşmeli ücretinizle memur aylığınız arasında fark varsa tam yargı davası gündeme gelebilir. Bunun için önce bordrolar karşılaştırılmalı ve tutarın dava masrafını karşılayıp karşılamadığına bakılmalıdır.
Sözleşmeli geçen sürem kıdemimden sayılır mı?
Evet. Sözleşmeli pozisyonda geçen hizmet, öğrenim durumuna göre yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin tespitinde değerlendirilir.
Kadroya geçince iş sonu tazminatı alır mıyım?
Hayır. 11982 sayılı Kararla Esasların 7. maddesine eklenen hükme göre 4/B dördüncü paragraf kapsamında memur kadrosuna atananlara iş sonu tazminatı ödenmez.
Tayin talebim “bir yıl dolmadı” denilerek reddedilirse dava süresi ne kadar?
Ret işleminin tebliğinden itibaren 60 gündür (İYUK m.7). Davayı yeni veya eski görev yerinizin idare mahkemesinde, yürütmenin durdurulması talebiyle açabilirsiniz (İYUK m.27, m.33/1).
Kadroya atama onayıma şimdi dava açabilir miyim?
Onayın tebliğinden itibaren 60 gün geçmişse doğrudan dava süre aşımı nedeniyle reddedilebilir. Bu durumda yol, yeni bir yer değiştirme talebi verip ret işlemine karşı dava açmaktır.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ İdare Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)İdari işlemler, iptal ve tam yargı davaları, kamu personeli rehberleri
- 4/B Sözleşmeli Personelin Hastalık İzni, Disiplin ve Fesih Hakları (11982 sayılı Karar)
- Sözleşmeli Personel Esasları Değişti (Son Dakika)
- Kadroya Geçiş Talebinin Reddi: İptal Davası Dilekçe Örneği
- Diyanet’te İmam Hatip ve Din Görevlisi Tayini Rehberi
- Memur Atama ve Naklen Atama: Kadronun, Şehrin ve Ailenin Hukuku
- Naklen Atama İptali Dava Dilekçesi Örneği (657 m.76)
- Sözleşmeli Personelin Sözleşmesinin Feshi ve Yenilenmemesi
- Memurun Göreve İadesi ve Özlük Hakları (İYUK 28)
Bu içerik İdare Hukuku alanındadır.
İdare Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.4/B (7433 sayılı Kanun m.2 ile eklenen dördüncü paragraf), geçici m.48 (7433 sayılı Kanun m.3), m.76; 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.10/A (703 sayılı KHK; 7383 sayılı Kanun, RG 24.03.2022-31788); 14/11/2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete, 11982 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar m.7, ek 3, ek 14, ek 15, geçici 32); Anayasa m.10, 138; 2577 sayılı İYUK m.2, 7, 10, 12, 13, 27, 28, 33; Danıştay İDDK 27.03.2023, E.2023/2, K.2023/10; Diyanet İşleri Başkanlığı 2026 Yılı Atama ve Nakil Duyurusu; Diyanet İşleri Başkanlığı 2026 Yılı Aday Din Görevlisi Alım İlanı; Diyanet-Sen, 06.09.2023 tarihli duyuru (Başkanlık yazısı); Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.20, 35, 41; Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği m.18/A. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyada atama onayı ve güncel Başkanlık duyurusu esas alınmalıdır.


