Ruhsatsız Silah Bulundurma ve Taşıma Cezası: 6136 Sayılı Kanun Rehberi

Ruhsatsız ateşli silah, mermi veya balistik önemi haiz ana parçaları satın alan, taşıyan ya da bulunduran kişi; 6136 sayılı Kanun m.13/1 uyarınca iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beşyüz güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. Vahim hâlde ceza beş yıldan sekiz yıla çıkar (m.13/2); buna karşılık vahim nitelikte olmayan tek bir silahın mutat sayıdaki mermisiyle ev veya işyerinde bulundurulması ayrı ve daha hafif bir fıkrada, bir yıldan üç yıla kadar hapis olarak düzenlenmiştir (m.13/3). Bu ceza bandı 30 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanunla yükseltilmiştir; fiilin tarihi belirleyicidir.

“Babadan Kalma, Evde Duruyordu” Savunması Neden Yetmez?

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Hakkında Kanun’un mantığı ruhsat düzenidir: ateşli silaha sahip olmanın meşru tek yolu, bulundurma veya taşıma ruhsatıdır. Ruhsat yoksa; silah ister belde takılı ister yatak odasındaki çekmecede unutulmuş olsun, tablo aynı suça çıkar. Uygulamada en sık duyulan cümleler — “dededen kaldı”, “hiç ateş etmedim”, “koleksiyon amaçlı” — suçun oluşumunu engellemez; olsa olsa cezanın bireyselleştirilmesinde (alt sınırdan uygulama, takdiri indirim) dikkate alınır. Bu rehber; cezanın katmanlarını, sık karışan silah türlerini ve savunmanın gerçek dayanaklarını netleştiriyor.

Temel Suç ve Ceza: 2-4 Yıl + Adli Para (m.13/1)

Kanunun 13. maddesinin birinci fıkrasına göre; ruhsatsız ateşli silahları, bunlara ait mermileri veya namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana ya da balistik önemi haiz parçaları satın alan, taşıyan veya bulunduran kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beşyüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Fıkra, ses veya gaz fişeği atabilen silahken bu Kanuna tabi silah vasfına dönüştürülmüş silahları da kapsar.

Buradaki en yaygın yanılgı, üç fiilin her hâlde eşdeğer sayıldığı düşüncesidir. Doğru okuma şudur: satın alma, taşıma ve bulundurma aynı fıkrada düzenlenmiştir; ancak kanun koyucu, vahim nitelikte olmayan tek bir silahın mutat sayıdaki mermisiyle birlikte ev veya işyerinde bulundurulmasını üçüncü fıkraya ayırarak daha hafif bir bandın (bir yıldan üç yıla kadar hapis) konusu yapmıştır. Yani “sadece evdeydi” savunması artık yalnızca takdirde değil, uygulanacak fıkrada sonuç doğurur — yeter ki tek silah, mutat mermi ve mesken/işyeri koşulları birlikte gerçekleşsin.

Mermiler bağımsız bir konudur: silah olmaksızın tek başına ruhsatsız mermi bulundurmak da madde kapsamındadır. Buna karşılık mermilerin veya ana parçaların pek az sayıda bulundurulması ya da taşınması mahkemece vahim olarak takdir edilmezse, dördüncü fıkra devreye girer ve ceza altı aya kadar hapis ile otuz günden beşyüz güne kadar adli para cezasına iner. Dosyanın hangi fıkraya oturduğu, sonucu belirleyen ilk sorudur.

Ağırlaşan Hâl: Sayı ve Nitelikçe Vahamet (m.13/2)

İkinci katman serttir: silahların sayı veya nitelik bakımından vahim olması hâlinde ceza, beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve daha yüksek adli para cezasına yükselir. Vahamet iki eksende ölçülür — sayı: birden çok silah, ciddi miktarda mermi ve şarjör stoku; nitelik: tam otomatik silahlar, seri ateşli askeri nitelikli silahlar. Uygulamanın çizgisinde; tek bir standart tabanca vahim sayılmazken, silah sayısının artması ve otomatik nitelik, dosyayı hızla 13/2 bandına taşır. Savunmanın bu katmandaki ana cephesi ekspertiz raporudur: silahın niteliği (yarı otomatik mi, tam otomatik mi; atışa elverişli mi) Kriminal raporla belirlenir ve rapor tartışması — elverişsiz, kurusıkı, arızalı silah itirazları — cezanın katını doğrudan değiştirir. Vahamet ölçütü tek yönlü de değildir: silahın 12. maddenin dördüncü fıkrasında sayılan nitelikleri taşımaması hâlinde dosya üçüncü veya dördüncü fıkraya kayabilir, kurusıkıdan dönüştürülen silahlarda ise sayı ve nitelik bakımından vahim olmama hâli için kanun açıkça üçte birinden yarısına kadar indirim öngörmüştür (m.12 son fıkra).

Sık Karışan Türler: Kurusıkı, Av Tüfeği, Bıçak

Kurusıkı (ses-gaz tabancası): Kendisi 6136 anlamında ateşli silah değildir; satın alma serbest, ancak bildirim yükümlülüğü ve taşıma yasakları vardır — kurusıkıyı üzerinde taşımak idari yaptırım konusudur. Kurusıkı silahların kendi rejimi 5729 sayılı Ses ve Gaz Fişeği Atabilen Silahlar Hakkında Kanunda düzenlenmiştir. Kritik eşik dönüşümdür ve 7533 sayılı Kanun bu noktada rejimi kökten değiştirmiştir: dönüştürme fiilinin kendisi artık üretim sayılır ve 12. maddeye göre (beş yıldan on iki yıla kadar hapis) cezalandırılır; dönüştürülmüş silahı satın almak, taşımak veya bulundurmak ise 13. maddenin birinci fıkrasına girer. Bu iki fiili birbirine karıştırmak, savunmada en pahalı hatadır. Yivsiz av tüfeği: 6136’ya değil, 2521 sayılı Kanuna tabidir ve aradaki fark derece değil tür farkıdır: ruhsatname olmadan yivsiz tüfek bulundurmak veya taşımak suç değil kabahattir; yaptırımı her tüfek için idari para cezasıdır ve süresinde ruhsat tamamlanmaz ya da menşe belgesi sunulmazsa mülkiyetin kamuya geçirilmesi gündeme gelir. Yani doğru nitelendirme, dosyayı hapis riskinden idari yaptırıma taşır — av tüfeği dosyasının 6136’dan yargılanması, sık görülen ve mutlaka itiraz edilmesi gereken bir nitelendirme hatasıdır. Bıçaklar: 6136’nın 4. maddesi kama, hançer, saldırma, şişli baston, sustalı çakı, pala, kılıç, kasatura, süngü, sivri uçlu ve oluklu bıçaklar ile muşta ve benzerlerinin yapımını yasaklar; bunları satmak, satın almak, taşımak veya bulundurmak 15. maddenin birinci fıkrasında altı aydan bir yıla kadar hapis ve en az yirmi beş gün adli para cezası ile karşılanır, sayı veya nitelikçe vahim hâlde ceza yarıdan bir katına kadar artırılır. Buna karşılık ev, tarım, sanayi, spor veya bir meslek icrası için kullanılan aletler 4. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca Kanun kapsamı dışındadır; bunlar ancak hâl ve şartlara göre sırf saldırıda kullanmak amacıyla taşındığında (m.15 son fıkra) üç aya kadar hapis veya adli para cezasının konusu olur.

Süreç: Arama, El Koyma ve Yargılama

Bu dosyalar tipik olarak üç kapıdan açılır: ihbar üzerine konut araması, yol uygulamasında üst-araç araması ya da başka bir olayın (kavga, havaya ateş) uzantısı. Savunmanın ilk kontrolü usuldür: arama kararının varlığı, kapsamı ve saatleri — hukuka aykırı aramayla ele geçen silah, delil yasakları tartışmasının merkezine oturur. Silaha el konulur ve mahkûmiyet hâlinde müsadere edilir; “silahım geri verilsin” beklentisi ruhsatsız silahta gerçekçi değildir. Ceza aralığının pratik sonucu ise 7533 sayılı Kanundan sonra eskisi kadar rahat değildir: m.13/1’in alt sınırı iki yıla çıktığı için, alt sınırdan ceza verilse dahi HAGB ve erteleme eşiği ancak takdiri indirim uygulanırsa aşılabilir; hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi ise pratikte kapanmıştır. Buna karşılık m.13/3 ve m.13/4 dosyalarında bu araçların tamamı açıktır. 13/2 vahim hâl dosyalarında ise kapılar fiilen kapanır — mücadele, vahamet nitelendirmesinin kendisinde verilmelidir. Bu kurumların ayrıntısı için erteleme ve paraya çevirme rehberimize bakabilirsiniz.

Ruhsat Yolu ve Teslim: Suçtan Çıkışın Meşru Kapıları

Elinde ruhsatsız silah olan vatandaş için proaktif iki yol vardır. Ruhsatlandırma: Koşulları taşıyanlar (yaş, sağlık, adli geçmiş) bulundurma ruhsatı başvurusuyla durumu meşrulaştırabilir; ancak başvuru anına kadar süren bulundurma yönünden hukuki risk devam ettiğinden, süreç mutlaka hukuki danışmanlıkla planlanmalıdır. Teslim: Silahın kolluğa kendiliğinden teslimi; zaman zaman çıkarılan teslim düzenlemelerinin dışında da, kastın yokluğu-pişmanlık ekseninde takdiri indirim ve lehe değerlendirme zemini oluşturur. En riskli tercih ise ataletdir: “kimse bilmiyor” varsayımıyla saklanan silah; bir ihbar, bir kaza, bir aile kavgasıyla dosyaya dönüştüğünde, seçenekler çoktan daralmış olur.

30 Kasım 2024 Kırılması: 7533 Sayılı Kanun Neyi Değiştirdi?

Ruhsatsız silah dosyalarında bugün karşılaşılan tablonun tamamı, 21/11/2024 kabul tarihli ve 7533 sayılı Kanunun 12. maddesiyle şekillenmiştir. Değişiklik 30 Kasım 2024 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girmiştir. İnternetteki pek çok kaynak hâlâ eski bandı yazdığı için, dosyasını araştıran kişi çoğu kez yürürlükten kalkmış bir cezayla karşılaşır. Değişimin özeti şudur:

Tablodaki her satır, savunmada ayrı bir tutamaktır. Özellikle son iki satır çoğu kaynakta hiç geçmez ve dosyanın seyrini birinci derecede etkiler.

Fıkra Mimarisi: 13/1, 13/2, 13/3 ve 13/4 Nasıl Ayrışıyor?

6136 m.13, tek bir cezadan değil dört ayrı bandın birbirine geçtiği bir yapıdan oluşur. Dosyanın hangi fıkrada değerlendirileceği, aynı olayda iki yıl ile sekiz yıl arasında fark yaratır. Ölçütler şunlardır:

• m.13/2 (5-8 yıl): Silahın 12. maddenin dördüncü fıkrasında sayılanlardan olması — tüfek, seri ateşli ve kısa sürede çok sayıda mermi atabilen tam otomatik, dürbünlü, susturuculu veya hedef noktalayıcı aparat takılı tabanca ve benzerleri — ya da silah, mermi ve parçaların sayı veya nitelik bakımından vahim olması. İki bağımsız tetikleyici vardır; biri yeterlidir.
• m.13/1 (2-4 yıl): Yukarıdaki nitelikler yoksa uygulanacak temel banttır. Taşıma ve satın alma fiilleri kural olarak buraya düşer.
• m.13/3 (1-3 yıl): Silahın 12/4 kapsamı dışında olması, bir adet bulunması, mermilerin mutat sayıda olması ve ev veya işyerinde bulundurulması. Dört koşul da birlikte aranır.
• m.13/4 (6 aya kadar): Yalnızca mermi ya da parçaların pek az sayıda bulundurulması veya taşınması ve bunun mahkemece vahim takdir edilmemesi.

Uygulamada iddianameler sık sık dosyayı olduğundan yukarı bir fıkraya yerleştirir. Savunmanın ilk işi, fiili nitelendirmenin bu dört ölçüt karşısında test edilmesidir. Yargılama takvimi için ceza davası ne kadar sürer rehberimize bakabilirsiniz.

“Evde Duruyordu” Savunmasının Gerçek Karşılığı: m.13/3

Bu sayfaya gelen okuyucuların büyük çoğunluğu aynı senaryoyu anlatır: dededen ya da babadan kalan tek bir tabanca, yıllardır çekmecede, hiç kullanılmamış. Bu senaryonun hukuktaki karşılığı artık nettir ve üçüncü fıkradır. Koşulların her birine ayrı ayrı bakmak gerekir:

• Bir adet olma: İkinci bir silahın veya ikinci bir namlunun çıkması, dosyayı doğrudan birinci fıkraya, sayıya bağlı vahamet değerlendirmesi yapılırsa ikinci fıkraya taşır.
• 12/4 kapsamı dışında olma: Tüfek, tam otomatik, dürbünlü, susturuculu veya hedef noktalayıcı aparat takılı silahlarda üçüncü fıkra hiç tartışılmaz.
• Mutat sayıda mermi: Kanun sayı belirlememiştir; bu bir takdir meselesidir ve somut olaya göre değerlendirilir. Kutu kutu mühimmat, şarjör stoku ve farklı kalibrelerde mermi, “mutat” kavramını zorlar.
• Ev veya işyerinde bulundurma: Silahın araçta, ceket cebinde ya da yol kontrolünde ele geçmesi bu koşulu ortadan kaldırır. Nakil sırasında yakalanma, üçüncü fıkranın en sık kaybedildiği noktadır.

Buna karşılık üçüncü fıkra bir beraat sebebi değildir. Ruhsatın yokluğu suçu oluşturur; üçüncü fıkra yalnızca bandı düşürür. “Bilmiyordum” savunması da tek başına sonuç doğurmaz — miras yoluyla intikal eden silah, ruhsat yenilenmediği sürece ruhsatsız sayılır. Doğru hamle, dosya açılmadan önce ruhsatlandırma veya teslim yolunu değerlendirmektir.

Ana Parça ve Balistik Önemi Haiz Parçalar: Suçun Yeni Konusu

7533 sayılı Kanunun en sessiz ama en geniş etkili değişikliği budur. Artık yalnızca silahın kendisi ve mermisi değil; namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak ve ateşleme iğnesi de suçun konusudur. Pratik sonuçları ağırdır:

• Çekmecede duran yedek bir namlu ya da sürgü, tek başına 13. maddenin konusunu oluşturur.
• Silahı sökerek parçalar hâlinde bulundurmak, suçtan kurtulmayı sağlamaz; aksine parça sayısı vahamet değerlendirmesinde ölçüye girer.
• Aynı genişleme 12. madde (ülkeye sokma, üretim, nakil, satış) için de yapılmıştır; parça ticareti artık beş yıldan on iki yıla kadar hapsin konusudur.

Ele geçen parçanın gerçekten “ana veya balistik önemi haiz parça” olup olmadığı kriminal inceleme ile belirlenir. Kanun parçaları tek tek saydığı için, bu listenin dışında kalan aksesuar ve yedek malzemeler bakımından kıyas yasağı gündeme gelir; bilirkişi raporunun bu ayrımı yapıp yapmadığı mutlaka denetlenmelidir.

Ağırlaştırıcı Katmanlar: Ek Madde 1 ve Ek Madde 5

Fıkra bandı belirlendikten sonra devreye giren iki çarpan vardır ve ikisi de çoğu rehberde atlanır.

Ek Madde 1 — yer ölçütü. Duruşmalarda ve mahkeme salonlarında, hastanelerin psikiyatri bölümlerinde, ceza ve tutukevleri ile ıslah ve infaz kurumlarında; öğrenci yurtlarında, eğitim ve öğretim kurumlarında, siyasi parti toplantılarında, toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde, sendika ve derneklerde, her türlü spor karşılaşmasının yapıldığı yerlerde, grev ve lokavt uygulanan işyerlerinde ve TBMM ana binalarında ateşli silah taşınamaz. Bu yerlerde ruhsatsız silah taşıyan veya bulunduran kişi hakkında ilgili kanunlarda belirlenen cezaların iki katı hükmolunur. Ayrı bir hüküm de ruhsatlı kişiler içindir: bu yerlere silahla giren ruhsat sahibine en az elli gün adli para cezası verilir, taşıma ruhsatı bulundurmaya çevrilir ve beş yıl geçmedikçe yeniden taşıma ruhsatı verilmez.

Ek Madde 5 — silah ölçütü. Fiil top, havan, roketatar, uçaksavar, tanksavar, ağır ve hafif makineli tüfekler ve benzeri askeri amaçlı savaş silahlarına veya mermilerine ilişkinse, 12 ve 13. maddelere göre hükmedilecek cezalar bir kat artırılır.

Bu iki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, aynı fiilin cezası olayın geçtiği yere ve silahın türüne göre katlanarak değişir. Kolluk görevlisiyle yaşanan gerginliklerde ek olarak görevi yaptırmamak için direnme suçlaması da dosyaya eklenebilir.

Ceza Değil İdari Yaptırım: m.13/5, 13/6 ve 13/7

7533 sayılı Kanun, uygulamada haksız biçimde ceza dosyasına dönüşen bazı ihmalleri suç olmaktan çıkarıp idari yaptırıma bağlamıştır. Bu, ruhsatlı silah sahipleri için son yılların en önemli iyileştirmesidir:

• m.13/5: Bulundurma ve taşıma fiilinin; vefat, sağlık durumu, mahkûmiyet, müsadere, satın alma veya devir nedeniyle yapılan ruhsatlandırma ya da ruhsat yenileme işlemlerinde Kanundaki yükümlülüklere aykırı davranılarak işlenmesi hâlinde 10.000 TL’den 25.000 TL’ye kadar idari para cezası verilir.
• m.13/6: Nakil izin belgesi almaksızın, bulundurma izni verilen silahını mesken veya işyeri değişikliği nedeniyle nakledenler hakkında da aynı band uygulanır.
• m.13/7: Bu idari para cezalarını vermeye mülki idare amiri yetkilidir.

Ayrımın pratik değeri büyüktür: idari para cezası adli sicile işlemez ve idari yaptırım kararına karşı kabahatler hukuku yolları açıktır. Miras yoluyla intikal eden silahta ruhsat işlemlerinin gecikmesi gibi tipik durumlarda, dosyanın ceza mahkemesine değil bu fıkralara oturması gerektiği savunulmalıdır. Ruhsatın süresi dolduğu hâlde altı ay içinde yenilenmemesi hâlinde ruhsat iptal edilir; şartları taşıyanlara ise 6. madde uyarınca idari para cezası ödemek kaydıyla yeniden ruhsat verilebilir. Ayrıca 6284 sayılı Kanun kapsamında hakkında tedbir kararı verilenlere tedbir süresince silah izni verilmez ve mevcut silahları kolluk tarafından muhafaza altına alınır — ayrıntı için 6284 tedbir kararına itiraz sayfamıza bakabilirsiniz.

Usul de Değişti: Seri Muhakeme ve Basit Yargılama Kapıları

Ceza bandının yükselmesi kadar önemli, ama neredeyse hiç konuşulmayan bir sonuç daha vardır: hızlı yargılama yolları daralmıştır.

Seri muhakeme (CMK m.250). Bu usulde Cumhuriyet savcısı, TCK m.61/1 ölçütleriyle belirlediği temel cezadan yarı oranında indirim uygulayarak yaptırımı belirler; koşulları varsa bu ceza seçenek yaptırıma çevrilebilir, ertelenebilir veya hakkında HAGB kararı verilebilir. Teklif şüpheliye müdafi huzurunda yapılır ve kabul şarttır. 7533 sayılı Kanun öncesinde 6136 m.13’ün birinci, üçüncü ve beşinci fıkraları bu kapsamdaydı; değişiklikten sonra birinci fıkra kapsam dışına çıkarılmış, beşinci fıkra ise suç olmaktan çıkıp idari yaptırıma dönüştüğü için listeden düşmüştür; geriye yalnızca üçüncü fıkra kalmıştır. Yani ruhsatsız silah taşıma ve satın alma dosyalarında savcılığın yarı oranında indirimli teklifi artık gündeme gelmez. Kurumun işleyişi için seri muhakeme teklifi rehberimize bakınız.

Basit yargılama (CMK m.251). Bu usul, adli para cezasını veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda uygulanır ve mahkûmiyet hâlinde cezada dörtte bir oranında indirim yapılır. m.13/3’ün üst sınırı 7533 ile iki yıldan üç yıla çıkarıldığı için bu fıkra da basit yargılama eşiğinin dışında kalmıştır. Sonuç: evde bulundurma dosyaları da artık dosya üzerinden değil, genel hükümlere göre duruşmalı görülür.

Bunun anlamı şudur: usul kolaylıklarının ve otomatik indirimlerin kapandığı bir düzende, savunmanın ağırlığı tamamen esasa — nitelendirmeye, ekspertiz raporuna ve arama hukukuna — kaymıştır.

HAGB, Erteleme ve TCK m.50: İki Yıl Alt Sınırının Sonuçları

Alt sınırın iki yıla çıkması, sanığın elindeki üç aracın tamamının hesabını değiştirmiştir:

• TCK m.50 — seçenek yaptırıma çevirme. Kural olarak kısa süreli hapis cezaları için işler. m.13/1’de alt sınırdan verilen iki yıllık ceza bu eşiğin çok üzerindedir; bu kapı pratikte kapanmıştır. m.13/3 ve m.13/4 dosyalarında ise açıktır.
• TCK m.51 — erteleme. İki yıl veya daha az hapis cezalarında mümkündür. m.13/1’de alt sınırdan ceza verilirse sınırda kalınır; takdiri indirim uygulanırsa eşiğin altına inilir.
• CMK m.231 — HAGB. Hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması gerekir; denetim süresi beş yıldır.

HAGB bakımından ayrıca güncel bir gelişme vardır. Anayasa Mahkemesi 2025/149 sayılı kararıyla CMK m.231’in beşinci ilâ on dördüncü fıkralarını iptal etmiş, iptalin yürürlüğü 30 Eylül 2026 olarak belirlenmişti. Bu boşluk, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 7589 sayılı Kanunun 15. maddesiyle doldurulmuştur: iki yıl sınırı ve beş yıllık denetim süresi korunmuş, HAGB kararına karşı istinaf yolu açılmış, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele niteliğindeki suçlar kapsam dışına çıkarılmıştır. Ruhsatsız silah suçu bu istisnaların içinde değildir; koşulları varsa HAGB uygulanabilir. Ayrıntı için HAGB son durum rehberimize ve 12. Yargı Paketi değerlendirmemize bakabilirsiniz; karar sonrası kanun yolu için istinaf ve temyiz rehberimiz yol gösterir.

Not: 12. Yargı Paketi bir af veya infaz indirimi düzenlemesi içermemektedir; 5275 sayılı İnfaz Kanunu bu paketle değiştirilmemiştir. Kesinleşmiş cezalar bakımından yeni yasa çıkınca kesinleşmiş ceza etkilenir mi ve infaz süresi hesaplama aracımız işinizi görür.

Lehe Kanun (TCK m.7): Fiilin Tarihi Neden Her Şeyi Belirler?

Ceza hukukunda kural, fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olan kanunun uygulanmasıdır; sonradan yürürlüğe giren kanun failin lehineyse geriye yürür, aleyhineyse yürümez. 7533 sayılı Kanun cezaları artırdığı için failin aleyhinedir. Sonuç şudur:

• Fiil 30 Kasım 2024 ve sonrasında işlendiyse yeni bandlar (2-4 yıl, 1-3 yıl) uygulanır.
• Fiil 30 Kasım 2024’ten önce işlendiyse eski bandlar (1-3 yıl, 2 yıla kadar) uygulanır — dosya bugün görülüyor olsa bile.
• Bulundurma suçunun kesintisiz niteliği burada ayrı bir tartışma doğurur: bulundurma hâli değişiklik tarihinden sonra da sürmüşse hangi kanunun uygulanacağı çekişmelidir. Doktrinde ve uygulamada kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği andaki kanunun esas alınması görüşü ağırlıklıdır; ancak lehe kanun ilkesi yönünden aksi görüşler de savunulmaktadır. Bu, dosyada mutlaka açıkça tartışılması gereken bir noktadır.

Uygulamada mahkemelerin zaman zaman yürürlükteki bandı geçmiş tarihli fiillere uyguladığı görülmektedir. Fiil tarihinin tutanaklarda net biçimde saptanması ve lehe kanun değerlendirmesinin gerekçeli kararda gösterilmesi, istinaf aşamasının en verimli itiraz başlıklarındandır.

Savunmanın Somut Kontrol Listesi

6136 dosyasında savunma, soyut beyanla değil usul ve nitelendirme denetimiyle kurulur. Sırasıyla şunlar kontrol edilmelidir:

• Arama hukuka uygun mu? Konut aramasında hâkim kararı, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcı yazılı emri aranır; kararın kapsamı, saatleri ve tanık koşulları denetlenir. Hukuka aykırı aramayla elde edilen silah, Anayasa m.38/6, CMK m.206/2-a ve m.217/2 uyarınca hükme esas alınamaz. Ayrıntı: evimde/üstümde arama yapıldı, hukuka uygun mu ve arama ve elkoyma rehberi.
• Ekspertiz raporu ne diyor? Silah atışa elverişli mi, yarı otomatik mi tam otomatik mi, 12/4 kapsamında mı, ele geçen parça gerçekten ana veya balistik önemi haiz parça mı? Rapordaki her nitelendirme, doğrudan fıkra değiştirir.
• Sayı ve mutat mermi tespiti doğru mu? Mermi sayımı tutanakla sabit mi, farklı kalibreler ayrı ayrı gösterilmiş mi?
• Fiil tarihi ve lehe kanun değerlendirilmiş mi?
• Zilyetlik ve kast gerçekten failde mi? Ortak yaşam alanında bulunan silahta kimin egemenlik kurduğu tartışılmalıdır.
• Müsadere ve iade talepleri ayrıca değerlendirilmelidir; ruhsatsız silahta iade beklentisi gerçekçi değildir, ancak üçüncü kişiye ait eşya bakımından durum farklıdır: el konulan eşya, müsadere ve iade.
• Adli sicil sonuçları ve sonraki ruhsat başvurularına etkisi hesaba katılmalıdır: sicil affı son durum.

Soruşturma aşamasında önödeme teklifi gibi kurumların bu suç bakımından gündeme gelip gelmediği de kontrol edilmelidir. Mağdur bulunan bağlantılı dosyalarda mağdur hakları ve adli destek ayrı bir başlık oluşturur.

Sıkça Sorulan Sorular

Ruhsatsız tabanca bulundurmanın cezası nedir?

6136 sayılı Kanun m.13/1 uyarınca iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beşyüz güne kadar adli para cezasıdır. Ancak silah vahim nitelikte değilse, tek adetse ve mutat sayıdaki mermisiyle ev ya da işyerinde bulunduruluyorsa m.13/3 uygulanır ve ceza bir yıldan üç yıla kadar hapse iner.

Ceza ne zaman değişti, eski dosyalar hangi hükme tabi?

Ceza bandı 30 Kasım 2024 tarihinde yürürlüğe giren 7533 sayılı Kanunla yükseltildi. Yeni hükümler failin aleyhine olduğu için geriye yürümez: fiil 30 Kasım 2024’ten önce işlendiyse TCK m.7 uyarınca eski bandlar uygulanır.

Evde durması suç olur mu, taşımadım ki?

Olur; ruhsatsız bulundurma da suçtur. Ancak taşıma ile evde bulundurma artık farklı fıkralara girer. Vahim nitelikte olmayan tek bir silahın mutat sayıdaki mermisiyle ev veya işyerinde bulundurulması m.13/3 kapsamındadır ve daha hafif cezalandırılır.

Hangi durumda ceza 5-8 yıla çıkar?

İki hâlde: silahın 6136 m.12/4’te sayılanlardan olması (tüfek, tam otomatik, dürbünlü, susturuculu veya hedef noktalayıcı aparat takılı tabanca ve benzerleri) ya da silah, mermi veya parçaların sayı veya nitelik bakımından vahim olması. Bu iki tetikleyiciden birinin gerçekleşmesi yeterlidir.

Ruhsatsız mermi veya yedek namlu bulundurmak suç mu?

Evet. 7533 sayılı Kanunla suçun konusu genişletildi; namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak ve ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçalar da m.13 kapsamındadır. Pek az sayıda mermi veya parça vahim takdir edilmezse ceza m.13/4 uyarınca altı aya kadar hapse iner.

Kurusıkı tabanca 6136 kapsamında mı?

Kurusıkı silahlar kendi başlarına 5729 sayılı Kanuna tabidir. Ancak kurusıkıyı gerçek mermi atar hâle dönüştürmek 7533 sayılı Kanunla üretim sayılmış ve m.12’ye göre beş yıldan on iki yıla kadar hapisle cezalandırılmıştır. Dönüştürülmüş silahı satın almak, taşımak veya bulundurmak ise m.13/1 kapsamındadır.

Ruhsatsız av tüfeğinde de hapis cezası var mı?

Yivsiz av tüfekleri 6136’ya değil 2521 sayılı Kanuna tabidir. Ruhsatname olmadan bulundurmak veya taşımak suç değil kabahattir; yaptırımı her tüfek için idari para cezasıdır ve süresinde ruhsat tamamlanmaz veya menşe belgesi sunulmazsa mülkiyetin kamuya geçirilmesi gündeme gelir.

Ruhsat yenilemeyi unuttum, ceza davası açılır mı?

Vefat, sağlık durumu, mahkûmiyet, müsadere, satın alma veya devir nedeniyle yapılan ruhsatlandırma ve yenileme işlemlerindeki yükümlülük ihlalleri m.13/5 uyarınca 10.000 TL’den 25.000 TL’ye kadar idari para cezasına bağlanmıştır. Nakil izin belgesi almadan silahını nakledenler için de aynı band uygulanır ve cezayı vermeye mülki idare amiri yetkilidir.

Ruhsatsız silah dosyasında HAGB mümkün mü?

Mümkündür ancak eskisinden zordur. HAGB için hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az olması gerekir; m.13/1’in alt sınırı iki yıla çıktığı için bu eşik ancak takdiri indirimle aşılabilir. m.13/3 ve m.13/4 dosyalarında kapı daha geniştir. HAGB, 7589 sayılı Kanunla 31 Temmuz 2026’da yeniden düzenlenmiş olup yürürlüktedir ve karara karşı istinaf yolu açıktır.