İcra hukukunda süreler kısadır ve hak düşürücüdür. İlamsız takipte itiraz süresi yedi gün, kambiyo senedine dayalı takipte beş gündür — üstelik kambiyoda itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır. Bu araç tebliğ gününü saymadan, tatil uzamalarını da hesaba katarak son günü verir.
Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz başlar
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Ödeme Emrine İtiraz ve İtirazı Aşma Süreleri (İİK m.62, 65, 67, 68, 168)
Yedi Gün mü, Beş Gün mü?
Süre takibin türüne göre değişir ve bu ayrım kaçırıldığında hak kaybı doğar:
| Takip türü | Süre | Nereye |
|---|---|---|
| İlamsız (genel haciz yolu) | 7 gün | İcra dairesi |
| Kambiyo senedi (çek, bono, poliçe) | 5 gün | İcra mahkemesi |
| Gecikmiş itiraz | 3 gün | İcra mahkemesi |
Kambiyo takibinde iki fark birden vardır. Süre yalnızca beş gün değil, itiraz da icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır. Ayrıca kambiyo takibinde itiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz; icra mahkemesinden ayrıca tedbir kararı alınması gerekir. Bu üç fark, kambiyo takiplerinde en sık yapılan usul hatalarının kaynağıdır.
Süre Nasıl Hesaplanır?
İki kural belirleyicidir:
- Tebliğ günü hesaba katılmaz. Süre, tebliğ tarihini izleyen günden işlemeye başlar. Ödeme emrini salı günü aldıysanız çarşamba birinci gün sayılır ve yedi günlük süre bir sonraki salı mesai bitiminde dolar.
- Son gün tatile denk gelirse uzar. Sürenin son günü resmî tatile veya hafta sonuna rastlarsa, süre tatili izleyen ilk iş günü mesai saati bitiminde sona erer (İİK m.19).
Araç her iki kuralı da uygular ve uzama olduğunda ham son günü ayrıca gösterir. Dinî bayram tatilleri değişken olduğundan yalnızca sabit resmî tatiller hesaba katılır; son gün Ramazan veya Kurban Bayramı’na denk geliyorsa ayrıca kontrol edilmelidir.
İtiraz Takibi Durdurur
İlamsız takipte süresinde ve usulüne uygun yapılan itiraz, takibi kendiliğinden durdurur (İİK m.66). İcra müdürü itiraz üzerine haciz dahil hiçbir takip işlemine devam edemez.
Takibe devam edebilmek için alacaklının dava açması gerekir. Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz işlemleri başlar; bu aşamada borçlu olmadığını düşünen kişinin genel mahkemede menfi tespit davası açması gerekir ki bu ayrı bir yargılama ve ek masraf demektir.
İmzaya açıkça itiraz edilmezse imza kabul edilmiş sayılır
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Borca İtiraz mı, İmzaya İtiraz mı?
İkisi farklı sonuçlar doğurur ve karıştırılması pahalıya mal olur:
- Borca itiraz — borcun hiç doğmadığını, ödendiğini, zamanaşımına uğradığını veya miktarının hatalı olduğunu ileri sürmektir.
- İmzaya itiraz — senetteki imzanın kendisine ait olmadığını söylemektir. Ayrıca ve açıkça belirtilmelidir.
İmzaya açıkça itiraz edilmezse imza ikrar edilmiş sayılır ve sonradan inkâr edilemez. “Borcum yok” demek imzayı da inkâr etmek anlamına gelmez.
Borçlu, alacağın yalnızca bir bölümüne veya sadece faiz kısmına da itiraz edebilir. Kısmi itirazda, itiraz edilmeyen kısım bakımından takip kesinleşir ve o kısım için haciz yapılabilir.
Alacaklı İtirazı Nasıl Aşar?
İki yol vardır ve süreleri farklıdır:
| Ölçüt | İtirazın kaldırılması (m.68) | İtirazın iptali (m.67) |
|---|---|---|
| Süre | 6 ay | 1 yıl |
| Mahkeme | İcra mahkemesi | Genel mahkeme |
| Delil | Yalnızca kanunda sayılan belgeler | Her türlü delil |
| Hız | Daha hızlı — dar yetkiyle inceleme | Daha uzun yargılama |
Her iki sürenin başlangıcı da itirazın alacaklıya tebliğ edildiği tarihtir.
Bir yıllık süre kaçırılırsa takip düşer. Bu süre hak düşürücüdür. Süreyi geçiren alacaklının genel hükümlere göre alacağını dava etme hakkı saklı kalır; ancak yaptığı ilamsız takip düşer ve yeniden takip başlatması gerekir. Bu arada alacak zamanaşımına uğramış olabilir.
İtirazın iptali davasını kazanan alacaklının takibe devam edebilmesi için kararın kesinleşmesi şart değildir. Buna karşılık borçlu, kanun yoluna başvurup teminat göstererek icranın geri bırakılmasını isteyebilir (İİK m.36).
İcra İnkâr Tazminatı: Yüzde Yirmi Tabanı
İtirazın haksız olduğu anlaşılırsa borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilebilir. İİK m.67/2 uyarınca bu tazminat, kabul edilen alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.
Ancak bir koşul aranır: alacağın likit olması. Likitlikten kasıt, borçlunun alacağın gerçek miktarını tespit edebilmek için gerekli bütün unsurları bilmesi veya bilebilecek durumda olmasıdır. Miktarı tartışmalı, hesaplama gerektiren veya borçlunun bilemeyeceği alacaklarda tazminata hükmedilmez — bu, tazminat taleplerinin en sık reddedilme sebebidir.
Tazminat iki yönlü işler: haksız takip yapan alacaklı aleyhine de kötü niyet tazminatına hükmedilebilir. Kambiyo takibinde imzanın gerçekten borçluya ait olmadığı anlaşılırsa tazminat alacaklı aleyhine hükmolunur (İİK m.170/b).
Tazminat talebi dilekçede açıkça ileri sürülmelidir; hâkim kendiliğinden hükmetmez.
Gecikmiş İtiraz
Borçlu kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememişse, engelin ortadan kalkmasından itibaren üç gün içinde mazeretiyle birlikte icra mahkemesine başvurabilir (İİK m.65).
Mazeretin kabulü mahkemenin takdirindedir; hastalık, tutukluluk veya tebligatın usulsüzlüğü gibi somut ve ispatlanabilir engeller aranır. “Fark etmedim” veya “unuttum” gibi beyanlar kabul edilmez.
İtirazın Geçici Kaldırılması ve Borçtan Kurtulma Davası
Adi senede dayalı takipte borçlu imzayı inkâr ederse özel bir yol işler. Alacaklı, icra mahkemesinden itirazın geçici kaldırılmasını isteyebilir.
Bu yargılamada borçlu duruşmada hazır bulunmak zorundadır. İhtar edilmiş olmasına rağmen mazeretsiz katılmazsa, icra mahkemesi başka bir inceleme yapmaksızın yalnızca bu gerekçeyle itirazın geçici kaldırılmasına karar verir ve borçlu hakkında alacağın yüzde onu oranında para cezası uygulanır.
Geçici kaldırma kararı verildiğinde borçlunun elinde son bir imkân kalır: kararın kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde borçtan kurtulma davası açmak. Bu dava açılmazsa geçici kaldırma kararı kesinleşir ve konulan geçici haciz kesin hacze dönüşür.
İmza inkârı iki yönlü risk taşır. İmzanın gerçekten borçluya ait olmadığı anlaşılırsa tazminat alacaklı aleyhine hükmolunur (İİK m.170/b). Buna karşılık imzanın borçluya ait olduğu bilirkişi incelemesiyle tespit edilirse, borçlu hem para cezasıyla hem tazminatla karşılaşır. Bu nedenle imza inkârı yalnızca gerçekten imza atılmamışsa ileri sürülmelidir.
İtiraz Sebepleri: Neler İleri Sürülebilir?
Borçlu ödeme emrine itiraz ederken sebep göstermek zorunda değildir; “borcum yoktur” demesi yeterlidir. Ancak bazı itirazların açıkça ve ayrıca belirtilmesi gerekir, aksi hâlde ileri sürülmemiş sayılır.
| İtiraz | Açıkça belirtilmeli mi? |
|---|---|
| Borcun bulunmadığı / ödendiği | Hayır — genel itiraz yeterli |
| İmzanın kendisine ait olmadığı | Evet — aksi hâlde imza ikrar edilmiş sayılır |
| Zamanaşımı | Evet — bir def’idir, resen gözetilmez |
| Yetki itirazı | Evet — yetkili icra dairesi de gösterilmeli |
| Faiz oranına veya işleyiş tarihine itiraz | Evet — hangi kısma itiraz edildiği belirtilmeli |
Zamanaşımı def’i kaçırılırsa geri alınamaz. Zamanaşımı hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz; itiraz dilekçesinde açıkça ileri sürülmesi gerekir. Zamanaşımına uğramış bir alacak için yapılan takibe süresinde ve zamanaşımı belirtilerek itiraz edilmezse, borç ödenebilir hâle gelir.
İtiraz dilekçesinde dosya numarası, alacaklı adı ve tebliğ tarihinin belirtilmesi; itirazın hangi kısma yöneldiğinin net yazılması gerekir. İtiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yazılı dilekçe ya da sözlü beyanla yapılabilir; sözlü itiraz tutanağa geçirilir. Elektronik ortamda başvuru için elektronik imza veya mobil imza gerekir.
İtirazdan Sonra Ne Olur? Süreç Haritası
İtiraz tek başına dosyayı kapatmaz; yalnızca durdurur. Sonrasında yol ayrımı şöyledir:
- Takip durur. İlamsız takipte süresinde itiraz, takibi kendiliğinden durdurur ve icra müdürü haciz dahil hiçbir işlem yapamaz.
- İtiraz alacaklıya bildirilir. Alacaklının süreleri bu tebliğ tarihinden işlemeye başlar.
- Alacaklı dava açar ya da açmaz. Altı ay içinde itirazın kaldırılması ya da bir yıl içinde itirazın iptali davası açılmazsa takip düşer.
- Dava sonucuna göre takip devam eder veya sona erer. Alacaklı kazanırsa takip kaldığı yerden sürer; borçlu kazanırsa takip iptal edilir.
Borçlu da dava açabilir: menfi tespit. Borçlu, takibin durmuş olmasıyla yetinmeyip borçlu olmadığının tespitini isteyebilir. Süresinde itiraz edilmiş ve takip durmuşsa bu dava çoğu zaman gerekmez; asıl önemi, itiraz süresi kaçırıldıktan sonra ortaya çıkar. O aşamada takibi durdurmanın tek yolu menfi tespit davası açıp ihtiyati tedbir kararı almaktır. Borç ödendikten sonra açılırsa dava istirdat davasına dönüşür.
Takip düştüğünde alacaklının genel hükümlere göre dava açma hakkı saklı kalır; ancak yeni bir takip veya dava gerekir ve bu arada alacak zamanaşımına uğramış olabilir.
Aracı Kullanırken: Doğru Takip Türünü Seçin
Sonucun doğruluğu girdiğiniz bilgilerin doğruluğuna bağlıdır. Aşağıdaki tablo, her bilgiyi hangi belgede bulacağınızı gösterir.
| Girdi | Nerede bulunur | Dikkat |
|---|---|---|
| Takip türü | Ödeme veya icra emrinin başlığı | Süreyi belirleyen ilk bilgi |
| Tebliğ tarihi | Tebligat mazbatası | Süre buradan işler |
| Belge türü | Senet, çek, ilam, sözleşme | Takip yolunu belirler |
| İtiraz konusu | Borca mı, imzaya mı, yetkiye mi | Ayrı ayrı belirtilmeli |
| Alacak miktarı | Ödeme emrindeki tutar | Kısmi itiraz için |
| Zamanaşımı | Alacağın doğum tarihi | Ayrıca değerlendirilir |
Birinci satır her şeyi belirler: ilamsız takipte itiraz süresi yedi gün, kambiyo senetlerine mahsus takipte beş gündür ve merciler de farklıdır. İkinci satır ise sayacın başlangıcıdır — süre tebliğ tarihinden itibaren işler, takibin başlatıldığı tarihten değil.
Sonucu Nasıl Okumalısınız: Süre İçinde misiniz?
Araç size bir sonuç verir; asıl mesele bu sonucun ne anlama geldiği ve sonrasında ne yapmanız gerektiğidir.
| Çıkan sonuç | Ne anlama gelir | Atılacak adım |
|---|---|---|
| Süre içindesiniz | İtiraz hakkınız duruyor | Derhâl dilekçe verin |
| Süre doldu | Takip kesinleşir | Gecikmiş itiraz değerlendirilebilir |
| Tebligat usulsüz | Süre işlemeye başlamamıştır | Şikâyet yolu |
| Kambiyo takibi | İtiraz icra mahkemesine | İcra dairesine değil |
| İlamsız takip | İtiraz icra dairesine | Yedi gün |
| İmzaya itiraz | Ayrıca belirtilmeli | Aksi hâlde kabul sayılır |
| İtiraz sonrası | Alacaklı iptal veya kaldırma isteyecek | Bir yıl / altı ay |
| Haksız itiraz | İcra inkâr tazminatı riski | %20’den az olamaz |
| Belgeniz varsa | Menfi tespit de düşünülebilir | Paralel yol |
Üçüncü satır en sık kullanılan savunmadır: tebligatın usulsüz yapıldığı ortaya konabiliyorsa süre hiç işlememiş sayılır ve takip aşamasına itiraz edilebilir. Sekizinci satır ise dengeleyici uyarıdır — dayanaksız itiraz hâlinde alacaklı lehine icra inkâr tazminatına hükmedilebilir.
Aracın sınırı: Bu araç takip türüne göre kanuni süreleri hesaplar; tebligatın usulüne uygunluğunu ve dosyanızdaki özel durumları denetlemez. Somut dosyanızdaki sonucu mahkeme belirler; araç bir ön değerlendirme sunar, hukuki görüş yerine geçmez.
Konunun tam anlatımı için: ödeme emri geldi, ne yapmalı — itiraz türleri, süreler ve sonrasındaki süreç orada ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?
İlamsız takipte yedi gün, kambiyo senetlerine mahsus takipte beş gün. Tebliğ günü sayılmaz; son gün tatile denk gelirse ilk iş gününe uzar.
İtiraz takibi durdurur mu?
İlamsız takipte evet, kendiliğinden durdurur (İİK m.66). Kambiyo takibinde kural olarak durdurmaz; icra mahkemesinden tedbir kararı gerekir.
Kambiyo takibinde itiraz nereye yapılır?
İcra dairesine değil, icra mahkemesine yazılı olarak. Bu, en sık yapılan usul hatasıdır.
İtirazın kaldırılması mı, iptali mi?
Elinizde İİK m.68 kapsamında belge varsa itirazın kaldırılması daha hızlıdır ancak süre altı aydır. Belge yoksa itirazın iptali davası açılır; süre bir yıldır.
Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?
Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.
Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Tebliğ tarihinin ispatı ve takibin niteliği sonucu değiştirebilir.
İcra ve iflas hukuku araçları
- İcra masrafı hesaplama
- Haciz ve satış isteme süreleri (İİK m.78, 106, 110)
- İhalenin feshi süresi ve maliyeti (İİK m.134)
- İstihkak davası usulü ve süreleri (İİK m.96-99)
- Haczedilemeyen mallar ve meskeniyet (İİK m.82)
- Konkordato mühlet süreleri ve nisap (İİK m.285-309)
- İhtiyati haciz süreleri (İİK m.257-268)
- Tasarrufun iptali davası (İİK m.277-284)
- İcranın geri bırakılması ve ilam zamanaşımı (İİK m.32-39)
- Maaş haczi hesaplama
Genel araçlar
📘 İlgili Rehberler


