Haciz ve Satış İsteme Süreleri Aracı — İİK m.78, 106, 110, 111/a (2026)
Haciz koydurmak yetmez; süresinde satış istemek de gerekir. İstenmezse haciz kendiliğinden kalkar ve icra müdürlüğü bunu resen dikkate alır. Üstelik satış avansı yatırmak satış talebi yerine geçmez. 7343 sayılı Kanun süreleri değiştirdi ancak yalnızca 30 Kasım 2021’den sonra konulan hacizler için; eski dosyalarda taşınırda süre hâlâ altı aydır.
Süresinde satış istenmezse haciz kendiliğinden kalkar
Haciz ve Satış İsteme Süreleri (İİK m.78, 106, 110, 111/a)
Hacizde: haciz tarihi · Rehinde: ödeme veya icra emrinin tebliği
İtiraz, dava veya taksit sözleşmesi süresi.
Not: Rehinli takipte taşınır için süre altı aydır ve kaçırılırsa takip düşer.
İtiraz, dava veya taksit sözleşmesi süresi.
Not: Satış avansı yatırmak, satış talebi yerine geçmez.
30 Kasım 2021: İkili Rejim
7343 sayılı Kanun, İİK m.106’daki satış isteme süresini değiştirdi. Değişiklik yayım tarihinde yürürlüğe girdi ve o tarihten sonra konulan hacizlere uygulanır.
Mal türü
Eski rejim (30.11.2021 öncesi haciz)
Yeni rejim
Taşınır
6 ay
1 yıl
Taşınmaz
1 yıl
1 yıl
Haczedilen hak
—
1 yıl
Talep edebilecek kişi
Yalnızca alacaklı
Alacaklı veya borçlu
Eski tarihli dosyalarda taşınır için altı aylık süre tuzağı. İnternetteki kaynakların önemli kısmı yalnızca yeni süreyi yazmakta, geçiş hükmünü belirtmemektedir. Haczi 2021 Kasım’dan önce konulmuş bir taşınır için “nasılsa bir yılım var” diye beklenirse haciz altıncı ayda düşer. Araç haciz tarihine bakarak hangi rejimin işlediğini belirler.
Yeni düzenlemenin bir diğer yeniliği, satış talep etme yetkisinin borçluya da tanınmasıdır. Borcunu bir an önce kapatarak takipten kurtulmak isteyen borçlu artık kendi malının satışını isteyebilir; alacaklı ile borçlunun talebi arasında öncelik veya üstünlük bulunmaz.
Rehinli Takipte Süre Farklıdır: İİK m.150/e
Buraya kadar anlatılanlar hacizli mallar içindir. Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte satış isteme süresi ayrı bir maddede düzenlenmiştir ve kuralları farklıdır.
İİK m.150/e uyarınca alacaklı, taşınır rehnin satışını ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren altı ay içinde, taşınmaz rehnin satışını ise aynı tarihten itibaren bir yıl içinde isteyebilir.
Taşınır rehninde altı aylık süre hâlâ yürürlüktedir. 7343 sayılı Kanun taşınır hacizde altı aylık süreyi bir yıla çıkarıp taşınmazla eşitlemiştir; ancak rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte altı aylık süre devam etmektedir. Hacizdeki bir yıllık süreye alışkanlıkla hareket edilmesi, rehinli dosyalarda en sık yaşanan hak kaybıdır.
Ölçüt
Hacizli mal (m.106)
Rehinli mal (m.150/e)
Taşınırda süre
1 yıl
6 ay
Taşınmazda süre
1 yıl
1 yıl
Başlangıç anı
Haciz tarihi
Ödeme veya icra emrinin tebliği
Kimler isteyebilir
Alacaklı veya borçlu
Alacaklı
Süre kaçarsa
Haciz kalkar, takip ayakta kalır
Takip düşer
Son satır özellikle önemlidir. Hacizde süre kaçırılırsa yalnızca o mal üzerindeki haciz kalkar ve alacaklı yeniden haciz isteyebilir. Rehinde ise satış istenmez veya talep geri alınıp süresi içinde yenilenmezse takibin kendisi düşer ve alacak için yeni bir takip başlatmak gerekir. Sonuç rehinli takipte çok daha ağırdır.
Rehinli takipte satış talep etme yetkisi alacaklıya aittir; borçluya hacizdeki gibi genel bir satış isteme yetkisi tanınmamıştır.
Süre Kaçarsa Haciz Kalkar
İİK m.110 açıktır: bir malın satılması kanuni süre içinde istenmez veya talep geri alınıp da bu süre içinde yenilenmezse, o mal üzerindeki haciz kalkar.
Bu süre hak düşürücüdür ve icra müdürlüğünce resen dikkate alınır; karşı tarafın ileri sürmesine gerek yoktur.
Satış avansı yatırmak satış talebi yerine geçmez. Uygulamada en sinsi hata budur. Yalnızca avans yatırılması süreyi uzatmaz; alacaklının ayrıca açık bir satış talebinde bulunmuş olması ve bunu süresi içinde yenilemesi gerekir. Dosyada avans görünmesi, satış istenmiş sayılmasını sağlamaz.
Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak yatırılması gerekir (İİK m.106/3). Giderler eksik yatırılırsa talep geçerli sayılmayabilir.
Avans yatırmak yeterli değil, açık satış talebi şarttır
7343 sayılı Kanunla getirilen İİK m.106/2, eski dönemin en tartışmalı meselesini çözdü.
Önceki düzenlemede, ikinci ihalede alıcı çıkmazsa satış talebinin düşeceği hükme bağlanmıştı. Satışın düşmesi hâlinde haczin durumu ise tartışmalıydı; bir görüşe göre satış talebinin düşmesiyle haciz de kalkıyordu.
Yeni hüküm bu belirsizliği sona erdirdi: bir yıllık süre içinde satışı istenip de artırma sonucu satışı gerçekleştirilemeyen mal hakkındaki satış isteme süresi, satış isteyen alacaklı bakımından ilk sürenin sona ermesinden itibaren bir yıl daha uzar.
Ayrıca artırmada malın satılamaması hâlinde alacaklı, kalan satış isteme süresi içinde yeniden satış günü talep edebilir; yeni bir satış talebine gerek kalmaz.
Haciz İsteme Süresi: Bir Yıl (İİK m.78)
Satıştan önce haciz gelir. Haciz isteme hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir yıl geçmekle düşer.
Ancak bu süre bazı dönemlerde işlemez:
İtiraz veya dava hâlinde — bunların vukuundan hükmün kesinleşmesine kadar geçen zaman hesaba katılmaz.
Taksit sözleşmesi hâlinde — alacaklı ile borçlunun icra dairesinde taksit sözleşmesi yapmaları durumunda, sözleşmenin ihlaline kadar geçen zaman hesaba katılmaz.
Süre kaçırılırsa dosya muameleden kaldırılır; ancak takip düşmez. Alacaklı, alacak hakkı düşmemiş olmak koşuluyla yenileme talebiyle takibe devam edebilir. Yenileme talebi borçluya tebliğ edilir ve tebliğ gideri alacaklıdan alınır. Yenilemeden sonra borçlunun yeniden itiraz hakkı doğmaz.
Borçlunun Kendi Malını Satma Yetkisi (İİK m.111/a)
7343 sayılı Kanunla eklenen bu hüküm, borçlu bakımından en değerli imkânlardan biridir. Borçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde haczedilen malının rızaen satışı için kendisine yetki verilmesini talep edebilir.
Bunun pratik anlamı büyüktür: açık artırmada taşınmazlar çoğu zaman piyasa değerinin altında alıcı bulur. Rızaen satış yetkisi, borçlunun malını gerçek değerine yakın bir bedelle satıp borcunu kapatmasına imkân verir.
Yetki verilmesi hâlinde satış isteme süreleri durur; kanun sürelerin hangi andan itibaren duracağını ve yeniden işlemeye başlayacağını açıkça düzenlemiştir.
Kıymet takdiri tebliğ edildiğinde iki süre birden başlar. Biri rızaen satış yetkisi talebi, diğeri kıymet takdirine itiraz. İkisi de kısa süreli olduğundan tebligat alınır alınmaz değerlendirilmelidir. Düşük belirlenen bir kıymet, hem ihale bedelini aşağı çeker hem de rızaen satışta alıcı bulmayı zorlaştırır.
Sürelerin Hesabı
Sürenin son günü resmî tatile veya hafta sonuna rastlarsa, süre tatili izleyen ilk iş günü mesai bitiminde sona erer (İİK m.19). Araç bu uzamayı otomatik uygular.
Dinî bayram tatilleri değişken olduğundan yalnızca sabit resmî tatiller hesaba katılır; son gün Ramazan veya Kurban Bayramı’na denk geliyorsa ayrıca kontrol edilmelidir.
Satış Süreci: Kıymet Takdirinden İhaleye
Satış talebi kabul edildikten sonra süreç birkaç aşamadan geçer ve her aşamada ayrı bir itiraz penceresi açılır.
Aşama
Ne olur
Kıymet takdiri
Bilirkişi malın değerini belirler; rapor taraflara tebliğ edilir
Kıymet takdirine itiraz
İcra mahkemesine kısa süre içinde başvurulur
Rızaen satış yetkisi talebi
Borçlu için yedi gün (m.111/a)
Satış ilanı
İlgililere tebliğ edilir ve ilan yapılır
Elektronik açık artırma
Teklifler elektronik ortamda alınır
İhalenin feshi
İcra mahkemesine kısa süre içinde şikâyet
Kıymet takdiri bütün süreci belirler. Düşük belirlenen bir kıymet ihalede oluşacak bedeli doğrudan aşağı çeker; hem borçlu hem alacaklı zarar görür. Buna karşılık aşırı yüksek kıymet, alıcı çıkmamasına ve satışın sonuçsuz kalmasına yol açar. Rapor tebliğ edildiğinde emsallerin uygunluğu, malın fiilî durumu ve yıpranma payının doğru hesaplanıp hesaplanmadığı incelenmelidir; itiraz süresi geçtikten sonra değer tartışılamaz.
Satışa hazırlık aşamasında yapılan bir eksiklik, sonradan ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülebilir. Bu nedenle satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği ayrıca kontrol edilmelidir.
Haciz Düştükten Sonra Ne Yapılır?
Satış süresinin kaçırılması alacağı sona erdirmez; yalnızca o mal üzerindeki haczi düşürür. Alacaklının önünde iki yol kalır.
Yeniden haciz istemek. Takip hâlâ ayaktaysa alacaklı, haciz isteme süresi içinde yeniden haciz talep edebilir ve aynı mal üzerine tekrar haciz konulabilir. Ancak bu arada başka alacaklılar haciz koymuşsa sıra kaybedilir; yeni haciz o tarih itibarıyla sıraya girer.
Takibi yenilemek. Dosya işlemden kaldırılmışsa yenileme talebiyle takibe devam edilir; yenileme borçluya tebliğ edilir.
Asıl kayıp sıra kaybıdır. Hacizde öncelik tarihe göre belirlenir. İlk haczin düşmesi ve yeniden haciz konulması hâlinde alacaklı, arada haciz koyan diğer alacaklıların gerisine düşer. Satışta elde edilen bedel önce önceki sıradakilere ödendiğinden, gecikme yalnızca zaman değil doğrudan para kaybı anlamına gelebilir. Bu nedenle satış isteme süresinin takvime işlenmesi ve her yıl yenilenmesi önemlidir.
Borçlu bakımından ise haczin düşmesi malın üzerindeki kısıtlamanın kalkması demektir; tapu veya sicil kaydındaki haciz şerhi terkin ettirilebilir. Ancak yeni bir haciz konulmasının önünde engel bulunmaz.
Aracı Kullanırken: Sayacı Doğru Noktadan Başlatın
Sonucun doğruluğu girdiğiniz bilgilerin doğruluğuna bağlıdır. Aşağıdaki tablo, her bilgiyi hangi belgede bulacağınızı gösterir.
Girdi rehberi
Girdi
Nerede bulunur
Dikkat
Takibin kesinleşme tarihi
İtiraz süresi geçtiği veya itiraz kaldırıldığı an
Haciz isteme süresi buradan
Haciz tarihi
Haciz tutanağı
Satış isteme süresi buradan
Malın türü
Taşınır mı, taşınmaz mı
Süreler farklı
Rehin var mı
Rehinli alacak ayrı rejim
Süre değişir
Önceki talepler
Dosyadaki satış talepleri
Süre kesilir
Ödeme veya taksit
Dosyada anlaşma
Süreleri etkiler
İlk iki satır iki ayrı sayacı ayırır: haciz isteme süresi takibin kesinleşmesinden, satış isteme süresi ise haczin konulduğu tarihten itibaren işler. İkisinin karıştırılması en sık yapılan hatadır.
Sonucu Nasıl Okumalısınız: Süre Doldu mu, Ne Olur?
Araç size bir sonuç verir; asıl mesele bu sonucun ne anlama geldiği ve sonrasında ne yapmanız gerektiğidir.
Sonuç yorumu ve sonraki adım
Çıkan sonuç
Ne anlama gelir
Atılacak adım
Haciz isteme süresi geçti
Dosya işlemden kaldırılır
Yenileme gerekir
Satış isteme süresi geçti
Haciz düşer
Ciddi kayıp
Haciz düşerse
Sıra kaybedilir
Sonraki alacaklılar öne geçer
Yenileme
Talep ve masrafla mümkün
Yeni haciz konulur
Yeni haciz
Eski sıra geri gelmez
En büyük zarar
Satış avansı
Yatırılmazsa talep düşebilir
Takip edin
Alacaklı için
Takvimi ajandaya alın
Süre yönetimi
Borçlu için
Süre geçmişse şikâyet edin
Haciz kalkar
Merci
İcra mahkemesi
Şikâyet
İkinci, üçüncü ve beşinci satırlar alacaklılar için en pahalı hatayı anlatır: satış isteme süresi kaçırıldığında haciz düşer ve yenilenen haciz eski sırayı geri getirmez. Aynı mal üzerinde başka alacaklılar varsa sıra kaybı doğrudan tahsil kaybı demektir. Sekizinci satır ise borçlu açısından bir imkândır — süresi geçmiş bir haciz şikâyet yoluyla kaldırılabilir.
Aracın sınırı: Bu araç kanuni süreleri esas alarak bir takvim üretir; dosyanızdaki talepleri, avans durumunu ve süreyi etkileyen işlemleri bilmez. Somut dosyanızdaki sonucu mahkeme belirler; araç bir ön değerlendirme sunar, hukuki görüş yerine geçmez.
Konunun tam anlatımı için:satış talebi süreleri — taşınır ve taşınmazda süreler ile rehinli alacaklardaki farklar orada ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Satış isteme süresi kaç aydır?
30 Kasım 2021’den sonra konulan hacizlerde taşınır ve taşınmaz ayrımı olmaksızın bir yıl. Daha önceki hacizlerde taşınırda altı ay, taşınmazda bir yıl.
Satış avansı yatırdım, süre uzar mı?
Hayır. Yalnızca avans yatırılması süreyi uzatmaz; açık bir satış talebinde bulunulmuş olması gerekir.
Süresinde satış istemezsem ne olur?
O mal üzerindeki haciz kalkar (İİK m.110). Süre hak düşürücüdür ve icra müdürlüğünce resen dikkate alınır.
Borçlu olarak malımı kendim satabilir miyim?
Evet. Kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde rızaen satış yetkisi talep edebilirsiniz (İİK m.111/a).
Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?
Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.
Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Haciz tarihinin tespiti ve dosyadaki duraklamalar sonucu değiştirebilir.
