İhtiyati Haciz Süreleri ve Tamamlayıcı Merasim Aracı — İİK m.257-268 (2026)

İhtiyati haciz kararını almak işin kolay kısmıdır. Zor kısmı üç zincirleme süreye uymaktır: karardan itibaren on gün içinde infaz talebi, haczin tatbikinden itibaren yedi gün içinde takip veya dava, borçlu itiraz ederse yedi gün içinde itirazın kaldırılması. Herhangi birinin kaçırılması ihtiyati haczi ortadan kaldırır ve sonraki adımların doğru yapılmış olması bunu telafi etmez.

Üç Zincirleme Süre

Bölge adliye mahkemesi kararlarında süre farklı işler. Yargıtay uygulamasına göre, ihtiyati haciz kararının günlük olarak takip edilmesi mümkün olmadığından, bölge adliye mahkemesince verilen kararlarda infaz talebi süresinin kararın tebliğ tarihinden başlatılması gerekir. Ayrıca UYAP üzerinden karar numarasının alındığı tarih esas alınmaz.

Takip kesinleşirse ihtiyati haciz kendiliğinden kesin hacze dönüşür; ayrıca yeni bir haciz işlemine gerek kalmaz.

Ne Zaman İstenebilir?

Kural: rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun mallarını ihtiyaten haczettirebilir. Ayrıca özel bir sebep aranmaz.

Vadesi gelmemiş borçlarda ise yalnızca iki hâlde istenebilir:

• Borçlunun muayyen bir yerleşim yeri yoksa,
• Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa.

Alacaklı, iddiasının doğruluğu hakkında mahkemeye kanaat getirmelidir. Tam ispat aranmaz; yaklaşık ispat yeterlidir. Ancak alacağın varlığını ve muaccel olduğunu gösteren belgelerin sunulması beklenir.

Teminat: Belgeye Göre Değişir

Teminat, haksız çıkma hâlinde borçlunun ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararı karşılamaya yöneliktir. İcra takibinin itirazsız kesinleşmesi veya borçlunun bu duruma rıza göstermesi hâlinde alacaklı yatırdığı teminatı mahkemeden geri isteyebilir.

Talep reddedilirse istinaf yolu açıktır. İhtiyati haciz talebini reddeden mahkeme kararı gerekçeli olarak verilir; bu karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.

Borçlu Ne Yapabilir?

Borçlunun önünde iki ayrı yol vardır ve bunlar birbirinden bağımsızdır.

Birinci yol — itiraz (İİK m.265). Borçlu; ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edebilir. Süre yedi gündür ve başlangıcı şöyledir:

• Haciz huzurunda yapılmışsa haczin tatbiki tarihinden,
• Haciz gıyabında yapılmışsa haciz tutanağının tebliği tarihinden.

İcra dairesi, ihtiyati haciz tutanağının birer suretini üç gün içinde haciz sırasında hazır bulunmayanlara tebliğ eder (m.262).

Menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de itiraz edebilir; onlar için süre ihtiyati haczi öğrendikleri tarihten itibaren yedi gündür.

İkinci yol — teminat göstererek kaldırma (İİK m.266). Borçlu; para, mahkemece kabul edilecek rehin, esham veya tahvilat depo etmek yahut taşınmaz rehni ya da muteber bir banka kefaleti göstermek suretiyle ihtiyati haczin kaldırılmasını isteyebilir. Bu yol itiraz süresinden bağımsızdır ve süre geçmiş olsa bile kullanılabilir.

İtiraz mı, Şikâyet mi? Merci Farkı

İki başvuru karıştırılmamalıdır:

• Kararın kendisine itiraz — kararı veren mahkemeye yapılır (m.265).
• İnfaza ilişkin şikâyet — infazı yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine yapılır (m.261/son).

Yanlış mercie yapılan başvuru süre içinde yapılmış olsa bile sonuç doğurmaz.

İhtiyati Haciz mi, İhtiyati Tedbir mi?

İki geçici hukuki koruma sık karıştırılır ancak konuları ve sonuçları farklıdır.

Para alacağı için yanlışlıkla ihtiyati tedbir istenmesi de sonuç doğurmaz; talebin niteliğine göre reddedilir.

İhtiyati Hacizde Konut ve Konkordato İstisnaları

İhtiyati haciz, iki önemli düzenlemede özel olarak istisna tutulmuştur. Bu istisnalar uygulamada sık gözden kaçar.

Konutta haciz koruması uygulanmaz. 7445 sayılı Kanunla getirilen ve konutta haczi icra mahkemesinin onayına bağlayan hüküm, kanun metninde açıkça belirtildiği üzere ihtiyati haciz hakkında uygulanmaz. Yani ihtiyati haciz kararına dayanan konut haczi için mahkemenin ayrıca onayı aranmaz. Ayrıntı için haczedilemeyen mallar aracına bakabilirsiniz.

Konkordato mühleti ihtiyati haczi durdurur. Borçluya konkordato mühleti verilmişse, mühlet süresince ihtiyati haciz kararları uygulanamaz. Bu, alacaklı bakımından tersine işleyen bir istisnadır: elinizde ihtiyati haciz kararı olsa bile mühlet süresince infaz ettiremezsiniz. Ayrıntı için konkordato aracına bakabilirsiniz.

Haczedilemezlik kuralları ise ihtiyati hacizde de geçerlidir; haczedilemeyen bir mal ihtiyaten de haczedilemez.

Haksız İhtiyati Hacizden Doğan Tazminat (İİK m.259)

İhtiyati haciz, borçlunun mallarına dava sonuçlanmadan el konulması demektir. Kanun bu ağır tedbirin karşılığında alacaklıya bir sorumluluk yükler.

İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde, borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumludur. Kanun zararın kapsamı bakımından bir sınır getirmemiştir.

Teminat oranı. Uygulamada mahkeme, haksız ihtiyati hacizden doğabilecek zararları karşılamak üzere alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat belirler. Senede dayalı alacaklarda bu miktar düşürülebilir; alacak ilama dayanıyorsa teminat hiç aranmaz.

Yüzde on beşlik tazminat mahsup edilir. Yargıtay uygulamasında, haksız ihtiyati haciz nedeniyle hükmedilecek tazminattan daha önce hükmedilmiş yüzde on beşlik tazminat indirilir; aynı zarar iki kez tazmin edilmez.

Alacaklı aleyhine tazminata hükmedilirse bu tutar öncelikle gösterilen teminattan karşılanır. Bu nedenle teminatın, borçluya veya üçüncü kişilere tazminat davası açmaları için uygun bir süre tanınmadan iade edilmemesi gerekir.

Aracı Kullanırken: Tamamlayıcı Merasimin Takvimi

Sonucun doğruluğu girdiğiniz bilgilerin doğruluğuna bağlıdır. Aşağıdaki tablo, her bilgiyi hangi belgede bulacağınızı gösterir.

İlk iki satır iki ayrı ve birbirine bağlı sayacı gösterir: kararın alınmasından sonra infazın talep edilmesi için bir süre, infazdan sonra ise esas dava veya takibin başlatılması için ayrı bir süre işler. İkisinden biri kaçırıldığında ihtiyati haciz kendiliğinden kalkar.

Sonucu Nasıl Okumalısınız: İhtiyati Haciz Ayakta Kalır mı?

Araç size bir sonuç verir; asıl mesele bu sonucun ne anlama geldiği ve sonrasında ne yapmanız gerektiğidir.

Üçüncü ve beşinci satırlar bu kurumun hem değerini hem riskini gösterir: ihtiyati haczin asıl faydası sıra avantajıdır — sıra, kesin haciz tarihine göre değil ihtiyati haciz tarihine göre belirlenir. Ancak süresi içinde esas dava veya takip başlatılmazsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır ve bu avantaj tamamen kaybedilir. Yedinci satır ise dengeleyicidir; haksız çıkan alacaklı, teminattan karşılanmak üzere tazminatla sorumlu olur.

Konunun tam anlatımı için: ihtiyati haciz: şartları ve teminat — karar, infaz ve tamamlayıcı merasim aşamaları orada ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

İhtiyati haciz kararını ne kadar sürede infaz ettirmeliyim?

Kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde, kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden infaz istenmelidir. Aksi hâlde karar kendiliğinden kalkar.

İhtiyati hacizden sonra ne yapmam gerekir?

Haczin tatbikinden — gıyapta yapılmışsa tutanağın tebliğinden — itibaren yedi gün içinde takip talebinde bulunmalı veya dava açmalısınız. Bu, tamamlayıcı merasimdir.

İhtiyati hacze nasıl itiraz edilir?

Kararı veren mahkemeye, haczin tatbiki veya tutanağın tebliğinden itibaren yedi gün içinde. Haczin sebeplerine, mahkemenin yetkisine ve teminata itiraz edilebilir.

Teminat göstererek haczi kaldırtabilir miyim?

Evet. Para, rehin, esham, tahvilat, taşınmaz rehni veya muteber banka kefaleti göstererek mahkemeden haczin kaldırılmasını isteyebilirsiniz.

Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?

Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.

Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kararın niteliği ve tebligat tarihlerinin ispatı sonucu değiştirebilir.