Yediemin Malı Sattı veya Kullandı: Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma (TCK 289), Cezası ve Beşte Dört İndirim

Muhafaza görevini kötüye kullanma suçu Türk Ceza Kanunu m.289’da düzenlenir: muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim olunan rehinli, hacizli veya herhangi bir nedenle elkonulmuş mal üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Mal yedieminin kendisine aitse ceza yarı oranında indirilir. Malı kovuşturma başlamadan önce, yani iddianame kabul edilmeden geri veren veya bu mümkün değilse bedelini ödeyen kişi hakkında verilecek cezaların beşte dördü indirilir. Malın dikkatsizlik nedeniyle kaybolması veya bozulması yalnızca adli para cezası gerektiren ayrı bir suçtur ve önödeme kapsamındadır; soruşturma veya kovuşturma kapsamında elkonulan eşyanın amacı dışında kullanılması ise bir yıla kadar hapis cezası gerektirir. Suç şikâyete bağlı değildir, uzlaştırma uygulanmaz ve asliye ceza mahkemesinde görülür. Hacizli malı hukuka uygun biçimde satmak isteyen borçlu için İcra ve İflas Kanunu m.111/a, icra mahkemesi onayıyla rızai satış yolunu açar.

Kanun Metni: TCK m.289

“(1) Muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim olunan rehinli veya hacizli veya herhangi bir nedenle elkonulmuş olan mal üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Kişinin bu malın sahibi olması halinde, verilecek ceza yarı oranında indirilir. (2) Birinci fıkrada tanımlanan suçun konusunu oluşturan eşyayı kovuşturma başlamadan önce geri veren veya bunun mümkün olmaması halinde bedelini ödeyen kişi hakkında verilecek cezaların beşte dördü indirilir. (3) Muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim olunan rehinli veya hacizli veya herhangi bir nedenle elkonulmuş olan malın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle kaybolmasına veya bozulmasına neden olan kişi, adlî para cezası ile cezalandırılır. (4) Bir suça ilişkin soruşturma veya kovuşturma kapsamında elkonulan eşyayı amacı dışında kullanan kimse, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

Suç, Türk Ceza Kanunu’nun adliyeye karşı suçlar arasında düzenlenmiştir. Korunan değer, yalnızca alacaklının veya malın sahibinin menfaati değil, haciz, rehin ve elkoyma gibi resmî işlemlerin etkinliğidir. İcra dairesinin haczettiği veya savcılığın elkoyduğu bir mal, muhafaza için bir kişiye bırakıldığında devlet o mal üzerindeki hâkimiyetini bu kişi aracılığıyla sürdürür. Yedieminin mal üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunması, bu resmî hâkimiyetin ortadan kaldırılması anlamına gelir.

Madde dört ayrı fiili düzenler ve her birinin sonucu farklıdır. Birinci fıkra kasıtlı tasarrufu, üçüncü fıkra ihmal sonucu kaybolma veya bozulmayı, dördüncü fıkra ise ceza muhakemesi kapsamında elkonulan eşyanın amaç dışı kullanımını cezalandırır. İkinci fıkradaki etkin pişmanlık ise metnin açık ifadesiyle yalnızca “birinci fıkrada tanımlanan suç” için geçerlidir; üçüncü ve dördüncü fıkralardaki fiillere uygulanmaz.

Birinci fıkradaki adli para cezasının üst sınırı, kanunun genel kuralı olan yedi yüz otuz günün çok üzerinde, üç bin gün olarak belirlenmiştir. Adli para cezası beş günden az olamaz ve bir gün karşılığı kişinin ekonomik ve şahsi hâlleri gözetilerek yüz ile beş yüz Türk Lirası arasında takdir edilir (TCK m.52/1-2). Üçüncü fıkrada ise ceza yalnızca adli para cezası olarak öngörüldüğünden, genel kural olan beş ile yedi yüz otuz gün arası uygulanır.

Suçun Unsurları: Resmen Teslim ve Muhafaza Görevi

Suçun ilk unsuru, malın failin kendisine “muhafaza edilmek üzere resmen teslim” edilmiş olmasıdır. Resmî teslim, icra dairesinin haciz tutanağı veya savcılığın ya da mahkemenin elkoyma işlemiyle gerçekleşir. Özel hukuk ilişkisine dayanan zilyetlik, örneğin bir kira veya emanet sözleşmesi gereği malı elde bulundurma, bu unsuru karşılamaz. Teslim tutanağında malın cinsi, adedi ve niteliği ile kişinin yediemin olarak görevlendirildiğinin yer alması, suçun varlığının ve kapsamının belirlenmesinde temel belgedir.

Yedieminliğin icra hukukundaki dayanağı İİK m.88’dir. Haczedilen para, kıymetli evrak ve değerli eşyayı icra dairesi kendisi muhafaza eder. Diğer taşınır mallar, masrafı alacaklıdan alınarak muhafaza altına alınır; ancak alacaklı muvafakat ederse, istenildiği zaman verilmek şartıyla, geçici olarak borçlunun elinde veya üçüncü şahıs nezdinde bırakılabilir. Üçüncü şahsın elindeki taşınır mallar haczedildiğinde, üçüncü şahıs kabul ederse mal ona yediemin olarak bırakılır. Ceza muhakemesinde ise elkonulan eşya, bakım ve gözetimiyle ilgili tedbirleri almak ve istendiğinde derhâl iade edilmek koşuluyla şüpheliye, sanığa veya başka bir kişiye muhafaza için teslim edilebilir (CMK m.132/5).

Son satır uygulamada sık karşılaşılan bir yanılgıyı gösterir. Sicile kayıtlı motorlu kara araçları bakımından muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebi birlikte yapılır (İİK m.106). Aracın kaydına yalnızca haciz şerhi konulmuş ve araç fiilen muhafaza altına alınarak bir kişiye tutanakla teslim edilmemişse, TCK m.289’un aradığı “muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim” unsuru bulunmaz. Bu durumda aracın elden çıkarılması, alacaklıyı zarara sokma kastı gibi şartları varsa İİK m.331 kapsamında değerlendirilir. Araç haczinin işleyişi için araç haczi ve yakalama şerhi rehberine bakabilirsiniz.

“Teslim Amacı Dışında Tasarruf” Ne Demektir?

Suçun hareket unsuru, mal üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunmaktır. Teslim amacı, malın haciz, rehin veya elkoyma işleminin sonuna kadar varlığını ve değerini koruyarak muhafaza edilmesi ve istendiğinde teslim edilmesidir. Bu amaçla bağdaşmayan her hukuki veya fiili tasarruf suçun konusunu oluşturur. Aşağıdaki tablo tipik durumları gösterir.

Olağan kullanımın tasarruf sayılıp sayılmayacağı ayrıca değerlendirilmelidir. Borçlunun evinde bırakılan bir eşyanın, değerini ve varlığını tehlikeye sokmayacak biçimde olağan kullanımı ile malın satılması veya başkasına teslimi aynı değildir. Buna karşılık kullanımın malın değerini ciddi biçimde düşürmesi veya tüketilmesine yol açması, teslim amacıyla bağdaşmaz. Tereddüt hâlinde icra müdürlüğüne yazılı başvurularak izin alınması en güvenli yoldur.

Malın istendiğinde teslim edilmemesi veya haczedildiği yerde bulunmaması, tek başına tasarrufun ispatı değildir; malın satılıp satılmadığı, başka bir yere götürülüp götürülmediği veya zaten mevcut olup olmadığı araştırılmalıdır. Bununla birlikte İİK m.88’deki bırakma “istenildiği zaman verilmek şartıyla” yapıldığından, yedieminin malı istendiğinde hazır bulundurma yükümlülüğü vardır. Malın akıbetinin açıklanamaması, soruşturmada yediemin aleyhine değerlendirilebilir. Satış talebi üzerine mal muhafaza altına alınır veya ihale alıcısına teslime hazır hâle getirilir; aksi hâlde satış yapılamaz (İİK m.88).

Hacizli Malı Hukuka Uygun Satmanın Yolu: İİK m.111/a

Borçlu yedieminlerin bu suçla en sık karşılaşma nedeni, borcu ödemek için hacizli malı kendilerinin satmak istemesidir. 24/11/2021 tarihli ve 7343 sayılı Kanunla eklenen İİK m.111/a, bu ihtiyaç için kanuni bir yol açmıştır. Borçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde haczedilen malının rızaen satışı için kendisine yetki verilmesini talep edebilir. İcra müdürü, kıymet takdirinin kesinleşmesinden sonra cebri satış işlemlerini durdurarak borçluya on beş günlük süre verir.

Rızai satışta bedel, malın muhammen kıymetinin yüzde doksanı ile o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazla ise o miktardan ve buna eklenecek takip masraflarından az olamaz. Borçluyla anlaşan alıcı bedeli süre içinde dosyaya öder; icra müdürü şartların bulunduğunu tespit ederse dosyayı icra mahkemesine gönderir. Mahkemenin kabul kararıyla malın mülkiyeti alıcıya geçer ve tüm hacizler kaldırılarak devir ve teslim işlemleri gerçekleştirilir. Bu yoldan gidilmeden, alıcıyla doğrudan anlaşılarak yapılan satış ise TCK m.289/1 kapsamında teslim amacı dışında tasarruf niteliği taşır. Rızai satışın uygulaması için hacizli malımı kendim satabilir miyim, cebri satış süreci için hacizli malın satışı rehberlerine bakabilirsiniz.

Malın Sahibi Olma İndirimi ve Beşte Dört Etkin Pişmanlık

TCK m.289, iki ayrı indirim öngörür ve bunlar birbirinden bağımsızdır. Birincisi, failin malın sahibi olması hâlinde cezanın yarı oranında indirilmesidir (m.289/1, ikinci cümle). Kendi malı haczedilip kendisine yediemin olarak bırakılan borçlu bu indirimden yararlanır; üçüncü kişinin malını muhafaza eden yediemin ise yararlanamaz. İkincisi, suçun konusunu oluşturan eşyanın kovuşturma başlamadan önce geri verilmesi veya bu mümkün değilse bedelinin ödenmesi hâlinde verilecek cezaların beşte dördünün indirilmesidir (m.289/2).

Etkin pişmanlıkta zaman sınırı “kovuşturma başlamadan önce”dir. Kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlar (CMK m.2/1-f). Bu nedenle soruşturma evresinde, hatta iddianame düzenlenmiş ancak mahkemece henüz kabul edilmemişken yapılan iade veya ödeme bu indirimden yararlandırır; iddianamenin kabulünden sonraki iade ise yararlandırmaz. Kanun “cezaların” ifadesini kullandığından indirim hem hapis cezasına hem de adli para cezasına uygulanır. Metinde iki indirimin birlikte uygulanmasını engelleyen bir hüküm yoktur; kendi malı üzerinde tasarrufta bulunan ve kovuşturmadan önce bedelini ödeyen borçlu bakımından ceza, yarı ile beşte birin çarpımı sonucu onda birine iner.

Tablo yalnızca indirim oranlarının etkisini göstermek için hazırlanmıştır; hükümde temel ceza TCK m.61’deki ölçütlere göre belirlenir ve varsa diğer artırım ve indirimler de uygulanır. Sonuçta ortaya çıkan ceza bir yıl veya daha az ise kısa süreli hapis cezasıdır ve adli para cezası gibi seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m.49/2, m.50); iki yıl veya daha az ise koşulları varsa ertelenebilir (TCK m.51/1). Bedelin ödenmesinde esas alınacak değer için icra dosyasındaki kıymet takdiri raporu önemli bir dayanaktır; ödemenin dosyaya yapılması ve dekontun savcılığa dilekçeyle sunulması, indirimin dosyada gözden kaçmamasını sağlar.

İhmalle Kaybolma veya Bozulma (m.289/3)

Üçüncü fıkra, kasıtlı bir tasarruf bulunmadığı hâllerde yedieminin özensizliğini cezalandırır. Resmen teslim edilen malın, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılması nedeniyle kaybolmasına veya bozulmasına neden olan kişi yalnızca adli para cezası ile cezalandırılır. Hacizli bir aracın kilitsiz ve korumasız bir yerde bırakılarak çalınması, bozulabilir malların uygun olmayan koşullarda saklanması bu fıkranın tipik örnekleridir.

Birinci fıkra ile üçüncü fıkra arasındaki ayrım, dosyanın sonucunu kökten değiştirir. Birinci fıkra hapis ve adli para cezasını birlikte öngörürken üçüncü fıkra yalnızca adli para cezası öngörür ve yalnız adli para cezasını gerektiren suçlar önödeme kapsamındadır (TCK m.75/1). Önödemede Cumhuriyet savcılığının tebliği üzerine belirlenen miktar soruşturma giderleriyle birlikte on gün içinde ödenirse kamu davası açılmaz. Bu nedenle malın kaybolduğu dosyalarda, kaybın bir satış veya kaçırma sonucu değil, özensizlik veya üçüncü kişinin fiili sonucu gerçekleştiğinin belgelerle ortaya konması büyük önem taşır. Önödemenin işleyişi için önödeme rehberine bakabilirsiniz.

Yedieminin elindeki mal başka biri tarafından alınırsa, bu kişinin sorumluluğu TCK m.290/2’ye göre belirlenir: rızası dışında alınırsa hırsızlık, cebren alınırsa yağma, hileyle alınırsa dolandırıcılık, tahrip edilirse mala zarar verme hükümleri uygulanır; malı alan kişi malın sahibiyse ceza yarısından dörtte üçüne kadar indirilir. Yediemin bu durumda derhâl kolluğa ve icra dairesine bildirimde bulunmalıdır; aksi hâlde malın kaybolmasında kendi özensizliği tartışma konusu olabilir.

Elkonulan Eşyanın Amacı Dışında Kullanılması (m.289/4)

Dördüncü fıkra, bir suça ilişkin soruşturma veya kovuşturma kapsamında elkonulan eşyayı amacı dışında kullanan kişiyi bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırır. Ceza muhakemesinde elkonulan eşya, bakım ve gözetimiyle ilgili tedbirleri almak ve istendiğinde derhâl iade edilmek koşuluyla şüpheliye, sanığa veya başka bir kişiye muhafaza için bırakılabilir (CMK m.132/5). Bu şekilde kendisine bırakılan aracı ticari işlerinde kullanan, elkonulan telefonu kişisel iletişimi için kullanan kişi bu fıkra kapsamında sorumlu olur.

Elkonulan eşyanın zarara uğraması veya değerinde esaslı ölçüde kayıp tehlikesi varsa, hükmün kesinleşmesinden önce elden çıkarılabilir (CMK m.132/1); bu kararı soruşturmada hâkim, kovuşturmada mahkeme verir. Delil olarak saklanmasına gerek kalmayan eşya, rayiç değerinin ödenmesi karşılığında ilgiliye teslim edilebilir (CMK m.132/6). Elkonulan eşyayı kullanma ihtiyacı olan kişinin, eşyayı izinsiz kullanmak yerine bu yollara başvurması gerekir. Elkonulan eşyanın iadesi için elkonulan telefon, araç ve para ne zaman iade edilir, elkoymanın genel esasları için arama ve elkoyma rehberlerine bakabilirsiniz.

Usul: Şikâyet, Uzlaştırma, Önödeme ve Erteleme

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, TCK m.289/1 dosyalarında özellikle önemlidir. Cumhuriyet savcısı, üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda, yeterli şüphenin varlığına rağmen kamu davasının açılmasını beş yıl süreyle erteleyebilir. Bunun için şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezasıyla mahkûm olmamış olması ve suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekir (CMK m.171/3). Malı iade eden veya bedelini ödeyen yediemin, bu şartı da karşılamış olur. Ertelemenin işleyişi için kamu davasının açılmasının ertelenmesi rehberine bakabilirsiniz.

TCK m.289 ile İİK m.331 Arasındaki Fark

Borçlunun malını elden çıkarması iki farklı hükmün konusu olabilir. Haciz sonrasında kendisine yediemin olarak bırakılan malı satan borçlu TCK m.289 kapsamında, alacaklısını zarara sokmak amacıyla malvarlığını eksilten borçlu ise İİK m.331 kapsamında sorumludur. İki hüküm fail, konu, şartlar ve usul bakımından birbirinden ayrılır.

Aynı olay her iki hükmün tartışılmasına yol açabilir; örneğin borçlu hem haczedilip kendisine bırakılan malı hem de haczedilmemiş diğer mallarını elden çıkarmışsa, her mal için hangi hükmün uygulanacağı ayrı ayrı değerlendirilir. İcra ceza yargılamasının ayrıntıları için alacaklıyı zarara sokmak kastıyla mevcudu eksiltme ve icra ceza hükümleri rehberlerine bakabilirsiniz.

Yediemin Olarak Görev Alırken ve Görev Sürerken

1. Tutanağı okuyun. Hangi malların, hangi nitelikte ve kaç adet bırakıldığını kontrol edin; hatalı kayıtları tutanağa şerh düşerek düzelttirin.
2. Elinizde olmayan malı üstlenmeyin. Başkasına ait veya mevcut olmayan eşya için yedieminliği kabul etmek, sonradan açıklanması güç bir sorumluluk doğurur. Mal üçüncü kişiye aitse istihkak yolu ayrıca değerlendirilir.
3. Malı satmayın, devretmeyin, kiraya vermeyin. Satış ihtiyacınız varsa İİK m.111/a’daki rızai satış yolunu kullanın.
4. Yer değişikliğini önceden bildirin. Malın bulunduğu yeri değiştirmeniz gerekiyorsa icra müdürlüğüne yazılı başvurun ve izin alın.
5. Hasar, bozulma veya hırsızlığı derhâl bildirin. Olayı kolluğa ve icra müdürlüğüne yazılı olarak bildirin; özensizlik iddiasına karşı en güçlü belge budur.
6. Borç ödenince haczin kaldırılmasını isteyin. Haciz kalkmadan mal üzerinde tasarruf etmeyin; haczin kaldırıldığını gösteren karar veya yazıyı saklayın.
7. Bütün yazışmaları saklayın. Dilekçelerin ve bildirimlerin alındı belgeleri, olası bir soruşturmada savunmanın temel dayanağıdır.

Üçüncü kişinin malının borçlu adına haczedildiği durumlarda istihkak iddiası için istihkak davası, lisanslı yediemin otoparklarındaki ücret uyuşmazlıkları için yediemin otopark ücretine itiraz rehberlerine bakabilirsiniz. Hakkınızda TCK m.289 kapsamında soruşturma başlatıldıysa Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. Görüşmeye haciz tutanağı, icra dosyası bilgileri ve varsa ödeme belgeleriyle gelmeniz yeterlidir.

Şüpheli Konumundaysanız: Savunmada Öne Çıkan Noktalar

• Resmî teslim: Usulüne uygun bir teslim tutanağı var mı, imzalanmış mı, malın niteliği ve adedi açıkça yazılmış mı?
• Görevin devamı: Fiil tarihinde haciz veya elkoyma devam ediyor muydu? Haciz kalkmışsa mal artık hacizli değildir.
• Tasarrufun varlığı: Malın bulunamaması tek başına satış veya kaçırma anlamına gelmez; akıbeti araştırılmalıdır.
• Kast ve taksir ayrımı: Kayıp veya bozulma özensizlikten kaynaklanıyorsa uygulanacak hüküm m.289/3’tür ve önödeme kapsamındadır.
• Kanuni yetki: Satış İİK m.111/a kapsamında yapılmışsa suç oluşmaz.
• İndirimler: Malın sahibi olma indirimi ve kovuşturmadan önce iade veya ödeme hâlinde beşte dört indirimin gerekçeli kararda ayrı ayrı tartışılması gerekir.
• Erteleme: Zarar giderilmişse kamu davasının açılmasının ertelenmesi talep edilmelidir.

Dilekçe Örneği: Etkin Pişmanlık ve Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Talebi

Aşağıdaki örnek, kendisine yediemin olarak bırakılan hacizli iş makinesini satan ve soruşturma aşamasında makinenin bedelini icra dosyasına ödeyen bir borçlu adına hazırlanmıştır. Olay ve tarih bilgileri dosyaya göre düzenlenmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

• “Kendi malım, satabilirim” düşüncesi: Malın sahibi olmak suçu ortadan kaldırmaz, yalnızca cezayı yarıya indirir.
• İİK m.111/a yolunu bilmemek: Hacizli mal, icra mahkemesi onayıyla borçlu tarafından hukuka uygun olarak satılabilir.
• İadeyi geciktirmek: Beşte dört indirim iddianamenin kabulünden sonra uygulanmaz.
• Ödemeyi bildirmemek: Dosyaya yapılan ödeme dekontuyla birlikte savcılığa dilekçeyle sunulmalıdır.
• Kaybı bildirmemek: Hırsızlık veya bozulma derhâl kolluğa ve icra müdürlüğüne bildirilmezse kasıtlı tasarruf şüphesi doğar.
• Kast ile ihmali karıştırmak: Özensizlikten kaynaklanan kayıp m.289/3 kapsamındadır ve önödemeyle kapanabilir.
• Elkonulan aracı kullanmak: Soruşturma kapsamında bırakılan eşyanın amaç dışı kullanımı ayrı bir suçtur.

Sık Sorulan Sorular

Muhafaza görevini kötüye kullanma suçunun cezası nedir?

Resmen teslim edilen hacizli, rehinli veya elkonulmuş mal üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunan kişi üç aydan iki yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır (TCK m.289/1).

Yediemin kendi malını satarsa ceza alır mı?

Evet, ancak failin malın sahibi olması hâlinde ceza yarı oranında indirilir (TCK m.289/1, ikinci cümle). Malın sahibi olmak suçu ortadan kaldırmaz.

Hacizli malı iade edersem ceza alır mıyım?

Malı kovuşturma başlamadan önce geri verir veya bu mümkün değilse bedelini öderseniz verilecek cezaların beşte dördü indirilir (TCK m.289/2). Kovuşturma iddianamenin kabulüyle başlar.

Hacizli malı satmanın yasal bir yolu var mı?

Evet. Borçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde rızai satış yetkisi isteyebilir; satış icra mahkemesinin onayıyla tamamlanır (İİK m.111/a).

Hacizli mal çalınırsa yediemin sorumlu olur mu?

Kasıtlı bir tasarruf yoksa TCK m.289/1 uygulanmaz. Ancak malın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle kaybolması hâlinde adli para cezası öngören m.289/3 tartışılır. Hırsızlığın derhâl bildirilmesi önemlidir.

Yediemin suçu şikâyete bağlı mı?

Hayır. Suç resen soruşturulur ve uzlaştırma kapsamında değildir. Birinci fıkradaki suç için koşulları varsa kamu davasının açılmasının ertelenmesi mümkündür.

Yediemin suçunda önödeme uygulanır mı?

Yalnızca yalnız adli para cezası öngören m.289/3’teki ihmalle kaybolma veya bozulma hâlinde önödeme uygulanır (TCK m.75/1). Birinci ve dördüncü fıkralar önödeme kapsamında değildir.

Elkonulan aracı kullanmak suç mu?

Evet. Bir suça ilişkin soruşturma veya kovuşturma kapsamında elkonulan eşyayı amacı dışında kullanan kişi bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.289/4).

İki indirim birlikte uygulanır mı?

Metinde birlikte uygulanmalarını engelleyen bir hüküm yoktur. Malın sahibi olan ve kovuşturmadan önce bedeli ödeyen kişi bakımından ceza, yarı ve beşte bir oranlarının birlikte uygulanmasıyla onda birine iner.

Sadece haciz şerhi konulan aracı satmak TCK 289 kapsamında mı?

Araç fiilen muhafaza altına alınıp tutanakla bir kişiye teslim edilmemişse, TCK m.289’un aradığı resmî teslim unsuru bulunmaz. Şartları varsa İİK m.331’deki mal kaçırma suçu değerlendirilir.

Yediemin suçu ile İİK 331 mal kaçırma farkı nedir?

TCK m.289 resmen teslim edilen mal üzerindeki tasarrufu cezalandırır ve resen soruşturulur. İİK m.331 alacaklıyı zarara sokma amacıyla malvarlığını eksiltmeyi cezalandırır, şikâyete bağlıdır ve icra mahkemesinde görülür.

Yediemin suçunda zamanaşımı kaç yıldır?

Birinci, üçüncü ve dördüncü fıkralardaki suçlar için dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e).

Borcu ödedim, hacizli malı satabilir miyim?

Önce haczin kaldırılmasını istemelisiniz. Haciz kaldırıldıktan sonra mal artık hacizli olmadığından TCK m.289/1’in konusu ortadan kalkar.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.