Ceza Soruşturma ve Yargılamasında Tercüman Hakkı (CMK 202): Kimler Yararlanır, Gider, Kendi Dilinde Savunma ve Hakkın İhlali

Anlamadığı bir dilde yürütülen yargılamada kişi kendini savunamaz; bu nedenle tercüman hakkı, adil yargılanma hakkının ayrılmaz bir parçasıdır. Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre sanık veya mağdur meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmiyorsa, mahkeme tarafından atanan tercüman aracılığıyla duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin esaslı noktalar tercüme edilir; engelli sanık veya mağdura ise bu noktalar anlayabileceği biçimde anlatılır (CMK m.202/1-2). Aynı kurallar soruşturma evresinde dinlenen şüpheli, mağdur ve tanıklar için de geçerlidir ve bu evrede tercümanı hâkim veya Cumhuriyet savcısı atar (m.202/3). Türkçe bilmeyen veya engelli kişi için görevlendirilen tercümanın giderleri yargılama gideri sayılmaz ve Devlet Hazinesince karşılanır; mahkûmiyet hâlinde de sanığa yüklenmez (CMK m.324/5). Türkçe bildiği hâlde kendini başka bir dilde daha iyi ifade edebileceğini beyan eden sanık ise iddianamenin anlatılması ve esas hakkındaki mütalaa üzerine sözlü savunmasını o dilde yapabilir; bu durumda tercüman giderleri Hazinece karşılanmaz (m.202/4). Aşağıda tercüman hakkı kanun, yönetmelik ve uluslararası sözleşme hükümleriyle anlatılmaktadır.

Kanun Metni: CMK m.202

“CMK m.202 – (1) Sanık veya mağdur, meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmiyorsa; mahkeme tarafından atanan tercüman aracılığıyla duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin esaslı noktalar tercüme edilir. (2) Engelli olan sanığa veya mağdura, duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin esaslı noktalar, anlayabilecekleri biçimde anlatılır. (3) Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, soruşturma evresinde dinlenen şüpheli, mağdur veya tanıklar hakkında da uygulanır. Bu evrede tercüman, hâkim veya Cumhuriyet savcısı tarafından atanır. (4) Ayrıca sanık; a) İddianamenin anlatılması, b) Esas hakkındaki mütalaanın verilmesi, üzerine sözlü savunmasını, kendisini daha iyi ifade edebileceğini beyan ettiği başka bir dilde yapabilir. […] Bu tercümanın giderleri Devlet Hazinesince karşılanmaz. Bu imkân, yargılamanın sürüncemede bırakılması amacına yönelik olarak kötüye kullanılamaz. (5) Tercümanlar, il adlî yargı adalet komisyonlarınca her yıl düzenlenen listede yer alan kişiler arasından seçilirler.”

Maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan ifade, 6763 sayılı Kanunla “iddianamenin okunması” iken “iddianamenin anlatılması” olarak değiştirilmiştir. Bu değişiklik, duruşmanın başlangıcında iddianamenin artık okunmadığını, suçlamanın dayanağı eylemler, deliller ve hukuki nitelendirmenin anlatıldığını düzenleyen CMK m.191/3-b ile uyumludur. Maddenin genel yapısı iki ayrı rejim kurar: birinci ve üçüncü fıkralar, Türkçe bilmeyen veya engelli kişiler için ücretsiz ve zorunlu bir hakkı düzenler; dördüncü fıkra ise Türkçe bilen sanığa, belirli aşamalarda kendini daha iyi ifade edebildiği dilde savunma yapma imkânı tanır.

Kimler Tercüman Hakkından Yararlanır?

Tablonun ilk satırındaki ölçüt dikkatle okunmalıdır: kanun “Türkçe bilmemek” değil, “meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmemek” ifadesini kullanır. Günlük hayatta alışveriş yapabilecek kadar Türkçe bilen bir kişi, bir suç isnadını, hukuki kavramları ve delilleri anlamaya ve kendini savunmaya yetecek ölçüde Türkçe bilmiyor olabilir. Belirleyici olan kişinin uyruğu da değildir: Türk vatandaşı olup Türkçeyi yeterince bilmeyen kişi de tercüman hakkından yararlanır. Tercüman ihtiyacı konusunda tereddüt varsa, kişinin kendi beyanı ve ifadenin sağlıklı alınıp alınamayacağı esas alınmalıdır; tercümansız alınan beyan, sonradan savunmanın en zayıf halkası hâline gelir.

Soruşturma Evresinde Tercüman

Tercüman hakkı gözaltı ve ifade aşamasında başlar. Kolluk, yakalanan kişiye kanuni haklarını derhâl bildirir (CMK m.90/4); Anayasa da yakalanan veya tutuklanan kişilere yakalama veya tutuklama sebeplerinin ve haklarındaki iddiaların her hâlde yazılı, bu hemen mümkün değilse sözlü olarak derhâl bildirilmesini öngörür (Anayasa m.19/4). Kişinin anlamadığı bir dilde yapılan bildirim, bu güvenceyi işlevsiz kılar. İfade alınırken şüpheliye kendisine yüklenen suç anlatılır ve açıklamada bulunmamasının kanuni hakkı olduğu söylenir (CMK m.147/1-b, e); bu bildirimlerin de anladığı bir dilde yapılması gerekir. Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği, gözaltı kaydında tercüman temin edilip edilmediğinin, tercümanın adı, soyadı ve imzasının ayrıca yazılmasını öngörür (Yönetmelik m.12).

Yakalanan veya gözaltına alınan kişi yabancıysa, yazılı olarak karşı çıkmadıkça durumu vatandaşı olduğu devletin konsolosluğuna bildirilir (CMK m.95/2). Beyanın özgür iradeye dayanması gerektiğinden (m.148/1), kişinin anlamadığı bir dilde hazırlanan ve içeriğini bilmeden imzaladığı bir ifade tutanağının değeri ciddi biçimde tartışmalıdır. Müdafi hazır bulunmaksızın kollukça alınan ifade ise hâkim veya mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (m.148/4). Gözaltındaki haklar için gözaltına alınınca haklarınız rehberine bakabilirsiniz.

Aşamalara Göre Tercüman İhtiyacı

Tablonun üçüncü satırı özellikle önemlidir: tutuklama kararında kuvvetli suç şüphesini, tutuklama nedenlerini ve ölçülülüğü gösteren deliller somut olgularla gerekçelendirilerek açıkça gösterilmelidir (CMK m.101/2). Tutuklama sorgusunda şüpheli bu gerekçeleri anlamıyorsa, bunlara karşı savunma yapması ve sonrasında itiraz etmesi mümkün olmaz. Son satır ise sık gözden kaçan bir durumu gösterir: istinaf istemi, hükmün gerekçesiyle tebliğinden itibaren iki hafta içinde dilekçeyle veya zabıt kâtibine beyanla yapılabilir (m.273/1); tutuklu sanık ise zabıt kâtibine veya ceza infaz kurumu müdürüne beyanda bulunarak kanun yollarına başvurabilir (m.263/1). Türkçe bilmeyen sanığın hükmün içeriğini ve kanun yolu süresini anlaması, bu hakkı kullanabilmesinin ön şartıdır. Son sözün sanığa verilmesi için ilk duruşmaya hazırlık rehberine bakabilirsiniz.

Mağdur ve Tanık İçin Tercüman

Tercüman hakkı yalnızca sanığa ait değildir. Meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmeyen mağdur için de duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin esaslı noktalar tercüme edilir (CMK m.202/1); soruşturma evresinde dinlenen mağdur ve tanıklar için de tercüman atanır (m.202/3). Mağdurun tanık olarak dinlenmesi hâlinde, yemin hariç tanıklığa ilişkin hükümler uygulanır (m.236/1). Tanık beyanının doğru tercüme edilmesi, hem sanığın savunma hakkı hem de maddi gerçeğin ortaya çıkması bakımından önemlidir; tanığın beyanı eksik veya hatalı tercüme edilirse, bu durum duruşmada derhâl ileri sürülmeli ve beyanın yeniden tercüme edilmesi istenmelidir. Tercüman giderleri mağdur ve tanık için de Hazinece karşılanır (m.324/5).

Engelli Kişiler ve İşaret Dili

Engelli sanığa veya mağdura, duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin esaslı noktalar anlayabilecekleri biçimde anlatılır (CMK m.202/2). Tercüman listelerine ilişkin yönetmelik, işaret dilini duygu, düşünce, istek ve ihtiyaçların el ve vücut hareketleriyle ve mimiklerle ifade edildiği görsel bir dil olarak tanımlar ve tercüman listelerinin işaret dilini de kapsayacak şekilde oluşturulmasını öngörür. İşitme veya konuşma engelli kişinin kullandığı iletişim yönteminin, örneğin işaret dili, yazılı iletişim veya dudak okumanın tutanağa geçirilmesi, sonradan ortaya çıkabilecek itirazlar bakımından önemlidir. Müdafii bulunmayan şüpheli veya sanık, kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz ise, istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir (CMK m.150/2). Zorunlu müdafilik için zorunlu müdafilik rehberine bakabilirsiniz.

Kendi Dilinde Savunma (CMK m.202/4)

Tablonun dördüncü satırı iki rejimi birbirinden ayıran temel farktır. Türkçe bilmeyen kişi için tercüman giderleri Devlet Hazinesince karşılanırken, dördüncü fıkra kapsamında sanığın seçtiği tercümanın giderleri Hazinece karşılanmaz; yönetmeliğe göre bu durumda mahkeme tercüman giderini ve vezneye yatırılması gereken süreyi belirler (Yönetmelik m.12/2). Kendi dilinde savunma imkânı yargılamanın tamamını değil, yalnızca iddianamenin anlatılması ve esas hakkındaki mütalaa üzerine yapılacak sözlü savunmayı kapsar. Esas hakkındaki savunma aşaması için ilk duruşmaya hazırlık rehberine bakabilirsiniz.

Müdafi ile Görüşmede Tercüman

Şüpheli veya sanık, vekâletname aranmaksızın müdafii ile her zaman ve konuşulanları başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir (CMK m.154/1). Türkçe bilmeyen şüpheli için bu hak, ancak bir tercümanın yardımıyla kullanılabilir. Tercümanların uymakla yükümlü olduğu etik ilkeler arasında sır saklama ve temel yargılama ilkelerine uygun davranma da yer alır (Yönetmelik m.10/2). Müdafi ile yapılan görüşmede bulunan tercüman, öğrendiklerini soruşturma makamlarıyla paylaşamaz. Uygulamada müdafi, görüşme için kendisinin güvendiği ve listede yer alan bir tercümanla çalışmayı tercih edebilir; bu durumda tercümanın görüşmenin gizliliğine ilişkin yükümlülüğü ayrıca hatırlatılmalıdır. Görüşme hakkının ayrıntıları için müdafi ile görüşme hakkı rehberine bakabilirsiniz.

Kötüye Kullanma Sınırı

Kanun, Türkçe bilen sanığa başka dilde savunma imkânı tanırken bu imkânın yargılamanın sürüncemede bırakılması amacıyla kötüye kullanılamayacağını açıkça belirtmiştir (CMK m.202/4); yönetmelik de aynı ilkeyi tekrarlar (Yönetmelik m.13). Bu sınır, dördüncü fıkradaki imkâna ilişkindir. Türkçe bilmeyen kişinin birinci fıkra kapsamındaki tercüman hakkı ise bir imkân değil, adil yargılanmanın zorunlu bir unsurudur; bu hak, yargılamayı uzatacağı gerekçesiyle sınırlandırılamaz. Mahkemenin, kişinin Türkçe bilip bilmediği konusunda tereddüt ettiği durumlarda, kişinin anlama ve kendini ifade etme düzeyini somut olarak tespit etmesi ve bu tespiti tutanağa geçirmesi gerekir.

Tercüman Giderleri

Harçlar, avukatlık ücretleri ve yargılamanın yürütülmesi amacıyla Devlet Hazinesinden yapılan harcamalar yargılama giderleridir ve sanık mahkûm olursa bütün yargılama giderleri kural olarak sanığa yüklenir (CMK m.324/1, m.325/1). Tercüman giderleri bu kuralın istisnasıdır: Türkçe bilmeyen ya da engelli olan şüpheli, sanık, mağdur veya tanık için görevlendirilen tercümanın giderleri yargılama gideri sayılmaz ve Devlet Hazinesince karşılanır (m.324/5). Bu nedenle mahkûmiyet hâlinde dahi tercüman gideri sanıktan istenemez. Hükümde tercüman giderinin sanığa yüklendiği görülürse, bu husus kanun yolunda ileri sürülmelidir. Aynı şekilde soruşturma veya kovuşturma sırasında şüpheliden, sanıktan, mağdurdan veya tanıktan tercüman için avans istenmesi de kanuna aykırıdır.

Tercümanların Seçimi, Yemini ve Etik İlkeler

Tercümanlar, il adli yargı adalet komisyonlarınca her yıl düzenlenen listede yer alan kişiler arasından seçilir; Cumhuriyet savcıları ve hâkimler diğer illerin listelerinden de tercüman seçebilir (CMK m.202/5). Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Tercüman Listelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelik, listeye kabul şartlarını, yemin ve etik ilkeleri düzenler. Listeye ilk defa kabul edilenlere, bilirkişiler için öngörülen yemin ettirilir (Yönetmelik m.10/1; CMK m.64/5).

Listeye kabul için; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya Mavi Kart sahibi olmak, fiil ehliyetine sahip olmak, en az ilkokul mezunu ve on sekiz yaşını tamamlamış olmak ile affa uğramış veya ertelenmiş olsa bile devlete ve adliyeye karşı suçlar, terör suçları ve zimmet, rüşvet, dolandırıcılık, sahtecilik gibi suçlardan hükümlü olmamak gibi şartlar aranır (Yönetmelik m.6). Hâkimin reddini gerektiren sebepler bilirkişi hakkında da geçerlidir (CMK m.69/1); tercümanın taraflardan biriyle yakınlığı veya menfaat ilişkisi varsa, bu durum gerekçeli olarak ileri sürülmeli ve tutanağa geçirilmelidir. Ret kurumunun işleyişi için hâkimin reddi nasıl istenir rehberine bakabilirsiniz.

Gerçeğe Aykırı Tercüme Suçu (TCK m.276)

Yargı mercileri veya kanunen soruşturma yapmaya ya da yemin altında tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurullar tarafından görevlendirilen bilirkişinin gerçeğe aykırı mütalaada bulunması üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası gerektirir; aynı merciler tarafından görevlendirilen tercümanın ifade veya belgeleri gerçeğe aykırı olarak tercüme etmesi hâlinde de bu hüküm uygulanır (TCK m.276/1-2). Bu düzenleme, tercümenin doğruluğunun ceza hukuku güvencesi altında olduğunu gösterir. Tercümenin hatalı veya eksik yapıldığından şüphelenilirse, duruşmada derhâl itiraz edilmeli, tercümanın değiştirilmesi istenmeli ve gerekirse ses veya görüntü kaydının yeniden tercüme ettirilmesi talep edilmelidir.

Yabancı Dildeki Belgeler ve Kayıtlar

Tercüman hakkı yalnızca sözlü beyanlarla ilgili değildir. Dosyada yabancı dilde yazışmalar, mesajlar, ses kayıtları veya belgeler bulunuyorsa, bunların Türkçeye doğru çevrilmesi delillerin değerlendirilmesi bakımından belirleyicidir. Görevlendirilen tercümanın belgeleri gerçeğe aykırı olarak tercüme etmesi de TCK m.276/2 kapsamında suçtur. Savunma bakımından, dosyadaki çevirilerin aslıyla karşılaştırılması, önemli ifadelerin bağlamından koparılıp koparılmadığının kontrol edilmesi ve gerekirse başka bir tercümandan ikinci çeviri alınması istenmelidir. Özellikle mesajlaşma uygulamalarındaki kısaltmalar, argo ifadeler ve lehçe farklılıkları, çevirinin anlamını tamamen değiştirebilir.

Uluslararası Güvence

Anayasa’ya göre usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır (Anayasa m.90/5). Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesi, suç isnadı altındaki herkese, suçlamanın niteliği ve sebebinden anladığı bir dilde haberdar edilme ve duruşmada kullanılan dili anlamıyor veya konuşamıyorsa bir tercümanın yardımından ücretsiz olarak yararlanma hakkı tanır. Anayasa da herkesin iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğunu düzenler (m.36/1). Bu güvenceler, tercüman hakkının yalnızca duruşmanın sözlü kısmıyla sınırlı görülmemesi gerektiğini; suçlamanın ve dayanağı delillerin anlaşılması için gerekli olan her aşamada gözetilmesini gerektirir. Kanun yollarının tüketilmesinden sonra bireysel başvuru için AYM bireysel başvuru rehberine bakabilirsiniz.

Tercüman Sağlanmazsa: Sonuçlar ve Yapılacaklar

Tablonun son satırı, tercüman hakkının kanun yolu bakımından önemini gösterir: hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması, temyiz dilekçesinde gösterilmese de hukuka kesin aykırılık sayılır (CMK m.289/1-h). Tercüman talebinin reddi bu kapsamda değerlendirilebilir. Bu nedenle talebin ve ret kararının tutanağa eksiksiz geçirilmesi, sonraki kanun yolu aşamalarında ileri sürülecek itirazların dayanağıdır. Hukuka aykırı delillerin değerlendirilmesi için hukuka aykırı deliller, kanun yolları için ceza davasında istinaf ve temyiz rehberlerine bakabilirsiniz.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

1. Talebi ilk anda yapın: Gözaltında ve ilk ifadede tercüman istendiği tutanağa yazılmalıdır.
2. Dili doğru belirtin: Kişinin anadili ve lehçesi açıkça belirtilmelidir; yakın bir dil yeterli olmayabilir.
3. Tutanağı kontrol edin: Tercümanın adı, dili ve imzası tutanakta yer almalıdır.
4. Tutanağın tercümesini isteyin: İmzalanmadan önce tutanağın içeriği kişinin anladığı dilde aktarılmalıdır.
5. Müdafi ile tercüman aracılığıyla görüşün: Müdafi ile gizli görüşme hakkı etkin kullanılmalıdır.
6. Hatalı tercümeye hemen itiraz edin: Sonradan yapılan itirazların ispatı güçleşir.

Tercüman hakkı ve yabancılar hakkındaki ceza soruşturmalarında Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. Müdafi ile görüşme hakkı için müdafi ile görüşme hakkı rehberine bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• “Biraz Türkçe biliyor” gerekçesiyle tercüman istememek: Ölçüt, meramını anlatabilecek ölçüde bilmektir.
• Vatandaşlığı ölçüt saymak: Türk vatandaşı da Türkçeyi yeterince bilmiyorsa tercüman hakkından yararlanır.
• İki rejimi karıştırmak: Başka dilde savunma imkânında gider Hazinece karşılanmaz.
• Gideri ödemeyi kabul etmek: Türkçe bilmeyen kişinin tercüman gideri yargılama gideri sayılmaz.
• Hatalı tercümeye sessiz kalmak: İtiraz derhâl yapılmalı ve tutanağa geçirilmelidir.
• Engelli kişinin iletişim yöntemini kaydettirmemek: Kullanılan yöntem tutanakta yer almalıdır.

Dilekçe Örneği: Tercüman Atanması ve Tercümansız İfadenin Değerlendirilmemesi Talebi

Aşağıdaki örnek, yalnızca Arapça bilen ve kollukta tercüman olmadan ifadesi alınan bir sanık adına, ilk duruşmadan önce sunulmak üzere hazırlanmıştır. Bilgiler dosyaya göre düzenlenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Ceza davasında tercüman hakkı kimlere tanınır?

Meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmeyen sanık, mağdur, şüpheli ve tanıklar ile engelli sanık veya mağdurlara (CMK m.202/1-3).

Türk vatandaşı tercüman isteyebilir mi?

Evet. Ölçüt vatandaşlık değil, meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilip bilmemektir (CMK m.202/1).

Soruşturma aşamasında tercüman hakkı var mı?

Evet. Soruşturma evresinde dinlenen şüpheli, mağdur ve tanıklar için de geçerlidir; tercümanı hâkim veya Cumhuriyet savcısı atar (CMK m.202/3).

Tercüman ücretini kim öder?

Türkçe bilmeyen veya engelli kişi için görevlendirilen tercümanın giderleri yargılama gideri sayılmaz ve Devlet Hazinesince karşılanır (CMK m.324/5).

Mahkûm olursam tercüman giderini öder miyim?

Hayır. Tercüman giderleri yargılama gideri sayılmadığından mahkûmiyet hâlinde de sanığa yüklenmez (CMK m.324/5).

Türkçe bildiğim hâlde kendi dilimde savunma yapabilir miyim?

Evet. İddianamenin anlatılması ve esas hakkındaki mütalaa üzerine sözlü savunmanızı kendinizi daha iyi ifade edebildiğiniz dilde yapabilirsiniz; tercümanı listeden siz seçersiniz ve giderleri Hazinece karşılanmaz (CMK m.202/4).

İşitme engelli kişiler için ne yapılır?

Esaslı noktalar anlayabilecekleri biçimde anlatılır (CMK m.202/2); tercüman listeleri işaret dilini de kapsar. Kendini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz sanığa istemi aranmaksızın müdafi görevlendirilir (m.150/2).

Tercümanlar nasıl seçilir?

İl adli yargı adalet komisyonlarınca her yıl düzenlenen listelerden; savcı ve hâkimler başka illerin listelerinden de seçebilir (CMK m.202/5).

Tercüman yemin eder mi?

Evet. Listeye ilk kez kabul edilen tercümanlara bilirkişi yemini ettirilir (Yönetmelik m.10/1; CMK m.64/5).

Tercüman yanlış tercüme yaparsa ne olur?

Görevlendirilen tercümanın ifade veya belgeleri gerçeğe aykırı tercüme etmesi üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası gerektirir (TCK m.276/2).

Tercüman olmadan alınan ifade geçerli mi?

Anlamadığı dilde alınan beyanın özgür iradeye dayandığı tartışmalıdır (CMK m.148/1); müdafisiz kolluk ifadesi ise mahkemede doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (m.148/4).

Tercüman talebim reddedilirse ne yapmalıyım?

Ret kararını tutanağa geçirtin; hüküm için önemli hususlarda savunma hakkının sınırlandırılması temyizde hukuka kesin aykırılık sayılır (CMK m.289/1-h).

Tercümanı reddedebilir miyim?

Hâkimin reddini gerektiren sebepler bilirkişi hakkında da geçerlidir (CMK m.69/1); tercümanın tarafsızlığını şüpheye düşüren somut bir durum varsa gerekçesiyle ileri sürülmelidir.

Mağdur da tercüman isteyebilir mi?

Evet. Meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmeyen mağdur için tercüman atanır ve giderleri Hazinece karşılanır (CMK m.202/1, 3; m.324/5).

Türkçe bilmeyen tutuklu istinaf başvurusunu nasıl yapar?

Zabıt kâtibine veya ceza infaz kurumu müdürüne beyanda bulunarak ya da dilekçe vererek kanun yollarına başvurabilir (CMK m.263/1); hükmün ve sürenin anladığı dilde açıklanması istenmelidir.

Avukatımla görüşürken tercüman kullanabilir miyim?

Evet. Müdafi ile gizli görüşme hakkı (CMK m.154/1) tercüman aracılığıyla kullanılabilir; tercüman sır saklama ilkesine tabidir (Yönetmelik m.10/2).

Dosyadaki yabancı dildeki mesajların çevirisine itiraz edebilir miyim?

Evet. Çevirinin aslıyla karşılaştırılmasını ve gerekirse başka bir tercümandan yeniden çeviri alınmasını isteyebilirsiniz; gerçeğe aykırı tercüme TCK m.276/2 kapsamında suçtur.

Yabancıysam konsolosluğuma haber verilir mi?

Evet. Yazılı olarak karşı çıkmadıkça gözaltına alınmanız vatandaşı olduğunuz devletin konsolosluğuna bildirilir (CMK m.95/2).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki Anayasa, CMK, TCK, Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği ile Tercüman Listelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.