Aracı Kurumu TSPB’ye Şikâyet Etmek ve TSPB Disiplin Soruşturması 2026: SPKn m.74, TSPB Statüsü m.7 ve m.24, TSPB Disiplin Yönetmeliği — Uyarı, Kınama, İdari Para Cezası, Üyelikten Geçici ve Sürekli Çıkarma, Disiplin Komitesi, 10 İş Günü Savunma, 1 Yıl Zamanaşımı ve SPK’ya İtiraz

Aracı kurumuyla sorun yaşayan yatırımcının başvurabileceği yollar genellikle SPK şikâyeti, TSPB Hakem Heyeti ve dava olarak bilinir. Bunların yanında daha az bilinen, ancak kurumu doğrudan etkileyen bir yol daha vardır: Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’nin disiplin yetkisi. Sermaye Piyasası Kanunu, TSPB’yi üyelerinin sermaye piyasası ile mesleğin gerektirdiği özen ve disiplin içinde çalışmalarına yönelik meslek kurallarını oluşturmak ve Birlik statüsünde öngörülen disiplin cezalarını vermekle görevlendirir (SPKn m.74/2). TSPB Statüsü ve TSPB Disiplin Yönetmeliği, üye aracı kurumlar, bankalar, portföy yönetim şirketleri ve borsada işlem gören yatırım ortaklıkları hakkında uyarı, kınama, idari para cezası ile Birlik üyeliğinden geçici ve sürekli çıkarma cezalarını düzenler. Müşteri talimatlarını gereği gibi yerine getirmemek, müşteri sırlarının güvenliğine özen göstermemek, çıkar çatışmalarında tarafsız davranmamak ve yetersiz iç denetim nedeniyle çalışanların suistimaline yol açmak disiplin sebepleri arasındadır. Bu rehber, TSPB disiplin sisteminin hukuki dayanağını, cezaları, soruşturma usulünü ve yatırımcının disiplin şikâyetini nasıl yapacağını madde madde anlatır.

Kısa Cevap

Zararın tazmini için TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti bu rehberimizde, SPK şikâyeti bu rehberimizde, yatırımcı şikâyet kanallarının genel çerçevesi ise bu rehberimizde anlatılmıştır. Bu yazı, kurum hakkında disiplin yaptırımı doğuran TSPB disiplin sürecine odaklanır.

TSPB’nin Hukuki Niteliği ve Disiplin Yetkisi

Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği, Sermaye Piyasası Kanunu ile kurulan ve yatırım kuruluşlarının üye olduğu bir meslek kuruluşudur. Kanun Birliğe; üyelerin sermaye piyasası ile mesleğin gerektirdiği özen ve disiplin içinde çalışmalarına yönelik meslek kurallarını oluşturmak, haksız rekabeti önlemek, Kurulca belirlenen konularda düzenleme yapmak, yürütmek ve denetlemek, Birlik statüsünde öngörülen disiplin cezalarını vermek ve üyelerinin faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümüne ilişkin altyapıyı kurmak görevlerini verir (SPKn m.74/2). Birlik bu görevleri yerine getirirken Kanuna ve ilgili mevzuata uymakla yükümlüdür (m.74/3). Birliğin organları ve işleyişi, Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe giren TSPB Statüsü ile düzenlenir (SPKn m.75). Statü, Birliğe üyeleri hakkında yapılan şikâyetleri değerlendirme ve yapılan işlemin sonuçlarını Kurulca belirlenecek esaslara göre Kurula bildirme görevini de verir (Statü m.7/1-k). Disiplin cezalarını gerektiren fiiller, soruşturma usulü ve sicil ise Kurulun uygun görüşüyle hazırlanıp genel kurulca onaylanan TSPB Disiplin Yönetmeliği ile belirlenir (Statü m.24/3).

TSPB’nin Yatırımcıyı İlgilendiren Diğer Görevleri

TSPB Statüsü, Birliğin görev ve yetkilerini sayarken yatırımcıyı doğrudan ilgilendiren birkaç görev öngörür. Birlik, üyelerinin kendi aralarında ve müşterileriyle olan ve Kanun kapsamındaki faaliyetlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümüne ilişkin altyapıyı kurar ve yönetir; üyeler arasında veya üyelerle müşteriler arasında borsa işlemleri dışındaki işlemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümüne yardımcı olmak üzere Kurulca onaylanan esaslar dahilinde hakem heyeti ve gerekli altyapıyı oluşturur; üyeleri hakkındaki şikâyetleri değerlendirir ve sonuçlarını Kurula bildirir; üyelerin müşterilerinden tahsil edecekleri komisyon, ücret ve masrafların oran ve sınırlarına ilişkin düzenleme yapar ve üyelerin ilan ve reklamlarında uyacakları esasları tespit ederek aykırılık hâlinde disiplin cezası uygular (Statü m.7/1-i, j, k, l, m). Bu görevler, TSPB’nin yalnızca bir meslek örgütü değil, yatırımcı şikâyetlerinin değerlendirildiği bir kurum olduğunu gösterir. Aracı kurum komisyon ve masrafları bu rehberimizde, yanıltıcı reklamlar ise bu rehberimizde anlatılmıştır.

Disiplin Cezası Gerektiren Genel Hâller

Statü, disiplin sorumluluğunun çerçevesini geniş çizer: Meslek onuruna veya meslek ilke ve kurallarına uymayan, müşterisine karşı yükümlülüklerini haklı bir neden olmaksızın yerine getirmeyen, Birlik üyeliğinin gerektirdiği şekilde davranmayan, sermaye piyasasının düzenini bozan, haksız rekabete yol açan, dürüstlük kuralına aykırı hareket eden, faaliyetlerine hile karıştıran, faaliyetlerin açık ve düzenli yürütülmesine engel olan ve mevzuata ve kararlara aykırı hareket eden Birlik üyeleri hakkında, fiilin nitelik ve önemine göre disiplin cezaları uygulanır (TSPB Statüsü m.24/1). “Müşterisine karşı yükümlülüklerini haklı bir neden olmaksızın yerine getirmemek” ifadesi, yatırımcı şikâyetlerinin disiplin sürecine taşınabilmesinin temel dayanağıdır. Bu ifade, emir iletimi, para ve varlık transferi, hesap ekstresi gönderimi, bilgi talebine cevap verme ve hesabın kapatılması gibi müşteriye karşı üstlenilen tüm yükümlülükleri kapsayacak genişliktedir. Disiplin sorumluluğu için müşterinin zarara uğramış olması şart değildir; meslek kurallarına aykırı davranış tek başına yeterlidir.

Uyarı ve Kınama: Yatırımcıyı İlgilendiren Fiiller

Uyarı, üyeye mesleğinin icrasında, yükümlülük ve davranışlarında daha dikkatli ve itinalı hareket etmesi gerektiğinin yazıyla bildirilmesidir. Birlik düzenlemelerindeki ilke ve yöntemlerin yerine getirilmesinde kayıtsız ve dikkatsiz davranmak, üyelik görev ve sorumluluklarına kayıtsızlık, müşteri talimatlarına karşı kayıtsız ve dikkatsiz davranmak, Birliğin itibarını zedeleyici sözler, müşteri sırlarının güvenliği için gerekli özeni göstermemek ve mesleğin onuruna aykırı diğer ihmalkâr davranışlar uyarı gerektirir (Disiplin Yönetmeliği m.6).

Kınama, üyenin mesleğinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazıyla bildirilmesidir ve kusurlu veya kasıtlı davranışlara uygulanır. Birlik düzenlemelerini kusurlu veya kasıtlı olarak yerine getirmemek, müşteri talimatlarını kusurlu veya kasıtlı olarak hiç veya gereği gibi yerine getirmemek, Birliğin ve mesleğin itibarını zedeleyen yayın ve açıklamalar, çıkar çatışmalarında kusurlu veya kasıtlı olarak adil ve tarafsız davranmamak, yeterli iç denetim sistemi kurulmaması ve gerekli denetimin yapılmaması sonucu çalışanlarının suistimal ve yolsuzluklarına sebebiyet vermek, diğer üyeler hakkında asılsız ihbar, Birlik organlarının çalışmalarını aksatmak, müşterilere ve Birlik personeline genel kabul görmüş davranış biçimleri dışında davranmak ve Birlik incelemelerine engel olmak kınama gerektirir (m.7/1). Bir kez uyarı cezası aldıktan sonra sicilden silinme süresi içinde aynı cezayı gerektiren yeni bir fiil işleyen üyeye kınama verilir (m.7/2).

Yetersiz iç denetim nedeniyle çalışan suistimaline yol açmanın ayrı bir disiplin sebebi olarak sayılması özellikle önemlidir: Bir çalışanın müşteri hesabında izinsiz işlem yapması, yalnızca çalışanın cezai sorumluluğunu değil, iç kontrol sistemini kurmayan kurumun disiplin sorumluluğunu da doğurur. Aracı kurumlardaki iç kontrol yükümlülükleri bu rehberimizde, çıkar çatışması kuralları ise bu rehberimizde anlatılmıştır.

İdari Para Cezası ve Üyelikten Çıkarma

Birlik Statüsüne ve Birlikçe yayımlanan yönetmelik, genelge ve kararlarla belirlenen ilke ve yöntemlere uymayan üyelere Kanunun 103. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilebilir; Kanunda 5.000–50.000 TL olarak yer alan bu sınırlar, SPK’nın 30.12.2025 tarihli ve 68/2461 sayılı kararı uyarınca 2026 yılı için 111.274,38 TL ile 1.113.081,53 TL arasında uygulanır. Ceza bu sınırlar içinde Disiplin Komitesinin raporu çerçevesinde Yönetim Kurulunca belirlenir ve Kanunun 105. maddesindeki usul uygulanır (Disiplin Yönetmeliği m.21). Kurul aynı fiil için SPKn m.103/1 uyarınca idari para cezası verdiyse Birlik ayrıca idari para cezası vermez (m.17/2, m.21/2). İdari para cezalarına itiraz Kabahatler Kanunu hükümlerine göre yapılır (Statü m.24/1-c).

En ağır cezalar üyelikten çıkarmadır. Birlik üyeliğinden geçici çıkarma, altı ayı aşmamak üzere üyenin Birlik üyeliğinin getirdiği haklardan mahrum edilmesidir ve bilgi suistimali, piyasa dolandırıcılığı ve izinsiz sermaye piyasası faaliyeti suçlarını (SPKn m.106, 107, 109) işlemek veya bu suçları işleyenlere kasıtlı olarak ortam hazırlamak bu cezayı gerektirir (Disiplin Yönetmeliği m.8). Birlik üyeliğinden sürekli çıkarma, üyelik sıfatının sona erdirilmesidir ve güveni kötüye kullanma ve sahtecilik suçlarını (SPKn m.110) işlemek bu cezayı gerektirir; geçici çıkarma cezası aldıktan sonra sicilden silinme süresi içinde yeniden aynı cezayı gerektiren fiil işleyen üyeye de sürekli çıkarma verilir (m.9). Her iki cezada da fiilin suç olduğunun ve üyeyle doğrudan bağlantılı olduğunun ilk derece mahkemesi kararıyla sabit olması gerekir (m.8/3, m.9/3). Kesinleşen çıkarma cezaları en çok beş iş günü içinde Kurula bildirilir (m.10/5). Sermaye piyasası suçları bilgi suistimali, piyasa dolandırıcılığı ve güveni kötüye kullanma rehberlerimizde anlatılmıştır.

Cezanın Belirlenmesi ve Tekerrür

Bir fiille Yönetmeliğin birden fazla maddesi ihlal edilmişse ağır olan ceza verilir; ancak Yönetim Kurulu fiilin nitelik ve önemini dikkate alarak cezaların birkaçını birlikte verebilir (Disiplin Yönetmeliği m.10/1). Fiillerin niteliği ve önemi dikkate alınarak bir derece ağır veya hafif ceza uygulanabilir (m.10/2). Sicilden silinme süresi içinde iki kez disiplin cezası gerektiren fiil işleyen üyeye, bu süre içinde işleyeceği her yeni fiil için bir derece ağır ceza verilir (m.10/3). Sayılan fiillere nitelik ve önem bakımından benzer eylemlerde bulunanlara da aynı tür disiplin cezası uygulanır (m.10/4); bu hüküm, listenin sınırlı olmadığını gösterir.

Disiplin Soruşturmasının Usulü

Disiplin soruşturmaları, Genel Kurulca iki yıllığına seçilen beş üyeden oluşan Disiplin Komitesi tarafından yürütülür; Komite en az üç üyeyle toplanır, en az üç olumlu oyla karar verir, çekimser oy kullanılamaz ve kararlar gerekçeli olmak zorundadır. Kendilerini veya temsil ettikleri kuruluşu ilgilendiren kararlarda Komite üyeleri toplantıya katılamaz ve oy kullanamaz (Disiplin Yönetmeliği m.11). Birlik Yönetim Kurulu, disiplin dosyasını ihbar veya şikâyet üzerine ya da re’sen Komiteye havale eder ve Komite en geç on iş günü içinde işlemlere başlar (m.12/1). Soruşturmada yazılı savunma istenmesi zorunludur; savunma süresi suçlamanın tebliğinden itibaren on iş günü, geçerli mazeret veya mücbir sebep hâlinde yirmi iş günüdür ve süresinde savunma vermeyen üye savunma hakkından vazgeçmiş sayılır (m.13/1-2). Komite ilgilileri dinleyebilir, kanıt toplayabilir ve raporunu savunma süreleri hariç en geç altmış iş günü içinde düzenler (m.13/3-5). Yönetim Kurulu Komite kararını aynen kabul edebileceği gibi gerekçesini belirterek farklı bir karar da verebilir; karar beş iş günü içinde hem şikâyetçiye hem de üyeye tebliğ edilir (m.14).

Üye Kurumun Savunma Güvenceleri

Disiplin sürecinde üye kurumun da önemli güvenceleri vardır. Yazılı savunma istenmeden ceza verilemez (Disiplin Yönetmeliği m.13/1). Komite, üyenin talebi üzerine veya re’sen ilgilileri dinleyebilir ve görüşmeler tutanağa bağlanır (m.13/3). Komite üyeleri, doğrudan veya dolaylı olarak kendilerini, ilgili kişileri ya da temsilcisi oldukları kuruluşu ilgilendiren kararlarda toplantıya katılamaz ve oy kullanamaz; bu kural, rakip kurumların temsilcilerinin disiplin sürecinde tarafsızlığını güvence altına alır (m.11/3). Komite kararları ve karşı oylar gerekçeli olmak zorundadır (m.11/2). Yönetim Kurulu Komite kararından farklı karar verirse bunun gerekçesini belirtmek zorundadır ve kararını mevzuat, örf ve adet ile hakkaniyet ilkelerine göre verir (m.14/1). Üye, kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde Kurula itiraz edebilir ve Kurulun itiraz hakkındaki kararı kesindir (Statü m.24/2). Disiplin kararlarının kesinleşmesinden sonra da, geçici ve sürekli çıkarma cezalarının uygulanması için Yönetim Kurulu on iş gününü geçmemek üzere ek süre belirleyebilir (m.16/1).

Şikâyetin Hazırlanması: Delil ve Kayıtlar

Disiplin şikâyetinin etkili olabilmesi için somut olaylara ve belgelere dayanması gerekir. Komite kanıt toplama ve ilgililerin bilgisine başvurma yetkisine sahip olsa da (Disiplin Yönetmeliği m.13/4), şikâyetçinin olayları tarih ve saatleriyle anlatması ve elindeki belgeleri eklemesi soruşturmanın yönünü belirler. Aracı kurumların telefon emirlerini kaydetme, müşteri talimatlarını saklama ve ekstre gönderme yükümlülükleri, şikâyetçinin kurumdan istenmesini talep edebileceği kayıtların kaynağıdır.

Kararların Duyurulması ve Sicil

Birlik üyeleri hakkında yürütülen disiplin soruşturmaları sonucu kesinleşen kararlar hakkındaki bilgiler, Yönetim Kurulunun belirlediği esaslar çerçevesinde duyurulur (Disiplin Yönetmeliği m.16/2). Kesinleşen ceza üyenin Birlik nezdindeki siciline işlenir; sicil bilgileri yıllar itibarıyla saklanır, kesinleşen karar ve belgeler beş yıl saklanır ve beşinci yılın sonunda sicil kayıtları silinir (m.19/1-2). Üye, cezanın kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde yeni bir disiplin fiili işlemezse önceki cezalar tekerrüre esas alınmaz (m.19/3). Sicil bilgileri Kurul, borsalar ve Birlikçe uygun görülen diğer kişi ve kuruluşlara açık tutulur (m.20). Bu sicil, bir aracı kurumun meslek kurallarına uyum geçmişinin denetim otoriteleri tarafından izlenebilmesini sağlar.

Şikâyetçinin Konumu

Disiplin şikâyetinde bulunan yatırımcı, soruşturmanın tarafı değil, ihbar eden konumundadır; ancak Yönetmelik şikâyetçiye bazı güvenceler tanır. İhbar veya şikâyette bildirimi yapanın açık kimliği, adresi, hakkında bildirimde bulunulan üye, şikâyet konusu, maddi olaylar ve bildirim tarihi belirtilir, varsa belgeler eklenir; bildirimde bulunan kişinin kimliği yasal zorunluluklar dışında saklı tutulur (Disiplin Yönetmeliği m.12/2-3). Yönetim Kurulu kararı şikâyetçiye de tebliğ edilir (m.14/2). Kararlara itiraz hakkı ise Yönetmelikte üyeye tanınmıştır (m.15); şikâyetçinin disiplin kararına itirazı düzenlenmemiştir. Bu nedenle yatırımcı, disiplin sürecinin sonucundan bağımsız olarak SPK şikâyeti ve tazminat yollarını da değerlendirmelidir.

Disiplin, İdari Yaptırım ve Ceza Süreçlerinin İlişkisi

Üyenin sorumluları hakkında ceza kovuşturmasına başlanmış olması, aynı fiilden dolayı üye hakkında disiplin soruşturması yapılmasını engellemez (Disiplin Yönetmeliği m.17/1). Kurulun aynı fiil için idari para cezası vermesi yalnızca Birliğin ayrıca idari para cezası vermesini engeller (m.17/2). Disiplin cezasını gerektiren fiil aynı zamanda ceza kovuşturmasını gerektiriyor ve bunun için daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüşse, ceza zamanaşımı disiplin soruşturmasında da esas alınır (m.18/2). Kesinleşen disiplin cezaları üyenin Birlik nezdindeki siciline işlenir; sicil kayıtları beş yılın sonunda silinir ve sicil bilgileri Kurul, borsalar ve Birlikçe uygun görülen diğer kişi ve kuruluşlara açık tutulur (m.19-20). SPK’nın sermaye piyasası kurumları hakkındaki tedbir yetkileri ise bu rehberimizde anlatılmıştır.

Bankalar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Yatırım Ortaklıkları

Disiplin Yönetmeliği yalnızca aracı kurumlara değil, Birlik üyesi bankalara, portföy yönetim şirketlerine ve payları borsada işlem gören yatırım ortaklıklarına da uygulanır (m.2, m.4/1-i). Yönetmelikte banka kavramı mevduat, katılım ile kalkınma ve yatırım bankalarını kapsar (m.4/1-a). Bu, bankasının yatırım hesabı üzerinden işlem yapan veya fon satın alan yatırımcının da, bankanın sermaye piyasası faaliyetlerine ilişkin meslek kuralı ihlallerini TSPB’ye taşıyabileceği anlamına gelir. Portföy yönetim şirketleri bakımından ise fon yönetimindeki çıkar çatışmaları, müşteri talimatlarının yerine getirilmemesi veya bireysel portföy yönetimindeki özensizlikler disiplin konusu olabilir. Bankanın bankacılık faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklar ise BDDK’nın ve bankacılık mevzuatının alanındadır; TSPB disiplin yetkisi yalnızca sermaye piyasası faaliyetleriyle sınırlıdır.

Hangi Yolu Seçmeli? Disiplin, Hakem Heyeti, SPK ve Dava

Bu yollar birbirini dışlamaz ve çoğu zaman birlikte kullanılır. Disiplin şikâyeti ve SPK şikâyeti kurumun davranışını düzeltmeye ve yaptırıma bağlamaya, Hakem Heyeti ve dava ise yatırımcının zararını gidermeye yöneliktir. Disiplin soruşturmasında toplanan bilgi ve belgeler ile verilen karar, tazminat davasında kurumun kusurunun ispatında destekleyici bir unsur olarak kullanılabilir. Aracı kurumların sorumluluğu bu rehberimizde anlatılmıştır.

Uygulamadan Senaryolar

Senaryo 1: Yerine getirilmeyen satış talimatı. Bir yatırımcı, sert düşüş gününde aracı kurumuna telefonla ve yazılı olarak satış talimatı verir; kurum talimatı saatlerce işleme koymaz ve gerekçe göstermez. Müşteri talimatlarını kusurlu veya kasıtlı olarak yerine getirmemek kınama gerektirdiğinden (Disiplin Yönetmeliği m.7/1-c), yatırımcı TSPB’ye disiplin şikâyetinde bulunabilir; zararı için ise Hakem Heyeti veya dava yoluna gider.

Senaryo 2: Şubede tekrarlanan suistimal. Bir aracı kurumun aynı şubesinde iki yıl içinde iki müşteri temsilcisinin müşteri hesaplarında izinsiz işlem yaptığı ortaya çıkar. Yeterli iç denetim sistemi kurulmaması sonucu çalışan suistimaline yol açmak kınama gerektirir (m.7/1-e); tekrarlanan fiillerde ceza bir derece ağırlaştırılabilir (m.10/3).

Senaryo 3: Zamanaşımı. Bir yatırımcı, aracı kurumun iki yıl önceki bir işleminin meslek kurallarına aykırı olduğunu fark eder ve TSPB’ye başvurur. Disiplin soruşturması için fiilden itibaren bir yıllık süre geçmiş olduğundan (m.18/1), fiil aynı zamanda daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturmuyorsa disiplin soruşturması başlatılamaz; ancak yatırımcının tazminat talebi kendi zamanaşımı süresine tabidir.

Senaryo 4: Garanti vaadi içeren kampanya. Bir aracı kurum sosyal medyada “risksiz yüksek getiri” vaadiyle kaldıraçlı işlem kampanyası yürütür. Birlik, üyelerin ilan ve reklamlarında uyacakları esasları belirleme ve ihbar ve şikâyet üzerine aykırılık tespit ederse disiplin cezası uygulama yetkisine sahiptir (Statü m.7/1-m). Yatırımcı reklam metnini ve tarihini belgeleyerek TSPB’ye başvurabilir; kampanya nedeniyle zarara uğradıysa tazminat yolları ayrıca değerlendirilir.

Senaryo 5: Kurumun kendi portföyünü öne alması. Bir yatırımcı, aracı kurumun aynı pay için verdiği müşteri emirlerini bekletip kendi portföyü adına önce işlem yaptığını fark eder. Çıkar çatışmalarında kusurlu veya kasıtlı olarak adil ve tarafsız davranmamak kınama gerektirir (Disiplin Yönetmeliği m.7/1-d); fiil aynı zamanda piyasa dolandırıcılığı veya piyasa bozucu eylem niteliği taşıyorsa SPK’ya bildirim ve ceza yolu da gündeme gelir.

Sık Yapılan Hatalar

TSPB’ye Disiplin Şikâyeti Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, satış talimatı yerine getirilmeyen ve bu süreçte kurum çalışanının uygunsuz davrandığı bir yatırımcının TSPB’ye yapacağı disiplin şikâyeti içindir.

Hukukçular Evi Ankara Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Hukukçular Evi Ankara olarak aracı kurum, banka ve portföy yönetim şirketleriyle uyuşmazlık yaşayan yatırımcılar için TSPB disiplin şikâyeti, TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti başvurusu, SPK şikâyeti, arabuluculuk ve tazminat davası süreçlerini birlikte planlayarak yürütüyoruz. Birlik üyesi kurumlara ise disiplin soruşturmalarında savunma, SPK’ya itiraz ve idari para cezalarına karşı Kabahatler Kanunu kapsamındaki başvurular konusunda hukuki destek veriyoruz. Bize 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

TSPB aracı kuruma disiplin cezası verebilir mi?

Evet. Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği, Kanun uyarınca Birlik statüsünde öngörülen disiplin cezalarını vermekle görevli ve yetkilidir (SPKn m.74/2-d). Disiplin cezaları uyarı, kınama, idari para cezası ve Birlik üyeliğinden geçici veya sürekli çıkarmadır (TSPB Statüsü m.24).

TSPB disiplin kuralları kimlere uygulanır?

Birlik üyesi aracı kurumlar, bankalar, portföy yönetim şirketleri ve payları borsada işlem gören yatırım ortaklıklarına uygulanır (TSPB Disiplin Yönetmeliği m.2). Tek tek çalışanlar değil, üye kurumlar disiplin soruşturmasına tabidir.

Müşteri talimatlarını yerine getirmeyen aracı kuruma hangi ceza verilir?

Müşteri talimatlarına karşı kayıtsız ve dikkatsiz davranmak uyarı; müşteri talimatlarını kusurlu veya kasıtlı olarak hiç veya gereği gibi yerine getirmemek kınama cezasını gerektirir (Disiplin Yönetmeliği m.6/1-c, m.7/1-c).

Çalışanın suistimali kurum için disiplin sebebi midir?

Evet. Yeterli iç denetim sistemi kurulmaması ve gerekli denetimin yapılmaması sonucu çalışanların suistimal ve yolsuzluklarına sebebiyet vermek kınama cezasını gerektirir (Disiplin Yönetmeliği m.7/1-e).

TSPB’ye nasıl şikâyette bulunulur?

Şikâyette bildirimi yapanın açık kimliği ve adresi, hakkında şikâyette bulunulan üye, şikâyet konusu, maddi olaylar ve tarih belirtilir; varsa belgeler eklenir. Şikâyet edenin kimliği yasal zorunluluklar dışında saklı tutulur (Disiplin Yönetmeliği m.12/2-3).

TSPB disiplin soruşturması ne kadar sürer?

Komite dosyaya en geç on iş günü içinde başlar ve raporunu savunma süreleri hariç en geç altmış iş günü içinde düzenler; karar Yönetim Kurulunca verilir (Disiplin Yönetmeliği m.12/1, m.13/5, m.14).

Disiplin şikâyeti için süre var mı?

Evet. Soruşturma başlatılabilmesi için fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıldan fazla süre geçmemiş olması gerekir; fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve daha uzun ceza zamanaşımı varsa o süre esas alınır (Disiplin Yönetmeliği m.18/1-2).

TSPB disiplin şikâyeti zararımı karşılar mı?

Hayır. Disiplin süreci kurumu cezalandırmaya yöneliktir; zararın tazmini için TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti, arabuluculuk veya dava yoluna gidilmelidir.

Disiplin kararına itiraz edilebilir mi?

Üye, kararın tebliğini izleyen on iş günü içinde Kurul nezdinde itiraz edebilir; itiraz Birlik aracılığıyla Kurula gönderilir ve Kurulun itiraz hakkındaki kararı kesindir (TSPB Statüsü m.24/2; Disiplin Yönetmeliği m.15).

TSPB aracı kurumların komisyon ve reklamlarını düzenler mi?

Evet. Statü, Birliğe üyelerin komisyon, ücret ve masraflarının oran ve sınırlarına ilişkin düzenleme yapma ve ilan ve reklam esaslarını belirleyerek aykırılıklarda disiplin cezası uygulama görevi verir (Statü m.7/1-l, m).

TSPB disiplin kararları kamuya açıklanır mı?

Kesinleşen kararlar hakkındaki bilgiler Yönetim Kurulunun belirlediği esaslara göre duyurulur; sicil bilgileri Kurul, borsalar ve uygun görülen kuruluşlara açıktır (Disiplin Yönetmeliği m.16/2, m.20).

SPK para cezası verdiyse TSPB de ceza verebilir mi?

Aynı fiil için Kurul SPKn m.103/1 uyarınca idari para cezası verdiyse, Birlik ayrıca idari para cezası vermez; ancak uyarı, kınama gibi diğer disiplin cezaları uygulanabilir (Disiplin Yönetmeliği m.17/2).

İlgili Rehberler

• SPK Hukuk Rehberi
• TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti
• SPK’ya şikâyet başvurusu
• Yatırımcı şikâyeti: SPK, Borsa ve Hakem Heyeti
• Aracı kurum sorumluluğu
• Aracı kurumda iç kontrol ve teftiş
• Aracı kurumun çıkar çatışması
• Aracı kurum çalışanı paramı kullandı
• Aracı kurum hisselerimi resen sattı
• SPK’nın denetim ve tedbir yetkileri
• Borsa İstanbul’un aracı kurumlara disiplin cezaları