Kavşakta ışık yeşil yanarken görevli “dur” diyorsa hangisi geçerlidir? Levha ile yerdeki çizgi çelişirse hangisine uyulur? Karayolları Trafik Kanunu bu soruların cevabını bir sıra düzenine bağlar ve bu düzen, kaza dosyalarında kusurun kimde olduğunu belirler. Bu rehber, trafik işaretleri hiyerarşisini, otoyol ve emniyet şeridi kurallarını Kanun’un 44, 46, 47 ve 56. maddelerine dayanarak anlatır. Ankara’daki dosyanız için bize 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.
Beş cümlede özet
- Sürücüler; trafiği düzenleme ve denetimle görevli kişilerin, ışıklı işaretlerin, işaret levhalarının ve yer işaretlemelerinin verdiği talimatlara uymak zorundadır (KTK m.47).
- Bu dört unsur çeliştiğinde uygulanacak sıra: önce görevlinin işareti, sonra ışıklı işaret, sonra levha, en sonda yer işaretlemesi.
- Dur işaretine ve görevlinin dur ikazına uymamak, 7574 sonrası en ağır yaptırım grubundadır ve ehliyete el konulmasını gerektirebilir.
- Otoyol ve erişme kontrollü karayollarında yaya, hayvan, bisiklet ve azami hızı düşük araçların girişi yasaktır; emniyet şeridi yalnızca zorunlu hâller içindir.
- İşaretin eksik, silik veya yanlış olması hâlinde yolun bakımından sorumlu idarenin hizmet kusuru gündeme gelir ve kusur paylaştırılır.
İşaretlere uyma zorunluluğu ve hiyerarşi (KTK m.47)
Karayolları Trafik Kanunu m.47, sürücülerin trafiği düzenleme ve denetlemekle görevli kişilerin, ışıklı ve sesli trafik işaretlerinin, trafik işaret levhalarının ve yer işaretlemelerinin verdiği talimatlara uymak zorunda olduğunu düzenler. Maddenin asıl önemi, bu unsurlar arasındaki çelişkinin nasıl çözüleceğini göstermesidir. Kural, yukarıdan aşağıya bir sıra izler ve üstteki unsur alttakini bertaraf eder.
| Sıra | Unsur | Örnek çelişki |
|---|---|---|
| 1 | Trafiği düzenleme ve denetimle görevli kişiler | Işık yeşil, görevli “dur” diyor → görevliye uyulur |
| 2 | Işıklı ve sesli trafik işaretleri | Işık kırmızı, levha “sağa dön” → ışığa uyulur |
| 3 | Trafik işaret levhaları | Levha 30 km/s, yerde farklı işaretleme → levhaya uyulur |
| 4 | Yer işaretlemeleri (çizgiler, oklar) | Üst sıradaki unsur yoksa yer işaretlemesi esastır |
Bu sıralamanın pratik sonucu, kaza dosyalarında sürücünün “levhada öyle yazıyordu” savunmasının her zaman geçerli olmamasıdır. Görevlinin işareti varken levhaya uymak kusur doğurur; aynı şekilde ışık çalışırken yerdeki çizgiye dayanmak savunma değildir. Kavşaklardaki geçiş önceliği düzenini kavşakta geçiş önceliği kusur oranı yazımızda, kavşak türlerini ise kavşak türleri nelerdir rehberimizde ele aldık.
Dur işareti ve görevlinin ikazı
İşaret hiyerarşisinin en üstünde yer alan görevli ikazına uymamak, Kanun’da ayrı ve ağır bir yaptırıma bağlanmıştır. Trafiği düzenlemekle görevli kişilerin dur ikazına, ışıklı ve sesli uyarılara ya da işaretlere rağmen durmadan kaçmak, yalnızca idari yaptırım değil, aracın trafikten men edilmesi ve ehliyete el konulması gibi sonuçlar da doğurabilir. 7574 sayılı Kanun bu alandaki yaptırımları belirgin biçimde ağırlaştırmıştır; ayrıntısını dur ihtarına uymama cezası 2026 yazımızda verdik.
Kırmızı ışık ihlali de aynı maddeye dayanır ve kademeli bir sistemle yaptırıma bağlanmıştır: tekrarlanan ihlallerde ceza artar ve belirli sayıya ulaşıldığında sürücü belgesi geri alınır ya da iptal edilir. Kademelerin nasıl işlediğini kırmızı ışık cezası 2026: kademeli sistem yazımızda tablo hâlinde anlattık. Kontrol noktasında durmama, ağırlık ve boyut denetiminden kaçma gibi hâller ise ayrı maddelerde düzenlenmiştir ve plaka üzerinden ağır para cezası doğurur; bunu aşırı yükleme (tonaj) cezası yazımızda ele aldık.
Trafik işaret levhalarının türleri ve hukuki değeri
Karayolları Trafik Yönetmeliği, işaret levhalarını işlevlerine göre gruplandırır ve her grubun bağlayıcılığı farklıdır. Tehlike uyarı işaretleri, yolun yapısından veya çevresinden doğan bir tehlikeyi önceden bildirir; bunlara uymamak tek başına ceza doğurmasa da, uyarıya rağmen hızını ayarlamayan sürücü kaza hâlinde kusurlu bulunur. Trafik tanzim işaretleri, doğrudan bir emir ya da yasak içerir: girişi olmayan yol, sola dönülmez, azami hız sınırı, park yasağı gibi levhalar bu gruptadır ve ihlalleri doğrudan idari yaptırıma bağlıdır. Bilgi işaretleri ise yön, mesafe ve tesis bilgisi verir; bağlayıcı bir emir içermez.
Bu ayrım, itiraz dilekçesinde kullanılabilecek somut bir dayanak sağlar. Tutanakta yazılan ihlalin, olay yerindeki levhanın türüyle örtüşüp örtüşmediği kontrol edilmelidir. Örneğin yalnızca tehlike uyarı işareti bulunan bir yol kesiminde “tanzim işaretine uymama” gerekçesiyle ceza kesilmesi hukuka aykırıdır. Aynı şekilde geçici işaretlemeler de önemlidir: yol çalışması nedeniyle konulan geçici hız sınırı ya da şerit kapatma işaretleri, çalışma bittiğinde kaldırılmak zorundadır. Kaldırılmayan geçici işarete dayanan ceza, işaretin fiilen geçerliliğini yitirdiği ileri sürülerek tartışılabilir; bu iddianın ispatı için olay yerinin tarihli fotoğrafı ve çalışma kaydının idareden istenmesi gerekir.
Işıklı işaretler: sarı ışık, ok ışığı ve arıza hâli
Işıklı işaretlerin anlamı yönetmelikte tanımlanmıştır ve uygulamada en çok tartışma sarı ışıkta çıkar. Sarı ışık, kırmızıya geçişi bildirir; kural, sarı yandığında durma çizgisinden önce güvenle durulabiliyorsa durmaktır. Aracın durma çizgisine çok yaklaştığı ve ani frenin arkadan çarpma riski doğuracağı hâllerde geçiş yapılması, kaza dosyalarında kusur değerlendirmesinde dikkate alınır. Yanıp sönen sarı ışık ise kavşağın kontrolsüz olduğunu ve dikkatle geçilmesi gerektiğini gösterir; bu durumda genel geçiş önceliği kuralları uygulanır.
Ok biçimindeki ışıklar yalnızca gösterdikleri yön için geçerlidir; yeşil ok yanarken diğer yönlere hareket edilemez. Işıklı işaretin arızalanması hâlinde kavşak kontrolsüz kavşak gibi değerlendirilir ve öncelik kuralları devreye girer; görevli varsa onun işareti esas alınır. Arızalı ışık nedeniyle meydana gelen kazalarda, ışığın bakımından sorumlu idarenin hizmet kusuru da tartışılabilir. Kırmızı ışık ihlalinin kademeli yaptırım sistemini kırmızı ışık cezası 2026 yazımızda, kavşaklardaki öncelik düzenini ise kavşakta geçiş önceliği kusur oranı rehberimizde ele aldık.
Şerit ve yer işaretlemeleri (KTK m.46)
Kanun’un 46. maddesi, sürücülerin araçlarını gidiş yönüne göre yolun sağından, şeritler çizilmişse çizgilerle belirlenen şeritten sürmesini ve şeridi izlemeyi düzenler. Şerit değiştirme, ancak güvenliğin sağlanması ve gerekli işaretin verilmesi koşuluyla yapılabilir. Sürekli çizgiyi geçmek, şeride tecavüz etmek ve şerit ortasında seyretmek bu maddenin ihlalidir.
Şerit ihlali kaza doğurduğunda kusur değerlendirmesinde belirleyici olur; şeridini terk eden sürücü kural olarak kusurlu sayılır. Şerit ihlalinin kusur oranına etkisini şerit ihlali ve şeride tecavüz kusur oranı yazımızda, geçme yasağında sollamanın sonuçlarını ise geçme yasağında sollama kusur oranı rehberimizde ayrıntılı ele aldık.
| Yer işaretlemesi | Anlamı | İhlalin sonucu |
|---|---|---|
| Devamlı (kesiksiz) çizgi | Şerit değiştirme ve geçme yasak | İdari ceza; kazada asli kusur |
| Kesik çizgi | Güvenli olduğunda şerit değiştirilebilir | İşaret verilmeden değiştirmede kusur |
| Yönlendirme okları | Şeridin gideceği yönü gösterir | Okun dışına çıkmak ihlaldir |
| Yaya geçidi çizgileri | Yayanın geçiş önceliği alanı | Üzerinde durmak ve geçmemek ihlal |
| Taralı (kanalize) alanlar | Araç giremez | Kaza hâlinde kusur artırıcı |
| Durma çizgisi | Işık ve dur işaretinde durulacak sınır | Aşmak kırmızı ışık ihlali sayılabilir |
Otoyol ve erişme kontrollü karayolları (KTK m.44 ve devamı)
Otoyollar, giriş ve çıkışın yalnızca belirli noktalardan yapıldığı, erişme kontrolü uygulanan karayollarıdır. Kanun ve yönetmelik, bu yollarda bazı kullanıcılara ve araçlara giriş yasağı getirir. Yasak, hem giren kişi bakımından idari yaptırım doğurur hem de kaza hâlinde kusur değerlendirmesini kökten etkiler.
- Yayalar ve hayvanlar: Otoyola yaya olarak girmek ve hayvan sokmak yasaktır; yaya kazasında bu, ağır kusur sebebidir.
- Bisiklet, motorlu bisiklet ve elektrikli scooter: Azami hızı düşük araçların otoyola girişi yasaktır.
- Traktör ve iş makineleri: Yapısı ve hızı itibarıyla otoyola uygun olmayan araçlar giremez; traktörle karayolu kullanımını traktör ve tarım araçlarıyla karayoluna çıkma yazımızda ele aldık.
- Geri gitme ve dönüş: Otoyolda geri manevra yapmak, orta refüjden dönmek ve ters yöne girmek en ağır ihlallerdendir.
- Duraklama ve park: Otoyolda zorunluluk dışında durmak yasaktır; arıza hâlinde araç emniyet şeridine alınır ve uyarı işaretleri konulur.
Otoyol ihlallerinde ceza, ihlalin türüne göre değişir; ters yöne girmek ve geri manevra gibi hâller 7574 sonrası ağır yaptırım grubundadır ve ehliyete el konulmasını gerektirebilir. Ters yön ihlalinin sonuçlarını ve kademelerini ilgili rehberlerimizde ayrıntılı verdik.
Otoyolda giriş, çıkış ve hız düzeni
Otoyolda kazaların önemli bölümü, düz seyir sırasında değil giriş ve çıkış noktalarında yaşanır. Otoyola giriş, hızlanma şeridinde trafiğin hızına ulaşarak ve akışa uygun bir boşluk bulunarak yapılır; giriş yapan sürücü, anayoldaki araçların geçişine öncelik vermek zorundadır. Hızlanma şeridi bitmeden anayola geçilememesi hâlinde durmak yerine, şeridin sonuna kadar hız ayarlaması yapılması beklenir; şeridin sonunda durup beklemek arkadan çarpma riskini doğurur ve kusur sebebidir. Çıkışta ise yavaşlama, anayolda değil yavaşlama şeridine girildikten sonra yapılır; anayolda erken frenleme zincirleme kazaların tipik sebebidir.
Otoyollarda hız düzeni iki yönlüdür: azami hız sınırının yanında asgari hız sınırı da uygulanır. Yapısı gereği bu asgari hıza ulaşamayan araçların otoyola girişi yasaktır. Şerit kullanımında da özel bir kural vardır: sol şerit sürekli seyir için değil, geçiş için ayrılmıştır; geçiş tamamlandıktan sonra sağ şeride dönülmesi gerekir. Sol şeritte gereksiz seyir, hem trafiği aksatan bir davranış hem de sıkışan trafikte sağdan geçme girişimlerine yol açarak kaza riskini artıran bir ihlaldir. Hız sınırının aşılmasına bağlanan kademeli yaptırımları ve ehliyet sonuçlarını hız sınırı ihlali cezaları 2026 yazımızda tablo hâlinde verdik.
Emniyet şeridi: hangi hâllerde kullanılabilir?
Emniyet şeridi, taşıt yolunun sağında bulunan ve normal trafiğe kapalı olan alandır. Kullanımı yalnızca zorunlu hâllerle sınırlıdır: aracın arızalanması, kaza yapması, sağlık sorunu gibi durumlarda araç emniyet şeridine alınır; ayrıca geçiş üstünlüğüne sahip araçların görev sırasında kullanımı mümkündür. Bunun dışında trafiği geçmek amacıyla emniyet şeridini kullanmak, Kanun’un yasakladığı ve ağır yaptırıma bağladığı ihlallerdendir.
Emniyet şeridi ihlalinin iki ayrı sonucu vardır. Birincisi idari yaptırımdır; bu ihlal, yaptırım ağırlığı bakımından en üst gruplarda yer alır ve ceza puanı doğurur. İkincisi, emniyet şeridinde bekleyen arızalı araca ya da orada görev yapan ekiplere çarpma hâlinde ortaya çıkan ağır sorumluluktur. Bu nedenle emniyet şeridinde duran aracın da yükümlülüğü vardır: dörtlü flaşör yakılmalı, reflektörlü uyarı işareti konulmalı ve araçtakiler mümkünse bariyerin dışına çıkmalıdır. Aksi hâlde meydana gelen kazada kusur, çarpan sürücüyle paylaştırılır.
Okul geçidi, çalışma alanı ve geçici düzenlemeler
Bazı yol kesimlerinde işaret düzeni geçici olarak değiştirilir ve bu değişiklik, kalıcı işaretlerin önüne geçer. Okul geçitlerinde görevlendirilen okul geçidi görevlisinin işareti, hiyerarşinin en üstündeki “trafiği düzenlemekle görevli kişi” kapsamındadır; görevlinin durdurma işaretine rağmen geçmek, yeşil ışıkta bile ihlaldir. Okul çevrelerinde ayrıca hız sınırı düşürülür ve bu sınır levhayla duyurulur; okul çevresi kazalarında sürücünün öngörü yükümlülüğü ağırlaştığından, sınıra uyulmuş olsa bile çocukların bulunduğu bir alanda hızın yola uygun ayarlanmadığı gerekçesiyle kusur verilebilir.
Yol çalışması alanlarında ise geçici işaretleme düzeni uygulanır: uyarı levhaları, şerit daraltma işaretleri, geçici hız sınırı ve gece görünürlük düzenekleri konulmak zorundadır. Bu düzeneklerin eksikliği doğrudan hizmet kusuru doğurur ve çalışmayı yürüten idare ya da yüklenici sorumlu tutulur. Çalışma alanında meydana gelen kazalarda ilk toplanması gereken deliller, alanın uyarı levhalarını ve aydınlatmasını gösteren tarihli fotoğraflar ile çalışma ruhsatına ilişkin kayıtlardır. Bozuk yol ve eksik levha nedeniyle doğan kazalarda idareye karşı izlenecek yolu bozuk yol veya eksik levha yüzünden kaza yazımızda; okul servisi ve öğrenci taşımacılığına ilişkin kuralları ise okul servisi kuralları ve cezaları rehberimizde ele aldık.
İşaret eksikse ya da yanlışsa: idarenin sorumluluğu
Trafik işaretlerinin konulması, bakımı ve görünürlüğünün sağlanması yolun bakımından sorumlu idarenin görevidir; şehir içinde belediye, devlet ve il yollarında Karayolları Genel Müdürlüğü bu görevi yürütür. Levhanın hiç bulunmaması, devrilmiş ya da ağaçla kapanmış olması, yer işaretlemelerinin silinmesi, hız sınırının yanlış gösterilmesi ya da çalışma alanının uyarısız bırakılması hizmet kusurudur.
Bunun iki sonucu olur. Birincisi, işarete dayanan bir ihlalden ceza kesilmişse, işaretin bulunmadığı veya görünmediği ispat edilerek itiraz edilebilir; olay yeri fotoğrafı ve tarih bilgisi bu itirazın temelidir. İkincisi, eksik ya da hatalı işaret nedeniyle kaza meydana gelmişse, idareye karşı idari yargıda tam yargı davası açılabilir ve kusur idare ile sürücü arasında paylaştırılır. Bu davanın nasıl kurulacağını bozuk yol veya eksik levha yüzünden kaza yazımızda ayrıntılı anlattık.
İşaret ihlallerinde ceza, ceza puanı ve itiraz
İşaretlere uymama ihlalleri idari para cezasının yanında ceza puanı da doğurur. Ceza puanı, Karayolları Trafik Kanunu m.118 ve yönetmelik ekindeki tabloya göre işlenir; bir yıl içinde yüz puana ulaşan sürücünün belgesi geri alınır. Puanların hangi ihlalde kaç olduğunu trafik ceza puanı rehberimizde verdik.
Ödeme ve itiraz kuralları Kabahatler Kanunu’ndan gelir: tebliğden itibaren on beş gün içinde ödemede dörtte bir indirim uygulanır (m.17/6), ekonomik durumu elverişsiz olan için bir yıl içinde dört eşit taksit talep edilebilir (m.17/3) ve itiraz aynı süre içinde Sulh Ceza Hâkimliğine yapılır (m.27). Ödemek itiraz hakkını düşürmez. Bu kuralların tamamını trafik cezalarında ödeme, indirim, taksit, itiraz ve zamanaşımı rehberimizde madde madde topladık.
| İtiraz sebebi | Delil | Not |
|---|---|---|
| Levha yok, devrilmiş veya görünmüyordu | Tarihli fotoğraf, sokak görüntüsü, tanık | En güçlü sebep; işaret olmadan yasak doğmaz |
| Yer işaretlemesi silinmişti | Olay yeri fotoğrafı, idareye başvuru kaydı | Hizmet kusuru tartışması açılır |
| Görevli işaretine uyuldu, ışık ihlali yazıldı | Kamera kaydı, tanık, görev kaydı | Hiyerarşi gereği görevli üstündür |
| Emniyet şeridi zorunlulukla kullanıldı | Çekici/servis kaydı, hastane belgesi | Zorunluluk somut belgeyle ispatlanır |
| Tutanakta dayanak madde yazılmamış | Tutanağın kendisi | Kabahatler K. m.25 |
| Araç ihlal tarihinde satılmış veya kiradaydı | Noter senedi, kira sözleşmesi | KTK m.116 uyarınca muhatap değişir |
Yargı Yolu ve Süreler: KTK m.110, İYUK m.13 ve KTK m.115
Eksik veya hatalı işaret nedeniyle zarara uğrayan sürücünün karşılaştığı ilk soru, davanın hangi yargı düzeninde açılacağıdır. Cevap, zararın araçtan mı yoldan mı kaynaklandığına göre değişir.
Araç kaynaklı zarar adli yargıda: KTK m.110. İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanun’dan doğan sorumluluk davaları adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması bu hükmün uygulanmasını önlemez. Yani karşı araç bir belediye veya kamu aracı olsa dahi, tazminat davası asliye hukuk mahkemesinde açılır.
Yol ve işaret kaynaklı zarar idari yargıda. Buna karşılık zarar bir araçtan değil, yolun yapım, bakım ve işaretlenmesindeki eksiklikten doğuyorsa uyuşmazlık hizmet kusuruna dayanır ve idari yargıda çözülür. Levhanın hiç bulunmaması, devrilmiş ya da görünmez hâlde olması, yer işaretlemelerinin silinmesi veya çalışma alanının uyarısız bırakılması bu kapsamdadır. Ayrım basittir: çarpan bir araç varsa adli yargı, yolun kendisi kusurluysa idari yargı.
Tam yargı davası: İYUK m.2. İdari dava türleri arasında, idari işlem ve eylemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları sayılır. Eksik işaretleme bir idari eylem olduğundan, maddi ve manevi zararın tazmini bu dava türüyle istenir.
Zorunlu ön başvuru: İYUK m.13. Bu davanın atlanamayacak bir ön aşaması vardır: idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların, dava açmadan önce bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. İstek kısmen veya tamamen reddedilirse tebliği izleyen günden; altmış gün içinde cevap verilmezse bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılır.
Doğru muhatap. Başvurunun yolun bakımından sorumlu idareye yapılması gerekir: şehir içi yollarda ilgili belediye, devlet ve il yollarında Karayolları Genel Müdürlüğü. Yanlış idareye yapılan başvuru süreyi korumaz; bu nedenle kaza yerinin hangi yol ağında kaldığı, kaza tespit tutanağı ve yol envanteri üzerinden belirlenmelidir.
Delilin zamanında toplanması. Levha eksikliği sonradan giderilebilen bir olgudur; idare eksikliği tamamladığında ispat güçleşir. Bu nedenle olay günü tarih ve konum bilgisi taşıyan fotoğraf, kaza tespit tutanağına işaret eksikliğinin yazdırılması ve gerekiyorsa HMK m.400 uyarınca delil tespiti istenmesi belirleyicidir.
Cezanın ödeme takvimi: KTK m.115. Ceza tarafında özel hüküm işler: ödeme derhâl yapılmadığı takdirde para cezalarının, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay yüzde beş faiz uygulanır; ay kesirleri tam ay sayılır ve bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez. Süresinde ödenmeyenler için ayrıca 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
İki süreyi karıştırmayın. Ayrım nettir: indirimli ödeme için bir ay, itiraz için on beş gün. On beş gün geçtiğinde itiraz hakkı düşer ama indirimli ödeme imkânı ayın sonuna kadar sürer; ödeme yapılması da itiraz hakkını düşürmez.
Tebligat usulsüzse süre işlemez: 7201 s.K. m.21 ve m.35. Muhatap adreste bulunmazsa evrak muhtar, ihtiyar heyeti azası veya zabıta amirine imza karşılığı teslim edilir ve kapıya ihbarname yapıştırılır; bu usule uyulmadan yapılan tebligat usulsüzdür. Buna karşılık adresini değiştirip bildirmeyen ve adres kayıt sisteminde de adresi tespit edilemeyen kişide evrak eski adrese asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Usulsüzlük iddiasında 7201 s.K. m.32 uyarınca beyan edilen öğrenme tarihi tebliğ tarihi kabul edilir.
Yargı yolu, süre ve dayanak haritası
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Araç kaynaklı zarar | Kamu aracı dâhil adli yargı | KTK m.110 |
| Yol ve işaret kusuru | Hizmet kusuru; idari yargı | İYUK m.2 |
| Dava türü | Tam yargı davası | İYUK m.2 |
| Ön başvuru | Öğrenmeden bir yıl, eylemden beş yıl | İYUK m.13 |
| Cevapsızlık | Altmış gün sonunda ret sayılır | İYUK m.13 |
| Muhatap | Şehir içinde belediye, diğer yollarda KGM | KTK m.10 |
| Delil tespiti | Dava öncesi keşif ve bilirkişi | HMK m.400 |
| Ödeme süresi | Tebliğden bir ay | KTK m.115 |
| Gecikme faizi | Aylık yüzde beş; iki katı sınırı | KTK m.115 |
| İtiraz süresi | On beş gün; sulh ceza hâkimliği | Kabahatler K. m.27 |
| Peşin ödeme | Dörtte bir indirim; kanun yolunu etkilemez | Kabahatler K. m.17 |
| Usulsüz tebligat | Muhtara teslim ve kapıya ihbarname | 7201 s.K. m.21 |
| Adres değişikliği | Eski adrese asılma tebliğ sayılır | 7201 s.K. m.35 |
İtiraz dilekçesi örneği: levha bulunmayan yerde ihlal
…………… SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE
İTİRAZ EDEN: Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres
KARŞI TARAF: …… İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü
İTİRAZA KONU KARAR: ……/……/2026 tarih ve …… seri-sıra numaralı, trafik işaretine uymama nedeniyle düzenlenen idari para cezası karar tutanağı
TEBLİĞ TARİHİ: ……/……/2026
AÇIKLAMALAR
1. Adıma düzenlenen tutanakta, ……/……/2026 tarihinde …… caddesinde trafik işaretine uymadığım belirtilmiştir.
2. Ancak söz konusu yol kesiminde, iddia edilen yasağı gösteren herhangi bir trafik işaret levhası bulunmamaktadır. Ekli tarihli fotoğraflar ve görüntüler bu hususu açıkça ortaya koymaktadır.
3. Karayolları Trafik Kanunu m.47, sürücülerin işaret levhaları ve yer işaretlemelerinin verdiği talimatlara uymasını düzenler. İşaretin fiilen bulunmadığı bir yerde, işarete uymama gerekçesiyle idari yaptırım uygulanması hukuka aykırıdır.
4. Yol kesimindeki işaretlemenin ihlal tarihindeki durumunun, yolun bakımından sorumlu idareden sorulmasını ve varsa kamera kayıtlarının celbini talep ediyorum.
HUKUKİ SEBEPLER: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.46, 47; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.25, 27 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Ceza tutanağı, tebligat evrakı, tarihli olay yeri fotoğrafları, tanık, celbi istenen idare yazısı ve kamera kayıtları.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle itirazımın kabulü ile idari para cezası karar tutanağının kaldırılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. ……/……/2026
İtiraz Eden
Ad Soyad – İmza
İşaret ihlali cezası geldiğinde: kontrol listesi
- Tutanakta hangi maddeye dayanıldığı yazılı mı? Dayanak eksikse itiraz sebebidir.
- Olay yerine gidip işaret levhasını ve yer işaretlemesini tarihli olarak fotoğraflayın.
- Levha varsa görünür mü, ağaç veya araçla kapanmış mı bakın.
- Görevli işareti söz konusuysa kamera kaydı ve görev kaydının celbini isteyin.
- Emniyet şeridi kullanımında zorunluluk varsa çekici, servis veya hastane belgesini saklayın.
- Tebliğ tarihinden itibaren on beş günlük indirim ve itiraz süresini not edin.
- İşaret eksikliği kazaya yol açtıysa idareye karşı dava süresini kaçırmayın.
Sık sorulan sorular
Eksik levha yüzünden kaza yaptım; dava adli yargıda mı açılır?
KTK m.110 uyarınca kamu kuruluşlarına ait araçların sebebiyet verdiği zararlar dâhil bu Kanun’dan doğan sorumluluk davaları adli yargıda görülür. Ancak zarar bir araçtan değil yolun yapım, bakım ve işaretlenmesindeki eksiklikten doğuyorsa uyuşmazlık hizmet kusuruna dayanır ve idari yargıda tam yargı davasıyla çözülür.
İdareye karşı dava açmadan önce başvuru zorunlu mu?
İYUK m.13 uyarınca idari eylemlerden hakları ihlal edilenlerin, eylemi öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurmaları gerekir; isteğin reddi veya altmış gün içinde cevap verilmemesi hâlinde dava süresi içinde dava açılabilir.
Başvuruyu hangi idareye yapmalıyım?
Yolun bakımından sorumlu idareye yapılmalıdır: şehir içi yollarda ilgili belediye, devlet ve il yollarında Karayolları Genel Müdürlüğü. Yanlış idareye yapılan başvuru süreyi korumaz; kaza yerinin hangi yol ağında kaldığı kaza tespit tutanağı ve yol envanteri üzerinden belirlenmelidir.
Levha eksikliğini nasıl ispatlarım?
Levha eksikliği sonradan giderilebilen bir olgudur. Olay günü tarih ve konum bilgisi taşıyan fotoğraf çekilmeli, kaza tespit tutanağına işaret eksikliği yazdırılmalı ve gerekiyorsa HMK m.400 uyarınca dava açılmadan önce delil tespiti istenmelidir.
Cezayı ne kadar sürede ödemeliyim, itiraz süresiyle aynı mı?
KTK m.115 uyarınca ceza, tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir; ödenmeyen cezalara her ay yüzde beş faiz uygulanır, ay kesirleri tam ay sayılır ve bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez. İtiraz süresi ise Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca on beş gündür; iki süre birbirinin yerine geçmez.
Işık yeşil, görevli dur diyor; hangisine uyulur?
Görevliye. KTK m.47’deki sıra düzeninde trafiği düzenlemekle görevli kişiler ışıklı işaretlerin üzerindedir.
Levha ile yerdeki çizgi çelişirse ne yapılır?
Levhaya uyulur; sıra düzeninde işaret levhaları yer işaretlemelerinin üzerindedir.
Levha yoksa yasak var sayılır mı?
İşarete dayanan yasaklarda hayır. Ancak Kanun’un doğrudan saydığı yasaklar (kavşak, yaya geçidi, durak gibi) levha olmasa da geçerlidir.
Emniyet şeridi hangi hâllerde kullanılabilir?
Arıza, kaza, sağlık sorunu gibi zorunlu hâllerde ve geçiş üstünlüğüne sahip araçların görevi sırasında; trafiği geçmek amacıyla kullanılamaz.
Emniyet şeridinde duran araç ne yapmalı?
Dörtlü flaşör yakılmalı, reflektörlü uyarı işareti konulmalı ve araçtakiler mümkünse bariyer dışına çıkmalıdır; aksi hâlde kazada kusur paylaşılır.
Otoyola yaya olarak girmek yasak mı?
Evet. Otoyol ve erişme kontrollü yollara yaya, hayvan ve azami hızı düşük araçların girişi yasaktır; kazada ağır kusur doğurur.
Otoyolda geri manevra yapmanın sonucu nedir?
En ağır ihlallerdendir; idari para cezasının yanında ehliyete el konulması gündeme gelebilir ve kazada asli kusur doğurur.
Kesiksiz çizgiyi geçmek ihlal mi?
Evet. Devamlı çizgide şerit değiştirme ve geçme yasaktır; kaza hâlinde asli kusur sebebidir.
Silik çizgi nedeniyle ceza yedim, ne yapabilirim?
Tarihli olay yeri fotoğraflarıyla Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz edebilir, ayrıca hizmet kusuru bakımından idareye başvurabilirsiniz.
Eksik levha yüzünden kaza yaptım, kime dava açarım?
Yolun bakımından sorumlu idareye (belediye veya Karayolları) idari yargıda tam yargı davası açılır; kusur paylaştırılır.
İşaret ihlali ceza puanına işler mi?
Evet. Ceza puanı KTK m.118 ve yönetmelik ekindeki tabloya göre işlenir; bir yılda yüz puana ulaşan sürücünün belgesi geri alınır.
Görevlinin dur ikazına uymamanın sonucu nedir?
Ağır yaptırım grubundadır; idari para cezasının yanında aracın men’i ve ehliyete el konulması gündeme gelebilir.
Sarı ışıkta geçmek ihlal mi?
Kural, durma çizgisinden önce güvenle durulabiliyorsa durmaktır. Ani frenin arkadan çarpma riski doğurduğu hâller kusur değerlendirmesinde dikkate alınır.
Işık arızalıysa kavşaktan nasıl geçilir?
Kavşak kontrolsüz sayılır ve genel geçiş önceliği kuralları uygulanır; görevli varsa onun işareti esastır.
Yol çalışması bitti ama geçici levha duruyor; ceza geçerli mi?
İşaretin fiilen geçerliliğini yitirdiği ileri sürülerek itiraz edilebilir; tarihli fotoğraf ve çalışma kaydının idareden celbi istenmelidir.
İşaret ihlali cezasına nereye itiraz edilir?
Tebliğden itibaren on beş gün içinde cezayı veren birimin bulunduğu yer Sulh Ceza Hâkimliğine; harç alınmaz ve ödemek itirazı düşürmez.
İlgili Rehberler
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.44, 46, 47, 118 ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümlerine dayanır. Somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.


