Park ve Duraklama Kuralları 2026: Yasak Yerler, Aracın Çekilmesi, Otopark Ücreti ve İtiraz (KTK m.60-61, m.79)

Park cezası, trafikte en sık kesilen ama en çok yanlış bilinen yaptırımdır: duraklama ile parketme aynı şey değildir, her park ihlali aracın çekilmesini gerektirmez ve çekilen aracın otopark ücreti her hâlde ödenmez. Bu rehber, park ve duraklama düzenini Karayolları Trafik Kanunu’nun 60, 61 ve 79. maddeleri ile Kabahatler Kanunu hükümlerine dayanarak anlatır. Ankara’daki dosyanız için bize 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.

Duraklama ile parketme arasındaki fark

Karayolları Trafik Kanunu iki kavramı birbirinden ayırır. Duraklama, trafik zorunlulukları dışında aracın yolcu indirip bindirmek, eşya yüklemek veya boşaltmak gibi kısa süreli ihtiyaçlarla durdurulmasıdır. Parketme ise aracın, duraklamayı gerektiren hâller dışında bırakılmasıdır. Ayrımın pratik ölçütü sürenin uzunluğu değil, durdurmanın sebebi ve sürücünün araçla ilişkisidir: sürücünün araç başında olduğu ve kısa süreli bir zorunlulukla durduğu hâller duraklama; aracın bırakılıp uzaklaşıldığı hâller park sayılır.

Bu ayrım cezanın kesilip kesilmeyeceğini belirler. Kanun, duraklamanın yasak olduğu yerleri m.60’ta sayar; m.61 ise parketmenin yasak olduğu yerleri düzenler ve duraklamanın yasak olduğu yerlerde parketmenin de yasak olduğunu hükme bağlar. Yani m.60’taki liste, park bakımından da geçerlidir; m.61 buna ek yasaklar getirir. Sürücünün “sadece bir dakika durdum” savunması, durulan yer m.60 kapsamındaysa sonuç doğurmaz.

Duraklamanın yasak olduğu yerler (m.60)

Kanun’un 60. maddesi, duraklamanın yasak olduğu yerleri sayar. Bu yerler, görüşü kapatan, trafiği tehlikeye düşüren ya da başka araçların hareketini engelleyen noktalardır.

Bu yerlerde duraklamak da parketmek de yasaktır; tutanak “duraklama” mı “park” mı olarak düzenlenmiş olursa olsun, dayanak maddesi doğru gösterilmelidir. Tutanakta dayanağın açıkça yazılması Kabahatler Kanunu m.25’in gereğidir ve eksikliği itiraz sebebi oluşturur; ayrıntısını trafik cezası tutanağında zorunlu unsurlar yazımızda ele aldık.

Parketmenin yasak olduğu yerler (m.61)

61. madde, duraklama yasaklarına ek olarak park bakımından özel yasaklar getirir. Bunların ortak amacı, aracın uzun süreli bırakılmasının başkalarının hakkını ve trafik güvenliğini ihlal etmesini önlemektir.

• Parketmenin trafik işaretiyle yasaklandığı yerler.
• Yangın musluklarına, yangın söndürme tesislerine ve acil çıkış ağızlarına yakın mesafeler.
• Yollarda, geçiş yollarının ve girişlerin önü ile üzeri — apartman ve iş yeri girişlerinin kapatılması bu kapsamdadır.
• Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının durakları ve bunları belirleyen işaretlerin çevresi.
• Belirlenmiş yaya ve engelli yolları ile bunlara ayrılan alanlar.
• Taşıt yolu üzerinde, ikinci sıraya park (çift sıra park).
• Kurallara uygun şekilde parketmiş araçların çıkışını engelleyecek şekilde bırakma.
• Karayolunu kullananlar için tehlike yaratacak ve trafiği engelleyecek diğer yerler.

Engellilere ayrılmış park yerlerine izinsiz park, uygulamada ayrıca ağırlaştırılmış yaptırıma tabidir ve belediye düzenlemeleriyle desteklenir. Apartman girişinin kapatılması ise hem trafik ihlali hem de komşuluk hukuku bakımından sorumluluk doğurur; aracın çıkışının engellenmesi nedeniyle uğranılan somut zarar, haksız fiil hükümlerine göre istenebilir.

Araç kaldırma (çekici) ve otopark ücreti (m.79)

Karayolları Trafik Kanunu m.79, park yasağına aykırı olarak bırakılan ve trafiği tehlikeye düşüren ya da engelleyen araçların, trafik zabıtasınca ya da yetkili birimlerce kaldırılabileceğini düzenler. Kaldırma bir cezalandırma değil, tedbirdir; amacı trafiğin akışını ve güvenliğini sağlamaktır. Bu nedenle her park ihlali kaldırmayı gerektirmez: aracın bulunduğu yerin trafiği fiilen engelleyip engellemediği belirleyicidir.

Kaldırma ve otopark giderleri araç sahibinden tahsil edilir. Uygulamada iki ayrı kalem doğar: çekici hizmet bedeli ve otoparkta geçirilen süre için günlük ücret. Bu bedeller, belediye meclisi kararlarıyla ya da yetkili idarece belirlenen tarifelere dayanır; tarifeye aykırı ya da fahiş ücret talebi itiraza açıktır. Aracın alınması geciktikçe otopark ücreti büyüdüğünden, itiraz süreci beklenmeden aracın teslim alınması, ardından ödenen bedelin iadesinin istenmesi çoğu zaman daha lehe sonuç verir.

Çekim sırasında araçta hasar oluşursa, zarar çekici hizmetini yürüten kişi ya da işletmeden istenir. Bu hâlde ilk adım, aracı teslim alırken hasarı tutanağa geçirmek ve fotoğraflamaktır; teslim tutanağını kayıtsız imzalamak sonraki talebi zorlaştırır. Yediemin otoparkı ücretlerine itiraz için izlenecek yolu yediemin otopark ücretine itiraz dilekçesi örneği yazımızda gösterdik.

Arızalanan araç: dörtlü flaşör, reflektör ve çekme kuralları

Taşıt yolunda arızalanan araç, kural olarak park hâlinde sayılmaz; ancak trafiği tehlikeye düşürmemek için sürücüye bir dizi yükümlülük yüklenir. Araç, mümkün olan en kısa sürede taşıt yolu dışına çıkarılmalı, çıkarılamıyorsa dörtlü flaşör yakılmalı ve aracın önüne ve arkasına, gelen sürücülerin yeterli mesafeden görebileceği biçimde reflektörlü uyarı işareti konulmalıdır. Gece ve görüşün az olduğu hâllerde bu yükümlülük daha da ağırlaşır; işaret konulmadan bırakılan araca arkadan çarpma hâlinde kusur, aracı bırakan sürücüyle paylaştırılır.

Aracın çekilmesi de kurala bağlıdır. Arızalı aracın başka bir araçla çekilmesinde halat veya bağlantı ekipmanının uygun olması, çekilen araçta sürücünün bulunması ve azami hız sınırlarına uyulması gerekir. Otoyollarda arızalı aracın çekilmesi ayrı kurallara tabidir ve genellikle yetkili çekicilerle yapılır. Arıza nedeniyle yol kenarında bırakılan aracın uzun süre kalması hâlinde ise durum park ihlaline dönüşebilir; bu nedenle çekici çağrıldığına ilişkin kayıt, servis fişi ya da yol yardım belgesi saklanmalıdır. Bu belgeler, sonradan kesilen park cezasına itirazda zorunluluk hâlinin ispatı bakımından belirleyicidir.

Trafik zabıtası dışındaki birimlerin yetkisi

Park ihlallerinde tutanağı kimin düzenleyebileceği, itirazda sık gündeme gelen bir konudur. Karayolları Trafik Kanunu m.6, trafik zabıtası ve genel zabıta görevlilerinin yetkisini düzenler; belediye zabıtası ise kendi mevzuatından doğan yetkilerle işlem yapar. Uygulamada belediye zabıtası, ücretli park alanları, kaldırım işgali ve trafik düzenine ilişkin belediye kararlarının ihlali bakımından yetkilidir; trafik idari para cezası kesme yetkisi ise sınırlıdır ve mevzuatta gösterilen hâllerle çerçevelenmiştir.

Bunun pratik sonucu şudur: tutanağı düzenleyen birimin o işlem bakımından yetkili olup olmadığı, itirazın ilk kontrol noktalarından biridir. Yetkisiz birimce düzenlenen idari yaptırım kararı hukuka aykırıdır ve kaldırılması gerekir. Kabahatler Kanunu m.22, kabahat dolayısıyla idari yaptırım kararı vermeye ilgili kanunda açıkça gösterilen kurul, makam veya kamu görevlilerinin yetkili olduğunu; m.23 ise Cumhuriyet savcısının ve m.24 mahkemenin hangi hâllerde karar verebileceğini düzenler. İtiraz dilekçesinde tutanağı düzenleyen birimin ve dayanak maddesinin açıkça sorgulanması, çoğu zaman esasa ilişkin tartışmadan önce sonuç verir.

Ceza kime kesilir? (m.116)

Park ihlallerinde sürücü çoğunlukla araç başında olmadığından, ceza Karayolları Trafik Kanunu m.116 uyarınca tescil plakasına göre araç sahibi adına düzenlenir. Araç sahibi, ihlal anında aracı kullanan kişiyi bildirebilir; bildirmezse ceza kendisine kalır. 7574 sayılı Kanun’la m.116’ya eklenen fıkra kiralık araçlar bakımından farklı bir düzen getirmiştir: aracın ihlal tarihinde kiralandığı, kolluğun erişimine açık kiralama verilerinden tespit edilebiliyor ve kiracının tebligata elverişli adresi biliniyorsa tutanak doğrudan kiracı adına düzenlenir ve ceza kiracıdan tahsil edilir.

Satılan araçta belirleyici olan ihlal tarihindeki tescil kaydıdır; noter satışı yapılmış ve tescile işlenmişse eski malik sorumlu tutulamaz. Devir ve tescil düzenini araç tescil ve devir işlemleri yazımızda ayrıntılı ele aldık. Şirket araçlarında ceza şirkete tebliğ edilir; bedelin çalışana yansıtılması ancak yazılı sözleşme hükmü veya çalışanın rızası ile ve İş Kanunu’nun ücret kesintisine ilişkin sınırları içinde mümkündür.

Park ihlali kazaya yol açarsa: kusur ve tazminat

Hatalı park, çoğu zaman yalnızca idari bir yaptırımla sonuçlanır; ancak kaza doğurduğunda hukuki sorumluluk da gündeme gelir. Uygulamada üç tipik tablo görülür. Birincisi, görüşü kapatan park: kavşağa ya da yaya geçidine çok yakın bırakılan araç, karşıdan gelen sürücünün ve karşıya geçen yayanın birbirini görmesini engeller; doğan kazada park eden araç sahibine kusur verilebilir. İkincisi, taşıt yolunu daraltan park: dar sokakta ikinci sıraya bırakılan araç, geçen aracın karşı şeride çıkmak zorunda kalmasına yol açar. Üçüncüsü, gece görünmeyen park: aydınlatmasız yolda, reflektörsüz ve flaşörsüz bırakılan araca arkadan çarpma.

Bu dosyalarda kusur, park edenin kural ihlali ile çarpan sürücünün dikkat ve hız yükümlülüğü karşılaştırılarak paylaştırılır. Bilirkişi incelemesinde çarpma noktası, görüş mesafesi, aydınlatma durumu ve aracın yolu ne kadar daralttığı esas alınır. Zorunlu trafik sigortası, park hâlindeki aracın sebep olduğu zararları da kural olarak karşılar; çünkü işletme hâli yalnızca hareket hâlini değil, aracın trafikte bulunmasından doğan tehlikeyi de kapsar. Kusur oranının nasıl belirlendiğini asli kusur ve tali kusur yazımızda ele aldık; kendi olayınız için kusur oranı bulma aracını kullanabilirsiniz. Kaza tespit tutanağına katılmıyorsanız kaza tespit tutanağına itiraz rehberimize bakabilirsiniz.

Belediye otoparkları, ücretli park ve zabıta işlemleri

Yol üzerindeki ücretli park uygulamaları, belediyelerin kendi düzenlemelerine dayanır ve trafik idari para cezasından ayrı bir hukuki rejime tabidir. Ücretli park alanında ücret ödenmemesi hâlinde uygulanan bedel, bir idari para cezası değil, hizmet bedeli ya da belediye tarifesine dayanan bir alacaktır; buna karşı itiraz, Sulh Ceza Hâkimliğine değil, işlemi yapan idareye ve gerekiyorsa idari yargıya yöneltilir. Bu ayrımın karıştırılması, sürücülerin en sık süre kaybettiği noktadır.

Kaldırım ve yaya yolunun araçla işgali ise hem trafik hem de belediye zabıtası bakımından ihlaldir; işgal nedeniyle yayanın taşıt yoluna inmek zorunda kalması, sonrasında yaşanan kazada araç sahibine kusur verilmesine yol açabilir. Yaya güvenliğine ilişkin kuralları yaya hakları ve yaya kazasında sorumluluk yazımızda, zabıta işlemlerine karşı açık yolları ise zabıta işlemleri: işgal cezası, faaliyetten men ve el koymaya itiraz rehberimizde anlattık.

Site, apartman ve özel otoparklarda park

Karayolları Trafik Kanunu karayolunda uygulanır; site içi yollar ve kapalı otoparklar genel trafiğe açık olmadıkları ölçüde bu Kanun’un dışında kalır. Buralarda düzen, kat mülkiyeti mevzuatı ve yönetim planı ile kurulur. Kat malikleri kurulu, ortak alanlardaki park düzenini kararla belirleyebilir; karara aykırı park hâlinde yönetim, aracın kaldırılmasını kendi başına sağlayamaz ancak kurul kararının uygulanması için hukuki yollara başvurabilir. Başkasının park yerine bırakılan araç, o yerin tahsis edildiği malikin kullanımını engellediğinden el atmanın önlenmesi ve doğan zararın tazmini talep edilebilir.

Özel işletmeye ait ücretli otoparklarda ise ilişki bir hizmet sözleşmesidir. İşletme, aracı güvenli biçimde muhafaza etmekle yükümlüdür; otoparkta meydana gelen hasar ve hırsızlıkta sorumluluk işletmeye aittir ve girişteki “araçlarda meydana gelecek zarardan sorumlu değildir” ibareleri bu sorumluluğu tek başına ortadan kaldırmaz. Talep, giriş fişi, kamera kaydı ve hasar tespitiyle desteklenmelidir.

Ödeme, indirim ve itiraz

Park cezaları da diğer trafik idari para cezaları gibi Kabahatler Kanunu hükümlerine tabidir. m.17/6 uyarınca tebliğden itibaren on beş gün içinde ödemede cezanın dörtte üçü tahsil edilir; yani dörtte bir indirim uygulanır ve bu ödeme kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. m.17/3 uyarınca ekonomik durumu elverişsiz olan kişi için ilk taksitin peşin ödenmesi koşuluyla bir yıl içinde dört eşit taksit kararı verilebilir. Ödeme, indirim ve zamanaşımı kurallarının tamamını trafik cezalarında ödeme, indirim, taksit, itiraz ve zamanaşımı rehberimizde madde madde verdik; tutarları trafik cezası hesaplama aracıyla hesaplayabilirsiniz.

İtiraz, Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğ veya tefhimden itibaren on beş gün içinde cezayı veren birimin bulunduğu yer Sulh Ceza Hâkimliğine yapılır; harç alınmaz ve avukat zorunlu değildir. Hâkimliğin kararına karşı m.29 uyarınca yedi gün içinde bir sonraki numaralı Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz edilebilir ve verilen karar kesindir. Dilekçe örneğini trafik cezasına itiraz dilekçesi yazımızda verdik.

Çekici ve otopark bedelinin iadesi: dilekçe örneği

Sık sorulan sorular

Duraklama ile park arasındaki fark nedir?

Duraklama, yolcu indirip bindirme gibi kısa süreli zorunluluklarla durdurmadır; bunun dışındaki her bırakma parketmedir. Duraklamanın yasak olduğu yerde park da yasaktır.

Park yasağı levhası yoksa ceza kesilebilir mi?

Evet. Kanun’un 60 ve 61. maddelerinde sayılan yerlerde (kavşak, yaya geçidi, durak, geçiş yolu önü gibi) levha olmasa da yasak vardır.

Her park ihlalinde araç çekilir mi?

Hayır. KTK m.79 uyarınca kaldırma, park yasağına aykırılığın trafiği tehlikeye düşürmesi veya engellemesi hâlinde uygulanır.

Çekici ve otopark ücretini kim öder?

Kaldırma ve muhafaza giderleri araç sahibinden tahsil edilir; tarifeye aykırı ücret talebi itiraza açıktır.

Çekim sırasında aracım hasar gördü, ne yapmalıyım?

Hasarı teslim tutanağına geçirin ve fotoğraflayın; zarar, çekici hizmetini yürüten kişi veya işletmeden istenir.

Park cezası sürücüye mi araç sahibine mi kesilir?

Sürücü tespit edilemiyorsa KTK m.116 uyarınca tescil plakasına göre araç sahibine; kiralık araçlarda şartları varsa doğrudan kiracıya.

Apartman girişini kapatan araca ne yapılabilir?

Geçiş yolu önüne park m.61 kapsamında yasaktır; trafik birimine bildirilebilir, doğan somut zarar ayrıca haksız fiil hükümlerine göre istenebilir.

Engelli park yerine park etmenin sonucu nedir?

Engellilere ayrılmış alanlara izinsiz park yasaktır ve uygulamada ağırlaştırılmış yaptırıma tabidir; belediye düzenlemeleri de ek yaptırım öngörebilir.

Ücretli park bedeline nereye itiraz edilir?

Bu bedel idari para cezası değildir; itiraz işlemi yapan idareye, gerekiyorsa idari yargıya yöneltilir. Sulh Ceza Hâkimliği yolu buna açık değildir.

Site içi otoparkta park sorununda ne yapılır?

Site içi alanlar genel trafiğe açık olmadığı ölçüde kat mülkiyeti mevzuatına tabidir; kurul kararına aykırı park için el atmanın önlenmesi ve tazminat yoluna gidilebilir.

Ücretli otoparkta aracım zarar gördü, sorumluluk kimde?

İşletme aracı güvenli biçimde muhafaza etmekle yükümlüdür; girişteki sorumsuzluk ibareleri bu yükümlülüğü tek başına ortadan kaldırmaz.

Park cezasında indirim ve taksit var mı?

Evet. On beş gün içinde ödemede dörtte bir indirim (m.17/6); ekonomik durumu elverişsiz olan için bir yıl içinde dört eşit taksit (m.17/3).

Aracım arızalandı ve yolda kaldı; park cezası kesilir mi?

Arızalı araç kural olarak park sayılmaz; ancak dörtlü flaşör ve reflektörle uyarı yapılmalı, araç en kısa sürede yol dışına alınmalıdır. Çekici çağrısı ve servis kaydı zorunluluk hâlinin ispatıdır.

Belediye zabıtası trafik cezası kesebilir mi?

Belediye zabıtasının yetkisi kendi mevzuatıyla sınırlıdır; yetkisiz birimce düzenlenen idari yaptırım kararı hukuka aykırıdır ve itirazın ilk konusudur.

Park cezasına nereye ve ne zaman itiraz edilir?

Tebliğ veya tefhimden itibaren on beş gün içinde cezayı veren birimin bulunduğu yer Sulh Ceza Hâkimliğine; harç alınmaz ve ödemek itirazı düşürmez.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.60, 61, 79 ve 116 ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümlerine dayanır. Belediye tarifeleri ve düzenlemeleri değişebilir; somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.