Telefonuma ve Bilgisayarıma El Konuldu: CMK 134, Kopya Hakkı ve İade Süreci

Bilgisayar ve telefonlarda arama-el koyma, CMK 134’e göre kural olarak hâkim kararıyla yapılır; gecikmesinde sakınca varsa savcı karar verebilir ve işlem 24 saat içinde hâkim onayına sunulur. Cihazın imajı alınır; talep hâlinde verilerin bir kopyası ilgiliye verilir ve soruşturma için gerekli olmayan cihazlar gecikmeksizin iade edilir.

İki Kanuni Hakkınız: Yedek Kopya ve Gecikmesiz İade

Cihaza elkonulduğunda çoğu kişinin bilmediği iki hak vardır ve her ikisi de kanunda açıkça düzenlenmiştir.

İkinci ve üçüncü satırlar en değerli iki haktır: yedekten bir kopyanın istenmesi hâlinde şüpheliye veya vekiline verilmesi zorunludur ve şifre çözülüp gerekli kopyalar alındıktan sonra cihazın gecikme olmaksızın iade edilmesi gerekir. Cihazın süresiz olarak tutulması kanuni dayanaktan yoksundur.

Dördüncü satır ise daha az müdahaleci bir yöntemi gösterir; kanun, cihaza elkonulmaksızın da verilerin kopyalanabilmesine imkân tanır. İşlem sırasında bu yöntemin talep edilmesi mümkündür.

İtiraz Edilebilecek Noktalar

Elkoyma işleminin hukuka uygunluğu birden fazla noktada denetlenir.

Altıncı satır uygulamada en sık ihlal edilen haktır: kopya talebinin işlem sırasında yapılması ve tutanağa geçirilmesi gerekir; talep tutanakta yer almazsa sonradan ispatı güçleşir. Yedinci satır ise teknik omurgadır; hash değeri alınma anında hesaplanmamışsa verinin sonradan değiştirilmediği iddiası ispatsız kalır.

Dokuzuncu satır ise sık gündeme gelen bir sorundur; cihazda dosyayla ilgisi bulunmayan kişisel verilerin bulunması hâlinde bunların kapsam dışında bırakılması talep edilmelidir.

Cihazınız İade Edilmiyorsa

İade kendiliğinden gerçekleşmeyebilir; talep edilmesi gerekir.

Altıncı satır kanuni dayanağı verir: soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazaya gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması hâlinde elkonulan eşyanın geri verilmesine karar verilir; bu karar resen verilebileceği gibi talep üzerine de verilir ve ret kararına itiraz edilebilir.

Sekizinci satır ise az bilinen bir haktır; eşyaya koşulları oluşmadan elkonulması, eşyanın korunmaması, amaç dışı kullanılması veya zamanında geri verilmemesi koruma tedbirleri nedeniyle tazminat sebebidir. Ayrıntı için elkonulan eşyam ne olacak: müsadere ve iade rehberimize bakabilirsiniz.

Pratik başvuru rehberlerimiz: davaya katılma usulü · beraat sonrası tazminat · telefona elkoyma ve kopya hakkı · hakaret içerikli paylaşımlar · karşılıksız çekin sonuçları · suça iştirak savunması

Özetle: Kopya İsteyin, İadeyi Talep Edin

Cihaza elkonulduğunda kanunun tanıdığı iki hak çoğu zaman kullanılmadan kalır. Birincisi: elkoyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır ve istenmesi hâlinde bu yedekten bir kopya şüpheliye veya vekiline verilir. İkincisi: şifre çözülüp gerekli kopyalar alındığında cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir — süresiz tutulmasının kanuni dayanağı yoktur.

İşlemin hukuka uygunluğu birden fazla noktada denetlenir: hâkim kararının varlığı ve kapsamı, kuvvetli şüphenin somut delillere dayanması ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması. Ayrıca yedeklemenin yapılıp yapılmadığı ve hash değerinin alınma anında hesaplanıp hesaplanmadığı kontrol edilmelidir.

Kopya talebinin işlem sırasında yapılması ve tutanağa geçirilmesi gerekir; talep tutanakta yer almazsa sonradan ispatı güçleşir. Kanun ayrıca daha az müdahaleci bir yöntem öngörür: cihaza elkonulmaksızın da verilerin kopyası alınabilir.

Cihaz iade edilmiyorsa yazılı talepte bulunulmalıdır; muhafazaya gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması hâlinde geri verilmesine karar verilir ve ret kararına itiraz edilebilir. Eşyanın zamanında geri verilmemesi ise ayrıca tazminat sebebidir.

Not: Cihaza elkoyma işlemi sırasında düzenlenen tutanağın dikkatle okunması ve katılmadığınız hususlar için şerh yazdırılması gerekir. Özellikle yedekleme yapılıp yapılmadığı, kopya talebinizin kaydedilip kaydedilmediği ve cihazın hangi durumda teslim alındığı tutanakta yer almalıdır. Ayrıca elkonulan cihazda dosyayla ilgisi bulunmayan kişisel ve meslekî verilerin bulunması hâlinde bu husus da tutanağa geçirilmeli ve inceleme kapsamının sınırlandırılması talep edilmelidir.

Bu değerlendirmeler genel niteliktedir; elkoyma ve inceleme işlemlerinin hukuka uygunluğu her dosyanın kendi koşullarına göre değerlendirildiğinden, işlem sonrasında bir avukatla görüşülmesi yerinde olur.

Bu değerlendirmeler genel niteliktedir; elkonulan cihazın iade zamanı, inceleme kapsamı ve dosyanın aşamasına göre değişebilir.

Dijital Cihazlar Neden Özel Korunuyor?

Telefon ve bilgisayar; yazışmalardan sağlık verilerine, banka bilgilerinden aile fotoğraflarına bir hayatın tamamını taşır. Bu yüzden kanun koyucu, dijital cihazlardaki aramayı sıradan eşya aramasından ayırmış ve CMK m.134‘te özel güvencelere bağlamıştır. Uygulamada en çok mağduriyet üreten konu ise cihazların aylarca iade edilmemesidir — oysa kanun, hem kopya hakkını hem iade yükümlülüğünü açıkça düzenler.

El Koymanın Şartları: Kim Karar Verir?

Bilgisayar, bilgisayar programları ve kütükleri ile telefonlarda arama, kopyalama ve el koyma; kural olarak hâkim kararıyla yapılır ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması aranır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da karar verebilir; ancak savcı kararıyla yapılan işlem 24 saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim 24 saat içinde karar verir; onaylanmazsa el koyma kalkar ve elde edilen veriler yok edilir. Karar; hangi cihazların, hangi dosya kapsamında incelenebileceğini belirler — kararın kapsamı dışına taşan incelemeler, hukuka aykırı delil tartışmasının merkezine oturur.

Şifre Sorunu ve İmaj (Yedekleme) Süreci

Şifrenin çözülememesi nedeniyle verilere girilememesi hâlinde cihaza el konulabilir; şifre çözülüp gerekli kopyalar alındıktan sonra cihaz gecikme olmaksızın iade edilir. Teknik süreç şöyle işler: cihazın birebir kopyası (imaj/adli kopya) alınır, inceleme bu kopya üzerinde yürütülür; kopyanın alındığı ve verilerin değişmezliği (hash değerleri) tutanağa bağlanır. Şüphelinin şifresini vermeye zorlanıp zorlanamayacağı, kendini suçlamama ilkesi ekseninde tartışmalı bir alandır; pratikte bu karar, müdafiyle birlikte dosya stratejisine göre verilmelidir — verilen şifre de vermeme tercihi de sonuç doğurur.

Bilinmeyen Hak: Verilerin Kopyasını İsteyebilirsiniz

CMK 134’ün en az kullanılan güvencesi şudur: el koyma işlemi sırasında sistemdeki verilerin yedeklemesi yapılır ve istemesi hâlinde bu yedekten bir kopya şüpheliye veya vekiline verilir. Yani işiniz, müşteri kayıtlarınız, ailenizin fotoğrafları cihazla birlikte “rehin” kalmak zorunda değildir. Kopya talebi savcılığa yazılı yapılır; verilmiyorsa gerekçesi sorulur ve sulh ceza hâkimliğine taşınır. Ticari faaliyeti cihaz üzerinden yürüyen kişiler için bu talep, el koymanın ekonomik yıkımını önleyen ilk hamledir.

İade: “İnceleme Bitti” Demek Yetmiyor mu?

El koyma bir cezalandırma aracı değil, delil güvenliği tedbiridir; imaj alındıktan ve cihazın fiziken elde tutulmasını gerektiren bir durum kalmadıktan sonra iade esastır. Buna rağmen cihazlar adli emanette aylarca bekleyebiliyor. İzlenecek yol: (1) savcılığa gerekçeli iade dilekçesi (imajın alındığı, cihazın delil değerinin kopyada korunduğu vurgusuyla); (2) ret veya sessizlik hâlinde sulh ceza hâkimliğine itiraz; (3) kovuşturma aşamasındaysa mahkemeden iade talebi. Dosya takipsizlik/beraatle bittiğinde eşyanın geri verilmesi zaten zorunludur; uzayan el koymalarda, ölçüsüz müdahale nedeniyle tazminat tartışması da gündeme gelebilir.

Hukuka Aykırı El Koymanın Sonuçları

Kararsız veya kapsam dışı yapılan aramalar, onay süresi geçirilen savcı işlemleri ve tutanaksız incelemeler; elde edilen delillerin hukuka aykırı delil sayılması sonucunu doğurabilir — Anayasa m.38/6 ve CMK 217/2 uyarınca hukuka aykırı elde edilen bulgular hükme esas alınamaz. Savunma pratiğinde bu yüzden ilk iş; el koyma kararının, tutanakların ve imaj-hash kayıtlarının celbi ve zaman çizelgesinin çıkarılmasıdır. Usul, dijital delil dosyalarında çoğu kez esasın kendisidir.

Bu konuyla bağlantılı bir diğer rehberimiz: Dijital Verilerime El Konuldu.

Kritik Gelişme: AYM CMK m. 134’ü İptal Etti

Bu alanın dayanağı olan madde, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Karar henüz yürürlüğe girmemiştir; ancak dosyalarda bugünden ileri sürülebilecek bir gerekçe zemini oluşturur.

Mevzuat Haritası

m. 134’ün Beş Fıkrası

Yazının andığı haklar maddenin farklı fıkralarından doğar; dilekçede hangi fıkraya dayanıldığının yazılması talebi güçlendirir.

İki Ayrı Süre Rejimi: m. 134 ve m. 127

Dijital elkoymada uygulanan onay süreleri, genel elkoymadakinden farklıdır; bu fark hesaplamada sık hataya yol açar.

İadenin Kanuni Dayanağı: m. 131

Yazının doğru verdiği iade kuralı CMK m. 131‘de düzenlenmiştir ve maddedeki üç unsur talebin nasıl kurulacağını belirler.

Geç İade ve Tazminat

Yazının doğru andığı tazminat sebebi CMK m. 141‘de sayılı hâller arasındadır ve dijital dosyalarda giderek daha sık gündeme gelir.

Dijital cihazlarda “korunmama” ve “amaç dışı kullanım” ayrı bir boyut kazanır. Adli emanette uzun süre bekleyen bir cihazın şarjsız kalması ya da fiziken zarar görmesi ikinci hâle; cihazdaki dosyayla ilgisiz kişisel verilerin incelenmesi ya da paylaşılması üçüncü hâle girebilir. Bu nedenle elkoyma ve iade tutanaklarında cihazın hangi durumda teslim alındığı ve hangi durumda iade edildiği ayrıca kayda geçirilmelidir.

Kapsam Dışı Veriler ve Meslekî Sır

Yazının doğru işaret ettiği “dosyayla ilgisiz kişisel veriler” sorunu, Anayasa Mahkemesi kararının da merkezindedir.

Hukuka Aykırılığın Sonucu ve Kanun Yolu

Yazının doğru andığı delil yasağı, birbirini tamamlayan dört hükümden doğar.

Dördüncü satır, itirazın ilk derecede tükenmediğini gösterir. Dijital delilin hukuka aykırı elde edildiği iddiası, m. 289 kapsamında kanun yolu aşamasında da sürdürülebilir. Ancak bunun için usulsüzlüğün zaman çizelgesiyle ortaya konulması gerekir. Yazının doğru tavsiye ettiği gibi savunma pratiğinde ilk iş; elkoyma kararının, tutanakların ve imaj-hash kayıtlarının celbi ile tarih sıralamasının çıkarılmasıdır.

Zaman Çizelgesi: Neyin Tarihi Kontrol Edilir?

Dijital dosyalarda usul denetimi, büyük ölçüde tarih karşılaştırmasına dayanır.

Altıncı satır teknik omurgadır ve tek başına dosyayı değiştirebilir. Hash değeri alınma anında hesaplanmamışsa, verinin sonradan değiştirilmediği iddiası ispatsız kalır. Bu husus, Anayasa Mahkemesi’nin iptal gerekçesinde de vurgulanan delil güvenliği eksikliğiyle doğrudan bağlantılıdır; itiraz dilekçesinde ikisi birlikte ileri sürülebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

CMK 134 iptal edildi mi?

Evet. Anayasa Mahkemesi, 12/2/2026 tarihli ve E. 2023/128, K. 2026/36 sayılı kararıyla maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesini (arama, kopyalama, metin hâline getirme) ve ikinci fıkrasının birinci cümlesini (şifre çözülememesi hâlinde elkoyma) iptal etmiş; uygulanma imkânı kalmayan kalan kısım da düşmüştür.

Karar ne zaman yürürlüğe girecek?

Resmî Gazete’de yayımlandığı 25/5/2026 tarihinden itibaren dokuz ay sonra — yani 25/2/2027.

O hâlde bugün hangi kural geçerli?

25/2/2027’ye kadar CMK m. 134 yürürlüktedir. Bu tarihe kadar yapılan işlemler maddeye dayanır ve yedekleme, kopya alma, gecikmesiz iade hakları aynen geçerlidir.

Karar hangi dosyada verildi?

Bursa 1. Asliye Ceza Mahkemesi‘nin bir kaçakçılık davasında itiraz yoluna başvurması üzerine.

AYM neden aykırı buldu?

Anayasa m. 2, 13 ve 20 yönünden: hukuk devleti, ölçülülük ve özel hayatın gizliliği ile kişisel verilerin korunması.

Hangi eksiklikler öne çıktı?

Elde edilen verilerin hangi adli makamca inceleneceğine dair düzenleme bulunmaması, kopya üzerinde değişiklik yapılmasını engelleyen delil güvenliği güvencelerinin yer almaması ve adli kopyanın saklanması ile imha edilmesi konusunda hüküm bulunmaması.

Dijital delil artık toplanamayacak mı?

Hayır; karar bunu söylemez. Özü şudur: veriler incelenebilir, ancak saklanması, silinmesi, sınırlandırılması ve korunması kanunda açık, öngörülebilir ve yeterli güvencelerle düzenlenmelidir.

“Başka surette delil elde etme imkânı” ölçütü de iptal edildi mi?

Hayır. AYM bu ibarenin belirsiz ve öngörülemez olduğu iddiasını kabul etmemiştir; kanun hükümlerinin soyut ve genel olması kanun yapma tekniği bakımından olağan görülmüştür.

Kararı bugün savunmada kullanabilir miyim?

Kullanılabilir. Karar, maddedeki güvence eksikliklerini AYM’nin tespiti olarak ortaya koyduğundan, dijital delil dosyalarında usul itirazının anayasal zeminini oluşturur.

Telefona el koymaya kim karar verir?

Kural olarak hâkim; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı. Savcı kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim kararını en geç yirmi dört saat içinde verir.

Kolluk kendi başına karar verebilir mi?

Hayır. m. 134, genel elkoymadan farklı olarak kolluk amirine karar yetkisi tanımaz. Tutanakta kararı kimin verdiği ilk kontrol noktasıdır.

Süre geçerse ne olur?

m. 134‘te sonuç ağırdır: sürenin dolması veya hâkimin aksine karar vermesi hâlinde çıkarılan kopyalar ve çözümü yapılan metinler derhâl imha edilir — yalnızca cihaz geri verilmez, verinin kendisi ortadan kaldırılır.

Genel elkoymadaki süreler aynı mı?

Değil. m. 127‘de onaya sunma yirmi dört saat, hâkimin karar açıklaması ise elkoymadan itibaren kırk sekiz saattir ve sonuç elkoymanın kendiliğinden kalkmasıdır.

El koymanın şartları neler?

Somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması.

Telefonumdaki verilerin kopyasını isteyebilir miyim?

Evet. m. 134/3 uyarınca elkoyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır; m. 134/4 uyarınca istemeniz hâlinde bu yedekten bir kopya size veya vekilinize verilir ve bu husus tutanağa geçirilerek imza altına alınır.

Talebimi ne zaman yapmalıyım?

İşlem sırasında ve tutanağa geçirterek. Talep tutanakta yer almazsa sonradan ispatı güçleşir. Verilmiyorsa gerekçesi sorulur ve sulh ceza hâkimliğine taşınır.

Cihaza el konulmadan da veri alınabilir mi?

Evet ve bu en az müdahaleci yoldur: m. 134/5 uyarınca elkoymaksızın da verilerin tamamının veya bir kısmının kopyası alınabilir.

Bu yöntemi talep edebilir miyim?

Edebilirsiniz ve etmelisiniz. Ticari faaliyeti cihaz üzerinden yürüyen, tek bilgisayarla çalışan veya meslekî sır taşıyan kişiler için elkoymanın ekonomik sonuçlarını baştan önleyen tek yoldur. Reddedilirse ret gerekçesiyle birlikte tutanağa geçirilmelidir.

Kopyalanan veriler nasıl kayda geçer?

m. 134/5: kopyası alınan veriler kâğıda yazdırılarak tutanağa kaydedilir ve ilgililerce imza altına alınır. Bu, hangi verinin alındığının sonradan tartışılmasını önler.

Şifremi vermek zorunda mıyım?

Bu, kendini suçlamama ilkesi ekseninde tartışmalı bir alandır; karar müdafiyle birlikte dosya stratejisine göre verilmelidir. Şifre çözülemezse cihaza elkonulabilir.

Cihazım ne zaman iade edilir?

m. 134/2: şifre çözülüp gerekli kopyalar alındıktan sonra cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir. Süresiz tutulmasının kanuni dayanağı yoktur.

İadenin kanuni dayanağı nedir?

CMK m. 131: soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması hâlinde, re’sen veya istem üzerine iadesine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme karar verir.

Hangi şartı ileri sürmeliyim?

İkisi seçimliktir. Dijital dosyalarda en güçlü argüman muhafazaya gerek kalmamasıdır: imaj alındıktan sonra delil değeri kopyada korunur, cihazın fiziken tutulmasını gerektiren durum kalmaz.

Dilekçemde neyi göstermeliyim?

Tutanaktan imajın alındığı tarihi ve hash değerinin kaydını; bilirkişi raporu gelmişse bunu da.

Savcılık cevap vermezse?

CMK m. 127 uyarınca zilyedliğinde eşyaya elkonulan kimse, hâkimden her zaman bu konuda karar verilmesini isteyebilir. Ret kararına ayrıca itiraz edilebilir.

Geç iade tazminat doğurur mu?

Evet. CMK m. 141, eşyaya koşulları oluşmadan elkonulmasını, korunması için gerekli tedbirlerin alınmamasını, amaç dışı kullanılmasını ve zamanında geri verilmemesini tazminat sebebi sayar.

Dijital cihazda bu ne anlama gelir?

Adli emanette uzun süre bekleyen cihazın fiziken zarar görmesi korunmama hâline; dosyayla ilgisiz kişisel verilerin incelenmesi veya paylaşılması amaç dışı kullanım hâline girebilir.

Cihazda dosyayla ilgisiz verilerim var, ne yapabilirim?

İncelemenin karar kapsamıyla, suç tarihine ilişkin dönemle ve gerekirse anahtar kelimelerle sınırlandırılmasını talep edin; üçüncü kişilere ait verilerin ayrıştırılmasını isteyin.

Avukat veya hekim cihazında farklı bir rejim var mı?

CMK m. 136, müdafiin bürosunda arama ve elkoyma için özel usul öngörür; bu koruma avukatın dijital cihazları bakımından da ileri sürülmelidir. Hekim ve mali müşavir cihazlarındaki hasta ve müvekkil verileri için de kapsam dışı bırakılma talep edilir.

Bu talebi neye dayandırabilirim?

AYM’nin iptal gerekçesine: dijital arama, klasik fiziki aramadan çok daha ağır bir müdahaledir ve verilerin sınırlandırılması ile korunması açık güvencelerle düzenlenmelidir.

Kararsız yapılan telefon incelemesi geçerli mi?

Anayasa m. 38: “Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular, delil olarak kabul edilemez.” CMK m. 217/2 suçun hukuka uygun delille ispatını arar; m. 206/2-a kanuna aykırı delili reddeder.

İtirazı temyizde de sürdürebilir miyim?

Evet. CMK m. 289/1-i uyarınca hükmün hukuka aykırı yöntemle elde edilen delile dayanması hukuka kesin aykırılık hâlidir.

Bunun şartı ne?

Usulsüzlüğün zaman çizelgesiyle ortaya konulması. İlk iş, elkoyma kararının, tutanakların ve imaj-hash kayıtlarının celbi ile tarih sıralamasının çıkarılmasıdır.

Hangi tarihleri kontrol etmeliyim?

Karar tarihi (işlemden önce mi?), işlem tarihi ve saati, onaya sunulma tarihi, hâkim onay tarihi, imaj alma tarihi, hash hesaplama anı, kopya talebi tarihi ve bilirkişi raporu tarihi.

Hash değeri neden bu kadar önemli?

Alınma anında hesaplanmamışsa verinin sonradan değiştirilmediği iddiası ispatsız kalır. Bu husus, AYM’nin iptal gerekçesindeki delil güvenliği eksikliğiyle doğrudan bağlantılıdır ve ikisi birlikte ileri sürülebilir.

Tutanakta neye dikkat etmeliyim?

Yedeklemenin yapılıp yapılmadığı, kopya talebinizin kaydedilip kaydedilmediği, cihazın hangi durumda teslim alındığı ve dosyayla ilgisiz kişisel-meslekî verilerin bulunduğu. Katılmadığınız hususlar için şerh yazdırın.

Atıf yapılan başlıca mevzuat ve kararlar: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 2, 13, 20, 22 ve 38; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 116-122, 127, 131, 134, 136, 141, 142, 206, 217, 267-271 ve 289; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. Atıf yapılan karar: Anayasa Mahkemesi, 12/2/2026 tarihli ve E. 2023/128, K. 2026/36 (RG: 25/5/2026, 33264) — iptal hükmü 25/2/2027 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar CMK m. 134 yürürlükte olduğundan, somut dosyada işlem tarihindeki metin ve varsa yeni kanuni düzenleme ayrıca teyit edilmelidir.