31 Ekim 2026 tarihli ve 33416 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 11947 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan değişiklikle, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğe Ek Madde 5 eklendi. Hüküm, görevde yükselme sınavına tabi olmayan müdür ve müdür yardımcısı kadrolarında, bunlara denk kadrolarda ya da daha üst yönetici kadrolarında kesintisiz en az üç yıl asaleten ve fiilen görev yapmış olanların, Yönetmelik kapsamındaki müdür ve müdür yardımcısı kadrolarına sınavsız atanabilmesinin yolunu açıyor. Bu yazı, hükmün her unsurunu ayrı ayrı açıklıyor; kimlerin yararlanabileceğini, üç yıllık sürenin nasıl hesaplanacağını, hangi şartların aranmaya devam ettiğini, belirsiz kalan noktaları, dava sürelerini ve hem eski yöneticilerin hem de sınavla atanmayı bekleyen personelin şimdi ne yapması gerektiğini anlatıyor. Değişikliğin özeti için son dakika haberimize bakabilirsiniz.
Kısa cevap: 31 Ekim 2026’dan itibaren, örneğin bölge veya il müdürlüğü, il müdür yardımcılığı ya da doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşu müdürlüğü gibi görevde yükselme sınavına tabi olmayan yönetici kadrolarında ya da daha üst yönetici kadrolarında kesintisiz en az üç yıl asaleten ve fiilen çalışmış bir memur, Genel Yönetmelik kapsamındaki müdür veya müdür yardımcısı kadrolarına yazılı ve sözlü sınava girmeden atanabilir. Alt görevlerde çalışma süresi aranmaz; öğrenim gibi diğer şartlar aranmaya devam eder. Hüküm bir atanma hakkı vermez, idareye “genel hükümlere göre” atama imkânı tanır. Vekâleten veya geçici görevle geçen süreler üç yıla sayılmaz. Düzenlemeye karşı Danıştay’da dava süresi 30 Aralık 2026 Çarşamba günü dolar; bireysel atama veya ret işlemlerine karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.
Eski yönetici misiniz, yoksa sınavla atanmayı mı bekliyorsunuz?
Ek Madde 5 kapsamında başvuru, üç yıllık sürenin belgelenmesi, ret işlemine veya sınavsız yapılan atamaya karşı dava seçeneklerinizi birlikte inceleyelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
Değişikliğin Künyesi ve Yetki Dayanağı
Genel Yönetmelik, 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulmuş ve 18/4/1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Dayanağı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamedir (m.3). 2019 yılında yayımlanan bir Cumhurbaşkanı Kararı ile Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği bölümüne eklenmiştir. Yeni değişiklik de bu nedenle bir Cumhurbaşkanı Kararı ile, 657 sayılı Kanun hükümleri gereğince yürürlüğe konulmuştur.
Değişiklik Yönetmeliğinin madde yapısı
| Madde | Konu | İçerik |
|---|---|---|
| Karar (11947) | Yürürlüğe koyma | 30/10/2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı; dayanak 657 sayılı Kanun hükümleri |
| m.1 | Ek Madde 5 | Ek 4. maddeden sonra gelmek üzere sınavsız atama koşullarını düzenleyen ek madde eklenir |
| m.2 | Yürürlük | Yayımı tarihinde, 31/10/2026 |
| m.3 | Yürütme | Cumhurbaşkanı |
Genel Yönetmeliğin Ek Madde 4’ü 2006 yılında yürürlükten kaldırılmıştı; yeni hüküm “ek 4 üncü maddesinden sonra gelmek üzere” eklendiği için numarası Ek Madde 5’tir. Değişiklik Yönetmeliği herhangi bir geçiş hükmü içermez. Bu nedenle yürürlük tarihinden sonra yapılacak bütün atamalarda, atama tarihindeki koşullara bakılarak uygulanabilir; daha önce yapılmış atamaları geriye dönük olarak etkilemez.
Madde Metni Unsur Unsur
Ek Madde 5 tek cümleden oluşur, ancak bu cümle altı ayrı unsuru içinde barındırır. Her unsurun ayrı ayrı gerçekleşmesi gerekir; birinin eksikliği hükmün uygulanmasını engeller.
Ek Madde 5’in unsurları ve anlamı
| Unsur | Metindeki ifade | Personel bakımından anlamı |
|---|---|---|
| 1. Önceki görev | “Görevde yükselme sınavına tabi olmayan müdür ve müdür yardımcısı unvanlı kadro ve pozisyonlar ile bunlara denk kadro veya pozisyonlarda ya da daha üst yönetici kadro veya pozisyonlarında bulunmuş olanlar” | Yararlanacak kişi, sınavsız atanılan bir yönetici kadrosunda bulunmuş olmalıdır; sınavla atanılan kadrolardaki süreler bu unsuru karşılamaz |
| 2. Hedef kadro | “Bu Yönetmelik kapsamında yer alan müdür ve müdür yardımcısı kadro ve pozisyonları ile bunlara denk kadro veya pozisyonlar” | Yalnızca Genel Yönetmeliğin kapsamındaki ve normalde sınavla atanılan müdür ve müdür yardımcısı (ve denk) kadrolar |
| 3. Sınav muafiyeti | “görevde yükselme sınavına tabi tutulmaksızın” | m.8’deki yazılı ve sözlü sınav şartı aranmaz |
| 4. Atama usulü | “genel hükümlere göre atanabilmeleri” | Atama 657 sayılı Kanun’un genel atama kurallarına göre yapılır; “atanabilir” ifadesi takdir yetkisine işaret eder |
| 5. Diğer şartlar | “alt görevlerdeki çalışma süreleri hariç olmak üzere ilgili şartların taşınması” | Öğrenim, disiplin ve kurum yönetmeliğindeki diğer şartlar aranır; m.6’daki alt görev süreleri aranmaz |
| 6. Süre | “söz konusu görevlerde kesintisiz en az üç yıl asaleten ve fiilen görev yapılmış olması” | Önceki yönetici görev(ler)inde üç yıl; kesintisiz, asaleten ve fiilen olmak üzere üç ayrı nitelik |
Dikkat edilmesi gereken bir nokta, hükmün “bulunmuş olanlar” demesidir. Bu ifade, kişinin önceki yönetici görevinden ayrılmış olmasını gerektirmez; hâlen bu görevde bulunan biri de koşulları taşıyorsa başka bir kurumun veya aynı kurumun Yönetmelik kapsamındaki müdür kadrosuna sınavsız atanabilir. Ancak uygulamada hükmün asıl muhatabı, görevden alınan veya kendi isteğiyle ayrılan eski yöneticiler olacaktır.
Görevde Yükselme Sisteminin Genel Kuralları: Eski ve Yeni
Ek Madde 5’in önemini anlamak için Genel Yönetmeliğin kurduğu sistemi hatırlamak gerekir. Yönetmelik, 190 sayılı KHK’ye ekli (I) ve (III) sayılı cetvellerdeki kadrolar, il özel idareleri ve belediyelerin memur kadroları, düzenleyici ve denetleyici kurumların memur kadroları ile kamu iktisadi teşebbüslerinin memur ve sözleşmeli personel pozisyonlarında, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamalara uygulanır (m.2/1).
Genel kural ile Ek Madde 5 kapsamındaki atamanın karşılaştırılması
| Şart | Genel kural (sınavla görevde yükselme) | Ek Madde 5 kapsamındaki atama |
|---|---|---|
| Öğrenim (m.5) | Müdür, şube müdürü, müdür yardımcısı ve üstü için en az dört yıllık yükseköğrenim (kurum yönetmeliğindeki istisnalar saklı) | Aranır |
| Alt görevlerde çalışma (m.6) | Kurumlarca belirlenen süre; en az altı ayının atama yapılacak kurumda geçmesi esas | Aranmaz |
| Disiplin (m.7) | Kurum yönetmeliğinde belirlenen şartlar | “İlgili şartlar” arasında; değerlendirmemize göre aranır |
| Yazılı sınav (m.12) | 100 üzerinden en az 60 puan | Aranmaz |
| Sözlü sınav (m.12/A) | Kadro sayısının beş katına kadar aday; en az 70 puan | Aranmaz |
| Başarı sıralaması (m.12/B, 12/C) | Yazılı ve sözlü puan ortalaması; sıralamaya göre atama | Uygulanmaz; atama genel hükümlere göre |
| Yöneticilik süresi | Aranmaz | Kesintisiz en az üç yıl asaleten ve fiilen |
Değişiklikten önce Genel Yönetmelikte, sınava tabi olmayan bir yönetici kadrosundan sınava tabi bir müdür kadrosuna geçişi sınavdan muaf tutan genel bir hüküm bulunmuyordu. Ek Madde 1, kurumların aynı unvana veya bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara ya da daha alt unvanlara naklen atama yapabileceğini düzenler; ilk defa açıktan atamalarda Yönetmelik hükümleri uygulanmaz. Ek Madde 5, bu iki hükmün dışında kalan ve uygulamada sıkça karşılaşılan bir durumu, yani üst düzeyde yöneticilik yapmış birinin Yönetmelik kapsamındaki müdür kadrosuna dönmek veya geçmek istemesini açıkça düzenlemiştir. Naklen atama işlemlerine karşı dava yolu için naklen atama iptali dava dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.
“Sınava Tabi Olmayan Müdür ve Müdür Yardımcısı” Kimlerdir?
Genel Yönetmelik, hangi kadroların sınava tabi olmadığını ayrı bir listeyle saymaz; bunun yerine m.2’nin ikinci fıkrasında Yönetmeliğin uygulanmayacağı atamaları belirler. Bu fıkrada sayılan kadrolara yapılan atamalar görevde yükselme sınavına tabi değildir. Müdür ve müdür yardımcısı unvanı taşıyanlar bakımından en önemli bent (g) bendidir.
Genel Yönetmelik m.2/2 kapsamındaki istisnalar ve Ek Madde 5 ile ilişkisi
| Bent | Kapsam dışı atama | Ek Madde 5 bakımından not |
|---|---|---|
| (a) | 657 m.59’daki istisnai memurluklar | İstisnai memurluk üst yönetici kadrosu niteliğindeyse “daha üst yönetici kadrosu” unsuru gündeme gelebilir |
| (b) | Mülki İdare Amirliği, Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik Hizmetleri sınıfları | Bu sınıflardaki yönetici süreleri bakımından uygulama kurumların değerlendirmesine bağlı |
| (e) | Anayasa Mahkemesi Başkanlığı kadroları, Adalet Bakanlığı icra müdür ve yardımcısı kadroları, Diyanet’te protokol işlerini yürüten şube müdürü | “Müdür ve müdür yardımcısı unvanlı” sınavsız kadro örnekleri arasında |
| (g) | Başmüdür; işletme, müessese, fabrika, kombina ve meydan müdürlükleri; taşra teşkilatı bölge ve il müdürü; doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşlarının müdürleri ve bunların yardımcıları; kurum yönetmeliğiyle belirlenen ilçe idare şube başkanlıkları ve aynı düzeydeki kadrolar | Hükmün başlıca muhatapları |
| (ı) | Avukat kadrolarından hukuk müşaviri kadrolarına | Hukuk müşavirliği bir yönetici kadrosu olarak değerlendirilirse tartışma konusu olabilir |
Tablodaki “not” sütunu değerlendirmemizi yansıtır; kurumların ve yargının bu kadroları nasıl nitelendireceği uygulamada belli olacaktır. (g) bendinde geçen “ilçe müdürü kadroları” ibaresinin Danıştay tarafından iptal edildiği güncel metnin dipnotlarında belirtilmiştir; bu nedenle ilçe müdürlüğü kadrolarının sınava tabi olup olmadığı kurum mevzuatına göre ayrıca incelenmelidir.
“Daha üst yönetici kadro veya pozisyonları” ifadesi ise hiyerarşide müdürün üstünde kalan kadroları kapsar: daire başkanı, genel müdür yardımcısı, genel müdür gibi. Bu kadrolarda bulunmuş olanlar da kesintisiz üç yıl şartını taşıyorlarsa Ek Madde 5’ten yararlanabilir. Hükmün lafzı, üç yıllık sürenin tek bir kadroda geçmesini açıkça aramaz; “söz konusu görevlerde” ifadesi, değerlendirmemize göre, sınavsız müdür veya müdür yardımcısı, denk ya da daha üst yönetici kadrolarında kesintisiz geçen sürelerin birlikte değerlendirilebileceğine işaret eder.
Hedef Kadrolar: Hangi Müdürlüklere Sınavsız Atanılabilir?
Hüküm, sınavsız atamayı “bu Yönetmelik kapsamında yer alan müdür ve müdür yardımcısı kadro ve pozisyonları ile bunlara denk kadro veya pozisyonlar” ile sınırlar. Bu nedenle Ek Madde 5, Genel Yönetmeliğin kapsamındaki ve normalde sınavla atanılan kadrolar için bir muafiyettir. Şef, uzman, memur gibi daha alt görevlere atama için bu hükme dayanılamaz; zaten daha alt unvanlara naklen atama Ek Madde 1 ile mümkündür.
En çok tartışılacak konu “denk kadro” kavramıdır. Genel Yönetmeliğin 4. maddesi “aynı düzey görev” kavramını kurumların hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı grupta ya da aynı alt grupta gösterdikleri görevler olarak tanımlar. Kurum yönetmeliklerinde unvanlar gruplar hâlinde sıralanır. Değerlendirmemize göre bir kadronun müdür veya müdür yardımcısına “denk” sayılıp sayılmayacağı, her kurumun kendi görevde yükselme yönetmeliğindeki gruplandırmaya göre belirlenecektir. Örneğin şube müdürü kadrosunun bir kurumda “müdür” ile aynı grupta gösterilmesi hâlinde denklik kolayca kurulabilecek, farklı grupta gösterilmesi hâlinde tartışma doğabilecektir.
Önemli ayrım: Ek Madde 5, Genel Yönetmeliğin kapsamı dışındaki kadrolara (örneğin yeniden bir il müdürlüğüne) atamayı düzenlemez; bu kadrolara atamalar zaten sınavsızdır ve kendi mevzuatına tabidir. Hüküm, sınavsız yönetici kadrosundan sınavlı müdür kadrosuna geçişi kolaylaştırır.
Üç Yıl Şartı: Kesintisiz, Asaleten ve Fiilen
Hükmün en somut koşulu, önceki yönetici görevlerinde “kesintisiz en az üç yıl asaleten ve fiilen görev yapılmış olması”dır. Bu ifade üç ayrı nitelik içerir ve her biri ayrı bir inceleme gerektirir.
Üç yıllık sürenin hesabında karşılaşılabilecek durumlar
| Durum | Üç yıla sayılır mı? | Açıklama |
|---|---|---|
| Asaleten atanıp bilfiil çalışılan süre | Evet | Hükmün tam olarak aradığı durum |
| Vekâleten yürütülen süre (657 m.86) | Hayır | “Asaleten” şartı karşılanmaz |
| Geçici görevlendirmeyle yürütülen süre | Hayır | Kadroya asaleten atama yoktur |
| Asaleten atanmışken başka yerde geçici görevde bulunulan süre | Tartışmalı | “Fiilen” şartı nedeniyle bu dönemin sayılması kuşkuludur |
| Görevden uzaklaştırma (açığa alınma) dönemi | Tartışmalı | Kadro korunur ama fiilen çalışılmaz; sonradan göreve iade ve iptal kararı varsa değerlendirme değişebilir |
| Yıllık izin, mazeret izni gibi kanuni izinler | Değerlendirmemize göre evet | Görevle bağ kesilmez; olağan izinler fiilî görevin parçası kabul edilebilir |
| Uzun süreli aylıksız izin | Tartışmalı / muhtemelen hayır | “Kesintisiz” ve “fiilen” şartlarıyla çelişir |
| İki farklı sınavsız yönetici kadrosunda art arda geçen süreler | Değerlendirmemize göre evet | Aralarında boşluk yoksa “söz konusu görevlerde kesintisiz” ifadesi karşılanabilir |
Tablodaki “tartışmalı” ve “değerlendirmemize göre” ifadeleri, Genel Yönetmeliğin bu kavramları ayrıca tanımlamamasından kaynaklanır. Uygulamada kurumların insan kaynakları birimleri hizmet cetvelini esas alacaktır. Bu nedenle başvuracak personelin, hizmet cetvelinde önceki yönetici görevlerine ilişkin atama ve ayrılış tarihlerinin, vekâlet ve geçici görev kayıtlarının doğru işlenip işlenmediğini başvurudan önce kontrol etmesi gerekir. Görevden uzaklaştırma ve sonrasında göreve iade dönemleri için göreve iade ve özlük hakları yazımıza bakabilirsiniz.
“İlgili Şartlar”: Hangi Şartlar Aranmaya Devam Ediyor?
Ek Madde 5, “alt görevlerdeki çalışma süreleri hariç olmak üzere ilgili şartların taşınması”nı arar. Yani sınavdan ve alt görev süresinden muafiyet dışında, atanılacak kadro için öngörülen diğer şartlar geçerliliğini korur. Bunların başında Genel Yönetmeliğin 5. maddesindeki öğrenim şartı gelir: müdür, şube müdürü, müdür yardımcısı ve bu düzeydeki görevler ile daha üstü için en az dört yıllık yükseköğrenim aranır; kurumlar kendi yönetmeliklerinde belirli istisnalar öngörebilir.
Disiplin şartları kurum yönetmeliklerinde düzenlenir (m.7). Değerlendirmemize göre kurum yönetmeliğinde görevde yükselme için aranan disiplin şartları, “ilgili şartlar” kapsamında Ek Madde 5 kapsamındaki atamalarda da aranacaktır. Kurum yönetmeliklerinde atanılacak kadroya özgü mesleki nitelikler (belirli bir lisans programından mezuniyet, sertifika, yabancı dil gibi) öngörülmüşse bunlar da “ilgili şartlar” arasında değerlendirilmelidir.
Alt görevlerdeki çalışma süresinin aranmaması ise önemli bir kolaylıktır. Genel Yönetmeliğin 6. maddesi, görevde yükselme suretiyle atanacak personel için alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresinin kurumlarca aranmasını, bu sürelerin en az altı ayının atama yapılacak kurumda geçmesini esas alır. Ek Madde 5 bu süreleri devre dışı bırakır; dolayısıyla başka bir kurumdan gelen eski bir yönetici, atanacağı kurumda altı ay çalışmış olma koşulunu da taşımak zorunda değildir.
Kimleri Etkiliyor?
Ek Madde 5’ten etkilenen gruplar
| Grup | Etki | Dikkat edilmesi gereken |
|---|---|---|
| Görevden alınmış eski il / bölge müdürleri ve yardımcıları | Müdür veya müdür yardımcısı kadrolarına sınavsız atanma imkânı | Üç yıllık kesintisiz asaleten ve fiilen süre; atanılacak kadronun Yönetmelik kapsamında ve “denk” olması |
| Eski daire başkanı, genel müdür yardımcısı gibi üst yöneticiler | “Daha üst yönetici kadrosu” unsuru ile kapsamda | Kadronun sınava tabi olmayan bir yönetici kadrosu olduğunun belgelenmesi |
| Hâlen sınavsız yönetici kadrosunda bulunanlar | Başka bir kuruma veya birime müdür olarak geçiş kolaylaşır | “Bulunmuş olanlar” ifadesi ayrılmayı şart koşmaz |
| Görevde yükselme sınavına hazırlanan personel | Aynı kadroların bir kısmı sınavsız atamayla doldurulabilir | İlan edilen kadro sayısı ve yedek listeleri takip etmek |
| Kurumların insan kaynakları birimleri ve atamaya yetkili amirler | Yeni bir atama yolu ve belgeleme yükü | Liyakat, eşitlik ve gerekçe; hizmet cetvellerinin doğruluğu |
| Belediye ve il özel idaresi personeli | Genel Yönetmelik kapsamındaki mahalli idare kadrolarında da uygulanabilir | Mahalli idarelere özgü görevde yükselme yönetmelikleriyle birlikte okunmalı |
Görevde yükselme ve atama işlemlerinde sınav ve mülakat süreçlerine karşı yollar için sözlü sınav ve mülakat işlemine itiraz yazımıza, kamu personeline ilişkin diğer başlıklar için İdare Hukuku Rehberi’nin “Memur ve Kamu Personeli” bölümüne bakabilirsiniz.
Takdir Yetkisi, Liyakat ve Eşitlik
Ek Madde 5, “atanabilmeleri için … koşulu aranır” şeklinde kaleme alınmıştır. Bu yapı, koşulları taşıyan kişiye bir atanma hakkı tanımaz; koşulları taşımayanın atanamayacağını söyler. Değerlendirmemize göre atamaya yetkili amir, boş kadro bulunup bulunmadığını, hizmetin ihtiyacını ve adayın niteliklerini gözeterek takdir yetkisini kullanacaktır. Bu takdir yetkisi sınırsız değildir: kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır, liyakat ve eşitlik ilkelerine uygun kullanılmalıdır ve idari yargı denetimine tabidir.
Genel Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak görevde yükselme usul ve esaslarını belirlemektir (m.1). Sınav sistemi bu amacın temel aracıdır. Ek Madde 5 ile sınav dışında bir atama yolu açılması, değerlendirmemize göre önceki yöneticilik deneyiminin liyakatin bir göstergesi olarak kabul edilmesi düşüncesine dayanır. Bununla birlikte, aynı kadroyu sınavla bekleyen personel bakımından eşitlik tartışması doğabilir; bu tartışmanın somut atama işlemleri üzerinden yargıya taşınması muhtemeldir.
İdarenin bir başvuruyu reddederken veya bir atamayı yaparken gerekçe göstermesi, yargısal denetimin etkinliği bakımından önemlidir. İdari işlemin geri alınması ve kaldırılması konusundaki genel ilkeler için idari işlemin geri alınması yazımıza bakabilirsiniz.
Tartışmalı ve Belirsiz Noktalar
Denk kadro. Hangi kadroların müdür veya müdür yardımcısına “denk” sayılacağı Yönetmelikte tanımlanmamıştır. Kurum yönetmeliklerindeki grup ve alt grup yapısı belirleyici olacaktır; farklı kurumlar arasında geçişte iki kurumun gruplandırmasının birbirine uymaması sorun yaratabilir.
Önceki görevin “sınava tabi olmaması”. Bir kadronun bir dönemde sınava tabi olup sonradan istisna kapsamına alınması ya da tersi durumunda, kişinin o kadroda bulunduğu tarihteki mevzuatın mı yoksa başvuru tarihindeki mevzuatın mı esas alınacağı belirsizdir. Değerlendirmemize göre kişinin o kadroya atandığı tarihteki atama usulü esas alınmalıdır; çünkü hükmün mantığı, sınavsız atanılan yöneticilik deneyimini ödüllendirmektir.
Fiilen görev. Açığa alınma, uzun süreli rapor, aylıksız izin ve geçici görev dönemlerinin “fiilen” şartı karşısındaki durumu kurumların uygulamasıyla ve yargı kararlarıyla netleşecektir.
Özel kanunlar ve kurum yönetmelikleri. Genel Yönetmelik özel kanunlardaki düzenlemeleri saklı tutar (m.2/1). Kurum yönetmeliklerinin Ek Madde 5 ile uyumlu hâle getirilip getirilmeyeceği ve getirilmeden önce doğrudan Genel Yönetmeliğe dayanılarak atama yapılıp yapılamayacağı da uygulamada tartışılabilir. Değerlendirmemize göre Genel Yönetmelik, kurum yönetmeliklerinin üst çerçevesi olduğundan (m.15) ve hüküm açık ve uygulanabilir nitelikte olduğundan doğrudan uygulanabilir.
Süreler, İtiraz ve Dava Yolları
Ek Madde 5 ile ilgili dava ve başvuru süreleri
| İşlem | Yargı yeri / merci | Süre ve başlangıç | Not |
|---|---|---|---|
| Değişiklik Yönetmeliğinin iptali | Danıştay (ilk derece, 2575 m.24) | 60 gün; ilanı izleyen günden (İYUK m.7/4, m.8) | Son gün 30 Aralık 2026 Çarşamba |
| Yönetmeliğin uygulanmasıyla birlikte dava | Uygulama işlemine göre görevli mahkeme | Uygulama işleminin tebliğinden itibaren 60 gün | Düzenleyici işlem, uygulama işlemi veya her ikisi birlikte dava edilebilir (İYUK m.7/4) |
| Sınavsız atama başvurusunun reddi | İdare mahkemesi | Ret işleminin tebliğinden itibaren 60 gün (İYUK m.7) | İdareye yeniden başvuru (m.11) süreyi durdurur |
| Başvuruya 30 gün içinde cevap verilmemesi | İdare mahkemesi | 30 günün bitiminden itibaren 60 gün (İYUK m.10) | Kesin olmayan cevapta bekleme süresi başvurudan itibaren dört ayı geçemez |
| Başkasının sınavsız atamasına karşı dava | İdare mahkemesi | Atamanın öğrenilmesinden itibaren 60 gün | Davacının güncel ve kişisel menfaat ilişkisi bulunmalı |
Atamaya ilişkin davalarda yürütmenin durdurulması istenebilir; ancak bunun için idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir (İYUK m.27). Aynı maddeye göre kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği işlemleri “uygulanmakla etkisi tükenecek” işlemlerden sayılmaz; bu nedenle bu işlemlerde yürütmenin durdurulmasına kural olarak idarenin savunması alındıktan sonra karar verilir. Bu konuda yürütmenin durdurulması rehberimize, idarenin cevap vermemesi hâlinde izlenecek yol için zımni ret yazımıza bakabilirsiniz.
Başvurunuz reddedildi veya cevapsız mı kaldı?
Ret işlemine ya da 30 günlük zımni redde karşı 60 günlük dava süresi işler. Hizmet cetvelinizi ve kurum yönetmeliğinizi birlikte inceleyelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
Varsayımsal Örnekler
Varsayımsal örnek 1 — Eski il müdürü: C, bir bakanlığın taşra teşkilatında dört yıl asaleten il müdürü olarak çalıştıktan sonra görevden alınmış ve uzman kadrosuna atanmıştır. Bakanlığın merkez teşkilatında, kurum yönetmeliğine göre müdür ile aynı grupta yer alan ve normalde görevde yükselme sınavıyla atanılan bir kadro boştur. C dört yıllık fakülte mezunudur ve disiplin cezası yoktur. Ek Madde 5’e göre C, alt görev süresi ve sınav aranmaksızın bu kadroya atanabilir; ancak atamanın yapılıp yapılmayacağına bakanlık karar verir.
Varsayımsal örnek 2 — Vekâlet süresi: D, iki yıl il müdür yardımcılığına vekâleten baktıktan sonra bu kadroya asaleten atanmış ve bir buçuk yıl daha çalışmıştır. Toplam süre üç buçuk yıl olsa da asaleten geçen süre bir buçuk yıldır. Ek Madde 5’teki “asaleten” şartı nedeniyle D henüz hükümden yararlanamaz.
Varsayımsal örnek 3 — Kesinti: E, iki yıl bölge müdürü olarak çalışmış, ardından altı ay uzman kadrosunda görev yapmış, sonra bir yıl daha başka bir bölge müdürlüğüne asaleten atanmıştır. Toplam yöneticilik süresi üç yıldır, ancak araya giren altı aylık dönem nedeniyle süre “kesintisiz” değildir. Değerlendirmemize göre E bu durumda hükümden yararlanamaz.
Varsayımsal örnek 4 — Sınavla bekleyen personel: F, bir kurumun görevde yükselme sınavında yazılı ve sözlü sınavı geçmiş, yedek listede birinci sıradadır. Kurum, boşalan müdür kadrosuna Ek Madde 5 uyarınca eski bir daire başkanını atar. F’nin bu atamaya karşı dava açıp açamayacağı, yedeklerden atama yapılabilecek altı aylık sürenin (m.12/C) işleyip işlemediğine ve F’nin güncel menfaatinin bulunup bulunmadığına bağlıdır.
Ne Yapmalı? Adım Adım
Eski veya mevcut yöneticiler için:
1. Hizmet cetvelinizi e-Devlet’ten ve kurumunuzdan alın; önceki yönetici görevlerindeki atama ve ayrılış tarihlerini, vekâlet ve geçici görev kayıtlarını kontrol edin.
2. Kesintisiz, asaleten ve fiilen geçen üç yılı gösteren onay ve görevlendirme belgelerini dosyalayın.
3. Hedef kadronun Genel Yönetmelik kapsamında olduğunu ve kurum yönetmeliğinde müdür veya müdür yardımcısıyla aynı grupta yer aldığını doğrulayın.
4. Öğrenim ve disiplin şartlarını taşıdığınızı gösteren belgeleri hazırlayın.
5. Atamaya yetkili makama gerekçeli ve belgeli bir dilekçe verin; cevabı ve tebliğ tarihini takip edin.
6. Ret veya 30 gün içinde cevapsızlık hâlinde 60 günlük dava süresini kaçırmayın.
Sınavla atanmayı bekleyen personel için:
1. Kurumun ilan ettiği kadro sayılarını ve başarı sıralaması listelerini saklayın.
2. Yedek listede iseniz, sıralamanın kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık sürenin ne zaman dolduğunu hesaplayın.
3. Boşalan kadrolara yapılan atamaları takip edin; atamanın öğrenildiği tarih dava süresinin başlangıcıdır.
4. Menfaat ilişkiniz varsa atamaya karşı dava seçeneğini süresinde değerlendirin.
Sık Yapılan Hatalar
- Toplam süreyi esas almak: Üç yıl, vekâlet ve geçici görev hariç, kesintisiz ve asaleten geçmelidir; toplam yöneticilik süresi yeterli değildir.
- Hükmü atanma hakkı sanmak: Ek Madde 5 sınav şartını kaldırır, atamayı zorunlu kılmaz.
- Hedef kadronun niteliğini kontrol etmemek: Kadro Genel Yönetmelik kapsamında değilse veya müdür ya da müdür yardımcısına denk değilse hüküm uygulanmaz.
- Kurum yönetmeliğini okumamak: Öğrenim, disiplin ve mesleki nitelik şartları kurum yönetmeliğinde ayrıntılı olarak yer alabilir.
- Zımni ret süresini kaçırmak: Başvuruya 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi işlemeye başlar.
- Hizmet cetvelindeki hataları düzeltmemek: Kayıtlarda yanlış görünen bir vekâlet veya geçici görev, sürenin reddine yol açabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ek Madde 5 ne zaman yürürlüğe girdi?
11947 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan değişiklik, 31 Ekim 2026 tarihli ve 33416 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Eski il müdürü olarak şube müdürü kadrosuna sınavsız atanabilir miyim?
Kesintisiz üç yıl asaleten ve fiilen il müdürlüğü yaptıysanız ve şube müdürlüğü kurumunuzun yönetmeliğinde müdür veya müdür yardımcısına denk bir kadro olarak yer alıyorsa mümkündür. Denklik kurum yönetmeliğindeki gruplandırmaya göre belirlenir.
Üç yıllık süre tek bir kadroda mı geçmeli?
Hüküm “söz konusu görevlerde” ifadesini kullanır. Değerlendirmemize göre sınavsız müdür, müdür yardımcısı, denk veya daha üst yönetici kadrolarında aralıksız geçen süreler birlikte değerlendirilebilir.
Vekâleten il müdürlüğü yaptığım süreler sayılır mı?
Hayır. Hüküm asaleten görev yapılmasını açıkça arar; vekâleten veya geçici görevle geçen süreler üç yıla sayılmaz.
Hangi şartlar hâlâ aranıyor?
Alt görevlerdeki çalışma süreleri ve sınav dışındaki ilgili şartlar aranır: öğrenim şartı (m.5), kurum yönetmeliğindeki disiplin şartları (m.7) ve atanılacak kadroya özgü nitelikler.
Koşulları taşıyorsam idare beni atamak zorunda mı?
Hayır. Hüküm “atanabilir” der; boş kadro, hizmet ihtiyacı ve genel hükümler gözetilerek takdir idareye aittir. Takdir yetkisi liyakat ve eşitlik ilkeleriyle sınırlıdır ve yargı denetimine tabidir.
Başvurum reddedilirse ne yapabilirim?
Ret işleminin tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz. Başvurunuza 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi işlemeye başlar.
Hâlen il müdür yardımcısıyım; ayrılmadan başvurabilir miyim?
Hüküm “bulunmuş olanlar” ifadesini kullanır ve görevden ayrılmayı şart koşmaz. Koşulları taşıyorsanız başka bir kurumun veya birimin Yönetmelik kapsamındaki müdür kadrosuna atanmanız mümkündür.
Sınavı kazanıp yedek listede bekliyorum; sınavsız atamaya itiraz edebilir miyim?
Sıralamanın kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık yedek süresi içindeyseniz ve atama doğrudan menfaatinizi etkiliyorsa, atamanın öğrenilmesinden itibaren 60 gün içinde dava açma imkânınız değerlendirilebilir.
Yönetmeliğin kendisine karşı dava açılabilir mi?
Evet. Cumhurbaşkanı kararıyla yürürlüğe konulan düzenleyici işlemlere karşı Danıştay’da 60 gün içinde dava açılabilir; son gün 30 Aralık 2026 Çarşamba’dır. Süre geçse bile uygulama işlemiyle birlikte dava açılabilir.
Belediye personeli bu hükümden yararlanabilir mi?
Genel Yönetmelik belediyeler ve il özel idarelerinin memur kadrolarını da kapsar (m.2/1-b). Bu nedenle kapsamdaki mahalli idare kadroları için de uygulanabilir; mahalli idarelere özgü görevde yükselme yönetmeliği ayrıca incelenmelidir.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Kamu personeli dosyalarında çalışmamız, kişinin mevzuat karşısındaki durumunun belgelerle ortaya konmasıyla başlar. Ek Madde 5 kapsamındaki başvurularda hizmet cetvelinin incelenmesi, üç yıllık kesintisiz asaleten ve fiilen sürenin belgelenmesi, hedef kadronun Genel Yönetmelik ve kurum yönetmeliği karşısındaki niteliğinin değerlendirilmesi ve atamaya yetkili makama sunulacak gerekçeli başvurunun hazırlanması bu sürecin parçalarıdır.
Başvurunun reddi, zımni ret veya başkasının sınavsız atanması hâllerinde idari başvuru ve dava sürelerinin hesaplanması, iptal davası ve gerektiğinde yürütmenin durdurulması talebi, yargılama boyunca dosyanın takibi ve kararın idarece uygulanmasının izlenmesi de çalışma alanımız içindedir. Her dosya kendi koşullarıyla değerlendirilir; sonuç taahhüt edilmez. Ön görüşme için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Sınavsız müdürlük başvurusu öncesi durumunuzu netleştirin
Üç yıllık süre, denk kadro ve kurum yönetmeliği şartları bakımından başvurunuzu birlikte değerlendirelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ İdare Hukuku Rehberi (Hub)İdari işlemler, iptal ve tam yargı davaları; “Memur ve Kamu Personeli” bölümü
- Görevde Yükselme Genel Yönetmeliğine Ek Madde 5 (Son Dakika)
- Memur Atama ve Naklen Atama
- Naklen Atama İptali Dava Dilekçesi Örneği (657 m.76)
- Memurun Göreve İadesi ve Özlük Hakları
- Düzenleyici İşlemlere Karşı İptal Davası
- İptal Davasında Menfaat İhlali ve Dava Ehliyeti
- ÖSYM, KPSS Sınav ve Atama İşlemlerine İtiraz
- Görevden Uzaklaştırma (Açığa Alınma)
- Hukuk Gündemi Son Durum
Bu içerik İdare Hukuku Rehberi’nin Memur ve Kamu Personeli bölümündedir.
İdare Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: 31/10/2026 tarihli ve 33416 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 30/10/2026 tarihli ve 11947 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve eki Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik m.1–3; Genel Yönetmelik (BKK 15/3/1999-99/12647; RG 18/4/1999-23670) m.1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 12, 12/A, 12/B, 12/C, 15, Ek Madde 1 (mevzuat.gov.tr güncel metni ve dipnotları); 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.59, 76, 86; 2577 sayılı İYUK m.7, 8, 10, 11, 27; 2575 sayılı Danıştay Kanunu m.24. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya için hukuki görüş yerine geçmez.
