Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtiraz (TKHK m.70): İki Haftalık Süre, E-Tebligat Hesabı, Tedbir, Kesinlik ve İtiraz Dilekçesi Örneği

Tüketici hakem heyeti kararına karşı taraflar, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde kararı veren hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz edebilir (6502 sayılı Kanun m.70/3). Bu süre, 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunla “on beş gün”den “iki hafta”ya çevrilmiştir. İtiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; icranın durdurulması için tedbir istenmelidir. İtiraz davasında arabuluculuk dava şartı değildir ve tüketicinin açtığı dava harçtan muaftır. Tüketici mahkemesinin itiraz üzerine verdiği karar kesindir; istinaf ve temyiz yolu yoktur (m.70/5).

Kanuni Dayanak: TKHK m.70

“Taraflar, tüketici hakem heyetinin kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, tüketici hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak talep edilmesi şartıyla hâkim, tüketici hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir.” (TKHK m.70/3)

Tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar ve İcra ve İflas Kanunu’nun ilamların yerine getirilmesine ilişkin hükümlerine göre yerine getirilir (TKHK m.70/1-2). İtiraz, bu bağlayıcı kararın tüketici mahkemesince denetlenmesini sağlayan tek olağan yoldur. Mahkeme itirazı inceler; karar esas yönünden kanuna uygun olup yalnızca kanunun olaya uygulanmasında hata yapılmışsa veya yeniden yargılamayı gerektirmeyen bir aykırılık varsa evrak üzerinde kararı değiştirerek veya düzelterek onayabilir (m.70/4).

İtiraz Süresi: On Beş Gün Değil, İki Hafta

İtiraz süresi, 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanun’un 37. maddesiyle “on beş gün” yerine “iki hafta” olarak değiştirilmiştir. Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği m.27/1 metninde hâlâ “on beş gün” ifadesi yer almaktadır; ancak normlar hiyerarşisi gereği Kanun hükmü uygulanır. Uygulamada birçok kaynakta eski ifade geçmeye devam ettiğinden süre hesabında mutlaka Kanun esas alınmalıdır.

Süre hafta olarak belirlendiğinden, başladığı güne son hafta içinde karşılık gelen günün tatil saatinde biter (HMK m.92/2). Resmî tatil günleri süreye dâhildir; sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre, tatili izleyen ilk iş günü çalışma saati sonunda biter (HMK m.93). Kanunun belirlediği süreler kesindir (HMK m.94/1); süre geçtikten sonra yapılan itiraz esasa girilmeden reddedilir.

Usulsüz Tebligat ve Sürenin Başlangıcı

Süre, kararın usulüne uygun tebliğiyle başlar. Tebligat usulüne aykırı yapılmış olsa bile muhatap tebliğden haberdar olmuşsa tebliğ geçerli sayılır ve muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi kabul edilir (Tebligat Kanunu m.32). Bu nedenle usulsüz tebligat iddiasında itiraz dilekçesinde kararın hangi tarihte öğrenildiği açıkça yazılmalı ve süre bu tarihten hesaplanmalıdır. Adreste bulunmama hâlinde muhtara teslim ve kapıya ihbarname yapıştırma usulünde, ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m.21/1).

Görevli ve Yetkili Mahkeme

İtiraz tüketici mahkemesine yapılır (TKHK m.70/3, m.73/1). Yetki bakımından Kanun iki seçenek tanır: kararı veren tüketici hakem heyetinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesi veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesi. Tüketicinin yerleşim yeri seçeneği 24/3/2022 tarihli ve 7392 sayılı Kanunla eklenmiştir; böylece başka bir ildeki heyetin kararına karşı tüketici kendi yerleşim yerinde itiraz edebilir. Tüketici mahkemesi kurulmamış yerlerde uygulamada bu davalara asliye hukuk mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar. Görev ve yetki kuralları için tüketici mahkemesinde görev ve yetki rehberine bakabilirsiniz.

İtiraz İcrayı Durdurur mu? Tedbir Talebi

İtiraz, hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz (TKHK m.70/3). Karar ilam niteliğinde olduğundan lehine karar verilen taraf, itiraz süresi dolmadan veya itiraz görülürken ilamlı icra takibi başlatabilir (m.70/2). Bu konunun ayrıntıları için hakem heyeti kararı kesinleşmeden icraya konulabilir mi ve hakem heyeti kararının icrası rehberlerine bakabilirsiniz.

İcranın durdurulması için itiraz dilekçesinde ayrıca talepte bulunulmalıdır; hâkim ancak talep üzerine icrayı tedbir yoluyla durdurabilir. Tedbir kararlarında talep eden kural olarak karşı tarafın muhtemel zararlarına karşı teminat gösterir; talep resmî belgeye veya başka kesin bir delile dayanıyorsa ya da durum ve koşullar gerektiriyorsa mahkeme gerekçe göstererek teminatsız karar verebilir (HMK m.392/1). Tedbir talebinde, kararın icra edilmesi hâlinde doğacak zararın ve itirazın haklılığını gösteren delillerin açıkça ortaya konması gerekir.

İtiraz Sürerken İcra Emri Gelirse

Hakem heyeti kararı ilamların yerine getirilmesine ilişkin hükümlere göre icra edildiğinden, para borcuna ilişkin kararda icra dairesi borçluya bir icra emri tebliğ eder. İcra emrinde borcun yedi gün içinde ödenmesi, aksi hâlde icranın geri bırakılmasına dair bir karar getirilmedikçe cebri icra yapılacağı ve bu süre içinde mal beyanında bulunulması gerektiği ihtar edilir (İİK m.32). Borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine başvurarak borcun zamanaşımına uğradığı, ertelendiği veya ödendiği itirazında bulunabilir (İİK m.33/1).

İcra mahkemesindeki bu itiraz, hakem heyeti kararının esastan yanlış olduğu iddiasını incelemez; o denetim tüketici mahkemesindeki itiraz davasının konusudur. Bu nedenle kararın esasına karşı çıkan borçlu tüketici iki işi birlikte yürütmelidir: iki haftalık süre içinde tüketici mahkemesine itiraz etmek ve aynı dilekçede icranın tedbir yoluyla durdurulmasını istemek. Tedbir kararı alındığında karar icra dairesine sunulur.

Hangi Kararlara İtiraz Edilebilir?

Kanun, tüketici hakem heyetinin kararlarına karşı itiraz yolunu genel olarak açmıştır (TKHK m.70/3). Başvurunun esastan kabulü veya reddi yanında, uyuşmazlığın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı kararı (Yönetmelik m.20/7), derdestlik veya kesin hüküm nedeniyle başvurunun reddi (m.20/8), düzeltme ve tamamlama kararları (m.25, m.26) da itiraz konusu olabilir. Karar tutanağında itiraz merci ve süresinin gösterilmesi zorunludur (m.22/2-i). Tutanakta süre hâlâ “on beş gün” olarak yazılmış olsa bile Kanundaki iki haftalık süre esas alınmalıdır.

İtiraz Süresi Kaçırılırsa Ne Olur?

Süresinde itiraz edilmeyen karar kesinleşir. Kesinleşen bir karardan sonra konusu, sebebi ve tarafları aynı olan yeni bir başvuru yapılamaz; yapılırsa heyet re’sen veya itiraz üzerine kesin hükmü dikkate alarak başvuruyu reddeder (Yönetmelik m.11/7, m.20/8). Aynı uyuşmazlık için tüketici mahkemesinde yeni bir dava açmak da kesin hüküm nedeniyle sonuç vermez. Bu nedenle kararın tebliğ edildiği gün sürenin son günü hesaplanmalı ve takvime işlenmelidir.

İtirazdan Önce: Düzeltme ve Tamamlama Yolları

Her hata için itiraz davası gerekmez. Taraf bilgilerindeki yazım yanlışları, ifade ve hesap hataları ile benzeri açık hatalar, kararı veren heyet tarafından re’sen veya taraflardan birinin yazılı talebi üzerine düzeltilebilir (Yönetmelik m.25/1). İlk başvuruda yer aldığı hâlde hakkında karar verilmeyen talepler için ise nihai kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde kararın tamamlanması istenebilir (m.26/1). Düzeltme veya tamamlama kararına karşı da itiraz yolu açıktır; bu kararlarda itiraz merci ve süresi ayrıca gösterilir (m.25/3, m.26/3).

Hangi Gerekçelerle İtiraz Edilir?

Ayıplı mal ve hizmet uyuşmazlıklarındaki maddi kurallar için ayıplı mal ve ayıplı hizmet rehberlerine bakabilirsiniz. Teknik uyuşmazlıklarda heyet bilirkişi incelemesi yaptırmamışsa, mahkemeden bilirkişi incelemesi istenmeli; gerekirse delil tespiti yoluna da başvurulmalıdır.

İtiraz Davasında Yargılama Usulü

Tüketici mahkemelerindeki davalar basit yargılama usulüne göre görülür (TKHK m.73/4). Dava ve cevap dilekçeyle olur; cevap süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır ve mahkeme gerekirse bir defaya mahsus olmak üzere en fazla iki haftalık ek süre verebilir (HMK m.317/1-2). Taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi veremez (m.317/3). Deliller dilekçeyle birlikte, hangi vakıanın delili olduğu belirtilerek bildirilmeli; eldeki belgeler dilekçeye eklenmelidir (HMK m.318). Mahkeme mümkün olan hâllerde duruşma yapmadan dosya üzerinden karar verir (HMK m.320/1).

İtiraz davasında davalı, kararın karşı tarafıdır; hakem heyeti davada taraf gösterilmez. Dilekçeye hakem heyeti kararı, tebliğ belgesi ve heyet dosyasındaki belgeler eklenmeli; heyet dosyasının mahkemece getirtilmesi istenmelidir.

Mahkemenin Verebileceği Kararlar ve Yargılama Giderleri

Tüketici lehine verilen hakem heyeti kararına karşı açılan itiraz davasında kararın iptali hâlinde, tüketici aleyhine avukatlık asgari ücret tarifesine göre nispi tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmedilir; tarifenin maktu vekâlet ücretine ilişkin hükümleri uygulanmaz. Ancak mevcut olduğu hâlde hakem heyetine sunulmayan bir bilgi veya belgenin mahkemeye sunulması nedeniyle kararın iptali hâlinde tüketici aleyhine yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilemez (TKHK m.70/6; Yönetmelik m.27/5). Bu hüküm, satıcıların belgeleri bilerek heyete sunmayıp mahkemede kullanmasının tüketiciye maliyetini ortadan kaldırır.

Mahkeme Kararı Kesin mi? Olağanüstü Yollar

Tüketici hakem heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir (TKHK m.70/5). Kesinlik uyuşmazlığın tutarına bağlı değildir; itiraz üzerine verilen her karar için geçerlidir. Mahkeme kesinleşen kararı Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi üzerinden Bakanlığa, itiraz sonucu verilen kararı ise ilgili hakem heyetine gönderir (Yönetmelik m.27/4).

Kesin kararlara karşı istinaf ve temyiz yolu kapalıdır. Kanunda sınırlı olarak sayılan hâllerde, örneğin yargılama sırasında elde edilemeyen bir belgenin karardan sonra ele geçirilmesi veya karara esas senedin sahteliğinin ortaya çıkması durumunda yargılamanın iadesi istenebilir (HMK m.375). Temel hak ihlali iddiası varsa Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru da gündeme gelebilir. Bu yollar dar kapsamlı olduğundan asıl mücadele itiraz aşamasında verilmelidir.

Karşı Taraf İtiraz Ederse Tüketici Ne Yapmalı?

Hakem heyeti kararı tüketici lehine çıkmış ve satıcı, banka veya sağlayıcı itiraz etmişse tüketici davalı konumuna geçer. Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap dilekçesi verilmelidir (HMK m.317/2). Cevapta hakem heyeti kararının doğruluğu savunulur, heyet dosyasındaki deliller gösterilir ve karşı tarafın heyete sunmadığı belgeleri ilk kez mahkemede kullanıp kullanmadığı belirtilir; bu durum m.70/6 uyarınca yargılama giderleri bakımından önem taşır. Karşı tarafın itirazı kararın icrasını kendiliğinden durdurmadığından, tüketici itiraz sürerken ilamlı icra takibi başlatabilir.

İtiraz Dilekçesinde Bulunması Gerekenler

İtiraz, tüketici mahkemesinde açılan bir dava olduğundan dilekçe, dava dilekçesinin unsurlarını taşımalıdır (HMK m.119/1). Mahkemenin adı, dava konusunun değeri, vakıaların açık özetleri, her vakıanın delili ve hukuki sebepler eksik olmamalıdır; bunlar dışındaki eksiklikler için hâkim bir haftalık kesin süre verir, süresinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (m.119/2). Tüketici harçtan muaf olsa da tebligat ve bilirkişi gibi giderler için mahkeme gider avansı isteyebilir (HMK m.120).

Hakem Heyeti Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, teslimden kısa süre sonra arızalanan bir cihaz için tüketicinin başvurusunu “ayıbın kullanıcı hatasından kaynaklandığı” gerekçesiyle reddeden karara karşı tüketici tarafından yapılacak itiraza ilişkindir. Farklı uyuşmazlıklarda hususlar somut olaya göre uyarlanmalıdır.

Hakem heyeti kararı tüketiciyi bir ödemeyle yükümlü kılmış ve karşı taraf icra takibine başlamışsa, dilekçeye kararın icrasının tedbir yoluyla durdurulmasına ilişkin ayrı bir husus eklenmeli ve bu talep TKHK m.70/3 ile HMK m.389 ve m.392’ye dayandırılmalıdır. İlk başvuru metni için hakem heyeti başvuru dilekçesi örneği, sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici mahkemesi dava dilekçesi örneği sayfalarına bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Süreyi on beş gün sanmak: Kanundaki süre iki haftadır ve kesindir.
• Elektronik tebliğ tarihini yanlış hesaplamak: Tebliğ, iletimi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır; süre bu tarihten başlar.
• Tedbir istememek: İtiraz icrayı durdurmaz; tedbir ayrıca talep edilmelidir.
• Hakem heyetini davalı göstermek: Davalı, uyuşmazlığın karşı tarafıdır.
• Delilleri sonraya bırakmak: Basit yargılamada deliller dilekçeyle birlikte bildirilmelidir.
• Belgeyi heyete sunmayıp mahkemede kullanmak: Bu yol, iptal hâlinde yargılama giderleri bakımından sonuç doğurur.
• Düzeltme talebini beklemek: Düzeltme veya tamamlama talebi itiraz süresini korumaz; süre içinde itiraz edilmelidir.

İtiraz dilekçesi ve tedbir talebi için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Hakem heyeti kararına itiraz süresi ne kadar?

Tebliğden itibaren iki hafta. 7499 sayılı Kanunla “on beş gün” ibaresi “iki hafta” olarak değiştirilmiştir (TKHK m.70/3).

Yönetmelikte neden hâlâ on beş gün yazıyor?

Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği m.27/1 metni Kanun değişikliğine uyarlanmamıştır. Kanun hükmü üstün olduğundan iki haftalık süre esas alınmalıdır.

İki haftalık süre nasıl hesaplanır?

Süre, son haftada tebliğ gününe karşılık gelen günün tatil saatinde biter; son gün resmî tatile rastlarsa ilk iş günü çalışma saati sonunda biter (HMK m.92/2, m.93).

Elektronik tebligatta süre ne zaman başlar?

Tebligat, sistem üzerinden muhataba iletildiği tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır; iki haftalık süre bu tarihten işlemeye başlar (VUK m.107/A).

İtiraz nereye yapılır?

Kararı veren tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine (TKHK m.70/3).

İtiraz davası için arabulucuya gitmek gerekir mi?

Hayır. Hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlarda arabuluculuk dava şartı değildir (TKHK m.73/A-1-b).

İtiraz için harç ödenir mi?

Tüketicinin açtığı dava harçtan muaftır (TKHK m.73/2). Satıcı veya sağlayıcı itiraz ederse harç öder.

İtiraz kararın icrasını durdurur mu?

Hayır. Hâkim ancak talep üzerine icrayı tedbir yoluyla durdurabilir (TKHK m.70/3).

Tedbir için teminat gerekir mi?

Kural olarak teminat istenir; talep resmî belgeye veya kesin bir delile dayanıyorsa ya da koşullar gerektiriyorsa mahkeme gerekçe göstererek teminatsız karar verebilir (HMK m.392/1).

Mahkeme kararına karşı istinaf yolu var mı?

Hayır. İtiraz üzerine verilen tüketici mahkemesi kararı kesindir (TKHK m.70/5).

Tebligat usulsüzse süre ne zaman başlar?

Usulsüz tebligatta muhatap tebliğden haberdar olmuşsa, muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m.32).

Kararda hesap hatası varsa itiraz etmem gerekir mi?

Açık yazım, ifade ve hesap hataları heyet tarafından düzeltilebilir (Yönetmelik m.25). Ancak esasa ilişkin bir itiraz nedeni varsa iki haftalık süre içinde itiraz edilmelidir.

Karşı taraf itiraz ederse ne yapmalıyım?

Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap dilekçesi verin (HMK m.317/2). İtiraz sürerken lehinize olan kararı ilamlı icra yoluyla takibe koyabilirsiniz.

Lehime olan karar iptal edilirse vekâlet ücreti öder miyim?

Kural olarak tüketici aleyhine nispi vekâlet ücretine hükmedilir; ancak iptal, karşı tarafın heyete sunmadığı bir belgeye dayanıyorsa tüketici yargılama gideri ve vekâlet ücretiyle sorumlu tutulmaz (TKHK m.70/6).

İtiraz davasında duruşma yapılır mı?

Basit yargılama usulünde mahkeme mümkün olan hâllerde duruşma yapmadan dosya üzerinden karar verir (HMK m.320/1).

İtiraz sürerken icra emri gelirse ne yapmalıyım?

İcra emri yedi gün içinde ödeme ve mal beyanı ihtarı içerir (İİK m.32). Kararın esasına itiraz tüketici mahkemesinde yapılır; icranın durması için aynı mahkemeden tedbir istenmelidir. Zamanaşımı, erteleme veya ödeme itirazları ise yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır (İİK m.33/1).

Süreyi kaçırırsam aynı konuda yeniden başvurabilir miyim?

Hayır. Kesinleşen karardan sonra konusu, sebebi ve tarafları aynı olan yeni başvuru yapılamaz (Yönetmelik m.11/7).

Kesin karardan sonra başka yol var mı?

Sınırlı hâllerde yargılamanın iadesi istenebilir (HMK m.375); temel hak ihlali iddiasında Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru gündeme gelebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki 6502 sayılı Kanun, Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği, 6100 sayılı HMK, 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri 23 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.