Tanık Duruşmaya Gitmezse Ne Olur? Zorla Getirme, Disiplin Hapsi ve Tanık Hakları

Usulüne uygun çağrılan tanık gelmezse zorla getirilmesine karar verilir ve gelmemesinin sebep olduğu giderler kendisine yükletilir. Gelip de haklı bir çekinme sebebi olmaksızın tanıklıktan veya yeminden kaçınan tanığa ise giderlerle birlikte üç aya kadar disiplin hapsi uygulanabilir; mazeret bildirme, SEGBİS’le dinlenme ve tanık ücreti tanığın haklarıdır.

Gelmemenin Kademeli Sonuçları

Tanıklık bir hak değil, kanunî bir yükümlülüktür. Çağrıya uyulmadığında sonuçlar kademeli olarak ağırlaşır.

Dördüncü satır önemli bir düzeltme imkânıdır: zorla getirilen tanık, gelmemesini haklı gösterecek sebepleri sonradan bildirirse aleyhine hükmedilen giderler kaldırılır. Hastalık, zorunlu seyahat veya tebligatın ulaşmaması gibi durumlar belgelenerek sunulmalıdır.

Beşinci ve yedinci satırlar ise disiplin hapsinin niteliğini gösterir: bu bir ceza değil zorlama tedbiridir; tanıklık yapıldığı anda kişi serbest bırakılır ve adli sicile işlenmez. Amaç cezalandırmak değil, gerçeğin ortaya çıkmasını sağlamaktır.

Haklı Mazeret Sayılan Hâller

Her gelmeme mazeretsiz sayılmaz. Belgelenen mazeretler kabul edilir ve duruşma ertelenir.

Yedinci satır en sık işleyen savunmadır: çağrı usulüne uygun tebliğ edilmemişse gelme yükümlülüğü hiç doğmaz ve zorla getirme ile gider sorumluluğu uygulanamaz. Bu nedenle “haberim yoktu” diyen tanığın ilk yapması gereken, dosyadaki tebligat parçasını incelettirmektir. Mazeret varsa duruşma gününden önce dilekçeyle bildirilmesi, sonradan açıklamaktan çok daha etkilidir.

Tanığın Korunması ve Giderleri

Tanıklık yükümlülüğü tek taraflı değildir; kanun tanığa da bazı imkânlar tanır.

Birinci satır çoğu tanığın bilmediği bir haktır: duruşmaya katılım için yapılan yol gideri ve kaybedilen zamanın karşılığı tanığa ödenir; ancak bu talep edilmelidir. Beşinci satır ise şehir dışındaki tanıklar için pratik çözümdür — bulunulan yerdeki adliyeden SEGBİS ile dinlenme talep edilebilir. Tanıklığın genel çerçevesi için ceza muhakemesinde tanıklık: hak, yükümlülük ve korunma rehberimize bakabilirsiniz.

Kovuşturma ve duruşma rehberlerimiz: iddianame ve kovuşturmaya geçiş · dosyada kısıtlama kararı · duruşmadan vareste tutulma · tanık duruşmaya gitmezse · tanıklıktan çekinme hakkı · sanığın son söz hakkı

Tanık Olarak Çağrıldınız: Yol Haritası

Tanıklık, çoğu kişinin ilk kez karşılaştığı bir süreçtir. Aşağıdaki sıra hem yükümlülüğü yerine getirmenizi hem haklarınızı kullanmanızı sağlar.

Yedinci satır en önemli tavsiyedir: emin olmadığınız bir hususta tahminde bulunmak, hem masum bir kişiyi zan altında bırakır hem sizi yalan tanıklık riskiyle karşı karşıya getirir. “Hatırlamıyorum” veya “emin değilim” demek zayıflık değil, doğru beyandır ve hukuken tamamen meşrudur.

Özetle: Yükümlülük Ama Korumasız Değil

Tanıklık kanunî bir yükümlülüktür ve usulüne uygun çağrıya uyulmaması kademeli sonuçlar doğurur: zorla getirme, gelmemenin yol açtığı giderlerin ödettirilmesi ve gelip de sebepsiz yere tanıklıktan çekinilmesi hâlinde üç ayı geçmemek üzere disiplin hapsi. Ancak bu son yaptırım bir ceza değil zorlama tedbiridir; tanıklık yapıldığı anda kişi serbest bırakılır ve adli sicile işlenmez.

Yükümlülük tek taraflı değildir. Belgelenen mazeretler kabul edilir; usulsüz tebligat hâlinde yükümlülük hiç doğmaz; yol ve zaman kaybı giderleri talep üzerine ödenir; şehir dışındaki tanıklar SEGBİS ile dinlenebilir; tehlike hâlinde kimlik bilgilerinin gizlenmesi dâhil koruma tedbirleri uygulanabilir.

Doğru tutum nettir: gidemeyecekseniz mazereti duruşmadan önce belgeleyip bildirin, gittiğinizde yalnızca bildiklerinizi söyleyin ve emin olmadığınız hususlarda tahmin yürütmeyin.

Not: Tanık olarak dinlenmeden önce size kimliğiniz, tanıklık yükümlülüğünüz, varsa çekinme hakkınız ve gerçeği söyleme sorumluluğunuz hatırlatılır. Bu hatırlatmaların yapılmaması, beyanın değerlendirilmesinde tartışma konusu olur. Duruşmada anlatacaklarınızı önceden not etmek serbesttir; ancak notunuzu okumak yerine hatırladıklarınızı anlatmanız, beyanın doğallığı bakımından daha uygun görülür.

Tanık Beyanının Değeri

Tanıklık yükümlülüğünü yerine getirmek yeterli değildir; beyanın hükme esas alınabilmesi için belirli niteliklere sahip olması gerekir.

Son satır tanıklar için en önemli tavsiyeyi içerir: bildiğinizle sınırlı kalın. Tahmin, yorum ve “bence” ile başlayan ifadeler beyanın değerini düşürür; gördüğünüz ve duyduğunuz olguları aktarmak yeterlidir.

Tanıklık: Vatandaşlık Görevi, Kaçışı Zor

Ceza adaleti büyük ölçüde tanıkların omuzlarında yürür; bu yüzden kanun, tanıklığı bir nezaket daveti değil kamusal yükümlülük olarak kurar. Davetiyeyi alan kişinin “işim var, gitmesem de olur” lüksü yoktur — ama panik de gereksizdir: yükümlülüğün sınırları, mazeret kapıları ve tanığa tanınan haklar bellidir. Bu rehber; çağrıdan kürsüye, gelmemenin bedelinden ücret hakkına kadar tanıklığın tüm pratik haritasını çıkarır.

Gelmemenin Birinci Sonucu: Zorla Getirme + Giderler

Usulüne uygun çağrıldığı hâlde mazeret bildirmeden gelmeyen tanık hakkında mahkeme, zorla getirme kararı verir: kolluk, tanığı bulunduğu yerden alıp duruşmaya götürür. Bu, hem mahcup edici hem masraflı bir sahnedir; çünkü kanun ayrıca, gelmemenin sebep olduğu giderlerin tanığa yükletilmesine hükmedilmesini öngörür. Zorla getirilen tanık, o celsede dinlenir; yani kaçınmak süreci uzatır ama tanıklıktan kurtarmaz. Doğru refleks basittir: gidilemeyecekse celseden önce, belgeli mazeret dilekçesi (sağlık raporu, zorunlu iş-yolculuk belgesi) sunmak ve mümkünse yeni tarih ya da SEGBİS talep etmek.

Gelip de Susmanın Bedeli: Disiplin Hapsi

İkinci senaryo daha serttir: duruşmaya gelen tanık, haklı bir çekinme sebebi olmaksızın tanıklık yapmaktan ya da yemin etmekten kaçınırsa; bundan doğan giderlere mahkûm edilmekle kalmaz, üç aya kadar disiplin hapsine de karar verilebilir. Disiplin hapsi bir ceza mahkûmiyeti değildir; tanık yükümlülüğünü yerine getirdiği anda derhâl sona erer — mantığı “konuşana kadar” baskısıdır. Ayrıca kürsüde gerçeğe aykırı beyan, bambaşka ve çok daha ağır bir kapıyı açar: yalan tanıklık suçu. Yani tanığın önündeki meşru seçenekler ikidir — doğruyu söylemek ya da kanuni çekinme hakkı varsa onu kullanmak; susmak ve uydurmak seçenek değildir.

Meşru Çıkış: Çekinme Hakları

Kanun, aile bağlarını ve meslek sırlarını tanıklık zorundan korur: şüpheli-sanığın nişanlısı, eşi (evlilik sona ermiş olsa bile), üstsoy-altsoyu, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlık bağı bulunanlar tanıklıktan çekinebilir; bu hak, dinlemeden önce hatırlatılmak zorundadır. Avukat, hekim gibi meslek mensuplarının sır kapsamındaki çekinmeleri ayrıca düzenlenmiştir. Bir de soru bazlı koruma vardır: cevabı kendisini veya yakınlarını suçlayabilecek sorularda tanık, o soruya cevaptan kaçınabilir. Çekinme hakkının ayrıntılarını ayrı rehberimizde inceledik; kritik nokta şudur: çekinme hakkı olan tanığa disiplin hapsi uygulanamaz — yaptırım, ancak haklı sebebi olmayan kaçınmaya bağlanmıştır.

Tanığın Hakları: Ücret, İzin, Koruma

Yükümlülüğün karşısında haklar da vardır: tanığa; kaybettiği zaman ve yol-konaklama karşılığı, tarifeye göre tanık ücreti ve giderleri ödenir (duruşma sonunda talep edilmelidir, kendiliğinden verilmeyebilir). Çalışan tanık yönünden tanıklık, işe devamsızlık sayılamaz; davet belgesi işverene sunulur. Başka şehirdeki tanık, SEGBİS ile bulunduğu adliyeden dinlenmeyi talep edebilir — mahkemeler yol külfetini azaltan bu yolu yaygın biçimde kullanır. Tehdit altındaki tanıklar için Tanık Koruma Kanunu’ndaki önlemler (kimlik gizleme dâhil) devreye sokulabilir. Duruşmada tanığın; sorulara sükûnetle, bildiği kadarını, tahmin katmadan anlatması hem görevini hem kendisini korur.

Pratik Yol Haritası

Davetiyeyi alan tanık için sıra: (1) Celse tarihini ve hangi dosyada, kimin tanığı olarak çağrıldığını not et. (2) Çekinme hakkın olup olmadığını (akrabalık-meslek) kontrol et; varsa duruşmada bunu beyan edebileceğini bil. (3) Gidemeyeceksen belgeli mazeret dilekçesini önceden gönder; SEGBİS iste. (4) Duruşma günü kimlikle git, yalnızca bildiğini anlat, tahmin ve yorumdan kaçın. (5) Ücret-yol giderini talep et ve iş yerine ibraz için katılım belgesi al. Bu beş adım; tanıklığı, korkulan bir yükten yönetilebilir bir yurttaşlık görevine çevirir.

Mevzuat Haritası

Çağrının Şekli Yaptırımı Belirler

Yazının doğru işaret ettiği “usulsüz tebligat” savunmasının kaynağı, CMK m. 43‘tedir ve çoğu kişinin bilmediği bir ayrım içerir.

Çekinme Haklarının Üç Ayrı Kaynağı

Yazı, yakınlık ve meslek çekinmesini doğru anar; kanun bunları ayrı maddelerde ve farklı şartlarla düzenler.

Yalan Tanıklığın Sayısal Karşılığı

Yazı, yalan tanıklık riskine üç ayrı yerde işaret eder ama hiçbir rakam vermez. TCK m. 272 sekiz fıkralı kademeli bir rejim kurar.

İki Kurtarıcı Hüküm: m. 273 ve m. 274

Yalan tanıklık rejimi yalnızca cezalandırıcı değildir; kanun iki ayrı çıkış kapısı bırakmıştır ve bunlar yazıda hiç yer almaz.

Yemin Verilmeyen Tanıklar

Yemin, tanıklığın ayrılmaz parçası değildir; kanun üç grup için yemini yasaklamıştır.

Üçüncü grup, yalan tanıklık rejimiyle doğrudan bağlantılıdır ve savunmada gözden kaçırılmamalıdır. Bu kişilere yemin verilemeyeceğinden, beyanları TCK m. 272/2‘deki “yemin ettirilerek” hâline girmez. Aynı şekilde çekinme hakkı bulunan tanıklar bakımından da yemin özel bir rejime tabidir. Dolayısıyla yalan tanıklık isnadında, tanığın yemin ettirilip ettirilmediği ve ettirilmişse bunun usulüne uygun olup olmadığı ayrıca denetlenmelidir.

Koruma Tedbirlerinin Kanuni Dayanağı

Yazının doğru saydığı koruma imkânları, iki ayrı kaynağa dayanır.

Son satır, yazının atıf yaptığı gizli tanık tartışmasının kanuni çözümüdür ve iki yönlü işler. Tanık koruma tedbiri uygulanan kişinin beyanı tek başına hükme esas teşkil etmez; mahkûmiyet için başka delillerle desteklenmesi gerekir. İkinci satır da savunmaya kapı açar: kimliği saklı tutulan tanık, olayı nasıl öğrendiğini açıklamakla yükümlüdür; bu açıklama yapılmamışsa veya tutarsızsa beyanın güvenilirliği tartışılabilir.

Tanığın Malî Hakkı: m. 61

Yazının doğru belirttiği ödeme, kanunda tazminat olarak adlandırılır ve üç kalemi içerir.

İkinci kalem çoğu tanığın hiç bilmediği haktır. Ödenen yalnızca yol gideri değildir; kaybedilen zamanla orantılı bir tazminat da kanunda açıkça öngörülmüştür. Uzak bir şehirden gelen ve bir iş gününü kaybeden tanık bakımından bu kalem anlamlı olabilir. Ancak yazının isabetle belirttiği gibi talep şarttır; duruşma sonunda tutanağa geçirilmesi istenmelidir.

Yaptırım Sıralaması ve Kontrol Noktaları

Beşinci satır, disiplin hapsine karşı en güçlü savunmadır ve dilekçede açıkça kurulmalıdır. CMK m. 60, yaptırımı “yasal bir sebep olmaksızın” çekinmeye bağlar. Dolayısıyla m. 45 (yakınlık), m. 46 (meslek) veya m. 48 (kendini suçlamama) kapsamında bir hak varsa, çekinme haklıdır ve disiplin hapsi uygulanamaz. Bu nedenle disiplin hapsiyle karşılaşan tanığın ilk yapması gereken, hangi maddeye dayandığını açıkça beyan etmek ve yakınlık derecesini veya meslek sıfatını belgelemektir. İkinci satır ise daha az bilinen bir itirazdır: çağrının hangi yolla yapıldığı, zorla getirme ve gider sorumluluğunun uygulanıp uygulanamayacağını doğrudan belirler.

Sıkça Sorulan Sorular

Tanık olarak çağrıldım, gitmezsem ne olur?

CMK m. 44: usulüne uygun çağrılıp mazeretini bildirmeksizin gelmeyen tanık zorla getirtilir ve gelmemesinin sebep olduğu giderler, kamu alacaklarının tahsili usulüne göre ödettirilir.

Beni telefonla aradılar, gitmezsem yine zorla getirilir miyim?

Hayır — bu, çoğu kişinin bilmediği bir ayrımdır. CMK m. 43/2: çağrı telefon, telgraf, faks veya elektronik posta gibi araçlarla da yapılabilir; ancak çağrı kâğıdına bağlanan sonuçlar bu durumda uygulanmaz.

Yani ne kontrol etmeliyim?

Yalnızca “tebliğ edilmiş mi” değil, hangi yolla çağrıldığınızı da. Kalemden gelen bir telefonla çağrılıp gelmeyen tanık hakkında doğrudan zorla getirme kararı verilmesi hukuka aykırıdır.

Çağrı kâğıdında ne yazar?

CMK m. 43/1: çağrı kâğıdında gelmemenin sonuçları bildirilir. Ayrıca tutuklu işlerde tanıklar için baştan zorla getirme kararı verilebilir ve bu husus çağrı kâğıdında belirtilir.

Sonradan mazeret bildirebilir miyim?

Evet. m. 44: zorla getirilen tanık, gelmemesini haklı gösterecek sebepleri sonradan bildirirse aleyhine hükmedilen giderler kaldırılır.

Hangi mazeretler kabul edilir?

Hastalık (sağlık raporu), hastanede yatış, yurt dışında bulunma (giriş-çıkış kaydı), yakının vefatı, doğal afet ve zorunlu seyahat gibi belgelenen hâller. “İşim vardı” kabul edilmez. Mazeretin duruşma gününden önce dilekçeyle bildirilmesi, sonradan açıklamaktan çok daha etkilidir.

Duruşmada konuşmayı reddeden tanığa ne yapılır?

CMK m. 60: yasal bir sebep olmaksızın tanıklıktan veya yeminden çekinen tanık hakkında, giderlere hükmedilmekle beraber üç ayı geçmemek üzere disiplin hapsi verilebilir.

Disiplin hapsi ne zaman sona erer?

Kişi tanıklığa ilişkin yükümlülüğüne uygun davrandığı anda derhâl serbest bırakılır. Bu bir ceza değil zorlama tedbiridir ve adli sicile işlenmez.

Çekinme hakkım varsa disiplin hapsi uygulanır mı?

Uygulanamaz. m. 60, yaptırımı “yasal bir sebep olmaksızın” çekinmeye bağlar. m. 45, m. 46 veya m. 48 kapsamında bir hak varsa çekinme haklıdır.

Disiplin hapsiyle karşılaşırsam ne yapmalıyım?

Hangi maddeye dayandığınızı açıkça beyan edin ve yakınlık derecenizi veya meslek sıfatınızı belgeleyin.

Hangi yakınlar tanıklıktan çekinebilir?

CMK m. 45: şüpheli veya sanığın nişanlısı; evlilik bağı kalmasa bile eşi; kan veya kayın hısımlığından üstsoy veya altsoyu; üçüncü derece dâhil kan veya ikinci derece dâhil kayın hısımları; aralarında evlâtlık bağı bulunanlar.

Meslek nedeniyle çekinme kimleri kapsar?

CMK m. 46: avukatlar (stajyerleri ve yardımcıları dâhil); hekim, diş hekimi, eczacı, ebe ve yardımcıları ile diğer tıp meslek mensupları; malî işlerde görevlendirilmiş müşavirler ve noterler.

Meslek çekinmesi mutlak mı?

Hayır ve burada önemli bir ayrım var: avukatlar dışında kalanlar — hekimler, eczacılar, ebeler, malî müşavirler, noterler — ilgilinin rızası varsa çekinemezler. Hasta rıza verdiğinde hekim tanıklık yapmak zorundadır.

Avukat için durum farklı mı?

Farklı. Avukatlar bakımından bu sınırlama yoktur; müvekkil rıza verse dahi avukat çekinme hakkını kullanabilir.

Beni suçlayacak bir soruya cevap vermek zorunda mıyım?

Hayır. CMK m. 48: tanık, kendisini veya m. 45/1’de gösterilen kişileri ceza kovuşturmasına uğratabilecek nitelikteki sorulara cevap vermekten çekinebilir. Bu koruma soru bazlıdır — tanıklığın tamamından değil, belirli sorulardan kaçınma hakkıdır.

Bu haklar bana hatırlatılır mı?

Hatırlatılması zorunludur. m. 45/3 uyarınca çekinebilecek kimselere dinlenmeden önce bu hak bildirilir; m. 48 uyarınca cevap vermekten çekinebileceği de önceden bildirilir.

Yalan tanıklığın cezası nedir?

TCK m. 272 kademeli bir rejim kurar: soruşturmada yetkili kişi veya kurul önünde dört aydan bir yıla; mahkeme huzurunda ya da yemin ettirilerek bir yıldan üç yıla; üç yıldan fazla hapis gerektiren bir suçun soruşturma veya kovuşturmasında iki yıldan dört yıla kadar hapis.

Neden duruşma salonu daha riskli?

Çünkü aynı yalan beyan, soruşturmada dört aydan bir yıla kadar hapis gerektirirken, mahkeme huzurunda veya yemin ettirilerek söylendiğinde ceza bir yıldan üç yıla çıkar.

Yalan beyanım birine zarar verirse?

Ceza ağırlaşır. Aleyhine tanıklık yapılana koruma tedbiri uygulanmış ve beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmişse ceza yarı oranında artırılır; gözaltına alınma veya tutuklanma hâlinde yalan tanık ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan dolaylı fail olarak sorumlu tutulur.

Mahkûmiyet doğmuşsa?

Ceza, aleyhine tanıklık yapılanın mahkûm olduğu cezaya bağlı olarak ayrıca ağırlaşır; infaza başlanmışsa verilecek ceza yarısı kadar artırılır.

Yalan tanıklık uzlaştırmaya girer mi?

Girmez. Suçun takibi şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında yer almaz; çünkü korunan değer adliyenin işleyişidir.

Yalan söyledim, kurtuluşum var mı?

İki hüküm var. TCK m. 274 — etkin pişmanlık: hak kısıtlaması veya yoksunluğu sonuçlayacak bir karar verilmeden ve hükümden önce gerçeğin söylenmesi hâlinde cezaya hükmolunmaz.

Karardan sonra söylersem?

Kademeli indirim uygulanır: karar verildikten sonra ama hükümden önce söylenirse daha yüksek, mahkûmiyetten sonra söylenirse daha düşük oranda indirim.

O hâlde ne yapmalıyım?

Yanlış beyanda bulunduğunuzu fark ettiyseniz susmak değil, aynı dosyada düzeltme beyanında bulunmak gerekir — ve bunu hükümden önce yapmak.

Kendimi veya ailemi korumak için yalan söylediysem?

TCK m. 273/a: kendisinin, üstsoy, altsoy, eş veya kardeşinin soruşturma ve kovuşturmaya uğramasına neden olabilecek bir hususla ilgili yalan tanıklıkta, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir.

Çekinme hakkım hatırlatılmadıysa?

Bu ayrı bir kurtarıcı hükümdür. TCK m. 273/b: tanıklıktan çekinme hakkı olmasına rağmen bu hak kendisine hatırlatılmadan gerçeğe aykırı tanıklık yapan kişi bakımından da cezada indirim yapılabilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir.

Bunu nasıl kullanırım?

İlk kontrolünüz, duruşma tutanağında çekinme hakkının hatırlatıldığına dair kaydın bulunup bulunmadığıdır.

Bu koruma her davada geçerli mi?

Hayır. TCK m. 273, özel hukuk uyuşmazlıkları kapsamında yapılan yalan tanıklıkta uygulanmaz — boşanma, alacak, tazminat davaları gibi.

Herkese yemin ettirilir mi?

Hayır. CMK m. 50 üç grup için yemini yasaklar: dinlenme sırasında on beş yaşını doldurmamış olanlar; ayırt etme gücüne sahip olmamaları nedeniyle yeminin niteliğini kavrayamayanlar; soruşturma veya kovuşturma konusu suçlara iştirakten, suçluyu kayırmaktan ya da delilleri yok etme, gizleme veya değiştirmekten şüpheli, sanık veya hükümlü olanlar.

Bunun yalan tanıklıkla ilgisi ne?

Doğrudan. Bu kişilere yemin verilemeyeceğinden beyanları m. 272/2‘deki “yemin ettirilerek” hâline girmez. Yalan tanıklık isnadında, yemin ettirilip ettirilmediği ve usulüne uygunluğu ayrıca denetlenmelidir.

Kimliğim gizlenebilir mi?

CMK m. 55/2: kimliğin ortaya çıkması kendiniz veya yakınlarınız açısından ağır bir tehlike oluşturacaksa, kimliğin saklı tutulması için gerekli önlemler alınır.

Gizli tanığın bir yükümlülüğü var mı?

Var. Kimliği saklı tutulan tanık, tanıklık ettiği olayları hangi sebep ve vesileyle öğrendiğini açıklamakla yükümlüdür. Bu açıklama yapılmamışsa veya tutarsızsa beyanın güvenilirliği tartışılabilir.

Sanık olmadan dinlenebilir miyim?

CMK m. 55/3: huzurda dinlenme tanık için ağır tehlike teşkil edecek ve bu tehlike başka türlü önlenemeyecekse, hâkim hazır bulunma hakkına sahip olanlar olmadan da tanığı dinleyebilir.

Gizli tanık beyanı tek başına yeter mi?

Yetmez. Koruma tedbiri uygulanan tanığın beyanı tek başına hükme esas teşkil etmez; mahkûmiyet için başka delillerle desteklenmesi gerekir.

Tanığa ücret ödenir mi?

CMK m. 61 bunu tazminat olarak adlandırır ve üç kalem içerir: yol gideri, kaybettiği zamanla orantılı bir tazminat ve gerektiğinde yeme ve kalma giderleri.

Zaman tazminatı ne demek?

Çoğu tanığın bilmediği kalemdir: ödenen yalnızca yol gideri değildir, kaybedilen zamanla orantılı bir tazminat da kanunda açıkça öngörülmüştür. Ancak talep şarttır — duruşma sonunda tutanağa geçirilmesi istenmelidir.

Başka şehirdeyim, gitmek zorunda mıyım?

Bulunduğunuz yerdeki adliyeden SEGBİS ile dinlenmeyi talep edebilirsiniz; ayrıca belgeli mazeretle celse öncesi bildirim yapmak esastır.

Duruşmada nasıl davranmalıyım?

Yalnızca bildiğinizi anlatın; tahmin ve yorumdan kaçının. “Hatırlamıyorum” veya “emin değilim” demek zayıflık değil doğru beyandır ve hukuken tamamen meşrudur. İmzadan önce tutanağı okuyun ve yanlış kaydı düzelttirin.

Atıf yapılan başlıca mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 43, 44, 45, 46, 47, 48, 50, 51, 52, 55, 60 ve 61; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 272, 273 ve 274; 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu. Çağrının hangi usulle yapıldığı zorla getirme ve gider sorumluluğunu doğrudan etkilediğinden, dosyadaki tebligat evrakı ve çağrı şekli ayrıca incelenmelidir.